Δευτέρα, 09 Ιουνίου 2014 20:29

Τι είναι η αποσιδήρωση

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(3 ψήφοι)

Θεραπεία  αποσιδήρωσης πρέπει να γίνεται σε υπερφόρτωση σιδήρου

Στη μεσογειακή αναιμία, π.χ. γίνεται υπερφόρτωση σιδήρου και απαιτείται συμμόρφωση στη θεραπεία

Οι δύο βασικοί άξονες της θεραπείας στη θαλασσαιμία παραμένουν οι μεταγγίσεις αίματος και η αποσιδήρωση.


Παράγοντες μη συμμόρφωσης  στην αποσιδήρωση

Ενώ οι μεταγγίσεις αίματος γίνονται τακτικά, η αποσιδήρωση παραμελείται και αυτό επειδή η μετάγγιση αίματος έχει άμεσο αποτέλεσμα και οι πάσχοντες αισθάνονται σε καλύτερη φυσική κατάσταση, με καλά επίπεδα αιμοσφαιρίνης, ενώ δεν συνειδητοποιούν ότι η υπερφόρτωση σιδήρου έχει μακροχρόνιες επιπλοκές.

Οι πάσχοντες πολύ συχνά, λόγω του ότι η αποσιδήρωση ξεκινά από πολύ μικρή ηλικία, φθάνουν σε όρια ψυχολογικής κούρασης και τα παρατούν.  Οι ασθενείς παρασύρονται από το γεγονός ότι η μη συμμόρφωση στη θεραπεία αποσιδήρωσης δεν παρουσιάζει άμεσες και μεγάλου βαθμού αρνητικές επιπτώσεις. Δυστυχώς όμως, όταν οι επιπτώσεις της βαριάς αιμοσιδήρωσης γίνουν αντιληπτές από τον πάσχοντα, δηλαδή παρουσιάζει κλινικές επιπλοκές, η βλάβη που έχει δημιουργηθεί στα όργανα του σώματος μπορεί να είναι μη αναστρέψιμη.

Σημαντικοί παράγοντες της μη συμμόρφωσης είναι και οι παρενέργειες που έχουν σχέση με τα φάρμακα της αποσιδήρωσης. Οι πάσχοντες μειώνουν την δοσολογία ή αφήνουν πίσω μερικές δόσεις για να νοιώσουν καλύτερα.


Δυσκολίες στην εφαρμογή της αποσιδήρωσης με δεσφεριοξαμίνη

  • Οι αντλίες αποσιδήρωσης είναι άβολες και ενοχλητικές, περιορίζουν τις δραστηριότητες, κάνουν θόρυβο.
  • Οι παρενέργειες και οι ανεπιθύμητες αντιδράσεις παρατηρούνται συνήθως με ψηλές δόσεις δεσφεριοξαμίνης.
  • Υπάρχουν σημεία έγχυσης τα οποία είναι πιο ευαίσθητα και έχουν, επίσης, σχέση με τις βελόνες έγχυσης. Κάποιοι τρόποι που μπορούν να βοηθήσουν είναι η χρήση της Υδροκορτιζόνης στο διάλυμα δεσφεριοξαμίνης, και η επάλειψη με κρέμα Emla πριν την τοποθέτηση της βελόνας στο Portacath.

Δυσκολίες συμμόρφωσης με Δεφεριπρόνη

Οι κυριότερες και πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι οι γαστρεντερικές και ο μεγάλος αριθμός δισκίων που πρέπει να λαμβάνονται 3-4 φορές την ημέρα.

Δυσκολίες συμμόρφωσης με Δεφερασιρόξη

Τα δισκία πρέπει να λαμβάνονται την ίδια ώρα με άδειο στομάχι


Μέτρηση της συμμόρφωσης στην αποσιδήρωση

Ο καλύτερος τρόπος μέτρησης της συμμόρφωσης στην αποσιδήρωση είναι η αξιολόγηση της αιμοσιδήρωσης.

