Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου 2013 19:03

Πώς παράγεται το αίμα

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(8 ψήφοι)

Η παραγωγή ώριμων κυττάρων του αίματος από πρόδρομες κυτταρικές μορφές ονομάζεται αιμοποίηση

Τα ώριμα κύτταρα του αίματος δεν διαιρούνται, έχουν μικρή διάρκεια ζωής και είναι απαραίτητη η συνεχής αντικατάστασή τους από τα προγονικά τους αρχέγονα κύτταρα στα αιμοποιητικά όργανα. H αιμοποίηση περιλαμβάνει τον πολλαπλασιασμό και τη διαφοροποίηση των αιμοποιητικών αρχέγονων κυττάρων και υποδιαιρείται, σύμφωνα με τον κυτταρικό τύπο που σχηματίζεται ως εξής:

Κατά την εμβρυïκή ζωή

Η θέση αιμοποίησης μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής ανάπτυξης

  • Προηπατική φάση, (2η εβδομάδα έως 2ο μήνα)

Στα αρχικά στάδια της εμβρυογένεσης, η αρχική θέση αιμοποίησης, υπό την επαγωγική επίδραση του ενδοδέρματος, είναι το μεσόδερμα του λεκιθικού ασκού και ο συνδετικός μίσχος του εμβρύου. Στις περιοχές αυτές σχηματίζονται αιμοποιητικές νησίδες αποτελούμενες από μεσεγχυματικά κύτταρα. Το ενδοθήλιο των πρώτων αγγείων σχηματίζεται από τα επιφανειακά κύτταρα αυτών των νησιδίων, ενώ τα πιο εσωτερικά διαφοροποιούνται σε βλαστικά κύτταρα του αίματος και ειδικότερα σε αρχέγονες ερυθροβλάστες. Στη φάση αυτή δεν σχηματίζονται λευκοκύτταρα ή αιμοπετάλια. Η πρωταρχική αυτή φάση σχηματισμού κυττάρων του αίματος αποτελεί τη μεσοβλαστική φάση της αιμοποίησης.

  • Ηπατοσπληνική φάση, (6η εβδομάδα έως τη γέννηση)

Περίπου την 6η εβδομάδα της ανάπτυξης αρχίζει η αιμοποίηση στην καταβολή του ήπατος και αργότερα στον σπλήνα (ηπατοσπληνική φάση της αιμοποίησης), από αιμοποιητικά αρχέγονα κύτταρα που εισέρχονται στο παρέγχυμα αυτών των οργάνων και σχηματίζουν μια μεγάλη ποικιλία κυττάρων του αίματος.

Το ήπαρ παράγει κοκκιοκύτταρα, αιμοπετάλια και ερυθρά κύτταρα εμπύρηνα (ερυθροβάστες) ή απύρηνα (ερυθροκύτταρα). Η αιμοποίηση ελαττώνεται στο ήπαρ κατά τον πέμπτο μήνα, αλλά συνεχίζεται σε χαμηλά επίπεδα λίγες εβδομάδες μετά τη γέννηση.

Αν και το ήπαρ αποτελεί την κύρια θέση αιμοποίησης για το πρώτο ήμισυ της εγκυμοσύνης, η παραγωγή των κυττάρων του αίματος λαμβάνει χώρα, επίσης, με μικρότερη ένταση στο σπλήνα. Ο σπλήνας παράγει κυρίως ερυθροκύτταρα και μικρό αριθμό κοκκιοκυττάρων και αιμοπεταλίων. Ακριβώς πριν τη γέννηση, η λεμφοκυτταροποίηση αποτελεί μια σημαντική λειτουργία του σπλήνα.

Ο θύμος παράγει σχεδόν αποκλειστικά λεμφοκύτταρα τα οποία διαφοροποιούνται σε Τ λεμφοκύτταρα.

  • Μυελολεμφατική φάση (οριστική φάση)

Περίπου στους 2 ½ μήνες της ανάπτυξης η θέση αιμοποίησης αλλάζει και μετατοπίζεται στο μυελό των οστών και στο λεμφικό ιστό.

Α) Μυελός των οστών

Μεταξύ του 2ου και 3ου μήνα της ενδομήτριας ζωής, όταν ο χόνδρος στη κλείδα αρχίζει σταδιακά να αντικαθίσταται από οστίτη ιστό, αρχίζει να λειτουργεί ο μυελός των οστών (μυελοειδής φάση της αιμοποίησης) ως θέση αιμοποίησης και να ελαττώνεται ο σχηματισμός των κυττάρων του αίματος στο ήπαρ. Έτσι η κλείδα αποτελεί το πρώτο οστούν που δείχνει αιμοποιητική δραστηριότητα. Μεταξύ του του 4ου και 6ου μήνα της ενδομήτριας ζωής αρχίζει να λειτουργεί ο μυελός και των άλλων οστών με το σχηματισμό αρχικά των κοκκιοκυττάρων και των αιμοπεταλίων στις μυελικές κοιλότητες, ενώ από τον 7o μήνα αρχίζει η παραγωγή ερυθροκυττάρων.

Ήδη κατά τη γέννηση, ο μυελός όλων σχεδόν των οστών του οργανισμού αποτελεί την κύρια θέση παραγωγής των κυττάρων του αίματος. Στο μυελό των οστών παράγονται, επίσης, κύτταρα που μεταναστεύουν στα λεμφικά όργανα και σχηματίζουν τους διάφορους κυτταρικούς τύπους των λεμφοκυττάρων. Η παραγωγή κυττάρων του αίματος από το μυελό των οστών είναι αστρονομικού ρυθμού, με μια κατά μέσο όρο ημερήσια παραγωγή της τάξης των 3Χ109 ερυθροκύτταρα και 0,85Χ109 κοκκιοκύτταρα/ kg βάρους σώματος/ημέρα. Ο φυσιολογικός λόγος μυελοειδών κυττάρων (ειδικότερα των ουδετερόφιλων) ως προς τα ερυθροκύτταρα κυμαίνεται από 2,5:1 έως 5:1. Ο λόγος αυτός αποτελεί ένα σημαντικό διαγνωστικό δείκτη.

Β) Λεμφικός ιστός

Επιπρόσθετος αριθμός λεμφοκυττάρων σχηματίζεται στους αναπτυσσόμενους λεμφικούς ιστούς και όργανα όπως στο θύμο, στους λεμφαδένες και στο σπλήνα.


Αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα

Όλοι οι τύποι των κυττάρων του αίματος προέρχονται από τα πολυδύναμα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα (stem cells). Τα κύτταρα αυτά βρίσκονται σε πολύ μικρούς αριθμούς στις θέσεις παραγωγής των κυττάρων του αίματος και ακόμη λιγότερα βρίσκονται στο περιφερικό αίμα. Τα αρχέγονα κύτταρα αντιπροσωπεύουν περίπου το 0.05% του συνόλου των αιμοποιητικών κυττάρων (περίπου 106 έως 107 αρχέγονα κύτταρα). Ιστολογικά μοιάζουν με τα λεμφοκύτταρα και επομένως δεν είναι αναγνωρίσιμα με τις συνήθεις τεχνικές. Μπορούν όμως τα κύτταρα αυτά να ταυτοποιηθούν με ανοσοϊστοχημικές τεχνικές, γιατί εκφράζουν χαρακτηριστικά κυτταρικά αντιγόνα επιφανείας (c - kit, Thy -1). Τα πολυδύναμα αρχέγονα κύτταρα είναι ικανά για αυτοανανέωση, ώστε να διατηρείται πάντα μια σταθερή δεξαμενή αρχέγονων κυττάρων. Μερικά από τα θυγατρικά τους κύτταρα παραμένουν ως αρχέγονα πολυδύναμα αιμοποιητικά κύτταρα (παραμένουν κυρίως στη φάση G0 του κυτταρικού κύκλου) και άλλα θυγατρικά τους κύτταρα μπορούν να διαφοροποιηθούν και να σχηματίσουν δεσμευμένα προγονικά κύτταρα με πιο περιορισμένη δυνατότητα σχηματισμού σε διάφορους κυτταρικούς τύπους του αίματος.

Τα αιμοποιητικά κύτταρα είναι δυνατόν να διαιρεθούν σε τέσσερις ομάδες ανάλογα με την ικανότητά τους για αυτοανανέωση, κυτταρική διαίρεση και δυνατότητα σχηματισμού διαφόρων κυτταρικών τύπων:

•             Τα πολυδύναμα αρχέγονα κύτταρα (πολυδύναμο αρχέγονο κύτταρο, μυελοειδές αρχέγονο κύτταρο, λεμφικό αρχέγονο κύτταρο)

•             τα προγονικά δεσμευμένα κύτταρα

•             τα πρόδρομα κύτταρα (βλάστες) και

•             τα λειτουργικά ώριμα κύτταρα.

Τα πολυδύναμα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα μελετώνται με πειραματικές τεχνικές, που επιτρέπουν τη μελέτη της αιμοποίησης in vivo και in vitro.

Πολυδύναμα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα

Το κύτταρο αυτό ονομάζεται πολυδύναμο αρχέγονο αιμοποιητικό κύτταρο επειδή μπορεί να παράγει οποιοδήποτε κυτταρικό τύπο του αίματος. Τα κύτταρα αυτά έχουν την ικανότητα αυτοανανέωσης αλλά πολλαπλασιάζονται επίσης και διαφοροποιούνται σε δύο τύπους πολυδύναμων αρχέγονων κυττάρων.

•  Το πολυδύναμο μυελοειδές αρχέγονο κύτταρο (CFU - S). 

Από το αρχέγονο αυτό κύτταρο προκύπτουν πέντε κατηγορίες προγονικών κυττάρων, τα οποία λόγω της ικανότητάς τους να σχηματίζουν αποικίες σε κυτταροκαλλιέργεια ονομάζονται κύτταρα που σχηματίζουν αποικίες (colony forming cells - CFC) ή μονάδες σχηματισμού αποικιών (colony forming unit - CFU).

Έτσι από τα μυελοειδή αρχέγονα κύτταρα σχηματίζονται CFCs για την παραγωγή

1) των ερυθρών κυττάρων (ECFC),

2)των αιμοπεταλίων (Meg CFC),

3) των βασεόφιλων (BCFC),

4) των ηωσινόφιλων (EoCFC) και

5) των μονοκυττάρων-ουδετερόφιλων (MGCFC)

•  Το πολυδύναμο λεμφικό αρχέγονο κύτταρο

Το αρχέγονο αυτό κύτταρο δίνει γένεση στους διάφορους τύπους των λεμφοκυττάρων (Β και Τ λεμφοκύτταρα).

Προγονικά και πρόδρομα κύτταρα

Τα πολυδύναμα αρχέγονα λεμφικά και τα πολυδύναμα αρχέγονα μυελοειδή κύτταρα έχουν και αυτά την ικανότητα αυτοανανέωσης και είναι επίσης ικανά να διαφοροποιούνται σε δεσμευμένα προγονικά κύτταρα που σχηματίζουν μόνο 1 ή 2 κυτταρικούς τύπους. Έτσι τα κύτταρα που προκύπτουν ονομάζονται μονοδύναμα ή διδύναμα προγονικά κύτταρα με περιορισμένο εύρος δυνατότητας σχηματισμού σε διάφορους κυτταρικούς τύπους.

Τα μονοδύναμα ή διδύναμα προγονικά κύτταρα παράγουν πρόδρομα κύτταρα (βλάστες) των οποίων τα μορφολογικά χαρακτηριστικά είναι ευδιάκριτα και υποδηλώνουν τον ώριμο κυτταρικό τύπο στον οποίο θα διαφοροποιηθούν.

Αντίθετα, τα αρχέγονα κύτταρα και τα προγονικά κύτταρα δεν είναι μορφολογικά αναγνωρίσιμα και είναι παρόμοια σε εμφάνιση με τα μεγάλα λεμφοκύτταρα. Τα αρχέγονα κύτταρα διαιρούνται με επαρκή ρυθμό, ώστε να διατηρείται πάντα ένας μικρός σχετικά πληθυσμός από αυτά. Ο ρυθμός της κυτταρικής διαίρεσης στα προγονικά και στα πρόδρομα κύτταρα παρουσιάζεται αυξημένος, με σκοπό την παραγωγή ενός μεγάλου αριθμού ώριμων κυττάρων.


Μυελός των οστών

Ο μυελός των οστώνκαταλαμβάνει τους  χώρους μεταξύ των δοκίδων της σπογγώδους μοίρας των οστών. Μακροσκοπικά, ανάλογα με την εμφάνισή τους έχουν περιγραφεί δύο τύποι:

  • ο ερυθρός ή ενεργός μυελός των οστών, που το χρώμα του οφείλεται στην παρουσία πολλών ερυθροκυττάρων και των πρόδρομων μορφών τους και ο κίτρινος μυελός των οστών, πλούσιος σε λιποκύτταρα, που δεν παράγει κύτταρα του αίματος (~50% του μυελού των οστών στους ενήλικες είναι κίτρινος).
  • ο κίτρινος μυελός των οστών διατηρεί το αιμοποιητικό του δυναμικό. Έτσι, σε παθολογικές καταστάσεις, όπως σε περιπτώσεις σοβαρής αιμορραγίας, υποξυγοναιμίας ή υπερβολικής καταστροφής ερυθροκυττάρων, ο κίτρινος μυελός των οστών μπορεί επαγωγικά να μετατραπεί σε ερυθρό μυελό των οστών. Στα νεογνά όλος ο μυελός των οστών είναι ερυθρός, αλλά από το 6ο έτος της ηλικίας σταδιακά αντικαθίσταται από κίτρινο μυελό των οστών. Έως το 10ο έτος της ηλικίας ο ερυθρός μυελός των οστών βρίσκεται στους σπονδύλους, στις πλευρές, στο κρανίο, στην πύελο και στα κεντρικά τμήματα του μηριαίου και του βραχιονίου οστού. Στους ενήλικες η παραγωγή των κυττάρων του αίματος από το μυελό των οστών επαρκεί για τις φυσιολογικές ανάγκες του οργανισμού.

Εξωμυελική αιμοποίηση σε ασθένειες: Στους ενήλικες η ερυθροποίηση, κοκκιοκυτταροποίης και θρομβοποίηση σε περιοχές εκτός του μυελού των οστών θεωρείται μη φυσιολογική. Όταν ο μυελός των οστών νοσεί και δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του οργανισμού για το σχηματισμό νέων κυττάρων του αίματος, το ήπαρ, ο σπλήνας ή οι λεμφαδένες πιθανόν να αναλάβουν εκ νέου την εμβρυϊκή αιμοποιητική τους δραστηριότητα.

Ερυθρός μυελός των οστών

Ο ερυθρός μυελός των οστών αποτελείται από διακλαδιζόμενα τριχοειδικά κολποειδή και δικτυωτό υπόστρωμα. Οι διάμεσοι χώροι ανάμεσα στα κολποειδή καταλαμβάνονται από τις αιμοποιητικές χορδές, που περιέχουν αρχέγονα και πρόδρομα κύτταρα του αίματος, τα οποία βρίσκονται σε διάφορα στάδια διαφοροποίησης και ωρίμανσης. Το δικτυωτό υπόστρωμα, που αποτελεί ένα πλέγμα στήριξης των αιμοποιητικών κυττάρων, αποτελείται από ένα τρισδιάστατο δίκτυο δικτυωτών κυττάρων με κυτταρολογικά χαρακτηριστικά παρόμοια των ινοβλαστών και από ένα λεπτό πλέγμα δικτυωτών ινών.

Επιπρόσθετα, ο μυελός των οστών εκτός από την αιμοποιητική λειτουργία διαθέτει, όπως ο σπλήνας και το ήπαρ, ακίνητα μακροφάγα που απομακρύνουν από την κυκλοφορία τα γηρασμένα ή ελαττωματικά ερυθρά αιμοσφαίρια. Στα μακροφάγα αποθηκεύεται επίσης ο σίδηρος που προέρχεται από την αποδόμηση της αιμοσφαιρίνης. Τέλος, ο μυελός των οστών συμμετέχει ενεργά στο ανοσοποιητικό σύστημα γιατί αποτελεί τη θέση ωρίμανσης των Β λεμφοκυττάρων.

Αγγείωση

Ο μυελός των οστών αιματώνεται από τους μυελικούς κλάδους της τροφοφόρου αρτηρίας του οστού, η οποία αφού διαπεράσει το φλοιό διαμέσου ενός «θρεπτικού καναλιού», διακλαδίζεται σε μια σειρά αγγείων που εφοδιάζουν με αίμα τόσο το φλοιακό, όσο και το μυελικό οστό. Η αγγείωση αυτή εμπλουτίζεται με μικρότερα αγγεία με προέλευση από το μυϊκό ιστό και το περιόστεο και τα οποία διαπερνούν με παρόμοιο τρόπο το φλοιό. Το τριχοειδικό δίκτυο αποτελείται από κολποειδή με λεπτά τοιχώματα, που καταλήγουν σ' ένα κεντρικό κόλπο, ο οποίος εκβάλλει στην εκφορητική φλέβα, που εξέρχεται από το ίδιο θρεπτικό κανάλι.

Τα κολποειδή του μυελού των οστών σχηματίζονται από μια στιβάδα θυριδωτών ενδοθηλιακών κυττάρων, τα οποία επικάθηνται σε μια ασυνεχή βασική μεμβράνη. Το κυτταρόπλασμα σε μερικά σημεία είναι τόσο λεπτό ώστε ο ενδοθηλιακός φραγμός είναι λίγο παχύτερος από το πάχος της κυτταρικής μεμβράνης του ενδοθηλίου. Τα ώριμα κύτταρα προσκολλώνται στο κολποειδικό ενδοθήλιο του μυελού πριν απελευθερωθούν στην κυκλοφορία. Η μετανάστευση των ώριμων κυττάρων από το μυελό των οστών στην κυκλοφορία ρυθμίζεται από απελευθερωτικούς παράγοντες, που παράγονται ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού. Έχουν περιγραφεί αρκετές τέτοιες ουσίες, όπως ο παράγοντας C3 του συμπληρώματος (μια σειρά ανοσολογικά ενεργών πρωτεϊνών του αίματος), διάφορες ορμόνες (γλυκοκορτικοειδή και ανδρογόνα) και μερικές βακτηριακές τοξίνες.

Στηρικτικά κύτταρα

Τα δικτυωτά (στηρικτικά) κύτταρα του μυελού των οστών παίζουν σημαντικούς ρόλους στην αιμοποίηση. Τα κύτταρα αυτά χορηγούν ένα εκτεταμένο δίκτυο κυτταροπλασματικών αποφυάδων, που καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος (πάνω από 50%) της εξωτερικής επιφανείας του τοιχώματος των κολποειδών. Οι αποφυάδες αυτές διακλαδίζονται επίσης δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό ένα πλέγμα στήριξης των αιμοποιητικών κυττάρων. Επίσης, τα δικτυωτά κύτταρα συνθέτουν κολλαγόνες ίνες (κολλαγόνο τύπου Ι), δικτυωτές ίνες (κολλαγόνο τύπου ΙΙΙ), στοιχεία της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας, όπως ινονεκτίνη, λαμινίνη, πρωτεογλυκάνες (θειϊκή χονδροϊτίνη, υαλουρονικό οξύ και θεϊκή ηπαράνη) και μια ουσία που συνδέεται με τα κύτταρα και ονομάζεται αιμονεκτίνη. Η τελευταία αλληλεπιδρά με τους κυτταρικούς υποδοχείς και διευκολύνει την προσκόλληση των αναπτυσσόμενων αιμοποιητικών κυττάρων στη θεμέλια ουσία του μυελού των οστών, μια διεργασία σημαντική για την αιμοποίηση. Οι πρωτεογλυκάνες θεωρείται πιθανόν ότι συνδέονται με αυξητικούς παράγοντες που ελέγχουν την αιμοποίηση. Τέλος, τα δικτυωτά κύτταρα είναι αυτά που συσσωρεύουν λιπίδια και μετασχηματίζονται σε λιποκύτταρα του μυελού των οστών.


Μικροπεριβάλλον και αυξητικοί παράγοντες

Η αιμοποίηση εξαρτάται από τις κατάλληλες συνθήκες του μικροπεριβάλλοντος του μυελού των οστών και από την παρουσία των αυξητικών παραγόντων.

Οι κατάλληλες συνθήκες του μικροπεριβάλλοντος δημιουργούνται από τα κύτταρα του υποστρώματος των αιμοποιητικών οργάνων, τα οποία παράγουν επαρκή ποσότητα εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας. Τα κύτταρα του υποστρώματος είναι σημαντικά για τον έλεγχο της διαφοροποίησης και ωρίμανσης των αιμοποιητικών κυττάρων. Σημαντικό ρόλο στην αιμοποίηση παίζουν οι διακυτταρικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των αναπτυσσόμενων κυττάρων του αίματος και του υποστρώματος των αιμοποιητικών οργάνων. Η διεργασία αυτή δεν είναι πλήρως κατανοητή και τα μηνύματα (σηματοδοτικά μόρια) που μεσολαβούν στις διακυτταρικές επαφές είναι άγνωστα προς το παρόν. Επίσης είναι πολύ σημαντικές για την αιμοποίηση. οι κυτταρικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των πολυδύναμων προγονικών κυττάρων.

Ο καλύτερα κατανοητός μηχανισμός ελέγχου της αύξησης των διαφόρων τύπων αιμοποιητικών αρχέγονων κυττάρων περιλαμβάνει τη δράση των αυξητικών παραγόντων. Τα προγονικά και τα πρόδρομα κύτταρα δεν είναι ικανά να πολλαπλασιαστούν και να διαφοροποιηθούν χωρίς τη συνεχή διέγερσή τους. Η ενεργοποίησή τους εξαρτάται, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, αφενός μεν από την επαφή τους με τα κύτταρα του υποστρώματος και από τα σηματοδοτικά μόρια που απελευθερώνονται από αυτά (τα στρωματικά κύτταρα) και αφετέρου από τους αιμοποιητικούς αυξητικούς παράγοντες, που είναι επίσης γνωστοί ως αιμοποιητικές κυτοκίνες Αυτές οι ουσίες είναι γλυκοπρωτεϊνες και παράγονται στο μυελό των οστών από τα δικτυωτά κύτταρα του στρώματος, τα μακροφάγα, τα ενδοθηλιακά κύτταρα και τα αναπτυσσόμενα λεμφοκύτταρα. Αιμοποιητικοί αυξητικοί παράγοντες σχηματίζονται επίσης και εκτός του μυελού τω οστών.

Υπάρχουν τρεις κύριες κατηγορίες αιμοποιητικών αυξητικών παραγόντων:

•  Διεγερτικοί παράγοντες αποικιών (Colony - stimulating factors - CSF).

(Ονομάζονται έτσι γιατί διεγείρουν τα προγονικά κύτταρα να σχηματίζουν in vitro αποικίες κυττάρων)

•  Ερυθροποιητίνη και θρομβοποιητίνη

•  Ιντερλευκίνες

Παράγονται από τα λευκοκύτταρα (κυρίως από τα λεμφοκύτταρα) και επηρεάζουν άλλα λευκοκύτταρα (παρακρινής μηχανισμός) ή τα ίδια τα κύτταρα από τα οποία προέρχονται (αυτοκρινής μηχανισμός)

Οι αυξητικοί αυτοί παράγοντες εκκρίνονται συστηματικά ή τοπικά και ελέγχουν τρεις πλευρές της κυτταρικής αύξησης:

•  Τον πολλαπλασιασμό

•  Τη διαφοροποίηση

•  Την ωρίμανση

Είναι προφανές ότι κάθε παράγοντας έχει περισσότερο από μία δραστηριότητα, αφού μερικοί δρουν συνεργικά, για να προωθήσουν μια ειδική πλευρά της κυτταρικής ανάπτυξης. Πολλές από αυτές τις ουσίες τώρα μπορούν να παραχθούν συνθετικά και χρησιμοποιούνται στη θεραπεία νόσων του αίματος.

Αξιοσημείωτη είναι, επίσης, η δράση των CSFs σε επείγουσες περιπτώσεις- όπως π. χ. στις βακτηριακές μολύνσεις. Σε περιοχές που παρατηρείται κάποια μόλυνση από παθογόνο-εισβολέα, οι βακτηριακές τοξίνες άμεσα ενεργοποιούν τα γονίδια των μονοκυττάρων, των μακροφάγων και των Τ λεμφοκυττάρων συνδεδεμένων με αντιγόνο για τη σύνθεση των CSFs. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των επιπέδων των CSFs με αποτέλεσμα να ενεργοποιείται η παραγωγή των κυτταρικών τύπων υπεύθυνων για την άμυνα του οργανισμού έναντι των βακτηρίων. Μερικοί CSFs (π. χ. GM - CSF) δρουν ως χημειοτακτικές ουσίες και προσελκύουν ουδετερόφιλα, μονοκύτταρα, μακροφάγα και ηωσινόφιλα στη περιοχή της βακτηριακής μόλυνσης, αυξάνοντας έτσι τη λειτουργική δραστηριότητα των κυττάρων αυτών.


Ερυθροποίηση

Τα ερυθροκύτταρα αποτελούν τους τελικούς διαφοροποιημένους απογόνους της σειράς εκείνης των αιμοποιητικών προγονικών κυττάρων που προορίζονται μόνο για ερυθροποίηση. Η βασική διεργασία ωρίμανσης των ερυθροκυττάρων είναι η σύνθεση της αιμοσφαιρίνης και ο σχηματισμός απύρηνων σωματιδίων, σχήματος αμφίκοιλου δίσκου, των ερυθροκυττάρων. Η διαφοροποίηση των προγονικών κυττάρων σε ώριμα ερυθροκύτταρα συνεπάγεται την:

•  Ελάττωση του μεγέθους του κυττάρου

•  Παραγωγή αιμοσφαιρίνης

•  Σταδιακή ελάττωση και τελική εξαφάνιση των κυτταρικών οργανιδίων

•  Αλλαγή της χρωστικής συμπεριφοράς του κυτταροπλάσματος: από έντονη βασεοφιλία λόγω του μεγάλου αριθμού πολυριβοσωμάτων, σε οξεοφιλία οφειλόμενη στην παραγωγή αιμοσφαιρίνης

•  Συμπύκνωση και τελική απόρριψη του πυρήνα

Τα πολυδύναμα αρχέγονα κύτταρα CFU-S παράγουν προγονικά κύτταρα, τα οποία μπορούν να αναπτύξουν σε κυτταροκαλλιέργειες μονάδες «εκρηκτικής αύξησης» ερυθροειδών κυττάρων (Bursts Forming Units-E ή BFU-E). Τα προγονικά αυτά κύτταρα σχηματίζουν με τη σειρά τους μια άλλη προγονική δεσμευμένη κυτταρική σειρά, την CFU - E, που αντιδρά στη δράση του αυξητικού παράγοντα, ο οποίος ονομάζεται ερυθροποιητίνη. Τα CFU-E είναι λίγα σε αριθμό και δεν αναγνωρίζονται μορφολογικά στο μυελό των οστών. Οι ανοσοϊστοχημικές τεχνικές έχουν επιτρέψει το χαρακτηρισμό των προγονικών αυτών κυτταρικών σειρών, οι οποίες έχουν μεγάλα πυρήνια, άφθονα πολυριβοσώματα και μεγάλα μιτοχόνδρια.

Αναπτυξιακά στάδια διαφοροποίησης των ερυθροκυττάρων

Κατά τα στάδια της διαφοροποίησης διακρίνονται μορφολογικά οι παρακάτω κυτταρικοί τύποι:

•  Προερυθροβλάστη (προμονοβλάστη). Η ερυθροποιητίνη δρα και στην προερυθροβάστη

•  Βασεόφιλη ερυθροβλάστη (πρώιμη νορμοβλάστη)

•  Πολυχρωματόφιλη ερυθροβλάστη (ενδιάμεση νορμοβλάστη)

•  Ορθοχρωματική ερυθροβλάστη (όψιμη νορμοβλάστη)

•  Δικτυοερυθροκύτταρο

•  Ώριμο ερυθρό αιμοσφαίριο

Η διαδικασία ωρίμανσης των ερυθροκυττάρων από το πρώτο αναγνωρίσιμο μορφολογικά πρόδρομο κύτταρο (προερυθροβλάστη) έως το δικτυοερυθροκύτταρο διαρκεί περίπου μια εβδομάδα. Στη χρονική αυτή περίοδο λαμβάνουν χώρα 3-5 κυτταρικές διαιρέσεις, όπου τα πρόδρομα κύτταρα πολλαπλασιάζονται έως το ορθοχρωματικό στάδιο. Τα κύτταρα της ερυθράς σειράς σχηματίζονται σε μικρά ερυθροβλαστικά νησίδια στα οποία παρατηρούνται 1 ή 2 μακροφάγα. Τα μακροφάγα φέρουν μακριές κυτταροπλασματικές αποφυάδες που περιβάλλουν τα διαιρούμενα κύτταρα της ερυθράς σειράς, τα οποία μεταναστεύουν στη περιφέρεια των νησιδίων, χρησιμοποιώντας σαν μονοπάτι τις κυτταροπλασματικές αποφυάδες των μακροφάγων.

Όταν τα ευθροκύτταρα ωριμάσουν έρχονται σε επαφή με το ενδοθήλιο των κολποειδών, διαπερνούν το κυτταρόπλασμά τους διαμέσου των θυρίδων τους και απελευθερώνονται στην κυκλοφορία.

Δικτυοερυθροκύτταρο

Το δικτυοερυθροκύτταρο είναι ένα ανώριμο ερυθροκύτταρο και περιέχει πολυριβοσώματα και αποδομούμενα οργανίδια. Τα κύτταρα αυτά δεν διακρίνονται στο φωτομικροσκόπιο από τα ώριμα ερυθροκύτταρα, εκτός εάν χρησιμοποιηθούν έμβιες χρωστικές, όπως το κυανό του κρεζυλίου. Στην περίπτωση αυτή οι ριβοπυρηνοπρωτεϊνες κατακρημνίζονται σχηματίζοντας έναν κυανά χρωματισμένο δικτυωτό σχηματισμό. Τα δικτυοερυθροκύτταρα εισέρχονται στα κολποειδή και συμπληρώνουν την ωρίμανσή τους στην κυκλοφορία. Η περίοδος ωρίμανσής του διαρκεί 24-48 ώρες και ο χρόνος ζωής τους είναι περίπου 72 ώρες. Τα δικτυοερυθροκύτταρα αποτελούν το 1% περίπου των ερυθροκυττάρων. Σε περιπτώσεις αιμορραγίας, όταν αυξάνεται η ανάγκη για οξυγόνο αυξάνεται ο αριθμός τους. Έτσι, ο αριθμός των δικτυοερυθροκυττάρων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εκτίμηση του ρυθμού της ερυθροποίησης.

Η παραγωγή των ερυθροκυττάρων ελέγχεται από την ερυθροποιητίνη

Ως ερυθρώνα εννοούμε τη συνολική μάζα των ώριμων ερυθροκυττάρων και των πρόδρομων μορφών τους. Αποτελεί ένα εκτεταμένο διάσπαρτο όργανο, όπου ο αριθμός των κυκλοφορούντων ερυθροκυττάρων ρυθμίζεται από την εκάστοτε απαιτούμενη προς μεταφορά ποσότητα οξυγόνο, όπως και από το ρυθμό παραγωγής των ερυθροκυττάρων, ο οποίος με τη σειρά του εξαρτάται από το ρυθμό απομάκρυνσής τους από την κυκλοφορία.

Η συμπεριφορά αυτή ελέγχεται από πολλούς παράγοντες, αλλά κυρίως από την ορμόνη ερυθροποιητίνη, η οποία ρυθμίζει την παραγωγή των ερυθροκυττάρων, ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού σε οξυγόνο. Η ερυθροποιητίνη είναι μια γλυκοπρωτεϊνη που ενεργοποιεί την παραγωγή του mRNA για το σχηματισμό της σφαιρίνης , που αποτελεί το πρωτεϊνικό συστατικό του μορίου της αιμοσφαιρίνης. Στους ενήλικες η ερυθροποιητίνη παράγεται στους νεφρούς, ενώ στα έμβρυα στο ήπαρ.

Ορισμένοι επίσης άλλοι παράγοντες είναι απαραίτητοι στο μυελό των οστών για το σχηματισμό των ερυθροκυττάρων, όπως ο Fe το φυλλικό οξύ και η βιταμίνη Β12. Έλλειψη οποιουδήποτε από αυτούς τους παράγοντες οδηγεί σε ελαττωματικό σχηματισμό ερυθροκυττάρων και σε αναιμία.


Κοκκιοκυτταροποίηση

Ο σχηματισμός των κοκκιοκυτταρικών λευκοκυττάρων ονομάζεται κοκκιοκυτταροποίηση και λαμβάνει χώρα υπό την επίδραση των κυτοκινών. Κατά τη διεργασία ωρίμανσης των κοκκιοκυττάρων λαμβάνουν χώρα κυτταροπλασματικές αλλαγές, που οφείλονται στη σύνθεση ειδικών πρωτεϊνών που συγκεντρώνονται σε δύο οργανίδια: τα αζουρόφιλα κοκκία και τα ειδικά κοκκία. Η πρωτεϊνες αυτές παράγονται στο αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο και στη συσκευή Golgi σε δύο διαδοχικά στάδια. Στο πρώτο στάδιο σχηματίζονται τα αζουρόφιλα κοκκία και στο δεύτερο στάδιο τα ειδικά κοκκία. Το πρώτο πρόδρομο κύτταρο που αναγνωρίζεται είναι η μυελοβλάστη. Στα επόμενα στάδια της διαφοροποίησης και της ωρίμανσης περιλαμβάνονται: το προμυελοκύτταρο, το μυελοκύτταρο, το μεταμυελοκύτταρο, το ραβδοπύρηνο και το ώριμο κοκκιοκύτταρο.

Τα στάδια ωρίμανσης από το μυελοκύτταρο έως το ραβδοπύρηνο χαρακτηρίζονται:

1.            από τις αλλαγές στο σχήμα του πυρήνα,

2.            από το χρώμα που λαμβάνει το κυτταρόπλασμα εξαιτίας των ειδικών κοκκίων, και

3.            διακοπή των οι μιτωτικών διαιρέσεων στο στάδιο του μεταμυελοκυττάρου.

Η διάρκεια ωρίμανσης μιας μυελοβλάστης προς ένα ουδετερόφιλο είναι 7-8 ημέρες και περιλαμβάνει 5 κυτταρικές διαιρέσεις μεταξύ των σταδίων ανάπτυξης της μυελοβλάστης και του μεταμυελοκυττάρου. Τα μεταμυελοκύτταρα δεν διαιρούνται, αλλά αποκτούν χημειοτακτική ικανότητα και υποδοχείς για παράγοντες συμπληρώματος και του Fc τμήματος των ανοσοσφαιρινών.

Ο χρόνος ζωής των ώριμων ουδετερόφιλων στο μυελό των οστών είναι περίπου 5 ημέρες πριν απελευθερωθούν στην κυκλοφορία. Εδώ παραμένουν περίπου 6-10 ώρες και κατόπιν μεταναστεύουν στους περιφερικούς ιστούς, όπου επιζούν για 2-5 ημέρες, εκτός αν καταστραφούν νωρίτερα λόγω της φαγοκυτταρικής τους ιδιότητας.

Ο σχηματισμός των ηωσινόφιλων και των βασεόφιλων μορφολογικά μοιάζει με την κοκκιοκυτταροποίηση των ουδετερόφιλων. Τα ηωσινόφιλα προέρχονται από τα CFU - Eo δεσμευμένα προγονικά κύτταρα υπό την επίδραση των κυτοκινών. Τα βασεόφιλα σχηματίζονται από τα CFU - B δεσμευμένα προγονικά κύτταρα.

Κινητική της παραγωγής των ουδετερόφιλων

Η αύξηση του αριθμού των ουδετερόφιλων μπορεί να συμβεί με δύο μηχανισμούς. Στο μυελό των οστών υπάρχει μια μεγάλη δεξαμενή αποθηκευμένων ώριμων ουδετερόφιλων, τα οποία προσκολλώνται χαλαρά στο ενδοθηλιακό τοίχωμα των κολποειδών και μπορούν να κινητοποιηθούν γρήγορα. Τα αδρενεργικά ερεθίσματα και η έντονη μυϊκή δραστηριότητα προκαλούν αιφνίδια μετακίνηση των ουδετερόφιλων από το μυελό των οστών. Ο μηχανισμός αυτός ενεργοποιείται όταν υπάρξει αιφνίδια ζήτηση για ουδετερόφιλα.

Στις βακτηριακές μολύνσεις αυξάνεται η παραγωγή των πρόδρομων μορφών των ουδετερόφιλων στο μυελό των οστών, ώστε να διατηρηθεί υψηλός ο αριθμός τους στο αίμα. Ο μηχανισμός αυτός ρυθμίζεται, όπως έχει αναφερθεί παραπάνω, από τις κυτοκίνες (IL -1, GM - CSF και G - CSF).


Λεμφοκυτταροποίηση

Το πολυδύναμο λεμφικό αρχέγονο κύτταρο στο μυελό των οστών, το CFU-Ly ( LCFC ), δίνει γένεση στα δεσμευμένα προγονικά λεμφικά κύτταρα, τα CFU-LyB και CFU-LyT, τα οποία αποτελούν προγονικά κύτταρα των Τ και Β λεμφοκυττάρων. Τα θυγατρικά κύτταρα των CFU-LyB και CFU-LyT αποτελούν τις λεμφοβλάστες. Οι λεμφοβλάστες αποτελούν τα πρώτα αναγνωρίσιμα μορφολογικά πρόδρομα κύτταρα της λεμφικής σειράς. Η λεμφοβλάστη διαιρείται 2-3 φορές σχηματίζοντας το προλεμφοκύτταρο. Τα προλεμφοκύτταρα φέρουν πυρήνες με συμπυκνωμένη χρωματίνη και μικρό ποσό βασεόφιλου κυτταροπλάσματος με λίγα οργανίδια. Μερικά από τα προλεμφοκύτταρα παραμένουν στο μυελό των οστών και διαιρούνται σ' όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου παράγοντας λεμφοκύτταρα, τα οποία απελευθερώνονται στην κυκλοφορία, φέροντας αντιγόνα κυτταρικής επιφανείας χαρακτηριστικά για τα Β-λεμφοκύτταρα . Άλλα προλεμφοκύτταρα εισέρχονται στην κυκλοφορία και μεταφέρονται στο σπλήνα και στους λεμφαδένες, όπου συμπληρώνουν τη διαφοροποίησή τους ως Β-λεμφοκύτταρα.

Κατά την εμβρυϊκή και την πρώιμη μεταγεννητική ζωή, οι λεμφοβλάστες μεταφέρονται διαμέσου της αιματικής κυκλοφορίας από το μυελό των οστών στη φλοιακή περιοχή του θύμου, όπου πολλαπλασιάζονται και διαφοροποιούνται σε λεμφοκύτταρα. Καθώς τα κύτταρα αυτά μετακινούνται από τη φλοιακή περιοχή στη μυελική περιοχή του θύμου, αποκτούν αντιγόνα κυτταρικής επιφανείας, χαρακτηριστικά για τα Τ-λεμφοκύτταρα και κατόπιν απελευθερώνονται στην κυκλοφορία. Επομένως, τα ώριμα Β-λεμφοκύτταρα παράγονται στο μυελό των οστών, στο σπλήνα και στους λεμφαδένες και τα Τ-λεμφοκύτταρα σχηματίζονται στο θύμο.


Μονοκυτταροποίηση

Τα μονοκύτταρα αναπτύσσονται από τα CFU-GM προγονικά κύτταρα. Το επόμενο στάδιο διαφοροποίησης είναι η μονοβλάστη, ένα μεγάλο βασεόφιλο κύτταρο, παρόμοιο σε μορφολογία με τη μυελοβλάστη. Η τελευταία διαφοροποιείται σε προμονοκύτταρο, που είναι ένα μεγάλο κύτταρο (16-18μm ) με ευχρωματικό πυρήνα και βασεόφιλο κυτταρόπλασμα χωρίς κοκκία. Τα προμονοκύτταρα διαιρούνται επανειλημμένα και μερικά από τα θυγατρικά τους κύτταρα διαφοροποιούνται σε μονοκύτταρα, τα οποία εισέρχονται στην κυκλοφορία αμέσως μόλις σχηματιστούν. Παρατηρείται απουσία αποθηκευτικής δεξαμενής ώριμων μονοκυττάρων στο μυελό των οστών. Άλλα προμονοκύτταρα διαιρούνται με πιο βραδύ ρυθμό και αποτελούν ένα διαμέρισμα αποταμίευσης πρόδρομων μονοκυττάρων στο μυελό των οστών. Η ωρίμανσή τους επιταχύνεται ανάλογα με τις ανάγκες των ιστών σε μακροφάγα και μονοκύτταρα. Τα μονοκύτταρα κυκλοφορούν στο αίμα όχι περισσότερο από 36 ώρες πριν μεταναστεύσουν στους ιστούς, όπου αυξάνουν σε μέγεθος, αποκτούν αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο και εμφανή συσκευή Golgi, αρχίζουν δε να συνθέτουν υδρολυτικά ένζυμα, που τα ενσωματώνουν στα άφθονα λυσοσώματά τους. Οι αλλαγές αυτές μεταμορφώνουν τα μονοκύτταρα σε ενεργά φαγοκυτταρικά μακροφάγα, τα οποία στους ιστούς λειτουργούν για αρκετούς μήνες.


Θρομβοποίηση

Στους ενήλικες τα αιμοπετάλια προέρχονται από τον ερυθρό μυελό των οστών διαμέσου της κατάτμησης του κυτταροπλάσματος του ώριμου μεγακαρυοκυττάρου. Το κύτταρο αυτό εντοπίζεται πλησίον των κολποειδών του μυελού των οστών. Τα μεγακαρυοκύτταρα προέρχονται από το μονοδύναμο προγονικό κύτταρο, το CFU-Me , το οποίο διαφοροποιείται στη μεγακαρυοβλάστη.

Η μεγακαρυοβλάστη έχει διάμετρο 15-20μm και φέρει μεγάλο ωοειδή ή νεφροειδή πυρήνα με πολυάριθμα πυρήνια. Το κυτταρόπλασμά της είναι έντονα βασεόφιλο και ομοιογενές χωρίς κοκκία. Τα πυρηνικά και κυτταροπλασματικά στοιχεία της μεγακαρυοβλάστης πολλαπλασιάζονται έως και 7 φορές, χωρίς παράλληλη διαίρεση του κυττάρου. Κάθε πολλαπλασιασμός προκαλεί αυξημένη πλοειδία στον πυρήνα (περιέχει 30 φορές περισσότερο DNA σε σύγκριση με ένα φυσιολογικό κύτταρο), αύξηση των λοβών του πυρήνα και αύξηση του κυτταρικού μεγέθους.

Μεγακαρυοκύτταρο

Το μεγακαρυοκύτταρο είναι γιγάντιο πολυπλοειδικό κύτταρο (35-100μm διάμετρος) με ακανόνιστο πολύλοβο πυρήνα, που περιέχει διάσπαρτη αδρή χρωματίνη, χωρίς ορατά πυρήνια, πολυάριθμα μιτοχόνδρια, αναπτυγμένο ενδοπλασματικό δίκτυο και συσκευή Golgi Από τις δεξαμενές και τα κυστίδια του οργανιδίου αυτού αναπτύσσονται τα α κοκκία και τα κυστίδια που περιέχουν λυσοσωματικά ένζυμα. Η κυτταροπλασματική ωρίμανση του μεγακαρυοκυττάρου περιλαμβάνει τη δημιουργία κοκκίων, κυστιδίων και διαχωριστικών μεμβρανών, καθώς και τη σταδιακή απώλεια ελεύθερων ριβοσωμάτων και αδρού ενδοπλασματικού δικτύου.

Το κυτταρόπλασμα του μεγακαρυοκυττάρου διαιρείται σε τρεις ζώνες.

Πρώτον την περιπυρηνική ζώνη, που περιέχει τη συσκευή Golgi με τα συνοδά κυστίδια, το αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο, τα αναπτυσσόμενα κοκκία, τα κεντριόλια και τα σωληνάρια της ατράκτου. Η ζώνη αυτή παραμένει προσκολλημένη στον πυρήνα μετά την απόσπαση των αιμοπεταλίων.

Δεύτερον, την ενδιάμεση ζώνη, που περιέχει ένα εκτεταμένο δίκτυο αλληλοσυνδεόμενων κυστιδίων και σωληναρίων που εκτείνεται σ΄όλη την έκταση του κυτταροπλάσματος, σχηματίζοντας τις αφοριστικές μεμβράνες (περιχαρακωμένο μεμβρανικό σύστημα, ΠΜΣ), το οποίο συνδέεται με την κυτταρική μεμβράνη. Το σύστημα αυτό οριοθετεί περιοχές του κυτταροπλάσματος του μεγακαρυοκυττάρου που θα αποκοπούν σαν αιμοπετάλια (π.χ. δυνητικά αιμοπετάλια). Κατά την απόσπαση των αιμοπεταλίων ο πυρήνας και η περιπυρηνική ζώνη παραμένουν στο μυελό των οστών και απομακρύνονται από τα μακροφάγα.

Τέλος, την περιφερική ζώνη, που περιέχει νημάτια του κυτταροσκελετού, ενώ συγχρόνως διασχίζεται από εγκάρσιες μεμβράνες, οι οποίες τη συνδέουν με το ΠΜΣ. Το μεγακαρυοκύτταρο εκτείνει μακριές κυτταροπλασματικές αποφυάδες στον αυλό των γειτονικών κολποειδών του μυελού των οστών. Οι αποφυάδες αυτές μπορεί να περιέχουν έως και 1000 υπομονάδες αιμοπεταλίων (προ-αιμοπετάλια). Η κατάτμηση των αποφυάδων αυτών κατά μήκος του ΠΜΣ απελευθερώνει μεμονωμένα αιμοπετάλια στην κυκλοφορία. Ένα μεγακαρυοκύτταρο είναι ικανό να παράγει έως και 8000 αιμοπετάλια. Η διάρκεια ζωής των αιμοπεταλίων είναι περίπου 10 ημέρες. Επίσης, έχει αναφερθεί και ένας άλλος τρόπος απελευθέρωσης των αιμοπεταλίων. Τα ώριμα μεγακαρυοκύτταρα εισέρχονται ανέπαφα μέσα στα κολποειδή του μυελού των οστών και διέρχονται στο πνευμονικό αγγειακό δίκτυο, όπου κατακερματίζονται σε αιμοπετάλια.

Σε ορισμένες μορφές θρομβοκυτοπενικής πορφύρας, μια ασθένεια στη οποία ο αριθμός των αιμοπεταλίων του αίματος είναι μειωμένος, τα αιμοπετάλια εμφανίζονται ενωμένα με το κυτταρόπλασμα των μεγακαρυοκυττάρων, υποδηλώνοντας κάποια διαταραχή στη διεργασία απελευθέρωσης αυτών των σωματιδίων.

Οι βιταμίνες που απαιτούνται για την παραγωγή υγιούς αίματος περιλαμβάνουν την Β12, το φυλλικό οξύ, την βιταμίνη Ε, την βιταμίνη C και την βιταμίνη Β6.

Βιβλιογραφία

http://emed.med.uoa.gr/

Τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για το αίμα

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για το αίμα

Διαβάστηκε 10582 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 26 Αυγούστου 2018 08:07
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη Διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη

    Διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη είναι η παραγωγή ινώδους στο αίμα που κυκλοφορεί, το οποίο εμφανίζεται σαν επιπλοκή της μαιευτικής (π.χ. πρόωρη αποκόλληση του πλακούντα), των λοιμώξεων (ειδικά από Gram αρνητικά) και των κακοηθειών 

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Αιμοποιητικό, Λεμφικό, Ανοσοποιητικό

    Γενετική: Ομόζυγη έλλειψη πρωτεΐνης C ή πρωτεΐνης S

    Επικρατέστερη ηλικία: Καμία

    Επικρατέστερο φύλο: Γυναίκες = Άνδρες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Επίσταξη
    • Αιμορραγία από τα ούλα
    • Αιμορραγία από τους βλεννογόνους
    • Αιμόπτυση
    • Αιματέμεση 
    • Μητρορραγία
    • Βήχας
    • Δύσπνοια
    • Σύγχυση
    • Διαταραχές προσανατολισμού
    • Αίμα στα κόπρανα
    • Αιματουρία
    • Ολιγουρία
    • Πυρετός
    • Πετέχειες
    • Πορφύρα
    • Εκχυμώσεις 
    • Δερματικές αιμορραγικές νεκρώσεις
    • Εντοπισμένοι ρόγχοι
    • Ταχύπνοια
    • Πλευριτικός ήχος τριβής
    • Αμφιβληστροειδικές αιμορραγίες 
    • Ανουρία
    • Θρομβοφλεβίτιδα
    • Ληθαργικότητα
    • Περιφερική κυάνωση

    ΑΙΤΙΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Διαταραχές πήξης λόγω διάχυτης ενεργοποίησης των αιμοστατικών μηχανισμών 
    • Μαιευτικές επιπλοκές 
    • Λοίμωξη
    • Νεοπλάσματα
    • Ενδαγγειακή αιμόλυση 
    • Αγγειακές διαταραχές, θρόμβωση
    • Δήγμα φιδιού 
    • Μαζική ιστική καταστροφή 
    • Τραύμα
    • Υποξία
    • Ηπατοπάθεια
    • Σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας βρεφών και ενηλίκων (ΣΑΔ)

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Κύηση
    • Χειρουργική προστάτη
    • Κρανιοεγκεφαλική κάκωση 

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Μαζική ηπατική νέκρωση
    • Έλλειψη βιταμίνης Κ
    • Θρομβοκυτταροπενική πορφύρα 
    • Αιμολυτικό - ουραιμικό σύνδρομο
    • Υποκλοπή εξομονοφωσφορικών 

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Θρομβοκυτταροπενία 
    • Αύξηση χρόνου μερικής θρομβοπλαστίνης 
    • Αύξηση χρόνου προθρομβίνης 
    • Μείωση ινωδογόνου
    • Αύξηση προϊόντων αποδόμησης ινώδους
    • Μείωση αντιθρομβίνης ΙΙΙ
    • Αύξηση χρόνου ροής 
    • Σχιζοκυττάρωση
    • Αναιμία
    • Λευκοκυττάρωση 
    • Αύξηση γαλακτικής αφυδρογονάσης (LDH)
    • Αύξηση ΑΟΑ
    • Μείωση παράγοντα V
    • Μείωση ή αύξηση παράγοντα VIII
    • Μείωση παράγοντα X
    • Μείωση παράγοντα ΧΙΙΙ
    • Αιμοσφαιριναιμία
    • Αιματουρία
    • Θετική γουαϊάκη (Hemocult)
    • Μείωση πρωτεΐνης C

    Pathogenesis of DIC Disseminated intravascular coagulation

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    Ακτινογραφία θώρακα: αμφοτερόπλευρη πυλαία βαμβακοειδής σκίαση

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Θεραπεία υποκείμενης πάθησης π.χ. εκκένωση μήτρας σε περίπτωση προδρόμου πλακούντα, αντιβιοθεραπεία ευρέος φάσματος σε Gram αρνητική σηψαιμία
    • Αντικατάσταση απωλειών αίματος
    • Χορήγηση αιμοπεταλίων
    • Φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα
    • Κρυοϊζηματίνες 

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Αντιπηκτικά (ηπαρίνη) αν τα κλινικά ευρήματα υποδηλώνουν ανάπτυξη θρομβωτικών επιπλοκών, αλλά ποτέ σε κρανιοεγκεφαλική κάκωση
    • Αντιβιοτικά ευρέος φάσματος για τη σήψη 

    Αντενδείξεις: 

    • Κρανιοεγκεφαλική κάκωση
    • Αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    Για διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη που οφείλεται σε καρκίνο του προστάτη μπορεί να χορηγηθεί ηπαρίνη και αμινοκαπροϊκό οξύ

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΔΙΑΧΥΤΗ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΗΞΗ

    Πολύ στενή μέχρι να σημειωθεί σημαντική βελτίωση

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Οξεία νεφρική ανεπάρκεια
    • Καταπληξία 
    • Καρδιακός επιπωματισμός 
    • Αιμοθώρακας 
    • Ενδοεγκεφαλικό αιμάτωμα
    • Γάγγραινα και απώλεια δακτύλων

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    Φτωχή πρόγνωση, η θνησιμότητα είναι περίπου 60%

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Θρομβοεμβολικά φαινόμενα σχετιζόμενα με φλεβοθρόμβωση, θρομβωτικές εκβλαστήσεις στην αορτική βαλβίδα, αρτηριακή εμβολή, κεραυνοβόλος νεογνική πορφύρα (έλλειψη ομόζυγης πρωτεΐνης C ή πρωτεΐνης S)

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την κυκλοφορία του αίματος

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την κυκλοφορία του αίματος

    Purpura and petechiae

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    D-dimers

    Σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας ενηλίκων

    Θρομβοπενία

    Αιμορραγία στον καρκίνο

    www.emedi.gr

     

     

     

  • Χρήσιμες πληροφορίες για την εκκολπωματική νόσο Χρήσιμες πληροφορίες για την εκκολπωματική νόσο

    H εκκολπωματική νόσος

    Εκκολπωμάτωση του παχέος εντέρου και οι ποικίλες κλινικές της συνέπειες.

