Τετάρτη, 13 Οκτωβρίου 2021 17:53

Λαχανάκια Βρυξελλών σαλάτα σοτέ

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Σαλάτα με λαχανάκια Βρυξελλών σοτέ

Σαλάτα με λαχανάκια Βρυξελλών σοτέ

ΛΑΧΑΝΟ: Το πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά λάχανο, ανήκει στην οικογένεια των Σταυρανθών λαχανικών (Brassica) όπως και το κουνουπίδι, τα λαχανάκια Βρυξελλών, το κατσαρό λάχανο και το μπρόκολο. Όπως όλα τα είδη της ίδιας οικογένειας, αποτελεί διατροφικό θησαυρό εξαιτίας, κυρίως, των φυτοχημικών ουσιών, των γλυκοσινολατών, που περιέχει. Με την μάσηση, οι γλυκοσινολάτες μετατρέπονται σε ισοθειοκυανάτες και ινδόλες, εξαιρετικά δραστικές ενώσεις με αντικαρκινικές, αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Οι ουσίες αυτές ενισχύουν την επιδιόρθωση του DNA, απενεργοποιούν τα οιστρογόνα και καθυστερούν την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων. Η συχνή κατανάλωσή του έχει αποδειχθεί ότι προστατεύει από διάφορες μορφές καρκίνου, όπως του μαστού, του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, του προστάτη και του παγκρέατος, καθώς και από εγκεφαλικά επεισόδια και καρδιακή προσβολή. Η υψηλή περιεκτικότητα του λάχανου σε κάλιο, ανοίγει τα αιμοφόρα αγγεία και διευκολύνει τη ροή του αίματος συμβάλλοντας στην υγιή αρτηριακή πίεση. Η βιταμίνη Κ και οι ανθοκυανίνες που περιέχει, αποτρέπουν τη βλάβη των νεύρων, προλαμβάνοντας το Αλτσχάιμερ και την άνοια. Ένα φλιτζάνι λάχανο περιέχει την ίδια ποσότητα ασβεστίου με μισό φλιτζάνι γάλα. Καλή πηγή βιταμίνης C, βοηθά τον οργανισμό να καταπολεμήσει τις ελεύθερες ρίζες και να ενισχύσει την άμυνά του. Το ζουμί βρασμένου λάχανου ενδείκνυται κατά του βήχα και της βρογχίτιδας. Ο χυμός του αντιμετωπίζει τα γαστρικά ή δωδεκαδακτυλικά έλκη. Το σιρόπι από το χυμό του κόκκινου λάχανου που έβρασε με διπλάσια ποσότητας ζάχαρης χρησιμοποιείται για να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα της μέθης. Το κατάπλασμα από τα φύλλα του στο μέτωπο μειώνει τον πονοκέφαλο και το αφέψημά του βοηθά στην καταπολέμηση της κολίτιδας. Χάρη στη διουρητική του δράση, καταπολεμά την κυτταρίτιδα. Λόγω της περιεκτικότητάς του σε θείο συνίσταται για την αντιμετώπιση της λιπαρότητας και της ακμής του δέρματος, καθώς, επίσης και για υγιή μαλλιά και νύχια. Βοηθά στην απώλεια βάρους και έχει χαμηλά λιπαρά και πολύ λίγες θερμίδες.

ΣΚΟΡΔΟ:  Το σκόρδο αποτελεί για τη λαϊκή ιατρική ένα πολυδύναμο φάρμακο με μεγάλη αξία. Περιέχει αιθέριο έλαιο αποτελούμενο από αλλιίνη, αλλινάση, αλλικίνη, αχοένιο, σκορδινίνες, το αντιοξειδωτικό σελήνιο, ιώδιο, ασβέστιο, μαγγάνιο, σίδηρο, φώσφορο, θειάφι και βιταμίνες Α, Β, Β1, Β2, Β3, Β6, C, και Ε. Περιέχει, επίσης, πτητικό έλαιο, γλίσχρασμα, γλυκοκινίνες και γερμάνιο, καθώς και άλλα χρήσιμα για τον οργανισμό στοιχεία, όπως λευκωματούχες ουσίες, λιπαρές, αμυλώδες και κυτταρίνη.

ΚΡΕΜΜΥΔΙΑ: Βοηθούν στην επούλωση των πληγών και ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστηµα, καθώς, είναι πλούσιο σε βιταµίνη C. Έχουν αντικαρκινική δράση. Επιστημονικές μελέτες έδειξαν ότι η κουερσετίνη και κατ’ επέκταση το κρεμμύδι, όπως και άλλα φρούτα και λαχανικά που την περιέχουν συμβάλλει στη μείωση της εμφάνισης  καρκίνου του προστάτη, των ωοθηκών, του μαστού, του στομάχου, του παχέος εντέρου.

ΚΑΡΥΔΙΑ: Τα καρύδια είναι πλούσια σε λιπαρά (μονοακόρεστα και πολυακόρεστα), λινολεϊκό και α- λινολενικό οξύ, πρωτεΐνες, φώσφορο, φυλλικό οξύ, χαλκό, μαγνήσιο και κάλιο, με καλή αναλογία σε φυτικές ίνες, πολυφαινόλες, τανίνη και βιταμίνη Ε, πλούσια σε ενέργεια και χαμηλά σε σάκχαρα και κορεσμένα λιπαρά οξέα. Συγκρίνοντάς τα με τους περισσότερους ξηρούς καρπούς, που περιέχουν μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, τα καρύδια είναι μοναδικά, επειδή είναι πλούσια σε ω-3 και ω-6 λιπαρά οξέα. Ο συνδυασμός καλών λιπαρών, πρωτεϊνών και ινών στα καρύδια βοηθά στην αύξηση του κορεσμού και της πληρότητας. Αυτό τα καθιστά πιο υγιεινά ως σνακ, σε σύγκριση με πατατάκια, κράκερ και άλλα τρόφιμα πλούσια σε υδατάνθρακες.

3863934

Σαλάτα με λαχανάκια Βρυξελλών σοτέ

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ 12 ΑΤΟΜΑ

1/4 κιλό σκληρό βιολογικό σαλάμι σε λεπτές φέτες, κομμένο σε λωρίδες 1/2 εκατοστού

1-1/2 κουταλάκια του γλυκού βιολογικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο

2 κουταλιές βιολογικό βούτυρο

2 κιλά φρέσκα βιολογικά λαχανάκια Βρυξελλών, σε λεπτές φέτες

2 φλιτζάνια τριμμένο φρέσκο βιολογικό λάχανο

1 μεγάλο βιολογικό κρεμμύδι, ψιλοκομμένο

1/2 κουταλάκι του γλυκού ιωδιούχο ανεπεξέργαστο θαλασσινό αλάτι

Φρεσκοτριμμένο βιολογικό μαύρο πιπέρι

1/8 κουταλάκι του γλυκού βιολογικό πιπέρι καγιέν

1 σκελίδα βιολογικό σκόρδο, ψιλοκομμένη

1/2 φλιτζάνι βιολογικός ζωμός κοτόπουλου

1/2 φλιτζάνι βιολογικά καρύδια ψιλοκομμένα

1 κουταλιά της σούπας βιολογικό ξύδι μπαλσάμικο

Βιολογικός μαϊντανός για πασπάλισμα

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

  1. Σε ένα τηγάνι, μαγειρέψτε και ανακατέψτε το σαλάμι σε λάδι σε μέτρια προς δυνατή φωτιά μέχρι να γίνει τραγανό, 3-5 λεπτά. Αφαιρέστε σε απορροφητικό χαρτί με τρυπητή κουτάλα.
  2. Στο ίδιο τηγάνι προσθέστε βούτυρο και ζεσταίνετε σε μέτρια-υψηλή φωτιά. Προσθέστε τα λαχανάκια Βρυξελλών, το λάχανο, το κρεμμύδι, το αλάτι, το καγιέν και το μαύρο πιπέρι. Μαγειρέψτε και ανακατέψτε μέχρι να μαλακώσουν τα λαχανικά. Προσθέστε το σκόρδο και μαγειρέψτε 1 λεπτό περισσότερο.
  3. Ανακατέψτε το ζωμό και αφήστε το να βράσει. Μειώστε τη θερμότητα καλύψτε και μαγειρέψτε μέχρι να μαλακώσουν τα λαχανάκια Βρυξελλών, 4-5 λεπτά.
  4. Ανακατεύετε με καρύδια και ξύδι. Σερβίρετε με τις λωρίδες σαλάμι.
  5. Πασπαλίζετε με τον μαϊντανό.

ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΟΡΕΞΗ!!!

by Savvi Diet

Τα καλύτερα βιολογικά προϊόντα

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα βιολογικά προϊόντα

Turkey Bacon Brussels Sprouts 4x3 1

 

Διαβάστε, επίσης,

Σαλάτα με αβοκάντο και σολομό

Τορτίγιες με βόειο κρέας και αβοκάντο

Νόστιμο και υγιεινό γκουακαμόλε

Αβοκάντο σαλάτα

Σημαντικές πληροφορίες για τα μαγειρικά έλαια

Σαλάτα με καστανό ρύζι

Χρήσιμες πληροφορίες για τα φρούτα και τα λαχανικά

Ελαιώδεις φυτικές τροφές

Smoothie με αβοκάντο

Τοστ με αβοκάντο και ντομάτα

Διατροφή για την οστεοαρθρίτιδα

Υγιεινά σνακ για όλους

Εστιατόρια που σερβίρουν βιολογικά πιάτα

Αβοκάντο

Η κακή διατροφή προκαλεί χολολιθίαση

Διατροφή για τη νεφρική ανεπάρκεια

Ο συνδυασμός αβοκάντο και ελαιόλαδου αυξάνει τη νοημοσύνη

Σαλάτα για ενέργεια

Σαλάτα για ενέργεια

Πρόληψη ρήξης μηνίσκου με τη διατροφή

Σαλάτα με άγριο ρύζι

Scrub προσώπου με αβοκάντο και μέλι

Σαλάτα αβοκάντο

Τα κρητικά βότανα είναι αναγνωρισμένα παγκοσμίως

ρόφιμα για να χάσετε βάρος

Ρίξτε το ουρικό οξύ

Σνακ για να τρώτε όταν κάνετε δίαιτα

Συνταγές για αλκαλοποίηση του οργανισμού

Αντιφλεγμονώδης διατροφή

Να προτιμάτε τα βιολογικά προϊόντα

Σάντουιτς για μεσημεριανό ή βραδινό

Πρόγραμμα διατροφής για τη διακοπή καπνίσματος

Οι καλύτερες σαλάτες στην υγιεινή διατροφή

Τροφή για το αίμα

Φυτά που τα φυτεύετε μια φορά και τα έχετε για πάντα

Διατροφή για αύξηση γονιμότητας στις γυναίκες

Αντικαταστήστε τα ανθυγιεινά τρόφιμα με υγιεινά

Διατροφή για καλύτερο σεξ

Φυσικοί τρόποι για να μεγαλώσετε το στήθος σας

Τροφές για καλή όραση

Τι να κάνετε αν παθαίνετε κράμπες στα πόδια

Οι καλύτερες τροφές για να ρίξετε την κακή χοληστερίνη

Τροφές φάρμακα

Οι καλύτερες τροφές για το στρες

Το Φαρμακείο του Θεού

Πώς πρέπει να τρώγονται τα φρούτα

Οι πιο δυνατοί συνδυασμοί τροφίμων

Μυστικά για πετυχημένες συνταγές

Χρωματιστά γεύματα

Η δίαιτα του αβοκάντο

Η μόδα στη διατροφή

Ποιες είναι οι αλκαλικές και ποιες οι όξινες τροφές

Διατροφή στην περίοδο

www.emedi.gr

 

Διαβάστηκε 82 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 23 Οκτωβρίου 2021 16:49
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Σπιτικό πικάντικο κέικ με τζίντζερ Σπιτικό πικάντικο κέικ με τζίντζερ

    Πικάντικο κέικ με τζίντζερ

    Πικάντικο κέικ με τζίντζερ

    ΤΖΙΝΤΖΕΡ: Έχει αντιοξειδωτικές, αντικαρκινικές και ανοσορρυθμιστικές ιδιότητες, μειώνει τα επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα, ρυθμίζει το σάκχαρο και έχει επουλωτική δράση. Επίσης, βοηθά στην καλή χώνεψη, καταπολεμά τη ναυτία, τονώνει τον οργανισμό και απαλύνει τα συμπτώματα του κρυολογήματος, του στομαχόπονου και του πονοκεφάλου. Επιπλέον, έχει αντιπυρετική και αντιμικροβιακή δράση. Επίσης, το τζίντζερ βοηθάει στη μείωση των αρθριτικών ενοχλήσεων και είναι κατάλληλο για τη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας.

    ΑΥΓΑ: Χωρίς αμφιβολία, υπάρχουν πολλά οφέλη από την κατανάλωση αυγών κάθε μέρα. Όχι μόνο τα αυγά παρέχουν πρωτεΐνες υψηλής ποιότητας, αλλά περιέχουν, επίσης, 11 βιταμίνες και μέταλλα, ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και αντιοξειδωτικά. Και αυτό σημαίνει ότι μπορούν να συμβάλουν πολύτιμα στις καθημερινές ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά. Το μεγαλύτερο μέρος της πρωτεΐνης σε ένα αυγό βρίσκεται στο ασπράδι, ενώ ο κρόκος περιέχει υγιή λίπη, βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά.

    ΚΑΝΕΛΑ: Η κανέλα καταπολεμά τη ζημιά που κάνουν στον οργανισμό οι ελεύθερες ρίζες, καθώς είναι γεμάτη με αντιοξειδωτικά, όπως οι πολυφαινόλες. Η δράση της κανέλας απέναντι στις μολύνσεις του οργανισμού είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς τις καταπολεμά και επιδιορθώνει τον ιστό. Οι φλεγμονές ωστόσο, μπορεί να προκαλέσουν πρόβλημα στον οργανισμό όταν είναι χρόνιες αλλά και εδώ η κανέλα βοηθά χάρη στις αντιοξειδωτικές της ιδιότητες. Η καρδιοπάθεια, θεραπεύεται με την κανέλα. Σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, ένα γραμμάριο κανέλας την ημέρα έχει αποδειχθεί πως έχει ευεργετικές ιδιότητες καθώς μειώνει τη χοληστερίνη, την LDL χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια ενώ η HDL αυξάνεται. Η κανέλα ρίχνει την πίεση. Όλοι αυτοί οι παράγοντες μαζί, μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιοπάθειας. Η κανέλα μπορεί να μειώσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη επιτρέποντας στην ορμόνη να κάνει τη δουλειά της και να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου. Μειώνει τη γλυκόζη μετά από κάθε γεύμα σε συνδυασμό με ένζυμα που βοηθούν στη χώνεψη, τα οποία μειώνουν τη διάσπαση των υδατανθράκων. Στη συνέχεια, η κανέλα δρα στα κύτταρα ως μιμητής της ινσουλίνης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την βελτιωμένη πρόσληψη γλυκόζης από τα κύτταρα παρόλο που δρα πολύ πιο αργά από την ίδια την ινσουλίνη. Οι νευροεκφυλιστικές ασθένειες χαρακτηρίζονται από προοδευτική απώλεια της δομής ή της λειτουργίας των κυττάρων. Οι δύο πιο χαρακτηριστικές από αυτές είναι το Πάρκινσον και το Αλτσχάιμερ. Δυο στοιχεία που έχουν βρεθεί στην κανέλα φαίνεται πως εμποδίζουν την ανάπτυξη της πρωτεΐνης Τ που ευθύνεται για το Αλτσχάιμερ. Σε πάρκινσον, η κανέλα, βοηθά στην προστασία νευρώνων και στη λειτουργία της κίνησης. Η κανέλα φρενάρει την ανάπτυξη των καρκινικών όγκων και των αιμοφόρων αγγείων στους όγκους, προκαλώντας καταστροφή των κυττάρων αυτών. Η κανέλα μπορεί να ενεργοποιήσει αντιοξειδωτικά ένζυμα και να εμποδίσει την περαιτέρω ανάπτυξη καρκινικών όγκων. Η κινναμική αλδεϋδη, το βασικότερο συστατικό της κανέλας μπορεί να καταπολεμήσει διάφορα είδη μολύνσεων. Το έλαιο κανέλας μπορεί να θεραπεύσει λοιμώξεις του αναπνευστικού, να εμποδίσει την ανάπτυξη βακτηρίων, όπως η λιστέρια και η σαλμονέλα ενώ έχει αποδειχθεί πως η κανέλα φροντίζει την στοματική υγιεινή και μας χαρίζει δροσερή αναπνοή. Η κανέλα μπορεί να βοηθήσει όσους πάσχουν από ιό HIV.

    ΜΟΣΧΟΚΑΡΥΔΟ: Το μοσχοκάρυδο έχει αποδεδειγμένα ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και εξουδετερώνει παθογόνα βακτήρια του στομάχου, ενώ έχει και αντικαταθλιπτική δράση. Επιπλέον, το μοσχοκάρυδο συμβάλλει στη μείωση της γλυκόζης του αίματος και τη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ.

    1 1

    Πικάντικο κέικ με τζίντζερ

    ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ 1 ΚΕΙΚ

    3/4 φλιτζανιού βιολογική καστανή ζάχαρη, συσκευασμένη

    1/4 φλιτζάνι βιολογική μελάσα

    1/2 φλιτζάνι σιρόπι βιολογικό τζίντζερ, αγορασμένο ή σπιτικό

    8 κουταλιές της σούπας ανάλατο βιολογικό βούτυρο, λιωμένο

    1/4 φλιτζάνι βιολογικό ελαιόλαδο

    2 μεγάλα βιολογικά αυγά

    2 1/2 φλιτζάνια βιολογικό αλεύρι για όλες τις χρήσεις

    1 1/4 κουταλάκι του γλυκού βιολογική μαγειρική σόδα

    1 κουταλιά της σούπας βιολογικό τζίντζερ

    1 κουταλάκι του γλυκού βιολογική κανέλα

    1/2 κουταλάκι του γλυκού βιολογικό μοσχοκάρυδο

    3/4 κουταλάκι του γλυκού ιωδιούχο ανεπεξέργαστο θαλασσινό αλάτι

    2/3 φλιτζάνι κρυσταλλωμένο βιολογικό τζίντζερ, ψιλοκομμένο, προαιρετικά

    1 φλιτζάνι βραστό νερό πηγής

    Αν θέλετε σερβίρετε με βιολογική σαντιγί

    ΕΚΤΕΛΕΣΗ

    1. Προθερμάνετε το φούρνο στους 180°C. Λαδώνετε ελαφρά ένα ταψί 23χ33 εκατοστά.
    2. Για να φτιάξετε το κέικ: Σε ένα μεσαίο μπολ ανακατεύετε τη μαύρη ζάχαρη, τη μελάσα, το σιρόπι, το λιωμένο βούτυρο, το λάδι και τα αυγά, χτυπώντας μέχρι να ομογενοποιηθούν. Προσθέστε το αλεύρι, τη σόδα, τα μπαχαρικά, το αλάτι και το κρυσταλλωμένο τζίντζερ. Προσεκτικά και αργά ανακατεύετε με το νερό.
    3. Ξύστε τις πλευρές και τον πάτο του μπολ και ανακατέψτε οποιοδήποτε από τα κολλώδη υπολείμματα που έχουν μαζευτεί εκεί. Ρίξτε το κουρκούτι στο έτοιμο ταψί.
    4. Για να ψήσετε το κέικ: Ψήστε το κέικ για 30 έως 40 λεπτά, μέχρι να βγει καθαρή μια οδοντογλυφίδα που έχετε τοποθετήσει στο κέντρο. Βγάζετε το κέικ από το φούρνο και, όσο είναι ακόμα ζεστό, αλείφετε με επιπλέον σιρόπι τζίντζερ αν θέλετε. 
    5. Αφήστε το κέικ να κρυώσει εντελώς, στη συνέχεια καλύψτε και φυλάξτε το σε θερμοκρασία δωματίου για έως και τρεις ημέρες. Παγώστε για μεγαλύτερη αποθήκευση. Ξεπαγώστε το κατεψυγμένο κέικ σε θερμοκρασία δωματίου και στη συνέχεια ζεστάνετε στο φούρνο μικροκυμάτων για λίγα δευτερόλεπτα ή στο φούρνο για μερικά λεπτά, εάν θέλετε, πριν το σερβίρετε.
    6. Για να φτιάξετε το σιρόπι: Η παρακάτω συνταγή φτιάχνει περίπου 4 φλιτζάνια σιρόπι. Σε μια μεγάλη κατσαρόλα με βαρύ πάτο, βράστε τα παρακάτω σε μέτρια προς δυνατή φωτιά: 4 φλιτζάνια φρέσκο ​​τζίντζερ, χωρίς τη φλούδα, κομμένο σε φέτες πάχους 0,50 εκατοστά, 3 1/2 φλιτζάνια ζάχαρη, 3 1/2 φλιτζάνια νερό. Σιγοβράστε το μείγμα για 45 λεπτά έως 1 ώρα,  το σιρόπι πρέπει να έχει σύσταση ελαφρώς πιο αραιή από τη μελάσα. Η χαμηλότερη θερμοκρασία θα σας δώσει ένα πιο αραιό σιρόπι, ένα που ανακατεύεται εύκολα σε ποτά. Η υψηλότερη θερμοκρασία θα δώσει κάτι πιο παχύρρευστο, περισσότερο σαν σιρόπι καλαμποκιού. Αφαιρέστε το τηγάνι και στραγγίστε προσεκτικά το σιρόπι σε ένα δοχείο. Φυλάσσετε στο ψυγείο μέχρι να είναι έτοιμο για χρήση. 

    ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΟΡΕΞΗ!!!

    by Savvi Diet

    Τα καλύτερα βιολογικά προϊόντα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα βιολογικά προϊόντα

    Joy of Cooking Fresh Ginger Cake 800x800

     

    Διαβάστε, επίσης,

    Νόστιμη τάρτα γάλακτος

    Νόστιμες σπιτικές μπάρες σοκολάτας

    Επιδόρπιο με παγωτό καραμέλα

    Καρυδόπιτα

    Υγιεινό κέικ καρύδας με γιαούρτι

    Υγιεινό κέικ λεμονιού

    Σπιτικό παγωτό με μάνγκο

    Νόστιμο και υγιεινό κέικ καρότου

    Είναι υγιεινό γλυκό τα ξεροτήγανα;

    Μήπως έχετε λιγούρες;

    Φράουλα creme fraiche

    Παγωτό για να χάσετε βάρος

    Τα καλύτερα παγωτά

    Σορμπέ φρούτων

    Τα ιδανικά σνακ για όταν έχετε λιγούρα

    Διατηρήστε τη σιλουέτα σας το καλοκαίρι

    www.emedi.gr

     

     

     

  • Η κανναβιδιόλη αναστέλλει την αναπαραγωγή του SARS-CoV-2 Η κανναβιδιόλη αναστέλλει την αναπαραγωγή του SARS-CoV-2

    Η κανναβιδιόλη αναστέλλει την αναπαραγωγή του κορωνοϊού

    Επιμέλεια

    Γράφει η 

    Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά 

    Ειδικός Παθολόγος-Ογκολόγος, MD, PhD

    Η εξάπλωση του SARS-CoV-2 και η συνεχιζόμενη πανδημία COVID-19 υπογραμμίζει την ανάγκη για νέες θεραπείες.

    Εδώ αναφέρουμε ότι η κανναβιδιόλη (CBD) αναστέλλει τη μόλυνση του SARS-CoV-2. Η CBD και ο μεταβολίτης της 7-OH-CBD, αλλά όχι η THC ή άλλα συγγενή κανναβινοειδή που έχουν δοκιμαστεί, εμποδίζουν δυναμικά την αναπαραγωγή του SARS-CoV-2 στα επιθηλιακά κύτταρα του πνεύμονα.

    Η CBD δρα μετά την είσοδο του ιού, αναστέλλοντας την έκφραση του ιικού γονιδίου και αναστρέφοντας πολλές επιδράσεις του SARS-CoV-2 στη μεταγραφή του γονιδίου του ξενιστή. Η CBD αναστέλλει την αντιγραφή του SARS-CoV-2 εν μέρει ρυθμίζοντας προς τα πάνω την απόκριση στρες του ενδοπλασματικού δικτύου (ER) της RNase του ξενιστή και των οδών σηματοδότησης της ιντερφερόνης.

    Σε αντίστοιχες ομάδες ανθρώπων ασθενών από το National COVID Cohort Collaborative, το CBD (100 mg/ml πόσιμο διάλυμα) είχε σημαντική αρνητική συσχέτιση με τα θετικά τεστ SARS-CoV-2. Αυτή η μελέτη υπογραμμίζει την CBD ως έναν πιθανό προληπτικό παράγοντα για τη μόλυνση από SARS-CoV-2 σε πρώιμο στάδιο και αξίζει μελλοντικές κλινικές δοκιμές.

    Βρώσιμα, εισπνεόμενα ή τοπικά σκευάσματα κάνναβης ως πρόληψη και θεραπεία της λοίμωξης από κορωνοϊό.

    ΕΙΣΑΓΩΓΗ

    Το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο του κορονωϊού 2 (SARS-CoV-2) είναι υπεύθυνο για τη νόσο του κορωνοϊού 2019 (COVID-19), μια πανδημία που συνεχίζει να προκαλεί εκτεταμένη νοσηρότητα και θνησιμότητα σε όλο τον κόσμο. Ο SARS-CoV-2 είναι το έβδομο είδος κορωνοϊού που είναι γνωστό ότι μολύνει ανθρώπους. Αυτοί οι κορωναϊοί, που περιλαμβάνουν τους SARS-CoV, 229E, NL63, OC43, HKU1 και MERS-CoV, προκαλούν μια σειρά συμπτωμάτων από το κοινό κρυολόγημα έως πιο σοβαρές παθολογίες. Παρά την πρόσφατη διαθεσιμότητα εμβολίων, ο SARS-CoV-2 εξακολουθεί να εξαπλώνεται ταχέως, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για εναλλακτικές θεραπείες. Μέχρι σήμερα, έχουν εντοπιστεί λίγες θεραπείες που εμποδίζουν την αναπαραγωγή του SARS-CoV-2 και την παραγωγή ιών. Ο SARS-CoV-2 είναι ένας μονόκλωνος ιός με περίβλημα RNA (+ssRNA) θετικής αίσθησης που αποτελείται από μια διπλή στοιβάδα λιπιδίων και τέσσερις δομικές πρωτεΐνες που οδηγούν στο σχηματισμό ιικών σωματιδίων. Η ακίδα (S), η μεμβράνη (Μ) και ο φάκελος (Ε) είναι αναπόσπαστες πρωτεΐνες της μεμβράνης του ιού και προάγουν την εκβλάστηση ιοσωμάτων ενώ επίσης στρατολογούν την πρωτεΐνη νουκλεοκαψιδίου (Ν) και το ιικό γονιδιωματικό RNA σε εκκολαπτόμενα ιοσωμάτια. Όπως και ο στενός συγγενής του SARS-CoV, ο SARS-CoV-2 εισέρχεται κυρίως στα ανθρώπινα κύτταρα μέσω της δέσμευσης της ιικής πρωτεΐνης S στον υποδοχέα του μετατρεπτικού ενζύμου 2 (ACE2) της αγγειοτενσίνης, μετά την οποία η πρωτεΐνη S υφίσταται πρωτεόλυση μέσω της διαμεμβρανικής πρωτεάσης σερίνης 2 (TMPRSS2) ή άλλες πρωτεάσες σε δύο μη ομοιοπολικά συνδεδεμένα πεπτίδια (S1, S2) που διευκολύνουν την είσοδο του ιού στο κύτταρο ξενιστή. Το Ν-τερματικό S1 δεσμεύει τον υποδοχέα ACE2 και το C-τερματικό S2 μεσολαβεί στη σύντηξη μεμβράνης ιού-κυττάρου μετά από πρωτεολυτική διάσπαση. Ανάλογα με τον τύπο του κυττάρου, η είσοδος του ιού μπορεί επίσης να συμβεί μετά τη δέσμευση του ACE2, ανεξάρτητα από την πρωτεολυτική διάσπαση. Μετά την είσοδο στο κύτταρο, το γονιδίωμα SARS-CoV-2 μεταφράζεται σε δύο μεγάλα πολυπεπτίδια που διασπώνται από δύο ιικές πρωτεάσες, Mpro και PLpro, για να παραχθούν 15 πρωτεΐνες, επιπλέον της σύνθεσης υπογονιδιωματικών RNA που κωδικοποιούν ένα άλλο 10 βοηθητικές πρωτεΐνες συν τις 4 δομικές πρωτεΐνες. Αυτές οι πρωτεΐνες επιτρέπουν την αντιγραφή, τη συναρμολόγηση και την εκβλάστηση του ιού. Σε μια προσπάθεια να καταστείλουμε τη μόλυνση από τον βήτα κορονοϊό SARS-CoV-2 καθώς και από άλλους εξελισσόμενους παθογόνους ιούς, δοκιμάσαμε το αντιικό δυναμικό ορισμένων μικρών μορίων που στοχεύουν τις οδούς απόκρισης στο στρες του ξενιστή.

