Δευτέρα, 21 Οκτωβρίου 2013 20:47

Αιμοχρωμάτωση

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Όταν υπάρχει πολύς σίδηρος στο σώμα

Η αιμοχρωμάτωση, ICD-10 R 79.0, είναι μία κληρονομική διαταραχή κατά την οποία υπάρχει υπερβολική απορρόφηση σιδήρου από το λεπτό έντερο.

Εφόσον ο οργανισμός δεν διαθέτει κάποιο μηχανισμό αποβολής του σιδήρου, η περίσσεια του εναποτίθεται στους αδένες και το μυϊκό ιστό, όπως και το ήπαρ, το πάγκρεας και την καρδιά. Με την πάροδο του χρόνου, τα προσβαλλόμενα όργανα αρχίζουν να ανεπαρκούν.

Η νόσος μεταβιβάζεται με τον αυτοσωματικό υπολειπόμενο χαρακτήρα, αλλά μπορεί και να είναι επίκτητη. Τα αντιγόνα HLA-A3, HLA-B14, HLA-B7 θεωρούνται υπεύθυνα.

Είναι η πιο συχνή ανωμαλία γονιδίοων στις ΗΠΑ. Η νόσος υπάρχει  από τη γέννηση, αλλά εκδηλώνεται στη 5η και 6η δεκαετία ζωής. Προσβάλλει με την ίδια συχνότητα τους άνδρες και τις γυναίκες, αλλά τα κλινικά σημεία είναι επικρατέστερα στους άνδρες.


Συμπτώματα

Τη στιγμή της διάγνωσης ο ασθενής μπορεί να είναι ασυμπτωματικός. Οι συμπτωματικοί ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν αδυναμία, κόπωση, αρθραλγίες, κοιλιακό άλγος, ηπατική ανεπάρκεια (κίρρωση), συμπτώματα καρδιακής ανεπάρκειας, διαταραχές του θυρεοειδούς, ανικανότητα, αμμηνόρροια, δύσπνοια προσπαθείας, νευρολογικά συμπτώματα, υπέρχρωση του δέρματος, απώλεια των τριχών του σώματος, σπληνομεγαλία, περιφερικό οίδημα, ίκτερος, γυναικομαστία, ασκίτης, ατροφία όρχεων, ευαισθησία ήπατος, συμπτώματα σακχαρώδη διαβήτη.


Αίτια

Η υπερφόρτωση σιδήρου μπορεί να οφείλεται σε και σε θαλασσαιμία, σιδηροβλαστική αναιμία, ηπατική νόσο, υπερβολική πρόσληψη σιδήρου και χρόνιες μεταγγίσεις αίματος.

Παράγοντες κινδύνου

Η πρόσληψη σιδήρου με συμπληρώματα, καθώς και βιταμίνης C η οποία αυξάνει την απορρόφηση σιδήρου.

Το αλκοόλ αυξάνει την απορρόφηση σιδήρου.

Η απώλεια αίματος, όπως στην έμμηνο ρύση και στην εγκυμοσύνη επιβραδύνει τα συμπτώματα.


Διάγνωση
Οι εργαστηριακές εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της νόσου:

  • Κορεσμός  της τρανσφερρίνης: Είναι η συγκέντρωση σιδήρου ορού διαιρούμενη προς την ολική σιδηροδεσμευτική ικανότητα  επί 100.  Άνω του 70% είναι διαγνωστική, άνω του 50% είναι ενδεικτική.
  • Μέτρηση της φερριτίνης ορού: Άνω των 300 για τους άνδρες και άνω των 120 mcg/L  για τις γυναίκες
  • Σίδηρος ούρων
  • Αύξηση αιμοσιδηρίνης ούρων
  • Υπεργλυκαιμία
  • Ελαττωμένη FSH, LH και τεστοστερόνη
  • Αυξημένη SGOT
  • Υποπρωτεϊναιμία

Οι βιοψίες ήπατος από προσβεβλημένα άτομα δείχνουν περίσσεια σιδήρου  και κίρρωση που μπορεί να φανεί μετά από χρώση.

Μετά την επιβεβαίωση διάγνωσης πρέπει να γίνει δοκιμασία ανοχής γλυκόζης για αποκλεισμό σακχαρώδους διαβήτη και υπερηχογράφημα καρδιάς για αποκλεισμό μυοκαρδιοπάθειας.


Θεραπεία

Γενικά μέτρα

  • Η θεραπεία περιλαμβάνει φλεβοτομή (αφαίρεση αίματος) που γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα μέχρι τα αποθέματα σιδήρου του ασθενή να πέσουν σε φυσιολογικά επίπεδα, με διατήρηση ήπιας αναιμίας (αιματοκρίτης 37-39).
  • Η θεραπεία συντήρησης συνίσταται σε αφαίρεση αίματος σε διαστήματα ενός έως τεσσάρων μηνών.

Δίαιτα

  • Δίαιτα φτωχή σε σίδηρο, αποφυγή αλκοόλ, αποφυγή συμπληρωμάτων διατροφής πλούσιων σε σίδηρο, περιορισμός της βιταμίνης C.
  • Το τσάι προκαλεί χηλικές ενώσεις με το σίδηρο και χορηγείται κατά τη διάρκεια γευμάτων.
  • Για όσους δεν μπορούν να ανεχθούν την φλεβοτομία, υπάρχει ένας χηλικός παράγοντα διαθέσιμος για χρήση. Η δεφεροξαμίνη συνδέεται με το σίδηρο στην κυκλοφορία του αίματος και τον αποβάλλει  μέσω των ούρων και των κοπράνων.
  • Η Τυπική θεραπεία για τη χρόνια υπερφόρτωση σιδήρου απαιτεί μία υποδόρια ένεση ανά 8-12 ώρες ημερησίως. Δύο νεότερα φάρμακα που έχουν άδεια για χρήση σε ασθενείς που λαμβάνουν τακτικές μεταγγίσεις αίματος για τη θεραπεία της θαλασσαιμίας (και, κατά συνέπεια, οι οποίοι αναπτύσσουν υπερφόρτωση σιδήρου) είναι η deferasirox και η δεφεριπρόνη.
  • Το προσδώκιμο επιβίωσης είναι μειωμένο σε ασθενείς με κίρρωση, σακχαρώδη διαβήτη και σε ασθενείς που κάνουν θεραπείες με φλεβοτομές για περισσότερους από 18 μήνες.

Βιβλιογραφία

Πλήρης Κλινική Συμβουλή σε 5', Mark R. Dambro, Εκδ. Πασχαλίδης

Συμπληρώματα διατροφής για την αιμοχρωμάτωση

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την αιμοχρωμάτωση

Διαβάστηκε 2810 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 26 Αυγούστου 2018 08:20
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Τι είναι η αποσιδήρωση Τι είναι η αποσιδήρωση

    Θεραπεία  αποσιδήρωσης πρέπει να γίνεται σε υπερφόρτωση σιδήρου

    Στη μεσογειακή αναιμία, π.χ. γίνεται υπερφόρτωση σιδήρου και απαιτείται συμμόρφωση στη θεραπεία

    Οι δύο βασικοί άξονες της θεραπείας στη θαλασσαιμία παραμένουν οι μεταγγίσεις αίματος και η αποσιδήρωση.


    Παράγοντες μη συμμόρφωσης  στην αποσιδήρωση

    Ενώ οι μεταγγίσεις αίματος γίνονται τακτικά, η αποσιδήρωση παραμελείται και αυτό επειδή η μετάγγιση αίματος έχει άμεσο αποτέλεσμα και οι πάσχοντες αισθάνονται σε καλύτερη φυσική κατάσταση, με καλά επίπεδα αιμοσφαιρίνης, ενώ δεν συνειδητοποιούν ότι η υπερφόρτωση σιδήρου έχει μακροχρόνιες επιπλοκές.

    Οι πάσχοντες πολύ συχνά, λόγω του ότι η αποσιδήρωση ξεκινά από πολύ μικρή ηλικία, φθάνουν σε όρια ψυχολογικής κούρασης και τα παρατούν.  Οι ασθενείς παρασύρονται από το γεγονός ότι η μη συμμόρφωση στη θεραπεία αποσιδήρωσης δεν παρουσιάζει άμεσες και μεγάλου βαθμού αρνητικές επιπτώσεις. Δυστυχώς όμως, όταν οι επιπτώσεις της βαριάς αιμοσιδήρωσης γίνουν αντιληπτές από τον πάσχοντα, δηλαδή παρουσιάζει κλινικές επιπλοκές, η βλάβη που έχει δημιουργηθεί στα όργανα του σώματος μπορεί να είναι μη αναστρέψιμη.

    Σημαντικοί παράγοντες της μη συμμόρφωσης είναι και οι παρενέργειες που έχουν σχέση με τα φάρμακα της αποσιδήρωσης. Οι πάσχοντες μειώνουν την δοσολογία ή αφήνουν πίσω μερικές δόσεις για να νοιώσουν καλύτερα.


    Δυσκολίες στην εφαρμογή της αποσιδήρωσης με δεσφεριοξαμίνη

    • Οι αντλίες αποσιδήρωσης είναι άβολες και ενοχλητικές, περιορίζουν τις δραστηριότητες, κάνουν θόρυβο.
    • Οι παρενέργειες και οι ανεπιθύμητες αντιδράσεις παρατηρούνται συνήθως με ψηλές δόσεις δεσφεριοξαμίνης.
    • Υπάρχουν σημεία έγχυσης τα οποία είναι πιο ευαίσθητα και έχουν, επίσης, σχέση με τις βελόνες έγχυσης. Κάποιοι τρόποι που μπορούν να βοηθήσουν είναι η χρήση της Υδροκορτιζόνης στο διάλυμα δεσφεριοξαμίνης, και η επάλειψη με κρέμα Emla πριν την τοποθέτηση της βελόνας στο Portacath.

    Δυσκολίες συμμόρφωσης με Δεφεριπρόνη

    Οι κυριότερες και πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι οι γαστρεντερικές και ο μεγάλος αριθμός δισκίων που πρέπει να λαμβάνονται 3-4 φορές την ημέρα.

    Δυσκολίες συμμόρφωσης με Δεφερασιρόξη

    Τα δισκία πρέπει να λαμβάνονται την ίδια ώρα με άδειο στομάχι


    Μέτρηση της συμμόρφωσης στην αποσιδήρωση

    Ο καλύτερος τρόπος μέτρησης της συμμόρφωσης στην αποσιδήρωση είναι η αξιολόγηση της αιμοσιδήρωσης.

    Η αξιολόγηση της αιμοσιδήρωσης γίνεται με:

    • την μέτρηση της φερριτίνης ορρού. Οι μετρήσεις είναι τακτικές και λαμβάνεται υπ’ όψιν ο μέσος όρος και η τάση της προς τα άνω ή προς τα κάτω. Η μία μόνο τιμή φερριτίνης δεν αξιολογείται και είναι ανακριβής επειδή επηρεάζεται από άλλους παράγοντες, όπως μία φλεγμονή ή τα επίπεδα βιταμίνης C.
    • την συνταγογράφηση: από το βιβλιάριο συνταγών μπορούμε να υπολογίσουμε τον βαθμό συμμόρφωσης.
    • τις αντλίες έγχυσης: η καταμέτρησή τους κάθε βδομάδα δείχνει τους πάσχοντες οι οποίοι συμμορφώνονται ή όχι με την αποσιδήρωση
    • ΜRI στο ήπαρ και στο μυοκάρδιο είναι ο πιο ακριβής τρόπος αξιολόγησης αιμοσιδήρωσης στην καρδιά και το συκώτι.
    • LPI είναι η μέτρηση των ελεύθερων ριζών σιδήρου που είναι και ο τοξικός σίδηρος. Οι ελεύθερες ρίζες σιδήρου προκαλούν βλάβη στο DNA και θάνατο των κυττάρων με επακόλουθο την βλάβη στα διάφορα όργανα. Είναι μία απλή ανάλυση αίματος.

    Τρόποι συμόρφωσης στην αποσιδήρωση

    • Η αποδοχή της αναγκαιότητας για θεραπεία και η συνειδητοποίηση των συνεπειών της μη συμμόρφωσης είναι η βασική αρχή για να είναι ένας πάσχοντας συμμορφωμένος με την αποσιδήρωση.
    • Σημαντική είναι και η στήριξη της οικογένειας, από τους γονείς, αδέλφια ή συντρόφους, καθώς και το φιλικό περιβάλλον. Οι σχέσεις ενός θαλασσαιμικού μπορούν να χρησιμεύσουν σαν μέσο υποκίνησης επειδή του δίνουν στόχους, με την προοπτική της δημιουργίας της δικής του οικογένειας.
    • Η επένδυση στην επαγγελματική ζωή δίνει κίνητρα για τη διατήρηση καλής υγείας.
    • Ένας πάσχοντας μπορεί να βοηθηθεί από άτομα που έχει σαν πρότυπα εκτίμησης, όπως ένας ιερέας ή δάσκαλος ή καθηγητής ή ηθοποιός κλπ.
    • Οι απόψεις άλλων θαλασσαιμικών κάποτε μπορεί να βοηθήσουν. Υπάρχει, όμως, και ο κίνδυνος ότι δύο άτομα θα έχουν διαφορετική ιδιοσυγκρασία στο ίδιο φάρμακο.
    • Εκτός από την καλή θέληση οι επισκέψεις στην κλινική πρέπει να είναι ευκαιρία για να λυθούν απορίες και πρακτικά προβλήματα συζητώντας τα με το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.

    Οι επιπλοκές από τη μη συμμόρφωση στην αποσιδήρωση

    • Οι καρδιολογικές επιπλοκές είναι η πρώτη αιτία θανάτου στη θαλασσαιμία. Η σταδιακή επιδείνωση της καρδιακής λειτουργίας έχει άμεση συνάρτηση με  φερριτίνη ορρού > 1500. Επομένως η κακή αποσιδήρωση οδηγεί σε μειωμένη επιβίωση.
    • Ηπατολογικές επιπλοκές. Η συνεχής αύξηση σιδήρου στο συκώτι μακροχρόνια προκαλεί ίνωση, κίρρωση και τελικά καρκίνο.
    • Ενδοκρινολογικές επιπλοκές, όπως ο Διαβήτης που με τη σειρά του μπορεί να οδηγήσει σε άλλες επιπλοκές: οφθαλμολογικές, νεφρολογικές, διαβητικό πόδι και λοιμώξεις.
    • Οστεοπόρωση με κίνδυνο καταγμάτων.
    • Άλλες ενδοκρινολογικές διαταραχές είναι ο υποθυρεοειδισμός, υποπαραθυροειδισμός με διαταραχές του μεταβολισμού του ασβεστίου και ο υπογοναδισμός με προβλήματα γονιμότητας.

    Η μακροχρόνια συμμόρφωση στη θεραπεία αποσιδήρωσης επιδρά σημαντικά στην πρόγνωση, στην αύξηση της επιβίωσης και την καλή ποιότητα ζωής.

    Διαβάστε, επίσης,

    Αιμολυτική αναιμία

    Αιμοχρωμάτωση

    Μικροκυττάρωση στο πλακάκι αίματος

    Τι είναι η μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία

    Λαπαροσκοπική σπληνεκτομή

    Ανεπάρκεια σιδήρου

    Τι ισχύει για τις αναπηρικές συντάξεις

    Tεστ DNA

    Ηλεκτροφόρηση της αιμοσφαιρίνης

    Υπερφόρτωση σιδήρου

    www.emedi.gr

  • Ανεπάρκεια σιδήρου Ανεπάρκεια σιδήρου
    Μήπως σας λείπει σίδηρος απ' τον οργανισμό σας;

    Η έλλειψη σιδήρου είναι η συνηθέστερη μορφή αναιμίας παγκοσμίως.
    Η ελάττωση των επιπέδων της αιμοσφαιρίνης του αίματος ονομάζεται αναιμία. Αναιμία μπορεί να προκληθεί από έλλειψη διαφόρων διατροφικών παραγόντων, απαραίτητων για την ερυθροποίηση, όπως ο σίδηρος, η βιταμίνη Β12 και το φυλλικό οξύ, αλλά και από κληρονομικούς παράγοντες όπως το στίγμα μεσογειακής αναιμίας, οι χρόνιες φλεγμονές ή απώλεια αίματος ή ακόμα και λόγω χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ή γαστρεκτομής.
    Η ανεπάρκεια σιδήρου, ICD-10 E61.1, είναι μία από τις πιο κοινές διατροφικές ελλείψεις.
    Ο σίδηρος είναι παρόν σε όλα τα κύτταρα στο ανθρώπινο σώμα και έχει πολλές ζωτικές λειτουργίες.
    Παραδείγματα των λειτουργιών του σιδήρου είναι η μεταφορά του οξυγόνου στους ιστούς από τους πνεύμονες με τη μορφή αιμοσφαιρίνης, η μεταφορά των ηλεκτρονίων εντός των κυττάρων με τη μορφή των κυτοχρωμάτων και οι ενζυμικές αντιδράσεις σε διάφορους ιστούς.
    Η ανεπάρκεια του σιδήρου μπορεί να επηρεάσει αυτές τις ζωτικές λειτουργίες και να οδηγήσει σε νοσηρότητα και θάνατο.
    Το αποτέλεσμα της έλλειψης σιδήρου είναι η σιδηροπενική αναιμία, όπου τα αποθέματα του σώματος σε σίδηρο έχουν εξαντληθεί και το σώμα δεν είναι σε θέση να διατηρήσει τα επίπεδα της αιμοσφαιρίνης στο αίμα.
    Τα παιδιά και οι προ-εμμηνοπαυσιακές γυναίκες είναι οι ομάδες που είναι πιο επιρρεπείς στην ασθένεια.
    Το σύνολο σιδήρου ενός μέσου σώματος είναι περίπου 3,8 g σε άνδρες και 2,3 g σε γυναίκες.
    Στο πλάσμα του αίματος, ο σίδηρος φέρεται σφικτά συνδεδεμένος με την πρωτεΐνη τρανσφερίνη. Υπάρχουν διάφοροι μηχανισμοί που ελέγχουν τον ανθρώπινο μεταβολισμό του σιδήρου και τη διασφάλιση από έλλειψη σιδήρου. Ο κύριος ρυθμιστικός μηχανισμός βρίσκεται στην γαστρεντερική οδό. Όταν η απώλεια του σιδήρου δεν αντισταθμίζεται επαρκώς από την επαρκή πρόσληψη σιδήρου από τη διατροφή, μια κατάσταση ανεπάρκειας σιδήρου αναπτύσσεται με την πάροδο του χρόνου.

    Οι αιτίες της σιδηροπενικής αναιμίας είναι πολλές:
    -Απώλεια αίματος με την έμμηνο ρύση ή από τον πεπτικό σωλήνα ή από άλλες αιτίες, όπως επιστάξεις, αιματουρία, διαταραχές του μηχανισμού πήξεως, χρόνια αιμοκάθαρση και συχνή αιμοδοσία.
    -Δυσαπορρόφηση όπως σε ολική γαστρεκτομή, αχλωρυδρία, εκτομή στομάχου και δωδεκαδακτύλου, κοιλιοκάκη, αλλοτριοφαγία και άλλα σύνδρομα δυσαπορρόφησης.
    -Ανεπαρκής πρόσληψη ή αυξημένες απαιτήσεις σε σίδηρο όπως παρατεταμένη δίαιτα, χορτοφάγοι, αλκοολικοί,  κύηση και θηλασμός και ταχεία σωματική ανάπτυξη.
    -Φλεγμονές, όπου η σιδηροπενική αναιμία είναι προσαρμοστική για να περιορίσει την ανάπτυξη των βακτηρίων.
    -Άλλα πιο σπάνια αίτια, όπως το σύνδρομο Goodpasture και η αιμοσιδηρινουρία.

    Συμπτώματα σιδηροπενικής αναιμίας
    Τα συμπτώματα της ανεπάρκειας σιδήρου μπορεί να υπάρχουν ακόμα και πριν την εγκατάσταση της σιδηροπενικής αναιμίας.
    Τα συμπτώματα της ανεπάρκειας σιδήρου δεν είναι παθογνωμονικά. Ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων μπορεί να προκύψει τελικά, είτε ως δευτερεύον αποτέλεσμα της αναιμίας  ή από άλλα πρωτογενή αποτελέσματα της ανεπάρκειας σιδήρου.

    Τα συμπτώματα της ανεπάρκειας σιδήρου περιλαμβάνουν:
    •      κούραση
    •      ζάλη
    •      χλωμάδα
    •      τριχόπτωση
    •      ευερεθιστότητα
    •      αδυναμία
    •      εύθραυστα νύχια ή με ραβδώσεις
    •      Plummer-Vinson σύνδρομο: επώδυνη ατροφία του βλεννογόνου μεμβράνης που καλύπτει την γλώσσα, τον φάρυγγα και τον οισοφάγο
    •      μειωμένη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος
    •      κατανάλωση πάγου
    •      σύνδρομο ανήσυχων ποδιών

    Εργαστηριακές εξετάσεις  σε άτομα με ανεπάρκεια σιδήρου
    •      Μια γενική εξέταση αίματος πιθανόν να αποκαλύψει μικροκυτταρική αναιμία
    •      Χαμηλή φερριτίνη ορού
    •      Χαμηλός σίδηρος του ορού
    •      Υψηλή TIBC (ολική σιδηρδεσμευτική ικανότητα)
    •      Πιθανό η εξέταση αίματος στα κόπρανα να είναι θετική, αν η ανεπάρκεια σιδήρου είναι το αποτέλεσμα μιας γαστρεντερικής αιμορραγίας.
    •      Η φερριτίνη ορού μπορεί να ανυψωθεί σε φλεγμονώδεις καταστάσεις και έτσι μια φυσιολογική  φερριτίνη ορού δεν μπορεί να αποκλείσει πάντοτε την έλλειψη σιδήρου και γι' αυτό πρέπει ταυτόχρονα να εξετάζεται η C αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP).

    Συνέπειες της σιδηροπενικής αναιμίας
    Η συνεχιζόμενη έλλειψη σιδήρου μπορεί να εξελιχθεί σε αναιμία και επιδείνωση της κόπωσης. Επίσης, προκαλείται θρομβοκυττάρωση ή σημαντική αύξηση των αιμοπεταλίων. Η έλλειψη επαρκών επιπέδων σιδήρου στο αίμα είναι ένας λόγος που μερικοί άνθρωποι δεν μπορούν να γίνουν δωρητές αίματος.