    Θεωρείται ότι αποτελεί νόσο των Δυτικών κοινωνιών λόγω ελλείψεων, κύρια διατροφικών 

    • Εκκολπώματα του παχέος εντέρου: κήλη του εντερικού βλεννογόνου διαμέσου της μυϊκής στιβάδας, συνήθως στη θέση εισόδου κάποιας διατιτραίνουσας αρτηρίας, που βρίσκεται μεταξύ των δύο πετάλων του ορογόνου στο μεσεντερικό χείλος. Είναι πιο συνηθισμένα στο σμιγμοειδές και στο περιφερικό παχύ έντερο και ο αριθμός τους αυξάνεται με την ηλικία
    • Εκκολπωματίτιδα: απόστημα  ή περιεκκολπωματική φλεγμονή που αρχίζει από τη ρήξη μικροσκοπικού αποστήματος του βλεννογόνου μέσα στο μεσεντέριο. Οι φλεγμονές αυτές μπορεί να εξελιχθούν σε συρίγγιο με το ουρογεννητικό σύστημα, να προκαλέσουν αποφρακτικά φαινόμενα ή να υποχωρήσουν αυτόματα. Αναπτύσσεται στο 5% περίπου των ατόμων που έχουν εκκολπώματα κάθε χρόνο. Κατά τη διάρκεια της ζωής τους, περίπου οι μισοί από τους ασθενείς που πάσχουν από εκκολπωμάτωση, αναπτύσσουν φλεγμονή.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Γαστρεντερικό

    Επικρατέστερη ηλικία: Σπάνια πριν τα 40, πιο συνηθισμένη κατά την 6η-8η δεκαετία

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες = Γυναίκες 

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    Εκκολπωμάτωση

    • Μόνο το 10-25% των ατόμων που έχουν εκκολπώματα θα αναπτύξουν συμπτώματα (πιθανή συσχέτιση με συνυπάρχουσα ερεθιστική εντερική νόσο)
    • Πόνος - λόγω τάσης του εντερικού τοιχώματος, κύρια στον αριστερό λαγόνιο βόθρο, επιδεινώνεται με τη λήψη τροφής και υποχωρεί κάπως με τη διέλευση του περιεχομένου και τις εντερικές κινήσεις
    • Διάρροια ή δυσκοιλιότητα
    • Ψηλαφητή μάζα στον αριστερό λαγόνιο βόθρο, τεταμένη και ευαίσθητη
    • Η κοιλιά μπορεί να είναι μετεωρισμένη και να παρουσιάζει τυμπανισμό
    • Συνήθως, δεν υπάρχουν σημεία περιτοναϊκής φλεγμονής 
    • Μέλαινα και αιματοχεσία αν αιμορραγήσουν τα εκκολπώματα

    Εκκολπωματίτιδα

    • Πόνος - απότομης έναρξης, συνήθως, εντοπισμένος στο αριστερό κάτω τεταρτημόριο της κοιλιάς. Συνήθως, σχετίζεται με ευαισθησία στην ίδια περιοχή 
    • Πυρετός και ρίγη καθώς αυξάνει η σοβαρότητα
    • Ανορεξία, ναυτία, έμετοι 
    • Δυσκοιλιότητα ή διάρροια
    • Παλίνδρομη ευαισθησία, ακούσια σύσπαση, σανιδοειδής σύσπαση 
    • Ψηλαφητή μάζα - ευαίσθητη, σκληρή σταθερή
    • Η κοιλιά μπορεί να είναι μετεωρισμένη και να παρουσιάζει τυμπανισμό
    • Μείωση εντερικών ήχων ή αύξηση αν συμβεί απόφραξη 
    • Δυσουρία, συχνουρία, αν επιπλακεί και η κύστη
    • Πνευματουρία, κοπρανουρία αν αναπτυχθεί εντεροκυστικό συρίγγιο
    • Η εξέταση από το ορθό μπορεί να δείξει ευαισθησία, σκληρία ή μάζα στον δουγλάσειο

    Diverticulosis Singapore

    ΑΙΤΙΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Τα αίτια είναι υποθετικά και όχι αποδεδειγμένα 
    • Διαταραχές της εντερικής κινητικότητας και αυξημένη ενδοαυλική πίεση, μερική διάταση του εντέρου μπορεί να συμβεί από πολύ μικρό όγκο κοπράνων
    • Διαμερισματοποίηση του εντέρου - μη προωθητικές συσπάσεις που δημιουργούν μικρά διαμερίσματα του εντερικού αυλού με μεγάλη πίεση στο εσωτερικό τους
    • Δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε ίνες - αυξάνει τη διαμερισματοποίηση και προκαλεί υψηλότερες ενδοαυλιακές πιέσεις 
    • Ελλείματα στην ισχύ του εντερικού τοιχώματος 
    • Τα αίτια αιμορραγίας από τα εκκολπώματα είναι ασαφή και δεν σχετίζονται με εκκολπωματίτιδα, τα εκκολπώματα του δεξιού εντέρου, παρ' ότι είναι λιγότερο συχνά, ευθύνονται για το 50% όλων των αιμορραγιών από εκκολπώματα

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Ηλικία μεγαλύτερη των 40 ετών 
    • Δίαιτα με χαμηλό στερεό υπόλειμμα
    • Ιστορικό εκκολπωματίτιδας

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου 
    • Δυσανεξία στη λακτόζη
    • Καρκίνος αριστερού παχέος εντέρου
    • Ελκώδης κολίτιδα, νόσος του Crohn
    • Αγγειοδυσπλασία (για αιμορραγία από το ορθό) 
    • Ισχαιμική ή μικροβιακή κολίτιδα
    • Σκωληκοειδίτιδα
    • Άλλες αιμορραγικές και γυναικολογικές διαταραχές 

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Λευκά αιμοσφαίρια, φυσιολογικά στην εκκολπωμάτωση, αυξημένα με πολυμορφωπυρηνικό τύπο και άωρες μορφές στην εκκολπωματίτιδα 
    • Χαμηλή αιμοσφαιρίνη αν στα συμπτώματα περιλαμβάνεται αιμορραγία
    • Αυξημένη ταχύτητα καθίζησης στην εκκολπωματίτιδα
    • Η εξέταση των ούρων μπορεί να δείξει λευκοκυτταρικούς ή ερυθροκυτταρικούς κυλίνδρους 
    • Ουροκαλλιέργεια - επίμονη λοίμωξη σε περίπτωση συριγγίου
    • Αιμοκαλλιέργεια - θετική σε εκκολπωματίτιδα που έχει εξελιχθεί σε γενικευμένη περιτονίτιδα

    Φάρμακα που μπορεί να μεταβάλλουν τα ευρήματα:

    • Στερεοειδή
    • Άλλα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα

    Διαταραχές που μπορεί να μεταβάλλουν τα ευρήματα:

    • Ηλικιωμένοι ασθενείς 
    • Λεμφώματα ή άλλες καταστάσεις που προκαλούν ανοσοκαταστολή 
    • Σοβαρός υποσιτισμός 

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Προεκκολπωματικό στάδιο - μυόχωση (λέπτυνση της κυκλοτερούς μυϊκής στιβάδας, βράχυνση της κολικής ταινίας, στένωση του αυλού )
    • Πολλαπλά εκκολπώματα - σπαστικό έντερο, εκκολπωμάτωση, απλή μαλακής σύστασης εκκολπωμάτωση δεξιού παχέος εντέρου 
    • Στερεά εκκολπώματα - γιγάντια εκκολπώματα σιγμοειδούς
    • Εκκολπωματίτιδα - φλεγμονή, νέκρωση, διάτρηση
    • Εκκολπωματίτιδα, πρώιμο στάδιο - ρήξη βλεννογόνου αποστήματος στο μεσεντέριο. Δεν ξεκινάει με απόφραξη του αυχένα όπως η σκωληκοειδίτιδα 

    Diverticulitis

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Σπινθηρογράφημα με χρήση ερυθρών σημασμένων με τεχνήτιο 99m για την ανίχνευση αιμορραγίας (χρησιμοποιείται σπάνια) και/ή αγγειογραφία. Καλύτερα να ΜΗ γίνονται
    • Λευκοκύτταρα σημασμένα με γάλλιο ή ίνδιο για τον εντοπισμό αποστημάτων (χρησιμοποιείται σπάνια). Καλύτερα να ΜΗ γίνεται

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Απλή ακτινογραφία κοιλίας σε όρθια θέση και σε κατάκλιση, είναι χρήσιμη για τη διάγνωση περιτονίτιδας ή διάτρησης 
    • Βαριούχος υποκλυσμός - αποτελεί την καλύτερη μέθοδο για τη διάγνωση της εκκολπωμάτωσης. Λιγότερο χρήσιμος στη διάγνωση της εκκολπωματίτιδας 
    • Τα εκκολπώματα μπορεί να φανούν στην ενδοσκόπηση, αλλά η μέθοδος είναι λιγότερο ευαίσθητη από τον βαριούχο υποκλυσμό 
    • Υπολογιστική τομογραφία με ή χωρίς σκιαγραφικό - είναι διαγνωστική για απόστημα, συρίγγιο, μέγεθος και εντόπιση φλεγμονώδους μάζας
    • Η αγγειογραφία είναι διαγνωστική, αλλά και θεραπευτική σε αιμορραγία από εκκολπώματα
    • Συριγγογραφίες   

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Κολονοσκόπηση και σιγμοειδοσκόπηση - βοηθά στη διάγνωση της εκκολπωμάτωσης και είναι πολύ μεγάλης αξίας διαφοροδιαγνωστική μέθοδος για τον αποκλεισμό ή την επιβεβαίωση ύπαρξης καρκίνου. Επίσης, είναι χρήσιμες στη διάγνωση ελκώδους ή ισχαιμικής κολίτιδας
    • Κυστεοσκόπηση - σε εντεροκυστικό συρίγγιο

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Εξωνοσοκομειακή σε εκκολπωματίτιδα (πόνος, ευαισθησία, λευκοκυττάρωση, αλλά όχι τοξικά ή περιτοναϊκά σημεία)
    • Περίπου 2% των ατόμων χρειάζονται εισαγωγή στο νοσοκομείο, λόγω τοξικής κατάστασης, σηψαιμίας, περιτονίτιδας ή λόγω αποτυχίας να ξεπεράσουν την κρίση σε μερικές ημέρες. Περίπου οι μισοί από αυτούς θα χρειαστούν εγχείρηση
    • Οι τοξικοί ασθενείς χρειάζονται εισαγωγή στο νοσοκομείο και ενδοφλέβια χορήγηση αντιβιοτικών, τουλάχιστον μέχρι να υπάρξει ανταπόκριση

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Ενδοφλέβια χορήγηση υγρών, αναλγητικά, ρινογαστρικός καθετήρας 
    • Ενδείξεις χειρουργικής επέμβασης - σοβαρή εκολπωματίτιδα, διάτρηση, απόστημα, συρίγγιο, σοβαρή αιμορραγία (που απαιτεί περισσότερο από 2 lt αίματος το 24ωρο), υποτροπιάζοντα επεισόδια 
    • Χειρουργικές τεχνικές - εκτομή του εντερικού τμήματος που φέρει τα εκκολπώματα (συνήθως σιγμοειδές ή σιγμοειδές και κατιόν και τελικοτελική αναστόμωση). Αν υπάρχει απόστημα ή συρίγγιο χρειάζεται πιο ριζική επέμβαση, ενώ μπορεί να χρειαστεί κολοστομία

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    Πλήρης δραστηριότητα στην εκκολπωμάτωση, περιορισμένη στην εκκολπωματίτιδα

    ΔΙΑΙΤΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    Τίποτα από το στόμα κατά τη διάρκεια της εκκολπωματίτιδας, υγρά και τροφή υψηλής περιεκτικότητας σε στερεό υπόλειμμα καθώς επανέρχεται η φυσιολογική εντερική κινητικότητα

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟ

    • Ενημέρωση για τη σημασία των φυτικών ινών στη διατροφή, καθώς και για τα συμπτώματα των επιπλοκών σε πρώιμο στάδιο έχει μεγάλη σημασία

    colorectal practive img 09

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    Εκκολπωμάτωση

    • Τα επώδυνα σύνδρομα μπορεί να θεραπευθούν με σπασμολυτικά, βουσπιρόνη 15-30 mg την ημέρα ή μεπεριδίνη 100-150 mg την ημέρα σε συνδυασμό με δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες
    • Η διάρροια και η δυσκοιλιότητα αντιμετωπίζονται όπως ενδείκνυται στις περιπτώσεις ευερέθιστου εντέρου 

    Εκκολπωματίτιδα

    • Θεραπεία από το στόμα για ήπια νόσο - μετρονιδαζόλη 250-500 mg την ημέρα κάθε 8 ώρες σε συνδυασμό με αμοξυκιλλίνη (500 mg κάθε 8 ώρες) ή σιπροφλοξασίνη 500 mg x 2. Αναμένεται ανταπόκριση μέσα σε 3 ημέρες. Απαιτείται συνέχιση της θεραπείας για μία εβδομάδα
    • Πιο σοβαρές περιπτώσεις στο νοσοκομείο - γενταμυκίνη 3-5 mg/kg την ημέρα σε συνδυασμό με κλινδαμυκίνη 1,8-2,7 mg την ημέρα και αναλγητικά. Η δόση των αμινογλυκοσιδών ποικίλλει ανάλογα με την κάθαρση της κρεατινίνης 

    Αιμορραγία από εκκολπώματα

    Βαζοπρεσσίνη 0,2-0,3 μονάδες/λεπτό μέσω εκλεκτικού αρτηριακού καθετήρα. Χρησιμοποιείται όταν η αιμορραγία είναι εμφανής στην αγγειογραφία

    Αντενδείξεις: Αντιδράσεις υπερευαισθησίας 

    Προφυλάξεις:

    • Θα πρέπει να αποφεύγεται η μορφίνη και τα άλλα οπιοειδή, εκτός από τη δεμερόλη 
    • Προσοχή για νεφροτοξικότητα και ωτοτοξικότητα από τις αμινογλυκοσίδες

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    Τομπραμυκίνη και μετρονιδαζόλη, κεφαλοσπορίνες 3ης γενιάς 

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟ

    • Μερικοί κλινικοί δεν συνιστούν επεμβατικές μεθόδους ελέγχου. Άλλοι συνιστούν βαριούχο υποκλυσμό, κάθε 3 χρόνια αν τα συμπτώματα δεν είναι συχνά ή απουσιάζουν ή ακολουθούν χειρουργική διόρθωση 
    • Κολονοσκόπηση - η ένδειξη θα βασιστεί στα παραπάνω 

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    Δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες, ψύλλιο, άγαρ, μεθυλσελουλόζη

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Αιμορραγία 
    • Διάτρηση 
    • Περιτονίτιδα
    • Εντερική απόφραξη 
    • Απόστημα - παρακολικό, υφηπατικό, υποδιαφραγματικό 
    • Συρίγγιο - εντεροκυστικό, εντεροκολπικό, εντεροδερματικό

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Η πρόγνωση είναι καλή αν γίνει έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση των επιπλοκών 
    • Από εκείνους που το πρώτο τους επεισόδιο εκκολπωματίτιδας αντιμετωπίστηκε συντηρητικά με επιτυχία, το 67% δεν θα παρουσιάσει προσβολή που να απαιτεί ενδονοσοκομειακή αντιμετώπιση και το 33% θα υποτροπιάσει. Δύο ή τρεις υποτροπές σε 1-2 χρόνια αποτελούν ένδειξη για χειρουργική αφαίρεση του υπεύθυνου τμήματος του παχέος εντέρου 
    • Από αυτούς που παρουσίασαν αιμορραγία ένα 20% θα επανααιμορραγήσει σε διάστημα από μήνες έως χρόνια

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Συχνά υπάρχουν σε συνδυασμό με ευερέθιστο έντερο 

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό:

    • Πολύ σπάνια 
    • Αν υπάρχουν είναι πιο επιθετικά και υποτροπιάζουν σε νεαρή ηλικία 

    Γηριατρικό:

    • Πιο συνηθισμένα
    • Μερικές φορές μπορεί να είναι δύσκολο να διαγνωσθούν 

    ΚΥΗΣΗ

    Θα πρέπει να γίνει διαφοροδιάγνωση από έκτοπη κύηση

    Τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για το πεπτικό σας σύστημα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία του πεπτικού σας συστήματος

    diverticular disease e

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό

    Διαβάστε, επίσης,

    Το έντερο υπεύθυνο για όλες τις ασθένειες

    Οξεία αιμορραγία κατώτερου πεπτικού

    Οι καλύτερες εξετάσεις για τις παθήσεις του παχέος εντέρου

    Εκκολπωματική νόσος

    Ορθομοριακή αποτοξίνωση του γαστρεντερικού συστήματος

    Κόλπα για να απαλλαγείτε από την δυσκοιλιότητα

    Δίαιτα για την εκκολπωματίτιδα

    www.emedi.gr

     

  • Tοξιναιμία της κυήσεως Tοξιναιμία της κυήσεως

    Χρήσιμες πληροφορίες για την εκλαμψία

    Τοξιναιμία της κυήσεως ή εκλαμψία είναι η παρουσία σπασμών σε μία έγκυο ασθενή με σύνδρομο υπερτάσεως, οιδήματος και πρωτεϊνουρίας (προεκλαμψία), υπό την προϋπόθεση ότι η ασθενής δεν έχει υποκείμενη νευρολογική νόσο. Σχεδόν, όλες οι μετά τον τοκετό περιπτώσεις εμφανίζονται στις πρώτες 24 ώρες.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Αναπαραγωγικό, Νευρικό, Αίμα, Λεμφοποιητικό, Ανοσολογικό

    Γενετική: Φαίνεται ότι υπάρχει κάποια γενετική προδιάθεση. Το πρότυπο του ενός γονιδίου εξηγεί καλύτερα την εμφάνιση στο 25% των ατόμων με οικογενειακό ιστορικό, ωστόσο είναι πιθανή και πολυπαραγοντική κληρονομικότητα

    Επικρατέστερη ηλικία: Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν νέες γυναίκες, επειδή η υψηλότερη επίπτωση προεκλαμψίας απαντάται μεταξύ πρωτοτόκων γυναικών. Εν τούτοις, ηλικιωμένες (> 40 ετών) γυναίκες με προεκλαμψία έχουν 4 φορές υψηλότερη πιθανότητα ανάπτυξης σπασμών σε σχέση με τις γυναίκες 20 ετών

    Επικρατέστερο φύλο: Μόνο γυναίκες 

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Τονικοκλωνικοί σπασμοί (εστιακοί ή γενικευμένοι)
    • Πονοκέφαλος, οπτικές διαταραχές και επιγαστρικός ή πόνος δεξιού άνω τεταρτημορίου της κοιλιάς, συχνά, προηγείται των σπασμών
    • Σπασμοί μπορεί να εμφανίζονται άπαξ ή καθ' υποτροπή
    • Κώμα μετά τη γέννηση, κυάνωση (ποικίλλουσα)
    • Θερμοκρασίες > 39 βαθμούς κελσίου συμβατές με αιμορραγία ΚΝΣ
    • Διάχυτη ενδαγγειακή πήξη (ΔΕΠ), θρομβοπενία, δυσλειτουργία ήπατος, νεφρική ανεπάρκεια
    • Πρωτεϊνουρία
    • Πάνω από 30% μπορεί να μην έχουν οίδημα, 20% μπορεί να μην έχουν πρωτεϊνουρία
    • Φυσιολογική αρτηριακή πίεση, ακόμη και ως απόκριση στη θεραπεία, δεν μπορεί να αποκλείσει την πιθανότητα σπασμών
    • Αιμοσυμπύκνωση - προδιάθεση για πνευμονικό και εγκεφαλικό οίδημα μετά χορήγηση υγρών. Πρόκειται στην πραγματικότητα για περίσσεια εξωκυττάριου υγρού, το οποίο είναι δυσανάλογα κατανεμημένο στους εξωκυττάριους χώρους

    ΑΙΤΙΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Η ακριβής αιτία των σπασμών είναι άγνωστη
    • Φαίνεται απαραίτητη η συμμετοχή τροφοβλαστικού ιστού, που σε κάποιο τρόπο οδηγεί σε γενικευμένο αγγειόσπασμο
    • Έντονος σπασμός εγκεφαλικών αγγείων. Οι αιμορραγίες οφείλονται στην ανεπάρκεια του σπασμού να περιορίσει την πίεση διάχυσης στα τριχοειδή. Έτσι, υπάρχει αύξηση πιέσεως και σχάση αγγείων και κατ' ακολουθία αγγειογενές εγκεφαλικό οίδημα και δακτυλοειδείς αιμορραγίες

    eclampsia

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Νέες πρωτότοκες γυναίκες
    • Ηλικία πρώτου τοκετού > 35
    • Μαιευτικές καταστάσεις που σχετίζονται με πληθώρα χοριονικών λαχνών (πολύδυμη κύηση, τροφοβλαστική νόσος, ερυθροβλάστωση)
    • Προϋπάρχουσα υπέρταση ή νεφρική νόσος
    • Ισχυρό οικογενειακό ιστορικό προεκλαμψίας/εκλαμψίας
    • Φτωχή προγεννητική φροντίδα έχει σαν αποτέλεσμα να αγνοηθεί σε πρώιμη φάση και να μη θεραπευθεί η προεκλαμψία, οδηγώντας τελικώς σε αυξημένο κίνδυνο εκλαμψίας

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Επιληψία
    • Εγκεφαλικοί όγκοι
    • Ρήξη εγκεφαλικού ανευρύσματος
    • Μέχρι την απόδειξη άλλων αιτίων, όλες οι έγκυοι με σπασμούς πρέπει να θεωρούνται ότι έχουν εκλαμψία

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Γενική αίματος/αιμοπετάλια
    • Λεύκωμα/κρεατινίνη ούρων 24ώρου
    • Έλεγχος λειτουργίας ήπατος (LDH, AST)
    • Ουρικό οξύ
    • Ηλεκτρολύτες
    • Άζωτο ουρίας αίματος

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    Εγκεφαλικό οίδημα, υπεραιμία, εστιακή ισχαιμία, θρόμβωση αγγείων, αιμορραγία. Οι εγκεφαλικές βλάβες ενέχονται στο 40% των θανάτων από εκλαμψία

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

    Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα, οσφυονωτιαία παρακέντηση και ανάλυση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού - σπάνια, όμως, είναι χρήσιμα στην αντιμετώπιση

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    Υπολογιστική Τομογραφία ή καλύτερα μαγνητική τομογραφία είναι χρήσιμη για την εκτίμηση όγκων, εμφράκτων, αιμορραγιών, αλλά σπάνια απαιτείται επί παρουσίας των συνήθως κλινικών ευρημάτων. Πρέπει να συνιστάται όταν υπάρχουν εστιακά νευρολογικά σημεία ή όταν επιμένουν σημεία/συμπτώματα που δεν είναι χαρακτηριστικά

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Δεν υπάρχουν επιπρόσθετες μέθοδοι που να είναι γενικά εφαρμόσιμες
    • Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα μπορεί να ποικίλει από οπίσθια βραδέα κύματα μέχρι επιληπτική κατάσταση, αλλά, σπανιότατα είναι χρήσιμο
    • Η μελέτη του εγκεφαλονωτιαίου υγρού είναι χωρίς αξία εκτός αν άλλες σοβαρές καταστάσεις (π.χ. μηνιγγίτιδα) τίθενται στη διαφορική διάγνωση

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Νοσηλεία στο νοσοκομείο με παρεντερική πρόσβαση για τη χορήγηση φαρμάκων και ετοιμότητα για περισσότερο επεμβατική παρακολούθηση αν αυτό κρίνεται αναγκαίο
    • Επαρκείς υπηρεσίες φροντίδας του νεογνού και προγραμματισμός/ετοιμότητα μεταφοράς του σε άλλο κέντρο αν αυτό είναι αναγκαίο

    580px Abdominal Quadrant Regions

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Έλεγχος των σπασμών, διόρθωση της υποξίας και της οξέωσης, μείωση της αρτηριακής πίεσης, ενέργειες για περάτωση του τοκετού μόλις ελεγχθούν οι σπασμοί

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    Κατάκλιση

    ΔΙΑΙΤΑ

    Τίποτε από το στόμα μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση. Ακολούθως τις συνήθεις προφυλάξεις για τους σπασμούς. Συνήθως, συνιστάται δίαιτα φτωχή σε αλάτι

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΕΚΛΑΜΨΙΑ

    • Εξηγείστε στην άρρωστη και στο σύντροφο/οικογένεια τι συνέβη και την ανάγκη των κατάλληλων ενεργειών που επιβάλλονται για να εξασφαλισθεί ασφάλεια για τη μητέρα και το νεογνό

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    Οι σπασμοί αποτρέπονται και υποβάλλονται σε επεξεργασία χρησιμοποιώντας θειικό μαγνήσιο. Οι συγκεντρώσεις μαγνησίου στον ορό που σχετίζονται με τη μητρική τοξικότητα, καθώς και η αναπνευστική καταστολή του νεογνού, ο χαμηλός μυϊκός τόνος και οι χαμηλές βαθμολογίες Apgar είναι:

    • 7.0–10.0 mEq / L: απώλεια επιγονατιδικού αντανακλαστικού
    • 10.0–13.0 mEq / L: αναπνευστική καταστολή
    • 15.0–25.0 mEq / L: αλλοιωμένη κολποκοιλιακή αγωγή και (περαιτέρω) πλήρης καρδιακός αποκλεισμός
    • > 25,0 mEq / L: καρδιακή ανακοπή

    Με ενδοφλέβια χορήγηση, η έναρξη της αντισπασμωδικής δράσης είναι γρήγορη και διαρκεί περίπου 30 λεπτά. Μετά την ενδομυϊκή χορήγηση, η έναρξη της δράσης είναι περίπου μία ώρα και διαρκεί τρεις έως τέσσερις ώρες. Τα αποτελεσματικά επίπεδα αντισπασμωδικού ορού κυμαίνονται από 2,5 έως 7,5 mEq/λίτρο. Το μαγνήσιο απεκκρίνεται αποκλειστικά από τα νεφρά με ρυθμό ανάλογο προς τη συγκέντρωση στο πλάσμα και τη σπειραματική διήθηση. Ακόμη και με θεραπευτικές συγκεντρώσεις μαγνησίου στον ορό, ενδέχεται να εμφανιστούν επαναλαμβανόμενοι σπασμοί και μπορεί να χρειαστεί επιπλέον μαγνήσιο, αλλά με στενή παρακολούθηση για αναπνευστική, καρδιακή και νευρολογική κατάθλιψη. Εάν η χορήγηση μαγνησίου με επακόλουθες υψηλές συγκεντρώσεις στον ορό δεν καταφέρει να ελέγξει τους σπασμούς, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η προσθήκη άλλων ενδοφλέβιων αντισπασμωδικών, διευκολύνοντας τη διασωλήνωση και τον μηχανικό αερισμό και για να αποφευχθεί η τοξικότητα του μαγνησίου συμπεριλαμβανομένης της παράλυσης του μητρικού θωρακικού μυός. Το θειικό μαγνήσιο έχει καλύτερα αποτελέσματα από τη διαζεπάμη, τη φαινυτοΐνη ή έναν συνδυασμό χλωροπρομαζίνης, προμεθαζίνης και πεθιδίνης. 

    Ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης χρησιμοποιείται για την πρόληψη εγκεφαλικού επεισοδίου, το οποίο αντιπροσωπεύει το 15 έως 20 τοις εκατό των θανάτων σε γυναίκες με εκλαμψία. Οι παράγοντες επιλογής για τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης κατά την εκλαμψία είναι η υδραλαζίνη ή η λαμπεταλόλη. Αυτό οφείλεται στην αποτελεσματικότητά τους, στην έλλειψη αρνητικών επιπτώσεων στο έμβρυο και στον μηχανισμό δράσης. Η διαχείριση της αρτηριακής πίεσης ενδείκνυται με διαστολική αρτηριακή πίεση άνω των 105-110 mm Hg.

    Εάν το μωρό δεν έχει παραδοθεί ακόμη, πρέπει να ληφθούν μέτρα για τη σταθεροποίηση της γυναίκας και την παράδοσή της γρήγορα. Αυτό πρέπει να γίνει ακόμα και αν το μωρό είναι ανώριμο, καθώς η εκλαμπτική κατάσταση δεν είναι ασφαλής τόσο για το μωρό όσο και για τη μητέρα. Δεδομένου ότι η εκλαμψία είναι μια εκδήλωση ενός τύπου μη μολυσματικής πολυοργανικής δυσλειτουργίας ή αποτυχίας, άλλα όργανα (ήπαρ, νεφροί, πνεύμονες, καρδιαγγειακό σύστημα και σύστημα πήξης) πρέπει να αξιολογηθούν κατά την προετοιμασία για τον τοκετό (συχνά καισαρική τομή), εκτός εάν η γυναίκα είναι ήδη σε προχωρημένη εργασία. Η τοπική αναισθησία για καισαρική τομή αντενδείκνυται όταν έχει αναπτυχθεί πήξη. Δεν περιορίζεται σε κανένα αποδεικτικό στοιχείο υπέρ μιας συγκεκριμένης μεθόδου παράδοσης για γυναίκες με εκλαμψία. Επομένως, η μέθοδος επιλογής παράδοσης είναι μια εξατομικευμένη απόφαση. 

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΕΚΛΑΜΨΙΑ

    Πίεση αρτηριακού αίματος, νευρολογική εξέταση, κατάσταση εμβρύου

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    • Επαρκής προγεννητική φροντίδα
    • Καλός έλεγχος προϋπάρχουσας υπέρτασης
    • Αναγνώριση και θεραπεία προεκλαμψίας

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • 56% έχουν παροδικά ελαττώματα, περιλαμβανομένης και φλοιϊκής τύφλωσης
    • Οι περισσότερες γυναίκες δεν έχουν μακροχρόνιες επιπτώσεις από την εκλαμψία
    • Θάνατος από την τοξιναιμία ή τις επιπλοκές της
    • Θάνατος του εμβρύου

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • 25% των γυναικών με εκλαμψία θα έχουν υπέρταση και σε επόμενες κυήσεις, αλλά μόνο στο 5% αυτών θα είναι σοβαρή, και μόνο το 2% αυτών θα έχουν πάλι εκλαμψία
    • Πολύτοκες γυναίκες με εκλαμψία έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για ανάπτυξη ιδιοπαθούς υπερτάσεως αργότερα
    • Πολύτοκες γυναίκες με εκλαμψία έχουν υψηλότερη θνησιμότητα σε επόμενες εγκυμοσύνες απ' ότι οι πρωτότοκες γυναίκες
    • Φυλετικοί παράγοντες είναι ασαφείς

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Νεότεροι ασθενείς έχουν υψηλότερη συχνότητα, αλλά αυτό σχετίζεται με το ότι οι νεότερες ασθενείς αντιπροσωπεύουν και τους μεγαλύτερους αριθμούς πρωτοτόκων γυναικών 

    Κύηση: Εξ ορισμού, πρόκειται για επιπλοκή της εγκυμοσύνης

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την εγκυμοσύνη

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την εγκυμοσύνη

    image 1

    Διαβάστε, επίσης,

    Επιληπτικές κρίσεις

    Ερυθροβλάστωση του εμβρύου

    Επιληπτική κατάσταση

    Σύνδρομο Sheehan

    Σύνδρομο ανεπάρκειας μαγνησίου

    Διαγνωστικές εξετάσεις και Θεραπείες που βλάπτουν την Υγεία

    Σύνδρομο πλακουντιακής ανεπάρκειας

    Ο πρόωρος τοκετός χρειάζεται ψυχολογική υποστήριξη

    Προγεννητικός έλεγχος

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη θρομβοφιλία

    Ενδοηπατική χολόσταση της κύησης

    Τι να κάνετε αν κάποιος κάνει σπασμούς

    Φάρμακα κατά την εγκυμοσύνη

    Υπερτασική κρίση

    Τι είναι η αρτηριακή υπέρταση;

    Aντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο

    Τι είναι η εκλαμψία

    Πρόωρος τοκετός

    Ουρικό οξύ αίματος

    Λευχαιμοειδής αντίδραση

    Ουρολοίμωξη

    Πότε η κύηση είναι υψηλού κινδύνου

    Γιατί ματώνουν τα ούλα;

    Δρεπανοκυτταρικά Σύνδρομα

    Η θεραπευτική αγκαλιά

    Πολλές πρόωρες γεννήσεις στην Ελλάδα

    Βρογχοπνευμονική δυσπλασία

    Γάλα γαϊδούρας

    www.emedi.gr

     

     

  • Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τα θρεπτικά συστατικά Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τα θρεπτικά συστατικά

    Οι θρεπτικές ουσίες είναι όλες απαραίτητες για τη διατήρηση της υγείας σας

    Όλα όσα πρέπει να γνωρίζεται για τα θρεπτικά συστατικά

    Τι είναι οι θρεπτικές ουσίες;

    Έξι είναι οι σημαντικές θρεπτικές ουσίες

    Είναι οι υδατάνθρακες, οι πρωτεΐνες, τα λίπη, τα μέταλλα, οι βιταμίνες και το νερό και είναι όλα θρεπτικά συστατικά  (απορροφήσιμα συστατικά τροφών) και απαραίτητα για την καλή μας υγεία. Χρειαζόμαστε τις θρεπτικές ουσίες για την ενέργεια, τη λειτουργία των οργάνων, την αξιοποίηση των τροφών και για την ανάπτυξη των κυττάρων.

    Η διαφορά ανάμεσα στις μικρομοριακές και στις μακρομοριακές θρεπτικές ουσίες  

    Οι μικρομοριακές θρεπτικές ουσίες, όπως οι βιταμίνες και τα μέταλλα και δεν παρέχουν ενέργεια από μόνες τους. Οι μακρομοριακές (υδατάνθρακες, λίπος και πρωτεΐνη) παρέχουν ενέργεια, αλλά μόνο όταν υπάρχουν αρκετές μικρομοριακές θρεπτικές ουσίες για να τις αποδεσμεύσουν.

    Οι ποσότητες μικρομοριακών και μακρομοριακών θρεπτικών ουσιών που απαιτούνται για να είστε υγιείς, διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό, αλλά η καθεμιά ποσότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική.

    Πώς λειτουργούν οι θρεπτικές ουσίες

    Το σώμα απλοποιεί τις θρεπτικές ουσίες για να τις αξιοποιήσει

    Οι θρεπτικές ουσίες λειτουργούν, βασικά, μέσω της πέψης. Η πέψη είναι μια διαδικασία συνεχούς χημικής απλοποίησης των υλικών που εισέρχονται στο σώμα μας από το στόμα. Η ενζυματική δράση διασπά την ύλη σε μικρότερα και απλούστερα κομμάτια, που μπορούν να απορροφηθούν από τα τοιχώματα του πεπτικού συστήματος (ενός ανοιχτού, μυϊκού σωλήνα, μήκους άνω των δέκα μέτρων, ο οποίος διασχίζει το σώμα) και να εισέλθουν τελικά στο αίμα.

    unnamed 6

    Το πεπτικό μας σύστημα

    Το πεπτικό μας σύστημα πρέπει να λειτουργεί, σωστά, για να βοηθούν οι θρεπτικές ουσίες στη διατήρηση της Υγείας μας.

    Στόμα και Οισοφάγος

    Η πέψη ξεκινά από το στόμα, με το άλεσμα της τροφής και την ανάμειξη του σάλιου. Ένα ένζυμο του σάλιου, η πτυελίνη ή αμυλάση, αρχίζει να διασπά το άμυλο σε σάκχαρα. Στη συνέχεια, η τροφή σπρώχνεται προς το πίσω μέρος του στόματος και καταλήγει στον οισοφάγο. Στο σημείο αυτό, αρχίζει ο περισταλτισμός (σύσφιξη και χαλάρωση των μυών του πεπτικού σωλήνα), η οποία προωθεί την τροφή μέσω του πεπτικού συστήματος. Προκειμένου να εμποδιστεί η αντίστροφη ροή της τροφής και να ρυθμιστεί η αποδέσμευση των κατάλληλων ενζύμων, αφού κανένα ένζυμο δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη λειτουργία κάποιου άλλου, το πεπτικό σύστημα είναι εφοδιασμένο με βαλβίδες σε καίρια συνδετικά σημεία.

    Στομάχι

    Το στομάχι βρίσκεται πίσω από τα χαμηλότερα πλευρά και είναι μια εύκαμπτη σακούλα που περιβάλλεται από δραστήριους μυς και αλλάζει, συνεχώς, σχήμα.

    Ένα συνηθισμένο γεύμα αποβάλλεται από το στομάχι μέσα σε τρεις εώς πέντε ώρες.

    Ουσιαστικά, τίποτα δεν απορροφάται από τα τοιχώματα του στομάχου, εκτός από το αλκοόλ. Υγρές τροφές, όπως οι σούπες, φεύγουν από το στομάχι αρκετά γρήγορα, αλλά τα λίπη παραμένουν πολύ περισσότερο. Ένα συνηθισμένο γεύμα από υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπη εγκαταλείπει το μέσο στομάχι μέσα σε τρεις εώς πέντε ώρες. 

    unnamed 7

    Στομαχικοί αδένες και εξειδικευμένα κύτταρα παράγουν βλέννες, ένζυμα, υδροχλωρικό οξύ κι έναν παράγοντα ο οποίος επιτρέπει στη βιταμίνη Β12 να περάσει, από τα εντερικά τοιχώματα, στην κυκλοφορία του αίματος.

    Σε ένα φυσιολογικό στομάχι πλεονεκτούν τα οξέα, και τα γαστρικά υγρά, αποτελούνται από πολλές ουσίες:

    • Πεψίνη

    Το επικρατέστερο ένζυμο του στομάχου, ένα δραστικό πεπτικό κρεάτων και άλλων πρωτεϊνών. Ενεργοποιείται μόνο σε όξινο περιβάλλον.

    • Ρενίνη 

    Πήζει το γάλα.

    • HCL (Υδροχλωρικό οξύ)

    Παράγεται από τα κύτταρα του στομάχου και δημιουργεί όξινη κατάσταση. Το στομάχι δεν είναι απολύτως απαραίτητο για την πέψη. Το μεγαλύτερο μέρος της διαδικασίας, γίνεται έξω από αυτό.

    Λεπτό έντερο

    Όλη σχεδόν η αφομοίωση των θρεπτικών ουσιών, γίνεται ουσιαστικά στο λεπτό έντερο

    Με εξίμιση μέτρα μήκος, είναι το σημείο όπου ολοκληρώνεται η πέψη και γίνεται ουσιαστικά η αφομοίωση όλων των θρεπτικών ουσιών. Διαθέτει ένα αλκαλικό περιβάλλον, αποτέλεσμα χολής -υψηλής σε αλκαλικά- παγκρεατικό υγρό και εκκρίσεις των εντερικών τοιχωμάτων. Το αλκαλικό περιβάλλον είναι απαραίτητο για την πολύ σημαντική λειτουργία της πέψης και της απορρόφησης. Το δωδεκαδάκτυλο, που αρχίζει από την έξοδο του στομάχου, είναι το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου. Συνδέεται με τη νήστιδα (περίπου τρία μέτρα μήκος) που και αυτή, με τη σειρά της, ενώνεται με τον ειλεό (τρία έως τριάμιση μέτρα μήκος). Όταν η περισταλτική δράση ωθεί τα ημίρρευστα περιεχόμενα του λεπτού εντέρου, ακούμε το στομάχι μας να γουργουρίζει κι εμφανίζονται βορβορυγμοί.

    Χρειάζονται δώδεκα με δεκατέσσερις ώρες για να καλύψουν οι τροφές τον κύκλο του παχέος εντέρου

    Όσα υλικά εγκαταλείπουν τον ειλεό και εισέρχονται στο τυφλό έντερο (το σημείο όπου ενώνεται το λεπτό και το παχύ έντερο), είναι σε αρκετά υγρή μορφή. Η ανάδρομη ροή των τροφών εμποδίζεται σε αυτήν την ένωση, από μία μυϊκή βαλβίδα. Με εξαίρεση το νερό, ελάχιστα άλλα υλικά απορροφώνται από το παχύ έντερο. Το κόλον είναι πρωταρχικά όργανο αποθήκευσης και αφυδάτωσης. Καθώς, το νερό απορροφάται, οι ουσίες που εισέρχονται σε υγρή κατάσταση γίνονται ημιστερεές. Χρειάζονται δώδεκα έως δεκατέσσερις ώρες για να καλύψουν οι ουσίες τον κύκλο του εντέρου. Μέσα στο κόλον, σε αντίθεση με το στομάχι που δεν υπάρχουν μικρόβια, υπάρχουν άφθονα βακτηρίδια, η φυσιολογική εντερική χλωρίδα. Στο μεγαλύτερο μέρος τους, τα κόπρανα αποτελούνται από βακτηρίδια, από δύσπεπτα υλικά, κυρίως, κυτταρίνη, καθώς και από ουσίες που έχουν αποβληθεί από το αίμα και τα τοιχώματα του εντέρου.

    1Τοήπαρκάτωαπόδεξιόθόλοδιαφράγματος

    Συκώτι

    Το κύριο αποθηκευτικό όργανο για τις λιποδιαλυτές βιταμίνες

    Το συκώτι είναι το μεγαλύτερο συμπαγές όργανο του σώματος και ζυγίζει περίπου δύο κιλά. Είναι ένα ασύγκριτο χημικό εργοστάσιο το οποίο μπορεί να τροποποιήσει οποιαδήποτε χημική δομή, ένα ισχυρό αποτοξινοποιητικό όργανο, που διαλύει μια ποικιλία τοξικών μορίων και τα καθιστά αβλαβή. Λειτουργεί, επίσης, ως δεξαμενή αίματος, ως όργανο αποθήκευσης βιταμινών όπως η A και η D, καθώς και υδατάνθρακα διασπασμένου από την διεργασία της πέψης (γλυκογόνου), που απελευθερώνεται για να διατηρηθούν τα επίπεδα σακχάρου του αίματος. Παράγει ένζυμα, χοληστερόλη, πρωτεΐνες, Βιταμίνη Α (από την καροτίνη), και τους συντελεστές πηκτικότητας του αίματος. Μια από τις σημαντικότερες λειτουργίες του συκωτιού, είναι η παραγωγή χολής. Η χολή περιέχει άλατα τα οποία, με την απορρυπαντική δράση τους, ενισχύουν την αποτελεσματική πέψη των λιπών, γαλακτοποιώντας τις λιπαρές ουσίες.