    Ένας πιθανός ρυθμιστής του στρες του ξενιστή και των αντιικών φλεγμονωδών αποκρίσεων είναι η κανναβιδιόλη (CBD), μέλος της κατηγορίας κανναβινοειδών φυσικών προϊόντων που παράγονται από την Cannabis sativa (Cannabaceae, μαριχουάνα/κάνναβη). Η κάνναβη αναφέρεται σε φυτά κάνναβης ή υλικά που προέρχονται από αυτά που περιέχουν 0,3% ή λιγότερο της ψυχοτρόπου τετραϋδροκανναβινόλης (THC) και τυπικά έχουν σχετικά υψηλή περιεκτικότητα σε CBD. Αντίθετα, η μαριχουάνα αναφέρεται σε υλικά C. sativa με περισσότερο από 0,3% THC κατά ξηρό βάρος. Η THC δρα μέσω δέσμευσης στον υποδοχέα κανναβινοειδών και η CBD ενισχύει αυτήν την αλληλεπίδραση.  Το πόσιμο διάλυμα CBD είναι ένα φάρμακο εγκεκριμένο από την FDA, σε μεγάλο βαθμό για τη θεραπεία της επιληψίας. Ορισμένα κανναβινοειδή έχουν αντιικά αποτελέσματα έναντι του ιού της ηπατίτιδας C (HCV) και άλλων ιών.

    CBD Testing Concept 777x544

    ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

    Η CBD υψηλής καθαρότητας αναστέλλει την αντιγραφή του SARS-CoV-2 σε επιθηλιακά κύτταρα ανθρώπινου πνεύμονα.

    Για να ελέγξουμε την επίδραση της CBD στην αντιγραφή του SARS-CoV-2, κάναμε προεπεξεργασία κυττάρων καρκινώματος ανθρώπινου πνεύμονα A549 που εκφράζουν εξωγενή ανθρώπινο υποδοχέα ACE-2 (A549-ACE2) για 2 ώρες με 0–10 μM CBD πριν από τη μόλυνση με SARS-CoV- 2. Μετά από 48 ώρες, παρακολουθήσαμε τα κύτταρα για έκφραση της ιικής πρωτεΐνης ακίδας (S) και του ιικού τίτλου. Η CBD ανέστειλε δυναμικά την αναπαραγωγή του ιού υπό μη τοξικές συνθήκες με EC50 ~1 μM. Η CBD ανέστειλε την αντιγραφή του SARS-CoV-2 και σε επιθηλιακά κύτταρα πνεύμονα ανθρώπου Calu3 και νεφρού πιθήκου Vero E6 και δεν παρατηρήθηκε τοξικότητα στις αποτελεσματικές δόσεις. Τέλος, δοκιμάσαμε τρεις ανησυχητικές παραλλαγές SARS-CoV-2 εκτός από το αρχικό στέλεχος SARS-CoV-2 και η ικανότητά τους να μολύνουν κύτταρα αναστέλλεται συγκριτικά από την CBD.

    Όταν απομονώνεται από το φυτό προέλευσής του, το φυσικό μη συνθετικό CBD τυπικά εκχυλίζεται μαζί με άλλα κανναβινοειδή, αντιπροσωπεύοντας την αναπόφευκτη υπολειπόμενη πολυπλοκότητα των φυσικών προϊόντων. Για να επαληθεύσουμε ότι η CBD είναι πράγματι υπεύθυνη για την αναστολή του ιού, αναλύσαμε ένα πρότυπο αναφοράς CBD καθώς και CBD από τέσσερις διαφορετικές πηγές για καθαρότητα χρησιμοποιώντας 100% ποσοτικό NMR (qNMR). Αυτές οι πηγές περιελάμβαναν δύο προμηθευτές χημικών και δύο εμπορικούς προμηθευτές. Η εντυπωσιακή αντιστοιχία μεταξύ του πειραματικού 1H NMR και των πρόσφατα καθιερωμένων προφίλ κβαντομηχανικής HiFSA που παρατηρήθηκε για όλα τα υλικά επιβεβαίωσε ότι: 1) οι ενώσεις που χρησιμοποιήθηκαν ήταν όντως CBD με καθαρότητες τουλάχιστον 97%  και 2) συγγενή κανναβινοειδή δεν υπήρχαν σε επίπεδα άνω του 1,0%. Η ανάλυση αυτών των διαφορετικών δειγμάτων CBD στον προσδιορισμό ιογενούς μόλυνσης A549-ACE2 έδειξε παρόμοια EC50s με εύρος από 0,6-1,8 μM, που πιθανότατα αντανακλά την εγγενή μεταβλητότητα της βιολογικής ανάλυσης. Δεν παρατηρήθηκε τοξικότητα για κανένα από τα παρασκευάσματα CBD στις δόσεις που χρησιμοποιούνται για την αναστολή της ιογενούς μόλυνσης. Ο μεταβολίτης CBD 7-OH-CBD, αλλά όχι μια ομάδα στενά συνδεδεμένων ομοειδών CBD, εμφανίζει αντιική δράση Η CBD καταναλώνεται συχνά ως μέρος ενός εκχυλίσματος C. sativa, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με την ψυχοδραστική THC εμπλουτισμένη σε φυτά μαριχουάνας. Επομένως, προσδιορίσαμε εάν τα συγγενή κανναβινοειδή, ειδικά ανάλογα με στενά συγγενείς δομές και πολικότητες που παράγονται από το φυτό κάνναβης, είναι επίσης ικανά να αναστέλλουν τη μόλυνση από SARS-CoV-2. Είναι αξιοσημείωτο ότι από αυτήν την ομάδα, μόνο η CBD ήταν ένας ισχυρός παράγοντας, ενώ καμία ή πολύ περιορισμένη αντιική δράση εμφανίστηκε από αυτά τα δομικά στενά συγγενή που μοιράζονται μονοπάτια βιοσύνθεσης και σχηματίζουν τη βιογενετικά καθορισμένη υπολειμματική πολυπλοκότητα της CBD καθαρισμένης από C. sativa: THC, κανναβιδιολικό οξύ (CBDA), κανναβιδιβαρίνη (CBDV), κανναβιχρωμίνη (CBC) ή κανναβιγερόλη (CBG). Κανένα από αυτά τα κανναβινοειδή δεν ήταν τοξικό για τα κύτταρα A549-ACE2 στο εύρος δόσης ενδιαφέροντος. Συγκεκριμένα, ο συνδυασμός CBD με THC (1:1) κατέστειλε σημαντικά την αποτελεσματικότητα της CBD σε συμφωνία με την ανταγωνιστική αναστολή από την THC.

    Η CBD μεταβολίζεται ταχέως στο έντερο και το ήπαρ σε δύο κύριους μεταβολίτες, την 7-καρβοξυ-κανναβιδιόλη (7-COOH-CBD) και την 7-υδροξυ-κανναβιδιόλη (7-OH-CBD). Το επίπεδο του 7-COOH-CBD είναι 40 φορές υψηλότερο και το επίπεδο του 7-OH-CBD είναι 38% του επιπέδου CBD στο ανθρώπινο πλάσμα. Η CBD και ο μεταβολίτης της 7-OH-CBD είναι τα ενεργά και ισοδύναμα συστατικά για τη θεραπεία της επιληψίας. Όπως η CBD, το 7-OH-CBD ανέστειλε αποτελεσματικά την αντιγραφή του SARS-CoV-2 σε κύτταρα A549-ACE2 και ήταν μη τοξικό για τα κύτταρα. Η ανάλυση των επιπέδων στο πλάσμα του αίματος σε υγιείς ασθενείς που λάμβαναν 1500 mg ημερησίως εγκεκριμένου από την FDA διαλύματος CBD έδειξε μέγιστη συγκέντρωση (Cmax) στις 7 ημέρες για CBD και 7-OH-CBD 1,7 μM και 0,56 μM, αντίστοιχα. Η Cmax μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω αρκετές φορές με τη συγχορήγηση με ένα γεύμα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά. Συνολικά, αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι οι αποτελεσματικές συγκεντρώσεις της CBD και του μεταβολίτη της στο πλάσμα βρίσκονται εντός του θεραπευτικού εύρους για την αναστολή της μόλυνσης από SARS-CoV-2 στους ανθρώπους. Η CBD δρα σε πρώιμο στάδιο μετά την είσοδο του ιού στα κύτταρα Η CBD θα μπορούσε να δρα εμποδίζοντας την είσοδο του ιού στα κύτταρα-ξενιστές ή σε μεταγενέστερα βήματα μετά τη μόλυνση. Καθώς η CBD αναφέρθηκε ότι μειώνει την έκφραση του ACE2 σε ορισμένα επιθηλιακά κύτταρα, συμπεριλαμβανομένου του A549, πρώτα προσδιορίσαμε εάν η CBD καταστέλλει τον υποδοχέα SARS-CoV-2 στα κύτταρα A549-ACE2, Calu-3 και Vero E6. Δεν παρατηρήθηκε μείωση στην έκφραση ACE2. Επιπλέον, η ανάλυση των φακοϊών με ψευδότυπο είτε με την πρωτεΐνη ακίδας SARS-CoV-2 είτε με τη γλυκοπρωτεΐνη του ιού της φυσαλιδώδους στοματίτιδας (VSV) έδειξε ότι 10 μM CBD ανέστειλε μόνο ασθενώς την είσοδο των κυττάρων από τον ιό που εκφράζει ακίδες, υποδηλώνοντας ότι άλλοι μηχανισμοί είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνοι για τις αντιικές του επιδράσεις. Η ευρωστία της ανάλυσης επιβεβαιώθηκε με τη χρήση αντισωμάτων κατά της ακίδας που εμπόδισαν αποτελεσματικά την ιογενή μόλυνση του φακοϊού με ψευδότυπο ακίδα, αλλά όχι το VSVg. Σε αντίθεση με την αμελητέα επίδραση στην είσοδο του ιού, η CBD ήταν πολύ αποτελεσματική (~95–99%) στην αναστολή της έκφρασης πρωτεΐνης ακίδας SARS-CoV-2 στα κύτταρα ξενιστές 2 και 6 ώρες μετά τη μόλυνση μετά την είσοδο. Αυτό ίσχυε ακόμη και με την παρουσία αντισωμάτων στην πρωτεΐνη ακίδας για την πρόληψη της επαναμόλυνσης υποδηλώνοντας ότι η CBD δρα νωρίς στον κύκλο μόλυνσης, σε ένα στάδιο μετά την είσοδο. Η CBD ήταν επίσης μερικώς αποτελεσματική (~60%) στην αναστολή του SARS-CoV-2 στις 15 ώρες μετά τη μόλυνση, υποδηλώνοντας μια πιθανή δευτερεύουσα επίδραση στη συγκρότηση και την απελευθέρωση του ιού. Για να εκτιμήσουμε εάν η CBD μπορεί να εμποδίζει την επεξεργασία ιικών πρωτεϊνών από τις ιικές πρωτεάσες Mpro ή PLpro, προσδιορίσαμε τη δραστηριότητά τους in vitro. Η CBD δεν επηρέασε τη δραστηριότητα καμίας πρωτεάσης, αυξάνοντας την πιθανότητα η CBD να στοχεύει τις διεργασίες του κυττάρου ξενιστή.

     27

    Η CBD αναστέλλει την έκφραση ιικού RNA και αναστρέφει τις επαγόμενες από τον ιό αλλαγές στην έκφραση του γονιδίου του ξενιστή.

    Σε συμφωνία με αυτήν την ερμηνεία, η ανάλυση RNA-seq των μολυσμένων κυττάρων A549-ACE2 που υποβλήθηκαν σε θεραπεία με CBD για 24 ώρες δείχνει μια εντυπωσιακή καταστολή των αλλαγών που προκαλούνται από τον SARS-CoV-2 στη γονιδιακή έκφραση. Η CBD εξάλειψε αποτελεσματικά την έκφραση ιικού RNA στα κύτταρα-ξενιστές, συμπεριλαμβανομένου του RNA που κωδικοποιεί για πρωτεΐνες ακίδας, μεμβράνης, φακέλου και νουκλεοκαψιδίου. Τόσο ο SARS-CoV-2 όσο και η CBD προκάλεσαν το καθένα σημαντικές αλλαγές στην έκφραση των κυτταρικών γονιδίων. Η ανάλυση κύριου συστατικού (PCA) του RNA του κυττάρου ξενιστή δείχνει σχεδόν πλήρη αναστροφή των ιικών αλλαγών, αλλά, αντί να επιστρέψουν σε μια κανονική κυτταρική κατάσταση, τα μολυσμένα με τον ιό CBD κύτταρα μοιάζουν με εκείνα που υποβλήθηκαν σε θεραπεία μόνο με CBD. Η ανάλυση ομαδοποίησης χρησιμοποιώντας το Metascape αποκαλύπτει μερικά ενδιαφέροντα μοτίβα και σχετικά θέματα. Για παράδειγμα, η ιική επαγωγή γονιδίων που σχετίζονται με την τροποποίηση και τη μεταγραφή της χρωματίνης αντιστρέφεται από την CBD, αν και η CBD από μόνη της δεν έχει κανένα αποτέλεσμα. Ομοίως, η ιική αναστολή των γονιδίων που σχετίζονται με τα ριβοσώματα και τα ουδετερόφιλα αντιστρέφεται σε μεγάλο βαθμό από την CBD, αλλά το φάρμακο από μόνο του δεν έχει αποτέλεσμα. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τις ομάδες 5 και 6 όπου η CBD από μόνη της προκαλεί ισχυρή ενεργοποίηση γονιδίων που σχετίζονται με την απόκριση στρες του ξενιστή. Μαζί αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η CBD δρα για να αποτρέψει τη μετάφραση ιικών πρωτεϊνών και τις σχετικές κυτταρικές αλλαγές.

    Για να κατανοήσουμε καλύτερα τη συγκεκριμένη αντιιική δράση της CBD, αναλύσαμε το RNAseq από προϊόντα λύσης μη μολυσμένων ή μολυσμένων με SARS-CoV-2 κυττάρων που υποβλήθηκαν σε θεραπεία για 24 ώρες με το ανενεργό ομόλογο CBDV. Η επαγωγή ιικών γονιδίων για πρωτεΐνες ακίδας, φακέλου και νουκλεοκαψιδίου μειώνεται μόνο κατά 60% με το CBDV σε αντίθεση με ~ 99% με το CBD. Η θεραπεία με CBDV προκαλεί λιγότερες μεταγραφικές αλλαγές από την CBD στα κύτταρα A549-ACE2 και είναι σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματική στην αναστροφή των μεταγραφικών αλλαγών που προκαλούνται από τον SARS-CoV-2. Η ανάλυση ομαδοποίησης χρησιμοποιώντας το Metascape αποκαλύπτει μόνο δύο συστάδες που δείχνουν αντιστροφή CBDV των μεταγραφικών αλλαγών του ιού. Αυτές περιλαμβάνουν την αυτοφαγία και τον μεταβολισμό των λιπιδίων που επάγονται από το CBDV, καθώς και τη μετάφραση πρωτεϊνών/κύκλο του κυττάρου/αναδιπλασιασμό του DNA που καταστέλλονται από το CBDV.

