Κυριακή, 29 Ιουνίου 2014 09:51

Στοχευμένη θεραπεία για τον καρκίνο

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Θεραπεία του καρκίνου ανάλογα με το μοριακό προφίλ του όγκου

Γράφει η

Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά

Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD, PhD

Χρόνια μυελογενής λευχαμία.

Το καλύτερο παράδειγμα στοχευμένης θεραπείας...

Η παθογνωμική t(9;22) μετάθεση που δημιουργεί το χρωμόσωμα Philadelphia είναι υπεύθυνη για την παθογένεση της χρόνιας μυελογενούς λευχαιμίας.

Η σύντηξη των BCR 5' και των ABL 3' εξονίων έχει σαν αποτέλεσμα το σχηματισμό ενός γονιδίου που κωδικοποιεί την άναρχη ABL κινάση. Η ABL κινάση έχει μεταφορική δραστηριότητα και διατηρεί τoν ενζυματικό τομέα της πρωτεϊνης ABL που τώρα έχει χάσει το φυσιολογικό ρυθμιστικό N- τερματικό άκρο και της έχει προστεθεί η δραστηριότητα τυροσινικής κινάσης.

Η μεταφορά του BCR-ABL γονιδίου σε ένα φυσιολογικό κύτταρο προκαλεί μετατροπή του in vitro. Η κινάση BCR-ABL δεσμεύει το ATP, που απαιτείται για την δραστηριότητά της. Έτσι, φτιάχτηκε ένα μόριο το οποίο είναι γνωστό ότι μπλοκάρει την ενσωμάτωση του ATP στις πρωτεϊνες. Οι ερευνητές βελτίωσαν την ειδικότητά του και τροποποίησαν τη δομή του και έφτιαξαν ένα φάρμακο από το στόμα που στοχεύει τον καρκίνο εκεί που υπάρχει το πρόβλημα.

Το φάρμακο που προέκυψε είναι η imatinib mesylate που έχει μεγάλη ειδικότητα για την περιοχή όπου δεσμεύεται το ATP και παγιδεύει το BCR-ABL και το κάνει ανενεργό. Επειδή, η Χρόνια μυελογενής λευχαμία εξαρτάται εντελώς από την δραστηριότητα του BCR-ABL, η αναστολή του οδηγεί σε αναστολή της κυτταρικής ανάπτυξης και απόπτωση. Ο σημαντικός ρόλος της δραστηριότητας του BCR-ABL για τον κακοήθη φαινότυπο φαίνεται από τα υψηλά ποσοστά ύφεσης της νόσου που πραγματοποιείται με τη θεραπεία με την ιματινίμπη στην ΧΜΛ.

Παρότι οι υφέσεις αυτές είναι μικρής διάρκειας, η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου στην οξεία λευχαιμική φάση, που χαρακτηρίζεται από την παρουσία και άλλων μεταλλάξεων, δείχνει το ρόλο που παίζει το παθογνωμικό γονίδιο. Σε μερικές περιπτώσεις, βέβαια, η κλινική ύφεση που παρατηρείται από την imatinib mesylate, συνοδεύεται από κυτταρογενετικές ή μοριακές υφέσεις οι οποίες φαίνονται από την απουσία των BCR-ABL αλληλουχιών στην PCR.

Η αντίσταση στη θεραπεία με ιματινίμπη γρήγορα συμβαίνει στην οξεία φάση της λευχαιμίας και αργά στην χρόνια φάση της νόσου. Σε κάθε περίπτωση, ο μηχανισμός αντίστασης οδηγεί σε αυξημένη δραστηριότητα του BCR-ABL παρά την ύπαρξη θεραπευτικών επιπέδων ιματινίμπης. Η αντίσταση πετυχαίνεται με ενίσχυση του γονιδίου σύντηξης BCR-ABL ή με σημειακή μετάλλαξη της αλληλουχίας του που ελαττώνει την συγγένεια δέσμευσης με το ATP ή μεταβάλλει το σχήμα του BCR-ABL και δεν γίνεται η δέσμευση με την ιματινίμπη.