    Χοληδόχος κύστη 

    Η τροφή αδειάζει τη χοληδόχο κύστη

    Είναι ένα αποθηκευτικό όργανο με μορφή κύστης, που το μήκος του φτάνει, περίπου τα 7,5 εκατοστά. Συγκρατεί τη χολή, τη μετατρέπει χημικά και τη συμπυκνώνει στο δεκαπλάσιο. Η γεύση ή καμιά φορά και η θέα ακόμα της τροφής, είναι αρκετή για να αδειάσει η χοληδόχος κύστη. Ορισμένες φορές, συστατικά των υγρών της χοληδόχου κύστης κρυσταλλοποιούνται και σχηματίζουν πέτρες στη χολή.

    Πάγκρεας 

    Το πάγκρεας παρέχει τα σημαντικότερα ένζυμα του σώματος

    Ο αδένας αυτός, που έχει μήκος περίπου είκοσι εκατοστά, κουρνιάζει μέσα στην καμπύλη του δωδεκαδακτύλου. Τα κύτταρά του εκκρίνουν ινσουλίνη, η οποία επιταχύνει την καύση του σακχάρου στο σώμα. Η ινσουλίνη εκκρίνεται στο αίμα, όχι στο πεπτικό σύστημα. Το μεγαλύτερο μέρος του παγκρεατικού αδένα παράγει και εκκρίνει παγκρεατικό υγρό, το οποίο περιέχει μερικά από τα σημαντικότερα ένζυμα του σώματος, λιπάσες που διασπούν τα λίπη, πρωτεάσες, οι οποίες διασπούν τις πρωτεΐνες και αμυλάσες, που διασπούν το άμυλο.

    Να μασάτε καλά τις τροφές σας για να γίνεται Σωστή Πέψη και να απορροφώνται όλα τα θρεπτικά συστατικά!!!

    BB14HfK1

    Τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για την πέψη

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την πέψη

    pepsi 2

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό

    Διαβάστε, επίσης,

    Υπερφαινολικό ελαιόλαδο

    Φρούτα για πρωινό

    Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας στο πεπτικό σύστημα

    Το ταξίδι της τροφής

    Κάνναβη και γαστρεντερικές διαταραχές

    Το ρολόι του σώματος πρέπει να λειτουργεί καλά

    Πρόληψη χολολιθίασης

    Σταματήστε να κάνετε χολοκυστεκτομή

    Διατηρήστε υγιή τα ανοσοποιητικά σας κύτταρα

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη grappa

    Να χρησιμοποιείτε ριγανέλαιο σαν αντιβακτηριακό

    Ποιοι πρέπει να παίρνουν φυτικά ένζυμα

    www.emedi.gr

     

     

     

     

     

      

  • Καθυστερήστε τα γηρατειά Καθυστερήστε τα γηρατειά

    Πώς να διατηρηθείτε Νέοι, Δραστήριοι και Ελκυστικοί

    Καθυστερήστε τα γηρατειά...

    Η γήρανση οφείλεται στον εκφυλισμό των κυττάρων μας. Το σώμα μας είναι φτιαγμένο από εκατομμύρια τέτοιων κυττάρων που το καθένα έχει ζωή δύο ετών, ή και λιγότερο. Όμως, πριν πεθάνει ένα κύτταρο αναπαράγεται. Τότε λοιπόν, μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί, γιατί δεν είμαι σήμερα, όπως ήμουν πριν δέκα χρόνια; Ο λόγος είναι ότι με κάθε αναπαραγωγή, το κύτταρο υφίσταται κάποιες αλλαγές και εκφυλίζεται.

    Έτσι, καθώς τα κύτταρα μας αλλάζουν, εκφυλίζονται, εμείς γερνάμε.

     την γήρανση με 5 βότανα 1

    Μπορείτε να δείχνετε και να νιώθετε έως δεκαπέντε χρόνια νεότεροι

    Τα εκφυλισμένα κύτταρα μπορούν να αναζωογονηθούν, αν τροφοδοτηθούν με ουσίες που τα τρέφουν άμεσα, όπως τα νουκλεϊνικά οξέα. Το DNA (δεσοξυριβονουκλεϊνικό οξύ) και το RNA (ριβονουκλεϊνικό οξύ) είναι τα νουκλεϊνικά οξέα μας. Το DNA αποτελεί, βασικά, τροφή για τα νέα κύτταρα: στέλνει μόρια RNA, για να κατασκευάσουν. Όταν το DNA πάψει να δίνει εντολές στο RNA, σταματά η δημιουργία νέων κυττάρων, καθώς και η ζωή. Βοηθώντας, απλώς, το σώμα σας να παίρνει τις σωστές δόσεις νουκλεϊνικών οξέων, μπορείτε να νιώθετε και να δείχνετε 15 χρόνια νεότεροι από την πραγματική σας ηλικία.

    χρειαζόμαστε 1 εώς 1 1/2g νουκλεϊνικών οξέων ημερησίως. Αν και το σώμα μπορεί να παράγει τα δικά του νουκλεϊνικά οξέα, αυτά διασπώνται γρήγορα σε λιγότερο χρήσιμες ενώσεις και πρέπει να υποστηρίζονται από εξωτερικές πηγές, αν θέλουμε να αναχαιτιστεί, ή ακόμα και να αντιστραφεί η διαδικασία της γήρανσης. 

    Τροφές πλούσιες σε νουκλεϊνικά οξέα είναι το φύτρο σιταριού, τα δημητριακά, το σπανάκι, τα σπαράγγια, τα μανιτάρια, τα ψάρια (σαρδέλες, σολομός και αντζούγιες), το συκώτι του κοτόπουλου, η βρώμη και τα κρεμμύδια. Θα πρέπει να καταναλώνονται εφτά φορές την εβδομάδα θαλασσινά, με δυο ποτήρια βιολογικό γάλα, ένα ποτήρι χυμό φρούτων ή λαχανικών και τέσσερα ποτήρια νερό ημερησίως.

    Μετά από δύο μόνο μήνες συμπληρωμάτων και διατροφής με RNA, DNA, οι ασθενείς αποκτούν μεγαλύτερη ζωτικότητα και οι ρυτίδες μειώνονται και αποκτάτε πιο ροδαλή και νεανική επιδερμίδα.

    Ένας από τους πιο νέους συμμάχους στη μάχη κατά του γήρατος, είναι το SOD (Super Oxide Dismutase - Υπεροξείδιο Δισμουτάσης). Το ένζυμο αυτό οχυρώνει το σώμα απέναντι στις καταστροφές που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες, τα βλαβερά μόρια που επιταχύνουν τη γήρανση καταστρέφοντας υγιή κύτταρα και πραγματοποιώντας επιθέσεις στο κολλαγόνο που κρατά τα κύτταρα ενωμένα.

    Καθώς γερνάμε, τα σώματα μας παράγουν λιγότερο SOD, κι έτσι τα συμπληρώματα, μαζί με κάποια φυσική δίαιτα, που παρεμποδίζει το σχηματισμό των ελεύθερων ριζών, μπορούν να μας βοηθήσουν να αυξήσουμε τα ενεργητικά και παραγωγικά μας χρόνια. Όμως, εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε κάτι πολύ σημαντικό: το SOD μπορεί να χάσει πολύ γρήγορα την αποτελεσματικότητα του, αν δεν υπάρχουν στις σωστές δόσεις τα απαραίτητα μέταλλα, όπως ο ψευδάργυρος, ο χαλκός και το μαγγάνιο.

    ghrateia 1

    Τελευταία, διατίθεται στην αγορά ένα νέο προϊόν που ονομάζεται πυκνογενόλη και φτιάχνεται από ένα πρωτότυπο μίγμα θρεπτικών συστατικών που υπάρχουν στα φρούτα, στα λαχανικά και σε άλλα φυτά, και το οποίο θεωρείται ως δυναμικός αντίπαλος των ελεύθερων ριζών και αντιγηραντικό συμπλήρωμα. Βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος , βοηθώντας κάθε κύτταρο να πάρει την τροφή που χρειάζεται. Διασχίζει και τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό για να προστατεύσει τους ιστούς του εγκεφάλου και των νεύρων από οξείδωση. Έχει, επίσης, διαπιστωθεί ότι ενώνει τις ίνες κολλαγόνου και βοηθά στην αντιστροφή κάποιων φθορών που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες με την πάροδο του χρόνου.

    Το συνένζυμο Q-10, μια ουσία την οποία συνθέτει το σώμα, αν και μπορεί κανείς να την πάρει από τις τροφές, χρησιμοποιείται από τα κύτταρά μας κατά την διάρκεια της αναπνοής, και η ανεπάρκειά του είναι συχνό φαινόμενο κατά τη διάρκεια της ομαλής γήρανσης. Στην πραγματικότητα, μελέτες έχουν αποδείξει ότι μειωμένα επίπεδα του συνενζύμου Q-10 μπορεί να έχουν ως άμεσο αποτέλεσμα τη γήρανση, καθώς και ότι τα υψηλά επίπεδά του καθυστερούν τη διαδικασία.

    Επιπλέον, σε υψηλά επίπεδα, το συνένζυμο Q-10:

    • μειώνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, βοηθά στην οξυγόνωση του μυοκαρδίου, φαίνεται ότι παρέχει αποτελεσματική προστασία απέναντι στις καρδιακές λοιμώξεις που οφείλονται σε ιούς. Τέλος βοηθά στην πρόληψη της καρδιακής αρρυθμίας
    • τονώνει το ανοσοποιητικό σύστημα
    • βοηθά στη θεραπεία περιοδοντικών νόσων
    • μειώνει την πίεση αίματος
    • βοηθά στον έλεγχο της τοξικότητας φαρμάκων που χρησιμοποιούνται στην αγωγή πολλών ασθενειών, οι οποίες συνδέονται με τη γήρανση

    Ως συμπλήρωμα, η συνιστώμενη δόση είναι 10mg. τρεις φορές την ημέρα.

    Η DHEA (δεϋδροεπιανδροστερόνη), μια φυσική ορμόνη που παράγεται από τα επινεφρίδια χρησιμοποιείται στις αντιγηραντικές αγωγές, γιατί μπορεί να κατευνάσει τις διαδικασίες του σώματος και να μειώσει τη δημιουργία λιπών, ορμονών και οξέων που συμβάλλουν στη γήρανση.  Επίσης, έχει αντικαρκινικές ιδιότητες και συντελεί και στη μείωση βάρους.

    ghrateia 3

    Βασικό Πρόγραμμα για να Διατηρηθείτε Νέοι

    Για να πετύχετε στην προσπάθεια σας να δείχνετε, να νιώθετε και να διατηρηθείτε νέοι, εκτός από τη σωστή διατροφή, χρειάζονται επίσης και τα κατάλληλα συμπληρώματα.

    Υψηλής απόδοσης πολυβιταμίνη με χηλικά μέταλλα (κατά προτίμηση βραδείας απορρόφησης), πρωί και βράδυ

    Βιταμίνη C, 1000mg με βιοφλαβονοειδή, πρωί και βράδυ

    Βιταμίνη Ε (ξηρή μορφή), 400 ΔΜ με αντιοξειδωτικά, πρωί και βράδυ

    Πυκνογενόλη, 100mg για 7-10 ημέρες, μετά μειώνετε στα 50mg ημερησίως 

    RNA-DNA, δισκία των 100mg, 1 ημερησίως επί ένα μήνα, μετά 2 ημερησίως για τον επόμενο μήνα, ύστερα 3 ημερησίως, επί 6 ημέρες την εβδομάδα

    Ενισχυμένη φόρμουλα συμπλέγματος Β, πρωί και βράδυ 

    SOD, 125mcg ημερησίως, 6 μέρες την εβδομάδα.

    Το μοριακό εξατομικευμένο τεστ αντιγήρανσης είναι απαραίτητο και χρήσιμο εργαλείο για την εκτίμηση της υγείας ενός ατόμου

    Ζητείστε την εξέταση πριν κάνετε οποιαδήποτε θεραπεία. Η ζωή σας είναι πολύτιμη.

    Ζητήστε από την EMEDI πληροφορίες για το μοριακό εξατομικευμένο τεστ αντιγήρανσης.

    Μάθετε όλες τις πληροφορίες από τους συνεργάτες μας για την αντιγήρανση, πατώντας εδώ.

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για αντιγήρανση

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για αντιγήρανση

    ghrateia 2

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Ποιος δε θέλει να νιώθει και να είναι όμορφος

    Μοριακό εξατομικευμένο τεστ αντιγήρανσης

    Υψηλής ποιότητας καλλυντικά για το δέρμα σας

    Οι μηχανισμοί γήρανσης

    Τα οφέλη στην υγεία από το εκχύλισμα προνύμφης κηφήνα

    Οι ιατρικές χρήσεις του βασιλικού πολτού

    Γύρη σε κάψουλες

    Πώς να κρατήσετε το μυαλό σας κοφτερό

    Πώς να διατηρήσετε τη μνήμη σας

    Η γήρανση είναι αναστρέψιμη

    Μήπως ξεχνάτε περισσότερο όσο μεγαλώνετε;

    Αντιγήρανση με μανιτάρια

    Έξυπνο πρόγραμμα αντιγήρανσης

    Αλλάξτε μόνο έναν βιοδείκτη και αναστρέψτε την γήρανση

    Αντιγήρανση χωρίς νυστέρι

    Κάντε αντιγήρανση με καρνοσίνη

    Εσείς τι ηλικία έχετε;

    Οι καλύτερες διαγνωστικές εξετάσεις για το ενδοκρινικό σύστημα και τον μεταβολισμό

     

     

     

     

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Χρόνια μυελογενής λευχαιμία Ανεπάρκεια σιδήρου »