    Η CBD επάγει την απόκριση του στρες ER και τη δραστηριότητα IRE1α ως βασικό μηχανισμό για την αντι-ιική δράση της.

    Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τρία σύνολα γονιδίων που σχετίζονται με την απόκριση στρες του ενδοπλασματικού δικτύου (ER), την απόκριση ξεδιπλωμένης πρωτεΐνης (UPR) και την επαγωγή ιντερφερόνης που ρυθμίζονται επιλεκτικά από το CBD αλλά όχι από το CBDV. Αντίθετα, τα γονίδια που σχετίζονται με την απόκριση του οξειδωτικού στρες προκαλούνται και από τα δύο κανναβινοειδή. Τα κύτταρα αντιμετωπίζουν στρες ER όταν ο φόρτος εργασίας στο μηχάνημα αναδίπλωσης πρωτεΐνης ER υπερβαίνει τις δυνατότητές του. Υπό το στρες ER, οι εκκριτικές πρωτεΐνες συσσωρεύονται σε μη αναδιπλωμένες μορφές μέσα στο οργανίδιο για να ενεργοποιήσουν ένα σύνολο ενδοκυτταρικών οδών σηματοδότησης που ονομάζονται UPR, το οποίο είναι μέρος μιας μεγαλύτερης κυτταρικής απόκρισης στρες που διατηρεί την πρωτεόσταση σε όλο το κύτταρο. Η οδός UPR ελέγχεται από τρεις διαμεμβρανικές πρωτεΐνες ER - IRE1α, PERK και ATF6 - που περιέχουν μια περιοχή αυλού ER ικανή να ανιχνεύει άμεσα ή έμμεσα τις λανθασμένες πρωτεΐνες. Σε απάντηση στο στρες του ER, καθένας από αυτούς τους αισθητήρες θέτει σε κίνηση μεταγραφικές και μεταφραστικές αλλαγές που αυξάνουν την ικανότητα αναδίπλωσης των πρωτεϊνών και προσπαθούν να αποκαταστήσουν την ομοιόσταση. Ωστόσο, εάν η πίεση στο ER είναι ανεπανόρθωτη, το UPR αλλάζει τις εξόδους και σηματοδοτεί τον κυτταρικό θάνατο. Επικυρώσαμε την επαγωγή CBD της έκφρασης των γονιδίων IRE1α, PERK και ATF6 με qRT-PCR, σύμφωνα με προηγούμενες αναφορές. Η ανάλυση εφευρετικότητας επιβεβαίωσε ότι η CBD επάγει το UPR σημαντικά περισσότερο από το CBDV.

    Πολυάριθμες μελέτες αναφέρουν αδιάσειστα στοιχεία ότι το UPR είναι υπερενεργοποιημένο και απαιτείται για την αναπαραγωγή άλλων στενά συγγενών μελών της οικογένειας του κορωναϊού. Παραδόξως, αν και η ανάλυση εμπλουτισμού GSEA των δεδομένων RNA-seq έδειξε ότι η οδός IRE1α ενεργοποιείται έντονα από την CBD παρουσία ή απουσία ιού, αυτή η οδός δεν ενεργοποιήθηκε μόνο από τον SARS-CoV-2. Το PERK, αντίθετα, ενεργοποιήθηκε λειτουργικά τόσο από το SARS-CoV-2 όσο και από τη CBD. Η IRE1α είναι μια διαμεμβρανική πρωτεΐνη ER μονής διέλευσης με διλειτουργικές δραστηριότητες κινάσης/ενδοριβονουκλεάσης (RNase). Σε απόκριση στο στρες ER, το IRE1α υφίσταται ολιγομερισμό και αυτοφωσφορυλίωση, η οποία ενεργοποιεί αλλοστερικά την RNase του για να ξεκινήσει παραγωγικό μάτισμα του XBP1 mRNA. Το Spliced XBP1 κωδικοποιεί έναν μεταγραφικό παράγοντα που ρυθμίζει προς τα πάνω πολλές αποκρίσεις στρες του ξενιστή, συμπεριλαμβανομένων της επαγωγής συνοδού ER και των συστατικών υποβάθμισης που σχετίζεται με ER (ERAD).

    Η CBD ενεργοποιεί έντονα τη δραστηριότητα IRE1α RNase, όπως φαίνεται από την ανάλυση του ματίσματος XBP1 χρησιμοποιώντας δεδομένα RNAseq για τον ποσοτικό προσδιορισμό του ματισμένου XBP1 καθώς και την άμεση επιβεβαίωση με qRT-PCR. Όπως προβλέφθηκε, η CBD προκάλεσε μάτισμα XBP1 παρουσία ή απουσία ιού, ενώ η CBDV δεν είχε σημαντική επίδραση και είναι συγκρίσιμο μόνο με τον ιό. Η χρονική πορεία και οι καμπύλες απόκρισης δόσης για επαγωγή CBD του ματίσματος XBP1 απουσία του ιού ήταν σύμφωνες με τη χρονική πορεία και τις αποκρίσεις δόσης για την αναστολή CBD της έκφρασης ιικής πρωτεΐνης ακίδας σε κύτταρα A549-ACE2. Επιπλέον, ενώ ένα νοκ-άουτ IRE1α δεν είχε σημαντική επίδραση στη λοίμωξη SARS-CoV-2, μετατόπισε τη δόση και μείωσε σημαντικά τα αντι-ιικά αποτελέσματα της CBD, οδηγώντας σε περίπου 2 φορές αύξηση του EC50 του έναντι του SARS-CoV- 2. Μαζί, αυτά τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η επαγωγή CBD του IRE1α είναι ένα κρίσιμο συστατικό της αντι-ιικής δράσης του κατά του SARS-CoV-2.

    Η CBD επάγει την έκφραση ιντερφερόνης ως μέρος της αντι-ιικής της δράσης.

    Ένας άλλος μηχανισμός με τον οποίο η CBD θα μπορούσε να καταστείλει την ιογενή μόλυνση και να προωθήσει την αποικοδόμηση του ιικού RNA είναι μέσω της επαγωγής της οδού σηματοδότησης της ιντερφερόνης. Οι ιντερφερόνες είναι από τις πρώτες έμφυτες αποκρίσεις του ανοσοποιητικού ξενιστή στην έκθεση σε παθογόνο. Όπως αναφέρθηκε, η μόλυνση SARS-CoV-2 καταστέλλει τη οδό σηματοδότησης της ιντερφερόνης. Πολλά γονίδια στο μονοπάτι όπως τα ISG15, IFIT1, IFIT3, SOCS1 και OAS1, ένα γονίδιο που προκαλείται από ιντερφερόνη που οδηγεί στην ενεργοποίηση της RNase L και στην αποικοδόμηση του RNA, ρυθμίστηκαν μέτρια προς τα πάνω από την CBD μόνο, αλλά προκλήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από την CBD στο την παρουσία του ιού. Αυτά τα τελευταία αποτελέσματα συνάδουν με την πιθανότητα ότι η CBD μειώνει τον αποτελεσματικό ιικό τίτλο επαρκώς για να επιτρέψει την κανονική ενεργοποίηση του ξενιστή της οδού ιντερφερόνης. Ταυτόχρονα, η CBD ανέστρεψε αποτελεσματικά την ιική επαγωγή κυτοκινών που μπορεί να οδηγήσει στη θανατηφόρα καταιγίδα κυτοκινών σε μεταγενέστερα στάδια μόλυνσης. Αντίθετα, το ανενεργό ομόλογο CBDV δεν επάγει σημαντικά γονίδια εντός της οδού ιντερφερόνης ούτε αποτρέπει την επαγωγή κυτοκίνης.

     European Commission 696x392

    Για να ελέγξουμε άμεσα την πιθανότητα οι ιντερφερόνες να ευθύνονται εν μέρει για την αντι-ιική δράση της CBD, εκθέσαμε τα κύτταρα ACE2-A549 σε ένα μείγμα αντισωμάτων κατά των ιντερφερονών τύπου Ι και τύπου II πριν από Θεραπεία 2,5 μM CBD και ιογενής λοίμωξη. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα αντισώματα κατά της ιντερφερόνης μειώνουν τις αντι-ιικές επιδράσεις της CBD και διασώζουν εν μέρει τη μόλυνση SARS-CoV-2. Συλλογικά, αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η CBD αναστέλλει τη μόλυνση SARS-CoV-2 εν μέρει ενεργοποιώντας το IRE1α και τις οδούς ιντερφερόνης, οδηγώντας σε αποικοδόμηση του ιικού RNA και επακόλουθες αλλαγές που προκαλούνται από τον ιό στην έκφραση του γονιδίου ξενιστή, συμπεριλαμβανομένων των κυτοκινών. Η θεραπεία με CBD αναστέλλει σημαντικά την αναπαραγωγή του SARS-CoV-2. Καθώς αρκετοί παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των κατιονικών αμφιπαθητικών φαρμάκων, εμποδίζουν την αντιγραφή του SARS-CoV-2 σε καλλιεργημένα κύτταρα αλλά όχι in vivo, προσδιορίσαμε εάν η CBD μειώνει τον τίτλο του ιού σε θηλυκά ποντίκια K18-hACE2. Τα ποντίκια έλαβαν ενδοπεριτοναϊκή ένεση δύο φορές την ημέρα με CBD (20 ή 80 mg/kg) για 7 ημέρες πριν από την ενδορινική πρόκληση με SARS-CoV-2 (2x104 PFU). Μετά την πρόκληση, η χορήγηση CBD συνεχίστηκε δύο φορές την ημέρα για επιπλέον 4 ημέρες. Η θεραπεία με CBD ανέστειλε σημαντικά την αντιγραφή του ιού στους πνεύμονες και τους ρινικούς κόγχους την 5η ημέρα μετά τη μόλυνση με δοσοεξαρτώμενο τρόπο. Η χαμηλότερη δόση CBD μείωσε το ιικό φορτίο κατά 4,8 φορές στους πνεύμονες και 3,7 φορές στους ρινικούς κόγχους, ενώ η υψηλότερη δόση μείωσε τους τίτλους του ιού κατά 40 και 4,8 φορές στους πνεύμονες και τους ρινικούς κόγχους, αντίστοιχα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα ποντίκια δεν έδειξαν σημάδια κλινικής ασθένειας και το σωματικό τους βάρος δεν άλλαξε σημαντικά. Αυτά τα αποτελέσματα αποδεικνύουν την προκλινική αποτελεσματικότητα της CBD ως αντιιικού φαρμάκου για τον SARS-CoV-2 κατά τα πρώιμα στάδια της μόλυνσης.

    Η χρήση CBD σχετίζεται αρνητικά με ενδείξεις μόλυνσης από SARS-CoV-2 σε ασθενείς.

    Δεδομένου ότι τα σκευάσματα CBD υψηλής καθαρότητας λαμβάνονται από μεγάλο αριθμό ατόμων, εξετάσαμε εάν τα αρχεία φαρμάκων των συνταγών ή της χρήσης CBD σχετίζονται με ενδείξεις μόλυνσης από SARS-CoV-2 (δηλαδή, θετικά τεστ COVID-19). Ένα πόσιμο διάλυμα CBD 100 mg/mL (CBD100) χρησιμοποιείται συχνά για τη θεραπεία των επιληπτικών κρίσεων. Η ανάλυση 1.212 ασθενών από το National COVID Cohort Collaborative (N3C) με ιστορικό καταστάσεων σχετιζόμενων με επιληπτικές κρίσεις και ιστορικό φαρμακευτικής αγωγής CBD100 αποκάλυψε 6,2% (75 ασθενείς) με ένδειξη λοίμωξης SARS-CoV-2 κοντά στο τις ημερομηνίες του πρώτου τεστ COVID-19 στα δεδομένα N3C. Αυτό ήταν ένα σημαντικά χαμηλότερο ποσοστό από τα ποσοστά των ταιριασμένων ομάδων ελέγχου ασθενών που δεν είχαν κανένα αρχείο CBD100 (π.χ. 6,2% για ασθενείς με CBD100 σε σύγκριση με 8,9% για ασθενείς χωρίς CBD100, p = 0,014, αναλογία πιθανοτήτων πολυμεταβλητού μοντέλου logit 0,65, p = 0,009, 95% CI [0,47,0,90]). Τα δημογραφικά στοιχεία και το ιστορικό φαρμάκων των ασθενών με CBD100 ήταν παρόμοια με αυτά της αντίστοιχης ομάδας ελέγχου. Το ιστορικό ιατρικών καταστάσεων για αυτούς τους ασθενείς περιελάμβανε καταστάσεις σχετιζόμενες με επιληπτικές κρίσεις, τη λίστα CDC καταστάσεων κινδύνου και άλλους πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες, όπως καταστάσεις μειωμένης κινητικότητας, χρόνιους πόνους ή αναπτυξιακές αναπηρίες που μπορούν να περιορίσουν τη δημόσια αλληλεπίδραση και τον COVID-19 έκθεση. Η αρνητική συσχέτιση ήταν ακόμη πιο σημαντική σε αναλύσεις μιας υποομάδας 531 ασθενών CBD100 που πιθανώς λάμβαναν CBD100 τις ημερομηνίες των πρώτων δοκιμών τους για COVID-19 (π.χ. 4,9% μεταξύ αυτών των ασθενών με CBD100 σε σύγκριση με 9,0% μεταξύ 531 ταιριασμένων μαρτύρων, 0,011· OR = 0,48, p = 0,006, 95% CI.

    Τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν ότι η CBD και ο μεταβολίτης της 7-OH-CBD μπορούν να εμποδίσουν τη μόλυνση από SARS-CoV-2 σε πρώιμα και ακόμη μεταγενέστερα στάδια μόλυνσης. Ο μηχανισμός φαίνεται να προκαλείται εν μέρει από την ενεργοποίηση των μονοπατιών IRE1α RNase και ιντερφερόνης. Εκτός από αυτά τα ευρήματα που βασίζονται σε κύτταρα, προκλινικές μελέτες δείχνουν ότι η θεραπεία με CBD μείωσε τους τίτλους του ιού στους πνεύμονες και τους ρινικούς κόγχους των μολυσμένων με SARS-CoV-2 ποντικών. Τέλος, η ανάλυση ενός εθνικού δείγματος ασθενών με ενεργά αρχεία κατανάλωσης 100 mg/ml CBD τη στιγμή των δοκιμών για τον COVID αποκάλυψε συσχέτιση με σημαντικά λιγότερα αποτελέσματα θετικών τεστ SARS-CoV-2. Αυτή η αρνητική συσχέτιση ήταν ισχυρή σε πολλές αναλύσεις ευαισθησίας, συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών στα μοντέλα αντιστοίχισης και αποτελεσμάτων, και αξίζει περαιτέρω έρευνα σχετικά με τις δυνατότητες της CBD για την καταπολέμηση της μόλυνσης από SARS-CoV-2, όπως η επικύρωση σε άλλο μεγάλο ηλεκτρονικό αρχείο υγείας πολλών τοποθεσιών σύνολα δεδομένων ή πιθανά πειραματικά σχέδια.