Η ιματινίμπη έχει αποτέλεσμα και σε άλλους καρκίνους

Η ιματινίμπη επηρεάζει τουλάχιστον άλλες τρεις κινάσες: KIT, PDGFRA και PDGFRB. Όταν κάποιο από αυτά τα γονίδια είναι υπαίτιο για την ανάπτυξη του καρκίνου η ιματινίμπη είναι αποτελεσματική θεραπεία.

Η KIT ενεργοποιείται με ενίσχυση στους στρωματικούς γαστρεντερικούς όγκους.

Μερικές χρόνιες μυελοϋπερπλαστικές νόσοι ενεργοοιούνται από το γονίδιο του PDGFRB που κωδικοποιεί έναν υποδοχέα της τυροσινικής κινάσης. Το γονίδιο βρίσκεται στο χρωμόσωμα 5q33 και η ενεργοποίηση του, συνήθως προκαλείται από μια μετάθεση t(5;12)(q33;p13) που δημιουργεί ένα γονίδιο σύντηξης το ETV6-PDGFRB. Η ιματινίμπη αναστέλλει το PDGFRB και προκαλεί υφέσεις σε αυτές τις χρόνιες μυελοϋπερπλαστικές νόσους.

Η ενεργοποίηση του PDGFRA προκαλεί το υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο που είναι ευαίσθητο στην ιματινίμπη.

Η θεραπεία του καρκίνου πρέπει να αλλάξει και να γίνεται στοχευμένα ανάλογα με το μοριακό προφίλ του όγκου.

Διαβάστε, επίσης,

Θεραπεία του καρκίνου εξατομικευμένα

Μοριακό προφίλ του όγκου

Η μεγάλη υπόθεση για τη θεραπεία του καρκίνου

Έτσι προκαλείται ο καρκίνος

Τα ογκοκατασταλτικά γονίδια στον Κυτταρικό Κύκλο

Τo καρκινικό μονοπάτι

Τα μονοπάτια του καρκίνου

Ογκογονίδια

Ανοσοϊστοχημεία στον καρκίνο

Η χρήση του καρυότυπου στην ογκολογία

Διαγνωστικά τεστ του ανθρώπινου γονιδιώματος

Μεθυλίωση του DNA

Ο ρόλος της απόπτωσης στον καρκίνο

Ο ρόλος του p53 στον καρκίνο του μαστού

Μονοπάτι PI3K/AKT/mTOR

Πρωτεΐνη ΒΑΧ

Σύνδρομο λύσης του όγκου

Στροφή αριστερά ή δεξιά

Οι ενδοκρινολογικές αιτίες πυρετού

Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία

Μονοκυττάρωση

Λευχαιμοειδής αντίδραση

Γιατί κάποιος παθαίνει λευχαιμία

Λαπαροσκοπική σπληνεκτομή

Νέα ένδειξη για την ιματινίμπη

Χρόνια μυελογενής λευχαιμία

Τι είναι τα ηωσινόφιλα;

Nilotinib για την χρόνια μυελογενή λευχαιμία

Dasatinib

Μαστοκυττάρρωση

Οι στρωματικοί όγκοι γαστρεντερικού συστήματος μοντέλο στοχευόμενης θεραπεία

Σαρκώματα μαλακών μορίων

Χόρδωμα

Στρωματικοί όγκοι γαστρεντερικού συστήματος

Η λίστα των φαρμάκων που αλληλεπιδρούν με το γκρέιπφρουτ

www.emedi.gr

Γράφει η

Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά

Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD, PhD

Διαβάστε, περισσότερα, για τη Σάββη Μάλλιου Κριαρά

 

 

Διαβάστηκε 1280 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 29 Ιουνίου 2014 11:25
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd