Πέμπτη, 24 Απριλίου 2014 00:46

Σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(7 ψήφοι)

Έμμεσα συμπεράσματα για την κατάσταση στεφανιαίων

Σπινθηρογράφημα καρδιάς ή μυοκαρδίου με θάλλιο

Με το σπινθηρογράφημα καρδιάς ή μυοκαρδίου, ελέγχεται η αιμάτωση του μυοκαρδίου και έμμεσα εξάγονται συμπεράσματα για την κατάσταση των στεφανιαίων αγγείων.

Πριν την λήψη του σπινθηρογραφήματος καρδιάς ο άρρωστος υπόκειται σε δοκιμασία κόπωσης είτε με την κλασσική τεχνική σε κυλιόμενο τάπητα ή με φάρμακα, εάν υπάρχουν ειδικοί λόγοι όπως άρρωστοι που για οποιοδήποτε λόγο, δεν μπορούν να υποβληθούν σε σωματική άσκηση η κόπωση.

Κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας υπάρχει συνεχής παρακολούθηση του ηλεκτροκαρδιογραφήματος και συχνή μέτρηση της αρτηριακής πιέσεως.

Η δοκιμασία διακόπτεται για τους ίδιους λόγους, όπως όταν δεν συνοδεύεται από σπινθηρογράφημα, δηλαδή όταν ο ασθενής φθάσει στο μέγιστο της ασκήσεως ή όταν εμφανίσει συμπτώματα ή / και ηλεκτροκαρδιογραφικές μεταβολές που δεν επιτρέπουν τη συνέχιση της ασκήσεως.

Χορηγείται μια μικρή ποσότητα ραδιενεργού ουσίας, συνήθως θάλλιο 201 ή τεχνήτιο, ενδοφλεβίως. Πολλοί ασθενείς ανησυχούν σχετικά με τη χορηγούμενη ραδιενεργό ουσία. Θα πρέπει να γίνει γνωστό ότι οι ποσότητες που χρησιμοποιούνται για διαγνωστικούς λόγους είναι μικρές και ασφαλείς και ότι όλα τα εργαστήρια υποχρεούνται να μετρούν προσεκτικά τις χορηγούμενες δόσεις

Μετά τη χορήγηση του ραδιοϊσοτόπου, ο ασθενής ξαπλώνει σε ειδικό κρεβάτι κάτω από μια γ-κάμερα. Η κάμερα έχει μία έως τρεις κεφαλές που περιστρέφονται γύρω από το θώρακα του ασθενούς και συλλαμβάνει τους σπινθηρισμούς της ραδιενεργού ουσίας που προέρχονται από την καρδιά. Με ειδική επεξεργασία καταγράφονται οι εικόνες της καρδιάς.

Το θάλλιο με το αίμα, πηγαίνει στις στεφανιαίες αρτηρίες (είναι τα αγγεία που αιματώνουν την καρδιά) και προσλαμβάνεται από τα μυοκαρδιακά κύτταρα.

Η λήψη της πρώτης ομάδας εικόνων γίνεται αμέσως μετά τη δοκιμασία κοπώσεως. Η πρώτη ομάδα εικόνων δείχνει την αιμάτωση της καρδιάς κατά την άσκηση. Η λήψη εικόνων επαναλαμβάνεται μετά 2,30 ως 4 ώρες.

Η δεύτερη ομάδα εικόνων δείχνει την αιμάτωση της καρδιάς σε κατάσταση ηρεμίας.

Όταν μια περιοχή της καρδιάς δεν αιματώνεται καλά, προσλαμβάνει λιγότερο θάλλιο και φαίνεται σαν ελλειμματική περιοχή σε σύγκριση με μια άλλη περιοχή η οποία αιματώνεται φυσιολογικά και ως εκ τούτου δεν απεικονίζεται έλλειμμα.

Οι εικόνες που λαμβάνονται στο τέλος της κόπωσης δείχνουν την αιμάτωση της καρδιάς κατά την άσκηση.

Μια δεύτερη σειρά εικόνων λαμβάνονται 4-24 ώρες μετά την κόπωση και δείχνουν την αιμάτωση της καρδιάς στην ηρεμία. Οι εικόνες αυτές συγκρίνονται με αυτές της κόπωσης.

Με το σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου μπορεί να απεικονισθεί η εντόπιση και το μέγεθος των ελλειμμάτων αιματώσεως και μ' αυτόν τον τρόπο να εκτιμηθεί η σοβαρότητα της στεφανιαίας νόσου. Εκτός από τη διάγνωση, μπορεί να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα της αντιστηθαγχικής αγωγής, η ύπαρξη βιωσίμου ("ζωντανού") μυοκαρδίου σε ασθενείς με δυσλειτουργούσα ("αδύναμη") καρδιά, καθώς επίσης και η μελλοντική έκβαση ασθενών μετά από έμφραγμα ή με χρόνια στεφανιαία νόσο. Αν ο θεράπων καρδιολόγος το κρίνει αναγκαίο, ο έλεγχος του ασθενούς μπορεί να συνεχισθεί περαιτέρω με καρδιακό καθετηριασμό και στεφανιογραφία.