    Starke Marken für aktuelle Trends Cannabidiol

    Ένας μηχανισμός που συμβάλλει στην αντιική δράση της CBD είναι η επαγωγή της οδού της ιντερφερόνης τόσο άμεσα όσο και έμμεσα μετά την ενεργοποίηση της ανοσολογικής απόκρισης του ξενιστή στο ιικό παθογόνο. Στην πραγματικότητα, οι ιντερφερόνες έχουν δοκιμαστεί κλινικά ως πιθανές θεραπείες για το COVID-19. Όταν υπερενεργοποιείται από έντονο στρες ER, η δραστηριότητα RNase του IRE1α οδηγεί στην ενδονουκλεολυτική διάσπαση πολλών mRNAs (RIDD) που εντοπίζονται με ER και στην επακόλουθη ενεργοποίηση του RIG-I και των ιντερφερονών. Αν και ο SARS-CoV-2 επάγει τη δραστηριότητα κινάσης του IRE1α, δεν ενεργοποιεί τη δράση του RNase όπως παρακολουθείται από το μάτισμα XBP1. Έτσι, η δραστηριότητα RNase του IRE1α που προκαλείται από το CBD μπορεί ενδεχομένως να εξηγήσει τόσο την αποικοδόμηση του ιικού RNA όσο και την επαγωγή ιντερφερονών από τα θραύσματα RNA. Θα απαιτηθεί περαιτέρω έρευνα για να καθοριστεί εάν και οι δύο αντιικές επιδράσεις της CBD συνδέονται με την απόκριση στο στρες του ER. Είναι σημαντικό ότι η CBD καταστέλλει επίσης την ενεργοποίηση κυτοκίνης ως απόκριση σε ιογενή μόλυνση, μειώνοντας την πιθανότητα στρατολόγησης ανοσοκυττάρων και επακόλουθων καταιγίδων κυτοκινών στους πνεύμονες και σε άλλους προσβεβλημένους ιστούς. Αυτά τα αποτελέσματα συμπληρώνουν προηγούμενα ευρήματα που υποδηλώνουν ότι η CBD καταστέλλει την παραγωγή κυτοκίνης σε στρατολογημένα ανοσοκύτταρα όπως τα μακροφάγα. Έτσι, η CBD έχει τη δυνατότητα όχι μόνο να δρα ως αντιιικός παράγοντας σε πρώιμα στάδια μόλυνσης, αλλά και να προστατεύει τον ξενιστή από ένα υπερδραστήριο ανοσοποιητικό σύστημα σε μεταγενέστερα στάδια.

    Η CBD έχει μια σειρά από πλεονεκτήματα ως δυνητικός προληπτικός παράγοντας κατά του SARS-CoV-2. Η CBD ως πρόσθετο τροφίμων με περιεκτικότητα σε THC μικρότερη από 0,3% είναι ευρέως διαθέσιμη χωρίς περιορισμένη πρόσβαση. Με την κατάλληλη σύνθεση, τον ποιοτικό έλεγχο και την παράδοση, η CBD θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί προληπτικά σε αντίθεση με τα πρόσφατα αντιιικά φάρμακα. Είναι δυνατοί πολλαπλοί τρόποι κατάποσης CBD, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας εισπνοής και ρινικής παροχής. Το CBD μπλοκάρει την αντιγραφή του ιού μετά την είσοδο στα κύτταρα και, επομένως, είναι πιθανό να είναι αποτελεσματικό έναντι των παραλλαγών του ιού με μεταλλαγμένες πρωτεΐνες ακίδας. Σε αντίθεση με φάρμακα όπως η ρεμδεσιβίρη ή τα αντιιικά αντισώματα, η χορήγηση CBD δεν απαιτεί ένεση σε νοσοκομειακά περιβάλλοντα. Τέλος, η CBD δεν έχει παρενέργειες.

    Ωστόσο, αρκετά ζητήματα απαιτούν προσεκτική εξέταση προτού η CBD μπορεί να εξεταστεί περαιτέρω ή ακόμα και να διερευνηθεί ως θεραπευτικό προβάδισμα για το COVID-19. Αν και πολλά προϊόντα που περιέχουν CBD είναι διαθέσιμα στην αγορά, διαφέρουν πολύ ως προς την ποιότητα, την περιεκτικότητα σε CBD και τις φαρμακοκινητικές τους ιδιότητες μετά την από του στόματος χορήγηση, οι οποίες είναι ως επί το πλείστον άγνωστες. Η CBD είναι αρκετά υδρόφοβη και σχηματίζει μεγάλες μικκυλιακές δομές που παγιδεύονται και διασπώνται στο ήπαρ, περιορίζοντας έτσι την ποσότητα του φαρμάκου που είναι διαθέσιμη σε άλλους ιστούς μετά την από του στόματος χορήγηση. Οι ανενεργοί φορείς και τα πρόσθετα σκευασμάτων έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις κλινικά αποκτήσιμες συγκεντρώσεις. Καθώς το CBD πωλείται ευρέως ως βρώσιμο λάδι, αναλύσαμε αρωματισμένα εμπορικά έλαια κάνναβης και βρήκαμε περιεκτικότητα σε CBD μόνο 0,30% σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα. Η καθαρότητα της CBD και η χημική σύνθεση των υλικών που επισημαίνονται ως CBD είναι επίσης σημαντικές, ειδικά υπό το φως των ευρημάτων μας που υποδηλώνουν ότι άλλα κανναβινοειδή όπως η THC μπορεί να δράσουν για να αντιμετωπίσουν την αντιική αποτελεσματικότητα της CBD. Τέλος, άλλα μέσα χορήγησης CBD, είναι το άτμισμα και το κάπνισμα.

    Θα γίνουν μελλοντικές μελέτες για τη διερεύνηση των βέλτιστων μέσω της χορήγησης CBD σε ασθενείς μαζί με κλινικές δοκιμές για την περαιτέρω αξιολόγηση της υπόσχεσης της CBD ως θεραπευτικού μέσου για τον αποκλεισμό της λοίμωξης SARS-CoV-2. Οι μελέτες μας σε ζώα παρέχουν προκλινική υποστήριξη για την αξιολόγηση της CBD ως θεραπευτικού παράγοντα κατά του SARS-CoV-2. Υποστηρίζουμε προσεκτικά σχεδιασμένες ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο κλινικές δοκιμές με γνωστές συγκεντρώσεις και υψηλά χαρακτηριστικές συνθέσεις, προκειμένου να καθοριστεί ο ρόλος της CBD στην πρόληψη και τη θεραπεία της πρώτης λοίμωξης SARS-CoV-2. Η συγκέντρωση in vivo στον άνθρωπο και η βέλτιστη οδός και σκεύασμα απομένει να καθοριστεί.

    SCIENCE ADVANCES
    20 Jan 2022

    Η καλύτερη ιατρική κάνναβη για την υγεία σας

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε την καλύτερη κάνναβη για την Υγεία σας

    CBD Cannabidiol

    Διαβάστε, επίσης,

    Χρήσιμες πληροφορίες για την πνευμονία

    Χρήσιμες πληροφορίες για το σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας ενηλίκων

    Έχει παρενέργειες η συνεχής χρήση της μάσκας;

    Μέτρα σε μεταδοτικά νοσήματα

    Κορωνoϊοί

    Νόσος Kawasaki

    Παράγοντες κινδύνου για καρκίνο που σχετίζονται με την εργασία

    Επαγγελματικοί καρκίνοι

    Οι παράγοντες κινδύνου για τις παροξύνσεις στη χρόνια βρογχίτιδα

    Κοροναϊοί

    Μετάγγιση πλάσματος με αντισώματα έναντι του κορωναϊού

    Ρεμδεσιβίρη

    Οι ιατρικές χρήσεις της κολχικίνης

    Χλωροκίνη

    Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τα βακτήρια

    Ο ζαμπούκος είναι πολύτιμος για τις λοιμώξεις

    Νόσος Kawasaki

    Η EMEDI ενημέρωσε δωρεάν τον κόσμο για τον κορωνοϊό

    Χρήσιμες πληροφορίες για τον κορωνοϊό

    Ιός SARS

    www.emedi.gr

     

  • Εγκεφαλοπάθεια Wernicke Εγκεφαλοπάθεια Wernicke

    Χρήσιμες πληροφορίες για την εγκεφαλοπάθεια Wernicke

    Εγκεφαλοπάθεια Wernicke οξεία, υποξεία ή χρόνια νευρολογική διαταραχή.

    Χαρακτηριστικά: σύγχυση, απάθεια, νάρκη, αταξία, νυσταγμός, οφθαλμοπληγία.

    Συνήθως, προκαλείται από χρόνια κατάχρηση αλκοόλ και συνοδεύεται από οργανική αμνησία και άλλες διαιτητικές πολυνευροπάθειες. Συνήθης πορεία, οξεία, υποξεία, χρόνια.

    Η εγκεφαλοπάθεια Wernicke είναι η παρουσία νευρολογικών συμπτωμάτων που προκαλούνται από βιοχημικές βλάβες του κεντρικού νευρικού συστήματος μετά από εξάντληση των αποθεμάτων των βιταμινών του συμπλέγματος Β, ιδιαίτερα της θειαμίνης (βιταμίνη Β1). Η πάθηση είναι μέρος μιας μεγαλύτερης ομάδας διαταραχών ανεπάρκειας θειαμίνης που περιλαμβάνει την ενδημική μορφή πολυνευρίτιδας, σε όλες τις μορφές του, και το αλκοολικό σύνδρομο Korsakoff. Όταν εμφανίζεται ταυτόχρονα με το αλκοολικό σύνδρομο Korsakoff είναι γνωστό ως σύνδρομο Wernicke-Korsakoff.

    Κλασικά, η εγκεφαλοπάθεια Wernicke χαρακτηρίζεται από μια τριάδα συμπτωμάτων: οφθαλμοπληγία, αταξία και σύγχυση. Περίπου το 10% των ασθενών εμφανίζουν και τα τρία χαρακτηριστικά, ενώ μπορεί επίσης να υπάρχουν και άλλα συμπτώματα. Ενώ συνήθως θεωρείται ως μια κατάσταση που χαρακτηρίζει τα υποσιτισμένα άτομα με κατάχρηση αλκοόλ, μπορεί να προκληθεί από μια ποικιλία ασθενειών.

    Αντιμετωπίζεται με συμπλήρωμα θειαμίνης, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση των συμπτωμάτων και συχνά πλήρη υποχώρηση, ιδιαίτερα σε εκείνους όπου η κατάχρηση αλκοόλ δεν είναι η υποκείμενη αιτία. Συχνά και άλλα θρεπτικά συστατικά πρέπει να αντικατασταθούν, ανάλογα με την αιτία.

    Η εγκεφαλοπάθεια Wernicke μπορεί να είναι παρούσα στο γενικό πληθυσμό με επιπολασμό περίπου 2%, και θεωρείται υποδιαγνωσμένη. 

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΠΑΘΕΙΑΣ WERNICKE

    Η κλασική τριάδα συμπτωμάτων στην εγκεφαλοπάθεια Wernicke είναι:

    • Οφθαλμοπληγία. Επίσης, παρατηρούνται και άλλες διαταραχές της οφθαλμικής κίνησης, που επηρεάζουν συχνότερα τον πλάγιο ορθό μυ. Ο πλευρικός νυσταγμός παρατηρείται συχνότερα αν και μπορεί να παρατηρηθεί πλευρική παράλυση του ορθού, συνήθως αμφοτερόπλευρη.
    • Αταξία. Επίσης, παρατηρείται ανισορροπία ή οποιοδήποτε παρεγκεφαλιδικό σημείο.
    • Σύγχυση. Επίσης, παρατηρούνται και άλλες ψυχικές αλλαγές. Έχει 82% επίπτωση.

    Ωστόσο, στην πραγματικότητα, μόνο ένα μικρό ποσοστό ασθενών εμφανίζει και τα τρία συμπτώματα, και η πλήρης τριάδα εμφανίζεται πιο συχνά μεταξύ εκείνων που έχουν κάνει υπερβολική χρήση αλκοόλ.

    Επίσης, ένα πολύ πιο ποικίλο φάσμα συμπτωμάτων έχει βρεθεί σε ασθενείς με αυτή την πάθηση, όπως:

    • Μεταβολές της κόρης του ματιού, αιμορραγία αμφιβληστροειδούς, οίδημα θηλών, μειωμένη όραση και ακοή,  απώλεια όρασης και απώλεια ακοής
    • Κόπωση, απάθεια, ευερεθιστότητα, υπνηλία, ψυχική ή/και κινητική επιβράδυνση
    • Δυσφαγία, κοκκίνισμα, υπνική άπνοια, επιληψία και λήθαργος
    • Γαλακτική οξέωση
    • Εξασθένηση της μνήμης, αμνησία, κατάθλιψη, ψύχωση
    • Υποθερμία, πολυνευροπάθεια, υπεριδρωσία

    Αν και η υποθερμία συνήθως διαγιγνώσκεται με θερμοκρασία σώματος 35 °C ή μικρότερη, η αρχόμενη ψύξη που προκαλείται από την απορρύθμιση στο κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) πρέπει να παρακολουθείται επειδή μπορεί να προάγει την ανάπτυξη λοίμωξης. Ο ασθενής μπορεί να αναφέρει ότι αισθάνεται κρύο, ακολουθούμενο από ήπια ρίγη, κρύο δέρμα, μέτρια ωχρότητα, ταχυκαρδία, υπέρταση και τρόμοαρρυθμίες. Συνιστώνται τεχνικές εξωτερικής θέρμανσης για την πρόληψη της υποθερμίας. Μεταξύ των συχνά μεταβαλλόμενων λειτουργιών είναι το καρδιοαγγειακό. Μπορεί να υπάρχει ταχυκαρδία, δύσπνοια, πόνος στο στήθος, ορθοστατική υπόταση, αλλαγές στον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση. Η έλλειψη θειαμίνης μερικές φορές επηρεάζει άλλους σημαντικούς καταναλωτές ενέργειας, το μυοκάρδιο, και επίσης οι ασθενείς μπορεί να έχουν αναπτύξει καρδιομεγαλία. Καρδιακή ανεπάρκεια με σύνδρομο γαλακτικής οξέωσης έχει παρατηρηθεί. Οι καρδιακές ανωμαλίες είναι μια πτυχή της εγκεφαλοπάθειας Wernicke. Οι λοιμώξεις έχουν επισημανθεί ως μία από τις πιο συχνές αιτίες θανάτου στην εγκεφαλοπάθεια Wernicke. Επιπλέον, λοιμώξεις είναι συνήθως παρούσες σε παιδιατρικές περιπτώσεις. Στο τελευταίο στάδιο μπορεί να εμφανιστούν άλλα συμπτώματα: υπερθερμία, αυξημένος μυϊκός τόνος, σπαστική παράλυση, χοριακές δυσκινησίες και κώμα. Λόγω της συχνής εμπλοκής της καρδιάς, των ματιών και του περιφερικού νευρικού συστήματος, αρκετοί συγγραφείς προτιμούν να την αποκαλούν νόσο Wernicke παρά απλώς εγκεφαλοπάθεια.  Στο σύνδρομο Wernicke Korsakoff ορισμένα μεμονωμένα συμπτώματα είναι παρόντα περίπου στο ένα τρίτο.