Η αξιολόγηση της αιμοσιδήρωσης γίνεται με:

  • την μέτρηση της φερριτίνης ορρού. Οι μετρήσεις είναι τακτικές και λαμβάνεται υπ’ όψιν ο μέσος όρος και η τάση της προς τα άνω ή προς τα κάτω. Η μία μόνο τιμή φερριτίνης δεν αξιολογείται και είναι ανακριβής επειδή επηρεάζεται από άλλους παράγοντες, όπως μία φλεγμονή ή τα επίπεδα βιταμίνης C.
  • την συνταγογράφηση: από το βιβλιάριο συνταγών μπορούμε να υπολογίσουμε τον βαθμό συμμόρφωσης.
  • τις αντλίες έγχυσης: η καταμέτρησή τους κάθε βδομάδα δείχνει τους πάσχοντες οι οποίοι συμμορφώνονται ή όχι με την αποσιδήρωση
  • ΜRI στο ήπαρ και στο μυοκάρδιο είναι ο πιο ακριβής τρόπος αξιολόγησης αιμοσιδήρωσης στην καρδιά και το συκώτι.
  • LPI είναι η μέτρηση των ελεύθερων ριζών σιδήρου που είναι και ο τοξικός σίδηρος. Οι ελεύθερες ρίζες σιδήρου προκαλούν βλάβη στο DNA και θάνατο των κυττάρων με επακόλουθο την βλάβη στα διάφορα όργανα. Είναι μία απλή ανάλυση αίματος.

Τρόποι συμόρφωσης στην αποσιδήρωση

  • Η αποδοχή της αναγκαιότητας για θεραπεία και η συνειδητοποίηση των συνεπειών της μη συμμόρφωσης είναι η βασική αρχή για να είναι ένας πάσχοντας συμμορφωμένος με την αποσιδήρωση.
  • Σημαντική είναι και η στήριξη της οικογένειας, από τους γονείς, αδέλφια ή συντρόφους, καθώς και το φιλικό περιβάλλον. Οι σχέσεις ενός θαλασσαιμικού μπορούν να χρησιμεύσουν σαν μέσο υποκίνησης επειδή του δίνουν στόχους, με την προοπτική της δημιουργίας της δικής του οικογένειας.
  • Η επένδυση στην επαγγελματική ζωή δίνει κίνητρα για τη διατήρηση καλής υγείας.
  • Ένας πάσχοντας μπορεί να βοηθηθεί από άτομα που έχει σαν πρότυπα εκτίμησης, όπως ένας ιερέας ή δάσκαλος ή καθηγητής ή ηθοποιός κλπ.
  • Οι απόψεις άλλων θαλασσαιμικών κάποτε μπορεί να βοηθήσουν. Υπάρχει, όμως, και ο κίνδυνος ότι δύο άτομα θα έχουν διαφορετική ιδιοσυγκρασία στο ίδιο φάρμακο.
  • Εκτός από την καλή θέληση οι επισκέψεις στην κλινική πρέπει να είναι ευκαιρία για να λυθούν απορίες και πρακτικά προβλήματα συζητώντας τα με το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.

Οι επιπλοκές από τη μη συμμόρφωση στην αποσιδήρωση

  • Οι καρδιολογικές επιπλοκές είναι η πρώτη αιτία θανάτου στη θαλασσαιμία. Η σταδιακή επιδείνωση της καρδιακής λειτουργίας έχει άμεση συνάρτηση με  φερριτίνη ορρού > 1500. Επομένως η κακή αποσιδήρωση οδηγεί σε μειωμένη επιβίωση.
  • Ηπατολογικές επιπλοκές. Η συνεχής αύξηση σιδήρου στο συκώτι μακροχρόνια προκαλεί ίνωση, κίρρωση και τελικά καρκίνο.
  • Ενδοκρινολογικές επιπλοκές, όπως ο Διαβήτης που με τη σειρά του μπορεί να οδηγήσει σε άλλες επιπλοκές: οφθαλμολογικές, νεφρολογικές, διαβητικό πόδι και λοιμώξεις.
  • Οστεοπόρωση με κίνδυνο καταγμάτων.
  • Άλλες ενδοκρινολογικές διαταραχές είναι ο υποθυρεοειδισμός, υποπαραθυροειδισμός με διαταραχές του μεταβολισμού του ασβεστίου και ο υπογοναδισμός με προβλήματα γονιμότητας.

Η μακροχρόνια συμμόρφωση στη θεραπεία αποσιδήρωσης επιδρά σημαντικά στην πρόγνωση, στην αύξηση της επιβίωσης και την καλή ποιότητα ζωής.

Διαβάστε, επίσης,

Αιμολυτική αναιμία

Αιμοχρωμάτωση

Μικροκυττάρωση στο πλακάκι αίματος

Τι είναι η μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία

Λαπαροσκοπική σπληνεκτομή

Ανεπάρκεια σιδήρου

Τι ισχύει για τις αναπηρικές συντάξεις

Tεστ DNA

Ηλεκτροφόρηση της αιμοσφαιρίνης

Υπερφόρτωση σιδήρου

www.emedi.gr

Τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για την απομάκρυνση σιδήρου

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για την απομάκρυνση του σιδήρου

Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.

Διαβάστηκε 2284 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2018 19:54
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με λάπαθο Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με λάπαθο

    Τα οφέλη στην υγεία από το λάπαθο

     

    Το λάπαθο το ουλόν ή αγριολάπαθο ή Rumex crispus ή σιδερολάπαθο ή νερολάπαθο ή ολοπαθιά ή ξινήθρα ή λάπατο ή λάμπαθο ή ρούμεξ κοινό ή ρούμεξ σγουρό το συναντάμε στις άκρες των δρόμων και σαν αγριόχορτο στους κήπους και σε θαμνώδεις και χέρσες εκτάσεις.

    Υπάρχει και το Rumex cyprius ή ρούμεξ το κύπριο και το Rumex pulcher ή ρούμεξ πούλσιερ που είναι γνωστά σαν αλαπαθκιά ή αγριολαπαθκιά ή ξινιάτος.

    Όλα ανήκουν στην οικογένεια των Πολυγωνίδων.

    Το αγριολάπαθο είναι αποτοξινωτικό και ήπιο καθαρτικό.

    Χρησιμοποιείται σε χρόνιες δερματικές παθήσεις με άλλα βότανα, όπως η ρίζα κολλιτσίδας.

    rumex 2

    Είναι όρθιο πολυετές φυτό, που φτάνει το 1,5 μέτρα ύψος και απλώνεται έως 90 εκατοστά. Το καλοκαίρι εμφανίζονται διακριτικά πράσινα ανθάκια και μετά ακολουθούν κόκκινοι καρποί. Πολλαπλασιάζεται εύκολα μόνο του. Μπορείτε να συλλέξετε σπόρους από θαμνότοπους το καλοκαίρι και να τους ρίξετε εκεί που θέλετε να φυτρώσουν. Το φυτό έχει ανθεκτική ρίζα και είναι δύσκολο να ξεριζωθεί. Αντέχει σε οποιοδήποτε έδαφος και αναπτύσσεται στον ήλιο ή τη σκιά.

    rumex 3

    Το ρούμεξ το κύπριο είναι μονοετές, μικρό, απλωτό στη γη ή ημιόρθιο, διακλαδισμένο από τη βάση της ρίζας, με σαρκώδη, δελτοειδή, έμμισχα φύλλα. Έχει άνθη σε αραιές ακραίες ταξιανθίες κοκκινοκιτρινωπά και ο καρπός είναι τρίχωρη μεμβρανώδης κάψα. Ανθίζει από Μάρτιο μέχρι Μάιο.

    rumex 4

    Το ρούμεξ πούλσιερ είναι κι αυτό μονοετές, έχει χοντρή, σαρκώδη ρίζα και όρθιο, χοντρό, βλαστό με ή χωρίς διακλαδώσεις. Τα φύλλα του είναι έμμισχα, μεγάλα, προμήκη, οξύκορφα ή με στρογγυλεμένη άκρη, τα πρώτα του σε ροζέττα γύρω από τη βάση του φυτού, ενώ αυτά του βλαστού είναι μικρότερα. Τα άνθη του είναι κιτρινωπά και βρίσκονται σε ακραίες, αραιές ταξιανθίες, κατά μήκος του ανθοφόρου βλαστού. Ανθίζει από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούλιο.

    rumex 5

    Το Rumex conglomeratus Murray ή αγριολάπαθο είναι πολυετές φυτό, πολλαπλασιαζόμενο με μάτια που πετάει ο υπόγειος βλαστός. Βλαστός 30-100 εκατοστά, όρθιος, διακλαδιζόμενος, φύλλα κυματιστά στις άκρες, άνθη πρασινωπά ή κοκκινωπά σε δέσμες, τα περισσότερα στη μασχάλη ενός φύλλου, πάνω σε αρθρωτό ποδίσκο. Το βρίσκετε σε δροσερά και υγρά εδάφη. Μαγειρεύεται, όπως το σπανάκι με άλλα χόρτα. Με τα φύλλα τυλίγετε ντολμάδες. Τα φύλλα περιέχουν θείο και όταν κοπανιστούν χρησιμοποιούνται για αιμορροϊδες και αποστήματα. Πριν την ανθοφορία είναι ευχάριστο για τα χορτοφάγα ζώα.