Πώς αξιολογείται η εξέταση;

Αν οι εικόνες της κόπωσης και της ηρεμίας δεν δείχνουν έλλειμμα, τότε η αιμάτωση του μυοκαρδίου είναι φυσιολογική και συμπεραίνεται ότι δεν υπάρχει στένωση ή απόφραξη των στεφανιαίων αρτηριών.

Αν οι εικόνες της κόπωσης δείχνουν έλλειμμα και της ηρεμίας δεν δείχνουν (αναστρέψιμα πλήρως ή μερικώς ελλείμματα), τότε η αιμάτωση του μυοκαρδίου είναι παθολογική στην κόπωση και συμπεραίνεται ότι υπάρχει στένωση ή απόφραξη των στεφανιαίων αρτηριών.

Αν οι εικόνες της κόπωσης και της ηρεμίας δείχνουν έλλειμμα (σταθερά ελλείμματα), η αιμάτωση του μυοκαρδίου απουσιάζει, και συμπεραίνεται ότι υπάρχει στένωση ή απόφραξη των στεφανιαίων αρτηριών η οποία έχει προκαλέσει νέκρωση (παλαιό έμφραγμα) του μυοκαρδίου.

Άλλα παθολογικά ευρήματα που μπορούν να παρατηρηθούν είναι η αυξημένη πνευμονική πρόσληψη TL-201 (σημείο καρδιακής ανεπάρκειας) και η παροδική ισχαιμική διάταση της αριστερής κοιλίας

Το σπινθηρογράφημα καρδιάς στην στεφανιαία νόσο

Παρατηρούνται περιοχές που δεν προσλαμβάνουν θάλλιο, όπως το φυσιολογικό μυοκάρδιο.

Ανάλογα με την χρονική συμπεριφορά τους τα ελλείμματα χωρίζονται σε:

  • Σταθερά ελλείμματα που αντιστοιχούν σε εμφραγματικές περιοχές.
  • Αναστρέψιμα (πλήρως ή μερικώς) ελλείμματα που αντιστοιχούν σε ισχαιμικές περιοχές του μυοκαρδίου.
  • Άλλα παθολογικά ευρήματα που μπορούν να παρατηρηθούν είναι η αυξημένη πνευμονική πρόσληψη TL-201 και η παροδική ισχαιμική διάταση της αριστερής κοιλίας.

Iσοτοπική κοιλιογραφία καρδιάς

Δίδεται ενδοφλέβια ραδιενεργό τεχνήτιο. Καθώς αυτό ανακατεύεται με το αίμα και περνά από τις καρδιακές κοιλότητες, λαμβάνονται με την γ-κάμερα εικόνες των κοιλοτήτων της καρδιάς στην συστολή και διαστολή και συγκρίνονται μεταξύ τους.

Έτσι υπολογίζεται το κλάσμα εξώθησης που είναι από ένας από τους καλύτερους δείκτες λειτουργικότητας της καρδιάς. Το σπινθηρογράφημα αιματώσεως του μυοκαρδίου είναι μια μελέτη της αιματώσεως του μυοκαρδίου που γίνεται με την χρήση ραδιενεργού Τl-201 ή ραδιοφαρμάκων επισημασμένων με 99m- Τc (SESTAMIBI ή MYOVIEW). Συνήθως, το σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου γίνεται συνδυασμένα υπό συνθήκες κοπώσεως και ηρεμίας ή και υπό φαρμακευτική κόπωση. Συχνότερα γίνεται χωρίς συγχρονισμό με το καρδιογράφημα, αλλά μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε συγχρονισμό με το ΗΚΓ (gated SPECT) οπότε υπολογίζεται και το κλάσμα εξωθήσεως της αριστερής κοιλίας και ελέγχεται και η κινητικότητα των τοιχωμάτων της.


Σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου μετά από κόπωση

Το σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου μετά δοκιμασία κοπώσεως ή 'φαρμακευτική κόπωση' με διπυριδαμόλη ή αδενοσίνη είναι η πλέον ευαίσθητη, μη επεμβατική μέθοδος διάγνωσης και εντόπισης της ισχαιμίας του μυοκαρδίου. Έχει σημαντικό ρόλο στην εκτίμηση του κινδύνου (προεγχειρητικού κυρίως) ασθενών ύποπτων ή ασθενών με διαγνωσμένη στεφανιαία νόσο, καθώς και στην εκτίμηση της βιωσιμότητας του μυοκαρδίου μετά έμφραγμα.