    Ανάλογα με τη θέση της εγκεφαλικής βλάβης είναι πιο συχνά διαφορετικά συμπτώματα:

    • Εγκεφαλικό στέλεχος. Οφθαλμικά: μεταβολές της κόρης. Εξωφθάλμια μυϊκή παράλυση. Παράλυση βλέμματος: νυσταγμός
    • Υποθάλαμος. Μυελός: ραχιαίος πυρήνας. Αυτόνομη δυσλειτουργία: θερμοκρασία, καρδιοαγγειακό, αναπνευστικό.
    • Μυελός: Αιθουσαία περιοχή. Παρεγκεφαλίδα. Αταξία.
    • Θάλαμος. Αμνησιακό σύνδρομο για πρόσφατη μνήμη.

    Χαρακτηριστικές είναι οι μικρές πετεχειώδεις αιμορραγίες.

    • Διάχυτη εγκεφαλική δυσλειτουργία. Αλλοιωμένη γνωστική λειτουργία: Κατάσταση σύγχυσης.
    • Εγκεφαλικό στέλεχος: Μείωση της συνείδησης.
    • Οι βλάβες του υποθαλάμου μπορεί επίσης να επηρεάσουν το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο είναι γνωστό σε άτομα που καταναλώνουν υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ, προκαλώντας δυσπλασίες και λοιμώξεις.

    Σύνδρομο Korsakoff

    Το σύνδρομο Korsakoff, που χαρακτηρίζεται από εξασθένηση της μνήμης, σύγχυση και αλλαγές προσωπικότητας, έχει μια ισχυρή και αναγνωρισμένη σχέση με την εγκεφαλοπάθεια Wernicke. Ένα πολύ υψηλό ποσοστό ασθενών με σύνδρομο Wernicke-Korsakoff έχουν επίσης περιφερική νευροπάθεια και πολλοί άνθρωποι που καταναλώνουν υπερβολική ποσότητα αλκοόλ έχουν αυτή τη νευροπάθεια χωρίς άλλα νευρολογικά σημεία ή συμπτώματα. Το σύνδρομο Korsakoff εμφανίζεται πολύ πιο συχνά στην εγκεφαλοπάθεια Wernicke λόγω χρόνιου αλκοολισμού. Είναι ασυνήθιστο μεταξύ εκείνων που δεν καταναλώνουν υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ. Έως και το 80% των ασθενών με την εγκεφαλοπάθεια wernicke που κάνουν κατάχρηση αλκοόλ αναπτύσσουν σύνδρομο Korsakoff. Στο Korsakoff's συνήθως παρατηρείται ατροφία του θαλάμου και προσβολή του μετωπιαίου λοβού. Σε μια μελέτη, οι μισές περιπτώσεις Wernicke-Korsakoff είχαν καλή ανάρρωση από την αμνησιακή κατάσταση, η οποία μπορεί να διαρκέσει από 2 μήνες έως 10 χρόνια.

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΠΑΘΕΙΑΣ WERNICKE

    Η εγκεφαλοπάθεια Wernicke θεωρείται κλασσικά ως μια ασθένεια μόνο των ατόμων που πίνουν υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ, αλλά εντοπίζεται επίσης σε άτομα με χρόνιo υποσιτισμό και τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μετά από βαριατρική χειρουργική επέμβαση.

    Οι τεκμηριωμένες αιτίες της εγκεφαλοπάθειας Wernicke περιλαμβάνουν:

    • Παγκρεατίτιδα, ηπατική δυσλειτουργία, χρόνια διάρροια, κοιλιοκάκη, νόσος του Crohn, ουραιμία, θυρεοτοξίκωση
    • Έμετος, υπερέμεση, δυσαπορρόφηση, γαστρεντερικές επεμβάσεις ή ασθένειες
    • Ατελής παρεντερική διατροφή, πείνα/νηστεία
    • Χημειοθεραπεία, νεφρική αιμοκάθαρση, διουρητική θεραπεία, μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων/μυελού
    • Καρκίνος, AIDS, νόσος Creutzfeldt-Jakob, πυρετικές λοιμώξεις
    • Αυτή η ασθένεια μπορεί ακόμη και να εμφανιστεί σε ορισμένα άτομα με φυσιολογικά ή ακόμα και υψηλά επίπεδα θειαμίνης στο αίμα και είναι άτομα με ανεπάρκεια στην ενδοκυτταρική μεταφορά αυτής της βιταμίνης. Επιλεγμένες γενετικές μεταλλάξεις, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας του γονιδίου 1 που μοιάζει με τρανσκετολάση που συνδέεται με το χρωμόσωμα Χ, των μεταλλάξεων πρωτεΐνης μεταφορέα θειαμίνης SLC19A2 και του γονιδίου της αφυδρογονάσης της αλδεΰδης-2, που μπορεί να προδιαθέτουν σε διαταραχή χρήσης αλκοόλ. Το αλληλόμορφο APOE epsilon-4, που εμπλέκεται στη νόσο του Alzheimer, μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης νευρολογικών συμπτωμάτων.

    encephalopathy neurology thiamine b1 diagnosis original

    ΑΙΤΙΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΠΑΘΕΙΑΣ WERNICKE

    Η ανεπάρκεια θειαμίνης και τα σφάλματα στο μεταβολισμό της θειαμίνης πιστεύεται ότι είναι η κύρια αιτία της εγκεφαλοπάθειας Wernicke. Η θειαμίνη, που ονομάζεται επίσης βιταμίνη Β1, βοηθά στη διάσπαση της γλυκόζης. Συγκεκριμένα, δρα ως ουσιαστικό συνένζυμο στον κύκλο TCA και στην παράκαμψη της φωσφορικής πεντόζης. Η θειαμίνη μεταβολίζεται πρώτα στην πιο δραστική της μορφή, τη διφωσφορική θειαμίνη (TDP), πριν χρησιμοποιηθεί. Το σώμα έχει μόνο 2-3 εβδομάδες αποθεμάτων θειαμίνης, τα οποία εξαντλούνται εύκολα χωρίς πρόσληψη ή εάν η εξάντληση συμβεί γρήγορα, όπως σε χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις ή σε διαβήτη.

    Η θειαμίνη εμπλέκεται σε:

    • Μεταβολισμό υδατανθράκων και απελευθέρωση ενέργειας.
    • Παραγωγή νευροδιαβιβαστών συμπεριλαμβανομένου του γλουταμικού οξέος και του GABA.
    • Μεταβολισμό λιπιδίων, απαραίτητος για την παραγωγή μυελίνης.
    • Τροποποίηση αμινοξέων. Πιθανώς συνδέεται με την παραγωγή ταυρίνης, μεγάλης καρδιακής σημασίας.

    ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΠΑΘΕΙΑΣ WERNICKE

    Η πρωτογενής νευρολογική βλάβη που προκαλείται από ανεπάρκεια θειαμίνης στην εγκεφαλοπάθεια Wernicke είναι τριπλή: οξειδωτική βλάβη, μιτοχονδριακός τραυματισμός που οδηγεί σε απόπτωση και άμεση διέγερση μιας προ-αποπτωτικής οδού. Η ανεπάρκεια θειαμίνης επηρεάζει τόσο τους νευρώνες όσο και τα αστροκύτταρα, τα νευρογλοιακά κύτταρα του εγκεφάλου. Η ανεπάρκεια θειαμίνης μεταβάλλει την πρόσληψη γλουταμικού από αστροκύτταρα, μέσω αλλαγών στην έκφραση των μεταφορέων αστροκυττάρου γλουταμικού EAAT1 και EAAT2, οδηγώντας σε διεγερτική τοξικότητα. Άλλες αλλαγές περιλαμβάνουν αυτές στον υπότυπο μεταφορέα GABA GAT-3, GFAP, συνθετάση γλουταμίνης και στο κανάλι Aquaporin 4. Η εστιακή γαλακτική οξέωση προκαλεί επίσης δευτερογενές οίδημα, οξειδωτικό στρες, φλεγμονή και βλάβη της λευκής ουσίας.

    Παθολογική ανατομία

    Παρά το όνομά του, η εγκεφαλοπάθεια Wernicke δε σχετίζεται με την περιοχή του Wernicke, μια περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με την ερμηνεία του λόγου και της γλώσσας. Στις περισσότερες, οι πρώιμες βλάβες αντιστρέφονται πλήρως με άμεσα και επαρκή συμπληρώματα διατροφής. Οι βλάβες είναι συνήθως συμμετρικές στην περικοιλιακή περιοχή, τον διεγκέφαλο, τον μεσεγκέφαλο, τον υποθάλαμο και την παρεγκεφαλιδική ρίζα. Οι βλάβες του εγκεφαλικού στελέχους μπορεί να περιλαμβάνουν πυρήνες των κρανιακών νεύρων III, IV, VI και VIII, τους έσω θαλαμικούς πυρήνες και το ραχιαίο πυρήνα του πνευμονογαστρικού νεύρου. Οίδημα μπορεί να εντοπιστεί στις περιοχές που περιβάλλουν την τρίτη κοιλία και την τέταρτη κοιλία, εμφανίζοντας επίσης πετέχειες και μικρές αιμορραγίες. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί πολλαπλασιασμός ενδοθηλίου, υπερπλασία τριχοειδών αγγείων, απομυελίνωση και απώλεια νευρώνων. Ένας αλλοιωμένος αιματοεγκεφαλικός φραγμός μπορεί να προκαλέσει διαταραγμένη απόκριση σε ορισμένα φάρμακα και τρόφιμα.

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΓΚΕΦΑΛΟΠΑΘΕΙΑΣ WERNICKE

    Η διάγνωση της εγκεφαλοπάθειας ή της νόσου Wernicke γίνεται κλινικά. Τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία η εγκεφαλοπάθεια Wernicke μπορεί να διαγνωστεί σε οποιονδήποτε ασθενή με δύο ή περισσότερα από τα κύρια συμπτώματα αναφέρθηκαν παραπάνω. Η ευαισθησία της διάγνωσης από την κλασική τριάδα είναι 23% αλλά αυξάνεται στο 85% λαμβάνοντας δύο ή περισσότερα από τα τέσσερα κλασικά χαρακτηριστικά. Ορισμένοι θεωρούν ότι αρκεί η υποψία της παρουσίας της νόσου με ένα μόνο από τα κύρια συμπτώματα.

    Διάγνωση εγκεφαλοπάθειας Wernicke μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα: Σύγχυση, μειωμένο επίπεδο συνείδησης (ή απώλεια συνείδησης, λήθαργος ή κώμα), απώλεια μνήμης, αταξία ή αστάθεια, οφθαλμοπληγία ή νυσταγμός και ανεξήγητη υπόταση με υποθερμία. Η παρουσία μόνο ενός σημείου θα πρέπει να είναι επαρκής για θεραπεία. Η εγκεφαλοπάθεια Wernicke παραμένει μια κλινικά διαγνωσμένη κατάσταση. Ούτε η μαγνητική τομογραφία ούτε οι μετρήσεις ορού που σχετίζονται με τη θειαμίνη είναι επαρκείς διαγνωστικοί δείκτες σε όλες τις περιπτώσεις. Η εμπλοκή των πυρήνων των κρανιακών νεύρων και της κεντρικής φαιάς ουσίας στη μαγνητική τομογραφία είναι πολύ συγκεκριμένη για την εγκεφαλοπάθεια Wernicke στο κατάλληλο κλινικό περιβάλλον. Η μη ανάρρωση μετά τη λήψη συμπληρωμάτων με θειαμίνη είναι ασαφής. Το αναστρέψιμο κυτταροτοξικό οίδημα θεωρείται η πιο χαρακτηριστική βλάβη της εγκεφαλοπάθειας Wernicke. Η εντόπιση των βλαβών είναι πιο συχνά άτυπη μεταξύ των ατόμων που πίνουν κατάλληλες ποσότητες αλκοόλ, ενώ η τυπική ενίσχυση της αντίθεσης στον θάλαμο συχνά σχετίζεται με κατάχρηση αλκοόλ.

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ ΕΓΚΕΦΑΛΟΠΑΘΕΙΑΣ WERNICKE

    Υπάρχουν νοσοκομειακά πρωτόκολλα για πρόληψη με συμπληρώματα θειαμίνης παρουσία: ιστορικού κατάχρησης αλκοόλ ή σχετικών κρίσεων, απαίτησης για ενδοφλέβια γλυκόζη, ενδείξεων υποσιτισμού, κακής διατροφής, πρόσφατης διάρροιας ή εμετού, περιφερικής νευροπάθειας, παροδικών ασθενειών, τρομώδες παραλήρημα  και άλλα. Ορισμένοι ειδικοί συμβουλεύουν ότι η παρεντερική θειαμίνη πρέπει να χορηγείται σε όλους τους ασθενείς σε κίνδυνο στο τμήμα επειγόντων περιστατικών. Στην κλινική διάγνωση θα πρέπει να θυμόμαστε ότι τα πρώιμα συμπτώματα είναι μη ειδικά, και η εγκεφαλοπάθεια Wernicke μπορεί να παρουσιάζεται με μη ειδικά ευρήματα. Υπάρχει συναίνεση για την παροχή υδατοδιαλυτών βιταμινών και μετάλλων μετά από γαστρικές επεμβάσεις. Σε ορισμένες χώρες ορισμένα τρόφιμα έχουν συμπληρωθεί με θειαμίνη και έχουν μειωθεί τα κρούσματα εγκεφαλοπάθειας Wernicke. Η αποφυγή ή ο μετριασμός της κατανάλωσης αλκοόλ και η επαρκής διατροφή μειώνουν τους κύριους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη του συνδρόμου Wernicke-Korsakoff.