    rumex 6

    Το Rumex acetosella L. ή λάπαθο είναι πολυετές φυτό 10-30 εκατοστά, με φύλλα λογχοειδή ή βελοειδή, με τις κάτω άκρες τους απλωτές ή ανορθωμένες. Είναι στάχυς αρσενικών ανθέων σε ένα φυτό και θηλυκών σε άλλο με γεύση όξινη και το βρίσκετε σε άκρες δρόμων, σε ξηρά λιβάδια, σε αμμώδεις αγρούς κι εκεί που δεν υπάρχει ασβέστιο.

    rumex 7

    Υπάρχει και το Rumex obtusifolius L.

    Οι ρίζες είναι μακριές και ξεριζώνονται δύσκολα, αν το έδαφος δεν είναι καλά ποτισμένο. Συλλέγονται το φθινόπωρο, τις πλένετε καλά, τις ψιλοκόβετε και αποξηραίνετε. Τα ξεραίνετε στον ήλιο και τα φυλάτε σε γυάλινο βάζο, ολόκληραή κομμένα σε κομμάτια.

    Χρήσιμα μέρη λάπαθου

    Η ρίζα και οι καρποί, αλλά και όλα τα μέρη.

    Δραστικές ουσίες λάπαθου

    Ανθρακινόνες, όπως η εμοδίνη, ταννίνες, οξαλικά, βιταμίνη C, καροτίνη, σίδηρος, οξαλοξικό οξύ, θείο, ρητίνη, ρουμενικίνη, ρουμικίνη, λαπαθικό οξύ, άμυλο φώσφορος, λευκωματούχες ενώσεις κι αιθέριο έλαιο.

    Η παρουσία οξαλικού οξέος μπορεί να προκαλέσει πέτρες στα νεφρά και τη χολή και ουρική αρθρίτιδα, όταν γίνεται υπερκατανάλωση.

    Ιδιότητες κι ενδείξεις λάπαθου

    Τα λάπαθα, γενικά, καταπολεμούν την αναιμία.

    Τα λάπαθα ανοίγουν την όρεξη, τονώνουν το συκώτι, δυναμώνουν την καρδιά και είναι αντισκορβουτικά.

    Είναι κατάλληλα για μόλυνση, πυρετό, σκορβούτο και δηλητηριάσεις.

    Τα λάπαθα κάνουν καλό σε όλες τις αρρώστιες που προκαλούν πυρετό, σε αδυναμία, ξεδιψάνε, προφυλάσσουν από τη σήψη του αίματος, σκοτώνουν υτα σκουλήκια στον οργανισμό, είναι καρδιοτονωτικά και όλο το φυτό είναι αντίδοτο στο δηλητήριο του σκορπιού.

    Είναι κατάλληλα για τον ίκτερο.

    Είναι καθαριστικό του αίματος και της λέμφου, πικρό τονωτικό, χολαγωγό και καθαρτικό.

    Οι καρποί είναι κατάλληλοι για τη διάρροια (σε μικρές δόσεις) και τις στομαχικές διαταραχές.

    Ακόμη χρησιμοποιείται και για την περιστασιακή και χρόνια δυσκοιλιότητα (σε μεγάλες δόσεις).

    Τα αγριολάπαθα ή αγριολαχανίδες είναι τονωτικές για τον οργανισμό και συστήνονται σε αναιμίες και καχεξίες.

    Είναι διουρητικά και συστήνονται σε νεφροπάθειες και ανωμαλίες στην ούρηση. Να αποφεύγεται η συνεχής χρήση τους από όσους έχουν πέτρες στα νεφρά.

    Είναι μαλακτικά για το στομάχι και συστήνονται σε ηπατικές ανωμαλίες και σε ανορεξίες.

    Σε μικρές δόσεις βοηθούν στην έκκριση της χολής και χαμηλώνουν την πίεση.