Ποια είναι η διαδικασία της εξέτασης;

Το πρωτόκολλο της εξέτασης ποικίλλει ανάλογα με το ραδιοφάρμακο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Χρησιμοποιείται το Θάλλιο (201-Tl) ή τεχνητιωμένα παράγωγα (ισονιτρίλια- Sestamibi ή Tetrofosmin- επισημασμένα με τεχνήτιο 99m-Tc). Το ραδιοφάρμακο ενίεται ενδοφλέβια στο μέγιστο της κόπωσης ή μετά την ενδοφλέβια χορήγηση διπυριδαμόλης ή αδενοσίνης και ακολουθεί η λήψη των τομογραφικών εικόνων (SPECT) κόπωσης σε γ-κάμερα. Οι εικόνες ηρεμίας λαμβάνονται μετά 3-4 ώρες ή ακόμη και την επόμενη ημέρα.

Ο χρόνος λήψης των τομογραφικών σπινθηρογραφικών εικόνων είναι 30 λεπτά. Η συνολική διάρκεια της εξέτασης, συμπεριλαμβανομένου και του χρόνου αναμονής μεταξύ των δύο φάσεων είναι περίπου 4 ώρες.

Υπάρχουν αλληλεπιδράσεις με την φαρμακευτική αγωγή του ασθενούς;

Oι αναστολείς των β-υποδοχέων εμποδίζουν την επίτευξη της μέγιστης καρδιακής συχνότητας και συνιστάται να διακόπτονται 1 ημέρα προ της εξέτασης. Ομοίως, συνιστάται να διακοπούν οι αναστολείς των διαύλων Ca για 2 ημέρες και τα νιτρώδη για 1 ημέρα προ της εξέτασης.

Οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (αΜΕΑ) δεν επηρεάζουν την εξέταση.

Η καφεϊνη (καφές, τσάι) και τα φάρμακα που περιέχουν ξανθινικά παράγωγα (κυρίως φάρμακα που χορηγούνται σε ασθενείς με βρογχικό άσθμα), όπως οι αμινοφυλλίνες, αναστέλλουν τη δράση της διπυριδαμόλης και επομένως είναι απαραίτητη η διακοπή τους 1 ημέρα προ της εξέτασης.

Ποια προετοιμασία απαιτείται;

Πέραν των φαρμάκων που συνιστάται να διακοπούν ένα ορισμένο χρονικό διάστημα προ της εξέτασης, ως ανωτέρω, ο ασθενής θα πρέπει να προσέλθει στο τμήμα Πυρηνικής Ιατρικής νηστικός ή με ένα ελαφρύ πρωινό, ανάλογα με την ώρα της εξέτασής του. Στην περίπτωση που δεν θα χρησιμοποιηθεί θάλλιο, αλλά τεχνητιωμένο παράγωγο ως ραδιοφάρμακο, η νηστεία δεν είναι απαραίτητη και επιτρέπεται στον ασθενή ένα ελαφρύ γεύμα κατά την χρονική περίοδο αναμονής μεταξύ των δύο φάσεων της μελέτης. Το τμήμα Πυρηνικής Ιατρικής θα σας ενημερώσει σχετικά.

Ποιά είναι η επικινδυνότητα της εξέτασης;

Καμία παρενέργεια δεν έχει περιγραφεί από την χορήγηση του θαλλίου ή των ραδιοφαρμάκων τεχνητίου. Η όποια επικινδυνότητα της εξέτασης έγκειται στη δοκιμασία κοπώσεως ή την χορήγηση των αγγειοδιασταλτικών φαρμάκων, η οποία γίνεται παρουσία καρδιολόγου.

Η δόση ακτινοβόλησης κυμαίνεται σε μέτρια επίπεδα. Η εξέταση αντενδείκνυται για τις εγκύους, όπως άλλωστε οι περισσότερες εξετάσεις Πυρηνικής Ιατρικής. Στην περίπτωση θηλασμού, επειδή το ραδιοφάρμακο απεκκρίνεται στο γάλα και εάν δεν μπορεί να αναβληθεί η εξέταση μετά την περίοδο θηλασμού, είναι απαραίτητη η προσωρινή διακοπή.

Ο ασθενής δύναται να οδηγήσει μετά την εξέταση.

Ποιό είναι το κλινικό όφελος της εξέτασης;

•               Διάγνωση στεφανιαίας νόσου σε ασθενή με στηθαγχικό άλγος.

•               Υπολειπόμενη ισχαιμία σε ασθενείς μετά έμφραγμα μυοκαρδίου.

•               Έλεγχος βιωσιμότητας του μυοκαρδίου μετά έμφραγμα.

•               Εκτίμηση προεγχειρητικού κινδύνου σε ασθενή με γνωστή στεφανιαία νόσο ή με υποψία στεφανιαίας νόσου.

•               Έλεγχος μετά αγγειοπλαστική ή μετά επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης.

•               Έλεγχος, μη επεμβατικός, επαναστένωσης.

Διαβάστε, επίσης,

Οξέα στεφανιαία σύνδρομα

Αξονική τομογραφία καρδιάς

www.emedi.gr

 

 

Διαβάστηκε 15437 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 24 Απριλίου 2014 15:27
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.