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΠΑΘΕΙΑΣ WERNICKE

    • Ενδοφλέβια συμπληρώματα θειαμίνης
    • Υποστηρικτικά μέτρα

    Τα περισσότερα συμπτώματα θα βελτιωθούν γρήγορα εάν οι ελλείψεις αντιμετωπιστούν έγκαιρα. Η διαταραχή της μνήμης μπορεί να είναι μόνιμη. Σε ασθενείς που είναι ύποπτοι για εγκεφαλοπάθεια Wernicke, η θεραπεία με θειαμίνη θα πρέπει να ξεκινήσει αμέσως. Θα πρέπει να ληφθεί αμέσως αίμα για έλεγχο για τα επίπεδα θειαμίνης, άλλων βιταμινών και μετάλλων. Μετά από αυτό, θα πρέπει να χορηγείται άμεση ενδοφλέβια ή ενδομυϊκή δόση θειαμίνης δύο ή τρεις φορές την ημέρα. Η χορήγηση θειαμίνης συνήθως συνεχίζεται μέχρι να σταματήσει η κλινική βελτίωση. Λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλία των πιθανών αιτιών και τα πολλαπλά συμπτώματα και επειδή υπάρχει χαμηλός υποτιθέμενος κίνδυνος τοξικότητας της θειαμίνης, επειδή η θεραπευτική ανταπόκριση είναι συχνά δραματική από την πρώτη ημέρα, ορισμένοι ιατροί υποδεικνύουν παρεντερική θειαμίνη εάν υπάρχει υποψία εγκεφαλοπάθειας Wernicke, τόσο ως πηγή για διάγνωση, όσο και ως θεραπεία. Η διάγνωση υποστηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από την ανταπόκριση στην παρεντερική θειαμίνη, αλλά δεν αρκεί για να αποκλειστεί από την έλλειψή της. Η παρεντερική χορήγηση θειαμίνης σχετίζεται με πολύ μικρό κίνδυνο αναφυλαξίας. Τα άτομα που καταναλώνουν υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ μπορεί να έχουν κακή διατροφική πρόσληψη αρκετών βιταμινών και μειωμένη απορρόφηση, μεταβολισμό και αποθήκευση θειαμίνης. μπορεί επομένως να απαιτούν υψηλότερες δόσεις. Εάν χορηγηθεί γλυκόζη, όπως σε άτομα με διαταραχή χρήσης αλκοόλ που είναι επίσης υπογλυκαιμικά, η θειαμίνη πρέπει να χορηγείται ταυτόχρονα. Εάν αυτό δε γίνει, η γλυκόζη θα καταναλώσει γρήγορα τα υπόλοιπα αποθέματα θειαμίνης, επιδεινώνοντας αυτή την κατάσταση. Η παρατήρηση οιδήματος στην μαγνητική τομογραφία, καθώς και η εύρεση μακροφάγων υποδεικνύει τη χορήγηση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Θα πρέπει επίσης να αναζητηθούν και άλλες διατροφικές ανωμαλίες, καθώς μπορεί να επιδεινώνουν τη νόσο. Ειδικότερα, το μαγνήσιο, ένας συμπαράγοντας της τρανσκετολάσης μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει τη νόσο. Άλλα συμπληρώματα μπορεί επίσης να χρειαστούν, όπως: κοβαλαμίνη, ασκορβικό οξύ, φυλλικό οξύ, νικοτιναμίδιο, ψευδάργυρος, φώσφορος και σε ορισμένες περιπτώσεις ταυρίνη, ιδιαίτερα κατάλληλη όταν υπάρχει καρδιακή ανεπάρκεια. Προτείνεται διατροφή καθοδηγούμενη από τον ασθενή. Σε ασθενείς με σύνδρομο Wernicke-Korsakoff, συνιστώνται ακόμη υψηλότερες δόσεις παρεντερικής θειαμίνης. Θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι ταυτόχρονες τοξικές επιδράσεις του αλκοόλ.

    Η εγκεφαλοπάθεια Wernicke είναι πιο πιθανό να εμφανιστεί σε άνδρες παρά σε γυναίκες. Μεταξύ της μειοψηφίας που διαγιγνώσκεται, η θνησιμότητα μπορεί να φτάσει το 17%. Οι κύριοι παράγοντες που προκαλούν το θάνατο πιστεύεται ότι είναι οι λοιμώξεις και οι ηπατικές δυσλειτουργίες.

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το νευρικό σύστημα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το νευρικό σύστημα

    Wernickes encephalopathy

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα  για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Βιταμινική ανεπάρκεια

    Σύνδρομο Korsakoff

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη νόσο Creutzfeldt-Jakob

    Δηλητηρίαση από μανιτάρια Amanita phalloides

    Δηλητηρίαση από αρσενικό

    Ανεπάρκεια αργινινοσουκινάσης

    Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την τοξοπλάσμωση

    Υπέρταση - Επείγουσες καταστάσεις

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη σκλήρυνση κατά πλάκας

    Σύνδρομο του Reye

    Χρήσιμες πληροφορίες για την αλκοολική κίρρωση

    Κακοήθης υπέρταση

    Υπονατριαιμία

    Εγκεφαλική παράλυση

    Επιληπτική κατάσταση

    HIV λοίμωξη και AIDS

    Ηπατική εγκεφαλοπάθεια

    Η νευροτοξικότητα από τις χημειοθεραπείες

    Η τοξικότητα της ακτινοθεραπείας

    Πρωτοπαθές λέμφωμα του κεντρικού νευρικού συστήματος

    Αιματοεγκεφαλικός φραγμός

    Εγκεφαλικές μεταστάσεις

    Σύνδρομο Korsakoff

    Σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών

    Νόσος Kawasaki

    Λεπτομηνιγγική καρκινωμάτωση

    Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα

    Νόσος Prion

    Υπάρχουν κίνδυνοι από την Ακτινοθεραπεία;

    www.emedi.gr

     

  • Γαγγραινώδες Πυόδερμα Γαγγραινώδες Πυόδερμα

    Χρήσιμες πληροφορίες για το γαγγραινώδες πυόδερμα

    Το γαγγραινώδες πυόδερμα είναι μια σπάνια πάθηση που προκαλεί την ανάπτυξη μεγάλων, επώδυνων πληγών (έλκη) στο δέρμα σας, πιο συχνά στα πόδια σας.

    Τα ακριβή αίτια του γαγγραινώδους πυόδερμα είναι άγνωστα, αλλά φαίνεται ότι πρόκειται για διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος.

    Τα άτομα που έχουν ορισμένες υποκείμενες παθήσεις, όπως η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου ή η αρθρίτιδα, διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για γαγγραινώδες πυόδερμα. Τα έλκη του γαγγραινώδους πυοδέρματος μπορούν να αναπτυχθούν γρήγορα. Συνήθως υποχωρούν με τη θεραπεία, αλλά οι ουλές και οι υποτροπές είναι συχνές. Το γαγγραινώδες πυόδερμα συνήθως ξεκινά με ένα μικρό, κόκκινο εξόγκωμα στο δέρμα σας, το οποίο μπορεί να μοιάζει με δάγκωμα αράχνης. Μέσα σε λίγες μέρες, αυτό το εξόγκωμα μπορεί να εξελιχθεί σε μια μεγάλη, επώδυνη ανοιχτή πληγή. Το έλκος εμφανίζεται συνήθως στα πόδια σας, αλλά μπορεί να αναπτυχθεί οπουδήποτε στο σώμα σας. Μερικές φορές εμφανίζεται γύρω από τα χειρουργικά σημεία. Εάν έχετε πολλά έλκη, μπορεί να αναπτυχθούν και να συγχωνευθούν σε ένα μεγαλύτερο έλκος. Μιλήστε με το γιατρό σας εάν αναπτύξετε μια επώδυνη, ταχέως αναπτυσσόμενη πληγή του δέρματος.

    ΑΙΤΙΑ ΓΑΓΓΡΑΙΝΩΔΟΥΣ ΠΥΟΔΕΡΜΑΤΟΣ

    Η ακριβής αιτία του γαγγραινώδους πυοδέρματος είναι άγνωστη. Η πάθηση δεν είναι μολυσματική ή μεταδοτική. Συχνά σχετίζεται με αυτοάνοσα νοσήματα όπως η ελκώδης κολίτιδα, η νόσος του Crohn και η αρθρίτιδα. Και μπορεί να έχει ένα γενετικό υπόβαθρο. Εάν έχετε γαγγραινώδες πυόδερμα με ένα νέο τραύμα του δέρματος μπορεί να προκαλέσει νέα έλκη.

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΑΓΓΡΑΙΝΩΔΟΥΣ ΠΥΟΔΕΡΜΑΤΟΣ

    Ορισμένοι παράγοντες μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο για γαγγραινώδες πυόδερμα, όπως:

    • Η ηλικία και το φύλο σου. Η πάθηση μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε σε οποιαδήποτε ηλικία, αν και είναι πιο συχνή μεταξύ 20 και 50 ετών.
    • Η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου. Τα άτομα με ασθένεια του πεπτικού συστήματος, όπως η ελκώδης κολίτιδα ή η νόσος του Crohn, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για γαγγραινώδες πυόδερμα.
    • Η αρθρίτιδα. Τα άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο γαγγραινώδους πυοδέρματος.
    • Διαταραχές του αίματος. Άτομα με οξεία μυελογενή λευχαιμία, μυελοδυσπλασία ή μυελοϋπερπλαστική διαταραχή διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο γαγγραινώδους πυοδέρματος.

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΓΑΓΓΡΑΙΝΩΔΟΥΣ ΠΥΟΔΕΡΜΑΤΟΣ

    Οι πιθανές επιπλοκές του γαγγραινώδους πυοδέρματος περιλαμβάνουν μόλυνση, ουλές, ανεξέλεγκτο πόνο, κατάθλιψη και απώλεια κινητικότητας.

    189170

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ ΓΑΓΓΡΑΙΝΩΔΟΥΣ ΠΥΟΔΕΡΜΑΤΟΣ

    Δε μπορείτε να αποτρέψετε πλήρως το γαγγραινώδες πυόδερμα. Εάν έχετε την πάθηση, προσπαθήστε να αποφύγετε να τραυματίσετε το δέρμα σας. Τραυματισμός στο δέρμα σας, συμπεριλαμβανομένης της χειρουργικής επέμβασης, μπορεί να προκαλέσει τη δημιουργία νέων ελκών. Μπορεί επίσης να βοηθήσει στον έλεγχο οποιασδήποτε υποκείμενης πάθησης που μπορεί να προκαλεί τα έλκη.

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΓΑΓΓΡΑΙΝΩΔΟΥΣ ΠΥΟΔΕΡΜΑΤΟΣ

    Ο γιατρός σας θα μιλήσει μαζί σας για το ιατρικό σας ιστορικό και θα πραγματοποιήσει φυσική εξέταση. Καμία εξέταση δε μπορεί να επιβεβαιώσει τη διάγνωση του γαγγραινώδους πυοδέρματος. Αλλά ο γιατρός σας μπορεί να ζητήσει μια ποικιλία εξετάσεων για να αποκλείσει άλλες καταστάσεις που μπορεί να έχουν παρόμοια σημεία ή συμπτώματα. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν εξετάσεις αίματος, βιοψία δέρματος και άλλες εξετάσεις. Ο γιατρός σας μπορεί να σας παραπέμψει σε έναν ειδικό σε δερματικές παθήσεις (δερματολόγο). 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΓΑΓΓΡΑΙΝΩΔΟΥΣ ΠΥΟΔΕΡΜΑΤΟΣ

    Η θεραπεία του γαγγραινώδους πυοδέρματος στοχεύει στη μείωση της φλεγμονής, στον έλεγχο του πόνου, στην προώθηση της επούλωσης των πληγών και στον έλεγχο οποιασδήποτε υποκείμενης νόσου. Η θεραπεία σας θα εξαρτηθεί από διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της υγείας σας και του αριθμού, του μεγέθους, του βάθους και του ρυθμού ανάπτυξης των ελκών του δέρματός σας. Μερικοί άνθρωποι ανταποκρίνονται καλά στη θεραπεία με συνδυασμό χαπιών, κρεμών ή ενέσεων. Άλλοι μπορεί να χρειαστούν παραμονή στο νοσοκομείο ή στο κέντρο θεραπείας εγκαυμάτων για εξειδικευμένη φροντίδα τραυμάτων. Ακόμη και μετά από επιτυχή θεραπεία, είναι σύνηθες να δημιουργούνται νέες πληγές.

    ΦΑΡΜΑΚΑ

    • Κορτικοστεροειδή. Η πιο συχνή θεραπεία είναι οι ημερήσιες δόσεις κορτικοστεροειδών. Αυτά τα φάρμακα μπορούν να εφαρμοστούν στο δέρμα, να ενεθούν στο τραύμα ή να ληφθούν από το στόμα (πρεδνιζόνη). Η χρήση κορτικοστεροειδών για μεγάλο χρονικό διάστημα ή σε υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες. 
    • Φάρμακα που συντηρούν τα στεροειδή. Ένα αποτελεσματικό μη στεροειδές φάρμακο είναι η κυκλοσπορίνη. Άλλες επιλογές περιλαμβάνουν το mycophenolate, τις ανοσοσφαιρίνες, τη δαψόνη, το infliximab και το tacrolimus, το οποίο είναι αναστολέας της καλσινευρίνης. Ανάλογα με τον τύπο του φαρμάκου που χρησιμοποιείται, μπορεί να εφαρμοστεί στα τραύματα, να ενεθεί ή να ληφθεί από το στόμα.
    • Φάρμακο για τον πόνο. Ανάλογα με την έκταση των πληγών σας, μπορεί να ωφεληθείτε από τα παυσίπονα, ειδικά όταν αλλάζετε επιδέσμους.
    • Εκτός από την εφαρμογή του φαρμάκου απευθείας στις πληγές σας, ο γιατρός σας ή ο ειδικός φροντίδας τραυμάτων θα τα καλύψει με έναν μη προσκολλημένο, υγρό επίδεσμο και, ίσως, με ένα ελαστικό περιτύλιγμα. Μπορεί να σας ζητηθεί να κρατήσετε την πληγείσα περιοχή ανυψωμένη. Ακολουθήστε τις οδηγίες του γιατρού σας σχετικά με τη φροντίδα του τραύματος. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή πολλά από τα από του στόματος φάρμακα που συνταγογραφούνται για το γαγγραινώδες πυόδερμα καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης.
    • Χειρουργική επέμβαση. Επειδή το γαγγραινώδες πυόδερμα μπορεί να επιδεινωθεί από κοψίματα στο δέρμα, η χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση νεκρού ιστού δε θεωρείται συνήθως καλή επιλογή θεραπείας. Το τραύμα στο δέρμα μπορεί να επιδεινώσει τα υπάρχοντα έλκη ή να προκαλέσει νέα. Εάν τα έλκη στο δέρμα σας είναι μεγάλα και χρειάζονται βοήθεια για την επούλωση, ο γιατρός σας μπορεί να προτείνει μόσχευμα δέρματος. Σε αυτή τη διαδικασία, ο χειρουργός προσαρτά ένα κομμάτι δέρματος ή συνθετικό δέρμα πάνω από τις ανοιχτές πληγές. Αυτό επιχειρείται μόνο αφού η φλεγμονή του τραύματος έχει φύγει και το έλκος έχει αρχίσει να επουλώνεται. Με τη θεραπεία είναι πιθανό να αναρρώσετε από το γαγγραινώδες πυόδερμα.