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με λάπαθο

    Αφέψημα

    Πιείτε 1/2-1 φλιτζάνι αφέψημα που θα φτιάξετε με 15 γραμμάρια ρίζας και 550 ml νερό. Σιγοβράστε για 10 λεπτά και πιείτε 3 φορές ημερησίως για ήπια δυσκοιλιότητα ή για να ενεργοποιήσετε τη ροή της χολής, να βελτιώσετε την πέψη και να απομακρύνετε τις τοξίνες. Με πλύσεις το αφέψημα βοηθά σε ελκώδεις πληγές και σε λευκόρροια. Αν προστεθεί θείο θεραπεύει την ψώρα και με γαργάρες τις άφθες στο στόμα. Για εξωτερική χρήση βράζετε 2 χούφτες φύλλα και ρίζα ψιλοκομμένα σε νερό και τα βράζετε μέχρι να γίνουν πολτός. Τα χρησιμοποιείτε σε επιθέματα, όπως έχουν ή δουλεμένα με ελαιόλαδο. Το αφέψημα μπορεί να καθαρίσει τα ασημικά και τα έπιπλα μπαμπού και τα είδη καλαθοπλεκτικής. Τα τρίβeτε με ένα ρούχο που τα έχετε βρέξει με το αφέψημα.

    Έκχυμα

    Αφήνετε 30 γραμμάρια ψιλοκoμμένη ρίζα σε 1 λίτρο καυτό νερό για 10 λεπτά, σουρώνετε πίνετε 3 ποτήρια την ημέρα. Αφήνετε μια χούφτα φύλλα σε 1 λίτρο καυτό νερό, για δέκα λεπτά, σουρώνετε και πίνετε 3 ποτήρια την ημέρα. Για εξωτερική χρήση αφήνετε 2 χούφτες ψιλοκομμένα φύλλα σε 1 λίτρο καυτό νερό για δέκα λeπτά, σουρώνετε και χρησιμοποιείτε με πλύσεις, επαλείψεις και κλίσματα.

    Βάμμα

    Πιείτε 40 σταγόνες 3 φορές ημερησίως για καθαρισμό σε εξανθήματα, εκζέματα, ακμή, έρπη ζωστήρα, ρευματισμούς και οστεοαρθρίτιδα.

    Στοματικό διάλυμα

    Χρησιμοποιήστε 1/2 φλιτζάνι αφέψημα που θα αναμείξετε με ίση ποσότητα ζεστού νερού 3 φορές ημερησίως μετά το φαγητό. Είναι κατάλληλο για τα στοματικά έλκη.

    Ομοιοπαθητικά σκευάσματα

    Η ρίζα του αγριολάπαθου χρησιμοποιείται για βήχα, πονόλαιμο ή βραχνάδα, που επιδεινώνεται από το κρύο και την υγρασία. Λαμβάνεται 3 φορές ημερησίως.

    Επιθέματα λιωμένων φύλλων

    Βοηθούν στη διάνοιξη σπυριών με πύο και αιματάδες, σε έκζεμα, για την ανακούφιση του έρπητα ζωστήρα, σε αιμορροϊδες, λειχήνες και σκασίματα του δέρματος. Λειώνετε τα φύλλα καλά, τα απλώνετε σε λινό ύφασμα και τα επιθέτετε τοπικά σε πυώδεις πληγές, σε αιμορροϊδες, αιματάδες και πυώδη σπυριά. Μπορείτε να τα ενισχύσετε δουλεύοντας με ελαιόλαδο.

    Χυμός

    Λειώνουμε τα φύλλα της αγριολαχανίδας καλά, τα περνάτε από τουλουπάνι και παίρνετε το χυμό τους. Δίνετε ένα ποτήρι σε περιπτώσεις πυρετού που δεν υποχωρεί.

    Καθαρισμός στις μπουκάλες λαδιού

    Ρίξτε τα κομματάκια μίσχων των φύλλων και ζεστό νερό και κουνήστε με δύναμη. 

    Επίσης, αφαιρούνται οι λεκέδες από μελάνι στα ασπρόρουχα, αν τους τρίψουμε με φρεσκοκομμένο φυτό.

    Τα κατάλληλα βότανα για να έχετε την υγεία σας

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα βότανα για την υγεία σας

    rumex 8

    Διαβάστε, επίσης,

    Να τρώτε άγρια χόρτα

    Σουπιές με χόρτα

    www.emedi.gr

     

     

     

  • Τι λείπει απ΄τον οργανισμό αν έχετε φαγούρα Τι λείπει απ΄τον οργανισμό αν έχετε φαγούρα

    Η φαγούρα είναι βασανιστική

    Η γενικευμένη μορφή της φαγούρας συνδέεται με την γεροντική ηλικία.