    Θεραπεία σιδηροπενικής αναιμίας
    Πριν την έναρξη της θεραπείας, θα πρέπει να υπάρχει οριστική διάγνωση της υποκείμενης αιτίας για την ανεπάρκεια σιδήρου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε ηλικιωμένους ασθενείς, οι οποίοι είναι πιο επιρρεπείς σε καρκίνο του παχέος εντέρου. Στους ενήλικες, 60% των ασθενών με αναιμία από ανεπάρκεια σιδήρου μπορεί να έχουν υποκείμενες γαστρεντερικές διαταραχές που οδηγούν σε χρόνια απώλεια αίματος.
    Μετά τη διάγνωση, η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί με συμπληρώματα σιδήρου. Η επιλογή του συμπληρώματος  εξαρτάται τόσο από τη σοβαρότητα της κατάστασης, την απαιτούμενη ταχύτητα της βελτίωσης (π.χ. εάν αναμονή χειρουργική επέμβαση) και της πιθανότητας της θεραπείας να είναι αποτελεσματική (π.χ. ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση).
    Παραδείγματα από του στόματος σιδήρου που χρησιμοποιούνται συχνά είναι ο θειικός δισθενής σίδηρος, ο γλυκονικός σίδηρος, ή αμινοδισκία χηλικού οξέος.
    Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η δόση αντικατάστασης του σιδήρου, τουλάχιστον σε ηλικιωμένους με ανεπάρκεια σιδήρου, μπορεί να είναι τόσο 15 mg ανά ημέρα.
    Πηγές σιδήρου από τα τρόφιμα
    Ο σίδηρος είναι ένα μέταλλο που εντοπίζεται σε αρκετά τρόφιμα, αλλά με δύο χημικές μορφές, δισθενής ή οργανικός σίδηρος και τρισθενής ή  μη οργανικός σίδηρος.
    Τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης (κόκκινο κρέας, εντόσθια, πουλερικά και ψάρι) περιέχουν και τις δύο μορφές, ενώ τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης (δημητριακά, σπόροι, φρούτα και λαχανικά) περιέχουν μη οργανικό σίδηρο.
    Η απορρόφηση του σιδήρου από τον οργανισμό καθορίζεται από τη χημική του μορφή, αλλά και από διατροφικούς παράγοντες που άλλοτε ενισχύουν ή περιορίζουν την απορρόφησή του.
    Σε γενικές γραμμές, ο οργανικός σίδηρος απορροφάται σε μεγαλύτερα ποσοστά από τον μη οργανικό σίδηρο, αλλά η απορρόφησή του μπορεί να ενισχυθεί διατροφικά με την παράλληλη κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε βιταμίνη C και Α ή σε συνδυασμό με πρωτεϊνούχα τρόφιμα. Σαν αναστολείς της απορρόφησης του σιδήρου σημειώνονται οι φυτικές ίνες, η καφεΐνη, το ασβέστιο, τα φυτικά και φωσφορικά άλατα, αλλά και τα αντιόξινα σκευάσματα.
    Ήπια ανεπάρκεια σιδήρου μπορεί να προληφθεί ή να διορθωθεί με την κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε σίδηρο.
    Καλές πηγές οργανικού σιδήρου, καθώς αυτός πιο εύκολα απορροφάται και δεν αναστέλλεται από φάρμακα ή άλλα διατροφικά συστατικά είναι το κόκκινο κρέας, τα πουλερικά και τα όστρακα.
    Ο μη οργανικός σίδηρος έχει περιορισμένη βιοδιαθεσιμότητα. Πηγές μη οργανικού σιδήρου είναι είναι οι φακές, τα φασόλια, τα φυλλώδη λαχανικά, τα φιστίκια, το tofu, το εμπλουτισμένο ψωμί και τα εμπλουτισμένα δημητριακά.
    Ο σίδηρος  από διαφορετικές τροφές απορροφάται και επεξεργάζεται  με διαφορετικό τρόπο από το σώμα. Για παράδειγμα, ο σίδηρος από το κρέας  απορροφάται πιο εύκολα από το σίδηρο στα λαχανικά, αλλά ο σίδηρος από το κόκκινο κρέας ενδέχεται να αυξήσει την πιθανότητα καρκίνου του παχέος εντέρου. Επίσης, μέταλλα και χημικά σε ένα είδος των τροφίμων μπορεί, επίσης, να αναστέλλουν την απορρόφηση του σιδήρου. Για παράδειγμα, τα οξαλικά και οι φυτικές ίνες σχηματίζουν αδιάλυτα σύμπλοκα τα οποία δεσμεύουν το σίδηρο στο έντερο και δεν μπορεί να απορροφηθεί.
    Επειδή ο σίδηρος από τις φυτικές πηγές απορροφάται πιο δύσκολα από το σίδηρο από τις ζωικές πηγές, οι χορτοφάγοι πρέπει να έχουν μια κάπως υψηλότερη συνολική ημερήσια πρόσληψη σιδήρου σε σύγκριση με όσους τρώνε κρέας, ψάρι ή πουλερικά. Τα όσπρια και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το μπρόκολο, το λάχανο και τα χόρτα είναι ιδιαίτερα καλές πηγές σιδήρου για χορτοφάγους. Ωστόσο, το σπανάκι και τα σέσκουλα περιέχουν οξαλικά που δεσμεύουν το σίδηρο και τον καθιστούν σχεδόν εξ ολοκλήρου μη διαθέσιμο για απορρόφηση. Ο μη οργανικός σίδηρος απορροφάται πιο εύκολα, εάν καταναλώνεται με τροφές που περιέχουν οργανικό σίδηρο ή βιταμίνη C.
    Οι πλουσιότερες τροφές σε οργανικό σίδηρο είναι οι αχιβάδες, το χοιρινό συκώτι, τα νεφρά του αρνιού, τα μαγειρεμένα στρείδια, οι σουπιές, το συκώτι αρνιού, το χταπόδι, τα μύδια, το βοδινό συκώτι και η βόεια καρδιά.
    Οι πλουσιότερες τροφές σε μη οργανικό σίδηρο είναι η σόγια, τα φασόλια οι φακές, το ψημένο σουσάμι, η σπιρουλίνα, το τζίντζερ και το σπανάκι.
    Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία και η διατροφή μπορεί να μην είναι σε θέση να τη διορθώσει γρήγορα, συνεπώς ένα συμπλήρωμα σιδήρου είναι συχνά απαραίτητο εάν η ανεπάρκεια σιδήρου έχει γίνει συμπτωματική.

    Σίδηρος και βακτηριακές λοιμώξεις
    Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την ανάπτυξη βακτηριδίων καθιστώντας την βιοδιαθεσιμότητά του, ένα σημαντικό παράγοντα στον έλεγχο της λοίμωξης.  15 και 20 τοις εκατό των πρωτεϊνών  στο ανθρώπινο γάλα αποτελείται από λακτοφερρίνη η οποία δεσμεύει το σίδηρο, ενώ στο αγελαδινό γάλα, αυτή είναι μόνο το 2 τοις εκατό. Ως αποτέλεσμα, τα βρέφη που θηλάζουν έχουν λιγότερες λοιμώξεις. Η λακτοφερίνη, επίσης, είναι συγκεντρωμένη στα δάκρυα, το σάλιο και στις πληγές και δεσμεύει σίδηρο για  να περιορίσει την ανάπτυξη των βακτηρίων. Το ασπράδι του αυγού περιέχει 12% κοναλβουμίνη και μπορεί να παρακρατήσει τα βακτήρια που παίρνουν μέσα από το κέλυφος του αυγού (για το λόγο αυτό πριν από τα αντιβιοτικά, το ασπράδι αυγού χρησιμοποιήθηκε για τη θεραπεία λοιμώξεων).
    Για να μειωθεί η βακτηριακή ανάπτυξη, οι συγκεντρώσεις στο πλάσμα του σιδήρου μειώνονται σε φλεγμονώδεις καταστάσεις στο σώμα, όπως μετά από πυρετό και μετά από χειρουργική επέμβαση και όταν υπάρχουν ανοικτές πληγές και ενεργεί ως προστασία έναντι μολύνσεως.
    Αυτή η σχέση μεταξύ βιοδιαθεσιμότητας του σιδήρου και της ανάπτυξη βακτηριδίων, σημαίνει ότι η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο της μόλυνσης. Μια μέτρια ανεπάρκεια σιδήρου, αντίθετα, μπορεί να προσφέρει προστασία εναντίον της οξείας λοίμωξης. Αυτό οφείλεται στην απελευθέρωση  εψιδίνης από το ήπαρ.