    Τα κατάλληλα προϊόντα για το γαγγραινώδες πυόδερμα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για το γαγγραινώδες πυόδερμα

    pyoderma gangrenosum.width 800.jpegquality 80

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα  για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης, 

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη νόσο του Crohn

    Σύνδρομο Sweet

    Οζώδης πολυαρτηρίτιδα

    www.emedi.gr

     

  • Νόστιμο και υγιεινό ψάρι με πατάτες και κάπαρη Νόστιμο και υγιεινό ψάρι με πατάτες και κάπαρη

    Υγιεινό ψάρι με πατάτες και κάπαρη

    Υγιεινό ψάρι με πατάτες και κάπαρη

    ΨΑΡΙΑ: Τα ψάρια περιέχουν υψηλής βιολογικής αξίας πρωτεΐνες, οι οποίες αυξάνουν τη θερμογένεση και ενισχύουν τις καύσεις. Τα πιο παχιά ψάρια είναι καλή πηγή ω-3 λιπαρών οξέων, που βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος και τη δραστικότητα της ινσουλίνης. Επίσης, αυξάνουν το σήμα της λεπτίνης στον εγκέφαλο η οποία προκαλεί την καύση λίπους και την μείωση της όρεξης. Τέλος, το λίπος των ψαριών περιέχει βιταμίνη D, η οποία είναι λιποτροπική.

    ΚΡΕΜΜΥΔΙΑ: Βοηθούν στην επούλωση των πληγών και ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστηµα, καθώς, είναι πλούσιο σε βιταµίνη C. Έχουν αντικαρκινική δράση. Επιστημονικές μελέτες έδειξαν ότι η κουερσετίνη και κατ’ επέκταση το κρεμμύδι, όπως και άλλα φρούτα και λαχανικά που την περιέχουν συμβάλλει στη μείωση της εμφάνισης καρκίνου του προστάτη, των ωοθηκών, του μαστού, του στομάχου, του παχέος εντέρου.

    ΣΚΟΡΔΟ: Το σκόρδο αποτελεί για τη λαϊκή ιατρική ένα πολυδύναμο φάρμακο με μεγάλη αξία. Περιέχει αιθέριο έλαιο αποτελούμενο από αλλιίνη, αλλινάση, αλλικίνη, αχοένιο, σκορδινίνες, το αντιοξειδωτικό σελήνιο, ιώδιο, ασβέστιο, μαγγάνιο, σίδηρο, φώσφορο, θειάφι και βιταμίνες Α, Β, Β1, Β2, Β3, Β6, C, και Ε. Περιέχει, επίσης, πτητικό έλαιο, γλίσχρασμα, γλυκοκινίνες και γερμάνιο, καθώς και άλλα χρήσιμα για τον οργανισμό στοιχεία, όπως λευκωματούχες ουσίες, λιπαρές, αμυλώδες και κυτταρίνη.

    ΚΑΠΑΡΗ: Η κάπαρη έχει ελάχιστη θερμιδική αξία, μόνο 8 θερμίδες ανά 4 κουταλιές της σούπας. Φτωχή σε θερμίδες, πλούσια όμως σε αντιοξειδωτικές ουσίες και βιταμίνες, αφού πιο συγκεκριμένα περιέχει: βιταμίνες Α, Ε, C, K, νιασίνη, ριβοφλαβίνη και φυλλικό οξύ, ασβέστιο, μαγγάνιο, σίδηρο, μαγνήσιο, χαλκός, σελήνιο και λινολεϊκό οξύ.

    ΠΑΤΑΤΕΣ: Οι πατάτες είναι πλούσιες σε υδατάνθρακες. Οι υδατάνθρακες αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας για τον ανθρώπινο οργανισμό και πρέπει να λαμβάνονται σε αρκετή ποσότητα σε καθημερινή βάση, γι’ αυτό και τις λαμβάνουμε από διάφορες τροφές. Μια επιπλέον σημαντική θρεπτική ιδιότητα της πατάτας είναι η περιεκτικότητά της σε φυτικές ίνες. Οι φυτικές ίνες είναι απαραίτητες για την καλή λειτουργία του εντέρου, αλλά και γενικότερα του γαστρεντερικού συστήματος. Οι βραστές πατάτες περιέχουν σημαντική ποσότητα βιταμίνης C, έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες, ενώ συμβάλλουν και στη διατήρηση της υγείας των οστών, των δοντιών και του δέρματος. Είναι εξίσου πλούσιες σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Οι βιταμίνες αυτές είναι σημαντικές για το μεταβολισμό των υδατανθράκων και άρα, για την παραγωγή ενέργειας στον οργανισμό, για την υγεία του δέρματος, αλλά και του νευρικού συστήματος. Επιπλέον, η πατάτα δεν περιέχει νάτριο και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι είναι πλούσια σε κάλιο, καθίσταται σημαντική στην πρόληψη της αρτηριακής πίεσης. Το κάλιο βελτιώνει, επίσης, τη μυϊκή και νευρική λειτουργία.

    ΝΤΟΜΑΤΕΣ: Οι ντομάτες είναι πλούσιες σε βιταμίνη C, ενώ περιέχουν, λυκοπένιο, αισκουλίνη Α, τοματιδίνη και χαλκοναρινγενίνη. Αυτές οι ουσίες έχουν αντιφλεφμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, με αποτέλεσμα η ντομάτα να έχει τις αντικαρκινικές και ευεργετικές ιδιότητες υπέρ της καρδιάς! Επίσης, οι ντομάτες έχουν Βιταμίνες Α, Β6 και Κ, φυλλικό οξύ, μαγνήσιο και ποτάσιο. Το λυκοπένιο στις ντομάτες παίζει σημαντικό ρόλο και στην υγεία των οστών. Το πανεπιστήμιο του Τορόντο όρισε δίαιτα 4 εβδομάδων, αφαιρώντας τις πηγές λυκοπένιου από γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση.  Αυτές εμφάνισαν σημαντικά σημάδια μείωσης στα μέταλλα των οστών. Σε επόμενο χρόνο οι ερευνητές θα ψάξουν αν τα χαμηλά επίπεδα λυκοπενίου προκαλούν κακή αντιοξειδωτική άμυνα στα κύτταρα των οστών. Η Α-τοματίνη και το λυκοπένιο επιτίθενται σε καρκινικά κύτταρα, λειτουργώντας αποτρεπτικά στον καρκίνο του μαστού και του προστάτη, μειώνοντας ταυτόχρονα τον κίνδυνο εμφάνισης. Μαγειρεμένες περιέχουν περισσότερα αντιοξειδωτικά, ενώ με την προσθήκη ελαιόλαδου, υπάρχει καλύτερη απορρόφηση από τον οργανισμό.

    image 48

    Υγιεινό ψάρι με πατάτες και κάπαρη

    ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ 4 ΑΤΟΜΑ

    4 βιολογικά φιλέτα ξιφία

    Ιωδιούχο ανεπεξέργαστο θαλασσινό αλάτι

    Φρεσκοτριμμένο βιολογικό μαύρο πιπέρι

    4 κουταλιές της σούπας βιολογικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, διαιρεμένο

    1 μέτριο κόκκινο βιολογικό κρεμμύδι, κομμένο στη μέση και σε λεπτές φέτες

    4 μέτριες σκελίδες βιολογικό σκόρδο, κομμένες σε λεπτές φέτες

    1/4 κουταλάκι του γλυκού βιολογικές κόκκινες νιφάδες πιπεριού

    300 γραμμάρια βιολογικές πατάτες αποφλοιωμένες, κομμένες σε κομμάτια 1/2 ίντσας

    450 γραμμάρια ντομάτες κομμένες σε κύβους με τους χυμούς

    3 κουταλιές της σούπας στραγγισμένη βιολογική κάπαρη

    2 κουταλάκια του γλυκού χυμός βιολογικού λεμονιού

    Φρέσκος βιολογικός βασιλικός ψιλοκομμένος για σερβίρισμα

    ΕΚΤΕΛΕΣΗ

    1. Αλατοπιπερώνετε τον ξιφία. Σε ένα τηγάνι 12 ιντσών σε μέτρια προς υψηλή θερμοκρασία, ζεστάνετε 2 κουταλιές της σούπας. ελαιόλαδο. Προσθέστε τα ψάρια και μαγειρέψτε, μέχρι να ροδίσουν καλά, για 5 με 7 λεπτά. Χρησιμοποιώντας μια λεπτή μεταλλική σπάτουλα, μεταφέρετε τις μπριζόλες σε ένα πιάτο, γυρίζοντάς τις με τη ροδισμένη πλευρά προς τα πάνω.
    2. Στο ίδιο τηγάνι σε μέτρια προς χαμηλή φωτιά, ζεσταίνετε άλλες 2 κουταλιές της σούπας λάδι. Προσθέστε το κρεμμύδι σε φέτες, το σκόρδο, τις νιφάδες κόκκινης πιπεριάς και αλάτι. Μαγειρέψτε, ανακατεύοντας κατά διαστήματα, μέχρι να ροδίσει ελαφρά το κρεμμύδι, για 2 με 3 λεπτά. Ρίχνετε τις πατάτες και προσθέτετε τις ντομάτες με τους χυμούς τους και 2 κουταλιές της σούπας νερό. Αφήνετε να πάρει βράση σε μέτρια υψηλή θερμοκρασία, στη συνέχεια σκεπάζετε, μειώνετε σε μέτρια και σιγοβράζετε μέχρι να μαλακώσουν οι πατάτες, για 10 με 14 λεπτά. Ανακατεύετε μέσα τη κάπαρη στραγγισμένη και το χυμό λεμονιού, στη συνέχεια βάλτε τα φιλέτα ξιφία στη σάλτσα και ρίξτε τους τυχόν συσσωρευμένους χυμούς.
    3. Καλύψτε και μαγειρέψτε σε χαμηλή θερμοκρασία μέχρι το ψάρι να είναι αδιαφανές, 4 έως 6 λεπτά. Σερβίρετε πασπαλίζοντας με ψιλοκομμένο φρέσκο ​​βασιλικό και περιχύνετε με επιπλέον λάδι. 
    4. Βεβαιωθείτε ότι οι πατάτες είναι τελείως τρυφερές πριν προσθέσετε το ψάρι για τελείωμα.

    ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΟΡΕΞΗ!!!

    by Savvi Diet

    Τα καλύτερα βιολογικά προϊόντα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα βιολογικά προϊόντα

    swordfish plate

    Διαβάστε, επίσης,

    Νόστιμα και υγιεινά κεφτεδάκια ψαριού

    Νόστιμες σπιτικές ψαροκροκέτες με σάλτσα κάπαρης

    Νόστιμη και υγιεινή κολοκυθόσουπα με ψάρι

    Σαρδέλες στη λαδόκολλα με λαχανικά

    Πέννες στο φούρνο με λαχανικά και τόνο

    Νόστιμο ψάρι με σκόρδο και κάρυ

    Σολομός βουτύρου Ουέλινγκτον

    Νόστιμη και υγιεινή ψαρόπιτα

    Υγιεινή καλοκαιρινή σαλάτα με χταποδάκι

    Μύδια με ντομάτα και σκόρδο

    Νόστιμη σαλάτα με μπριζόλες τόνου

    Η διατροφική αξία των ψαριών

    Δροσερή και νόστιμη σαλάτα με σολομό

    Υγιεινός και νόστιμος σολομός με μέλι και σκόρδο

    Υγιεινή και νόστιμη πέρκα με λαχανικά

    Ζυμαρικά με καπνιστό σολομό και σπαράγγια

    Υγιεινοί γαύροι παστοί

    Υγιεινό χταπόδι με πατατοσαλάτα

    Ψάρι ψητό με λαχανικά

    Ψαρόσουπα

    Σαρδέλες στο φούρνο με γκρεμολάτα

    Μπακαλιάρος παστός, τηγανητός

    Υγιεινή μαγιονέζα

    Τα ελληνικά όστρακα

    Αλμυρίκια

    Σαφρίδια φιλέτο ψητά

    Κολιός πλακί

    Κέφαλος

    Σαρδέλες με ξινήθρα

    Να ψάχνετε για φρέσκο ψάρι ελεύθερης αλιείας

    Σας αρέσει το ωμό φαγητό;

    Χαβιάρι

    Σαλάτα Καλύμνου

    Προσέξτε τι τρώτε!

    Αγγούρια με γαρίδες

    Τα πιο νόστιμα ψάρια είναι τα εποχιακά

    Σαρδέλες παντρεμένες

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές για την κάππαρη

    Φαγκρί

    Το νοστιμότερο ψητό ψάρι

    Η πιο νόστιμη σπιτική μαγιονέζα

    Τσιπούρα

    Τόνος με πράσα

    Φαγκρί ψημένο με μυρωδικά στη λαδόκολλα

    Σπάρος

    Σμέρνα

    Σκορπίνα

    Χάνος

    Σάλπα

    Το σαλάχι

    Πώς αναγνωρίζουμε το φρέσκο ψάρι

    Μπακαλιάρος ψητός με σκορδαλιά

    Οστρακοειδή

    Οι πιο νόστιμες γυαλιστερές

    Σουπιές με χόρτα

    Ταραμοσαλάτα με πατάτες και κρεμμύδια

    Υπάρχουν κίνδυνοι από τα θαλασσινά;

    Χρήσιμες πληροφορίες για τα ψάρια

    Κάππαρη

    Να τρώτε ψάρια δύο φορές την εβδομάδα

    Τα καλύτερα Ελληνικά τοπικά φαγητά

    Δράκαινα

    Γοφάρι

    Γόπα

    Αετός σαλάχι

    www.emedi.gr