    Διατροφικές συμβουλές για την ανεπάρκεια σιδήρου
    -Οι έρευνες δείχνουν ότι τα λαχανικά που είναι πλούσια σε βιταμίνη C ενισχύουν την απορρόφηση του σιδήρου από τα γεύματα που περιέχουν ζωική πρωτεΐνη (κρέας, αυγό). Συγκεκριμένα πλούσια σε βιταμίνη C τα εξής λαχανικά: μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, κουνουπίδι, πιπεριές (πράσινες, κόκκινες, κίτρινες), ξυνολάχανο, καρότο, ντομάτες.
    -Στα φαγητά που περιέχουν σπανάκι (π.χ. σπανακόρυζο) ή κόκκινο κρέας (π.χ. μοσχάρι) προσθέστε πολύ λεμόνι, το οποίο, λόγω της βιταμίνης C που περιέχει, ενισχύει την απορρόφηση του σιδήρου.
    -Συνδυάστε τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης που είναι πλούσια σε σίδηρο με πρωτεϊνούχα τροφή ζωικής προέλευσης. Για παράδειγμα, συνδυάστε ένα πιάτο φακές με μια μερίδα τόνο ή 3-4 σαρδελίτσες και όχι με τυρί (τα γαλακτοκομικά προϊόντα εμποδίζουν την απορρόφηση σιδήρου).
    -Όταν για γεύμα τρώτε κρέας και αυγό, προσπαθήστε να αποφύγετε την κατανάλωση πράσινων λαχανικών π.χ. χόρτα, μαρούλι, ρόκα, διότι οι φυτικές ίνες περιορίζουν την απορρόφηση του σιδήρου από τον οργανισμό.
    -Μην καταναλώνετε καφέ ή μαύρο τσάι αμέσως μετά τα γεύματα, διότι οι τανίνες που περιέχουν περιορίζουν την απορρόφηση του σιδήρου.
    -Μην καταναλώνετε τυρί σε συνδυασμό με κρέας ή με φυτικά τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο, διότι περιορίζεται η απορρόφηση όχι μόνο του σιδήρου, αλλά και του ασβεστίου.
    -Περιορίστε την κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν φυσικές τανίνες, όπως η αγκινάρα, το σταφύλι και το αγριοκάστανο, διότι περιορίζουν την απορρόφηση του σιδήρου (αλλά και του ασβεστίου και του μαγνησίου).
    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.
    Διαβάστε, επίσης,
    Βιβλιογραφία
    •      Wintergerst, E. S.; Maggini, S.; Hornig, D. H. (2007). "Contribution of Selected Vitamins and Trace Elements to Immune Function". Annals of Nutrition and Metabolism 51 (4): 301–323.
    •      Rangarajan, Sunad; D'Souza, George Albert. (April 2007). "Restless legs syndrome in Indian patients having iron deficiency anemia in a tertiary care hospital". Sleep Medicine. 8 (3): 247–51.
    •      Glei M, Klenow S, Sauer J, Wegewitz U, Richter K, Pool-Zobel BL (2006). "Hemoglobin and hemin induce DNA damage in human colon tumor cells HT29 clone 19A and in primary human colonocytes". Mutat. Res. 594 (1–2): 162–71.
    •      Wander, K.; Shell-Duncan, B.; McDade, T. W. (2009). "Evaluation of iron deficiency as a nutritional adaptation to infectious disease: An evolutionary medicine perspective". American Journal of Human Biology 21 (2): 172–179.
  • Οι καλύτερες πηγές σιδήρου Οι καλύτερες πηγές σιδήρου

    Οι καλύτερες τροφές για την πρόσληψη σιδήρου

     

    Εξαιρετικές πηγές τρισθενούς σιδήρου

    Καλές πηγές τρισθενούς σιδήρου

    Πασατέμπος

    Πατάτα με τη φλούδα

    Εμπουτισμένα με σίδηρο δημητριακά πρωινού

    Δαμάσκηνα & βερίκοκα αποξηραμένα

    Όσπρια (φακές, φασόλια, ρεβίθια, αρακάς) με ρύζι

    Σπαράγγια

    Χυμός δαμάσκηνου

    Σπανάκι, μαγειρεμένο

    Καρύδια/αμύδγαλα/κάσιους

    Πράσινα φασολάκια

    Αποξηραμένες σταφίδες

    Αγγινάρες

    Πετιμέζι

    Τροφές που αυξάνουν την απορρόφηση σιδήρου

    Τροφές που μειώνουν την απορρόφηση σιδήρου

    Γάλα

    Κρέας/ψάρι/πουλερικά

    Κόκκινο κρασί

    Φρούτα πλούσια σε βιταμίνη C (εσπεριδοειδή, φράουλες, γκρεϊπφρούτ, μούρα, ρόδια, μύρτιλλα, ακτινίδια)

    Καφές/Τσάι

    Σπανάκι, σέσκουλο, φύλλα πατζαριού, γλυκοπατάτα

    Λαχανικά πλούσια σε βιταμίνη C (μπρόκολο, λαχανάκια βρυξελλών, πατάτα, ντομάτα, ντοματοχυμό, κόκκινες & πράσινες πιπεριές)

    Πίτυρο (ολικής άλεσης προϊόντα)

    Λευκό κρασί

    Σόγια και τα προιόντα της

    Τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για την αναιμία

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την αναιμία

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.

  • Ο πολύς σίδηρος είναι επικίνδυνος Ο πολύς σίδηρος είναι επικίνδυνος

    Αυξημένος σίδηρος

    Ο πολύς σίδηρος ενοχοποιείται για βλάβες στα εσωτερικά όργανα και αυξάνει τις πιθανότητες για διαβήτη.

    Η ανεπαρκής κατανάλωση σιδήρου προκαλεί σιδηροπενική αναιμία. Βέβαια η σιδηροπενική αναιμία είναι πιο σπάνια σήμερα, λόγω του ότι πολλά τρόφιμα του εμπορίου, όπως ψωμί, γαλακτοκομικά προϊόντα, ζυμαρικά, ρύζι και δημητριακά είναι εμπλουτισμένα με σίδηρο. Η σιδηροπενική αναιμία είναι πολύ πιθανότερη σε μωρά που τρέφονται αποκλειστικά με μητρικό γάλα, μικρά παιδιά που πίνουν υπερβολικά πολύ γάλα, γυναίκες με έμμηνο ρύση ή έγκυες, χορτοφάγους και σε όσους παίρνουν φάρμακα που επεμβαίνουν στην απορρόφηση σιδήρου  ή προκαλούν εσωτερικές αιμορραγίες.

    Η υπερφόρτωση σιδήρου, σήμερα, είναι μεγαλύτερο πρόβλημα από ότι  η σιδηροπενική αναιμία. Η υπερφόρτωση σιδήρου μπορεί να βλάψει τα εσωτερικά όργανα και να αυξήσει τον κίνδυνο διαβήτη, εμφράγματος και καρκίνου, κυρίως στους ηλικιωμένους.

    Από μια μελέτη που έγινε σε 1000 εθελοντές ηλικίας 67-96 ετών ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης βρήκαν ότι το 3% είχαν χαμηλά επίπεδα σιδήρου στο αίμα και το 13% είχαν πάρα πολύ υψηλά.

    Ο σίδηρος αποτελεί σημαντικό τμήμα διαφόρων πρωτεϊνών που μεταφέρουν οξυγόνο στον οργανισμό, όπως της αιμοσφαιρίνης που υπάρχει στα ερυθρά αιμοσφαίρια, της μυοσφαιρίνης που τροφοδοτεί με οξυγόνο τους μύες κ.λ.π.

    Όσο περισσότερος σίδηρος απορροφάται από τα διάφορα τρόφιμα, τόσο περισσότερο αυξάνονται τα αποθέματα του οργανισμού, όπως στην αιμοχρωμάτωση.

    Για να απαλλαγεί ο οργανισμός από τον περιττό σίδηρο είναι πολύ δύσκολο, εκτός κι αν συμβεί αιμορραγία, όπως στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που έχουν έμμηνο ρύση.

    Άλλος τρόπος για απαλλαγή από τον περιττό σίδηρο είναι η συχνή αιμοδοσία.

    Αν δεν μειωθεί ο σίδηρος, τότε συσσωρεύεται στο ήπαρ, στην καρδιά και στο πάγκρεας και προκαλεί κίρρωση και καρκίνο του ήπατος, καρδιακή αρρυθμία και διαβήτη.

    Μάλιστα μερικοί ισχυρίζονται, ότι ο καρκίνος παχέος εντέρου και προστάτη, από αυξημένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος, σχετίζεται με την αυξημένη κατανάλωση σιδήρου. Το ίδιο ισχύει και με τις καρδιοπάθειες.

    Επιπλέον, υψηλά επίπεδα σιδήρου έχουν ανιχνευθεί σε νόσο Αλτσχάιμερ, νόσο του Πάρκινσον, πλάγια μυατροφική σκλήρυνση, αν και η παρουσία του μπορεί να οφείλεται στο ότι τα εγκεφαλικά κύτταρα νοσούν και έχουν την τάση να συσσωρεύουν τα ιχνοστοιχεία, είναι δηλαδή αποτέλεσμα και όχι αιτία.

    Γι' αυτό άλλωστε προτείνεται η κατανάλωση κόκκινου κρέατος μία φορά στις δεκαπέντε ημέρες, για την αποφυγή υπερφόρτωσης σιδήρου. Οι πρωτεΐνες  μπορούν να ληφθούν από το ψάρι, τα πουλερικά, αλλά και από φυτικές πηγές, όπως τα όσπρια.

    Βιβλιογραφία

    What to do when there's too much iron in your diet, canadianliving.com

    Συμπληρώματα διατροφής για την αιμοχρωμάτωση

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την αιμοχρωμάτωση

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Ερυθρά Αιμοσφαίρια Θεραπεία λεμφώματος »