    Τα επίπεδα σιδήρου στο πλάσμα του αίματος, συνήθως είναι χαμηλά, παρόλο που δεν εμφανίζεται σιδηροπενική αναιμία από έλλειψη σιδήρου.

    Μάλλον, η κατάσταση αυτή οφείλεται σε αντίδραση των νεύρων της επιδερμίδας από τοπική έλλειψη σιδήρου.

    Η θεραπεία της φαγούρας πραγματοποιείται με 60 χλγρ στοιχειακού σιδήρου τρεις φορές την ημέρα και ανταπόκριση υπάρχει μετά από μερικές εβδομάδες θεραπείας.

    Τα καλύτερα προϊόντα για τη φαγούρα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για τη φαγούρα

    Διαβάστε, επίσης,

    Γνωρίστε τα ομοιοπαθητικά φάρμακα

    Βότανα για διάφορα προβλήματα υγείας

    Τι φταίει για την φαγούρα

    Καταπολεμήστε αποτελεσματικά τη φαγούρα

    Πώς αντιμετωπίζεται ο κνησμός στον καρκίνο

    Κνησμός πρωκτού

    H φαγούρα είναι μεταδοτική

    Χρόνια δερματίτιδα

    Κνίδωση

    Τα βότανα για το έκζεμα

    Αλλεργίες

    Κνησμός πρωκτού

    Πρωτοπαθής χολική κίρρωση

    Δερματίτιδα εξ επαφής από δηλητηριώδη κισσό

    Διαβάστε τις αρρώστιες του σώματος στο δέρμα

    Ατροφία του αιδοίου

    www.emedi.gr

     

  • Ο βασιλικός Ο βασιλικός

    Ο άρχοντας της κρητικής αυλής

    Ο βασιλικός ή ώκιμον το βασιλικόν ή βασιλιτσά ή βασιλιτζιά ή βασιλίτσα ή Ocimum basillicum μπορεί να είναι πλατύφυλλος ή μικρόφυλλος ή μελανόφυλλος ή σγουρός. Υπάρχουν 500 ποικιλίες βασιλικού. 

    O βασιλικός ανήκει στα αγγειόσπερμα, στην οικογένεια Lamiaceae (Χειλανθών).

    Ο βασιλικός είναι εγγενές φυτό στην Ινδία, την Κίνα, τη Νοτιοανατολική Ασία, και τη Νέα Γουινέα. Το έφερε ο Μέγας Αλέξανδρος.

    Υπάρχουν πολλές ποικιλίες Ocimum basilicum.

    Συνδέεται με τη γιορτή του Σταυρού στη μνήμη του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη μητέρα του αυτοκράτορα Αγίου Κωνσταντίνου.

    Ο βασιλικός είναι πολύ ευαίσθητος στο κρύο, με  καλύτερη ανάπτυξη σε θερμές και ξηρές συνθήκες.

    Είναι ετήσιο, με πολύ φύλλωμα που φθάνει τα 30 εκατοστά. Φύλλα ωοειδή και ελλειπτικά, μυτερά, ακέραια ή οδοντωτά, και ανώμαλα στην άνω επιφάνεια, σκουροπράσινα, ιωδίζοντα. Επάκριοι στάχεις με άνθη λευκά ή λευκορόδινα και σπονδύλους. Ο καρπός είναι μικρή κάψα.

    Ανθίζει αργά το καλοκαίρι ή νωρίς το φθινόπωρο και είναι καλλωπιστικό φυτό.

    Πάντα να έχετε 2-3 γλάστρες με βασιλικό στη βεράντα σας. Θέλει ήλιο, προφύλαξη από τον αέρα και την παγωνιά και τακτικό πότισμα. Να κόβετε τακτικά τις κορυφές για να φουντώνει. Ανθίζει από Ιούλιο έως Σεπτέμβριο και μπορείτε να ξεράνετε τις ανθισμένες κορυφές και τα φύλλα και να τα φυλάξετε σε γυάλινο δοχείο. Τα φύλλα τα μαζεύετε πριν την ανθοφορία, γιατί τότε περιέχουν το μεγαλύτερο ποσοστό από  αιθέριο λάδι.

    Στην Ινδία αντί για τσάι πίνουνε βασιλικό. Ο Ινδικός βασιλικός περιέχει πιο πολύ ευγενόλη από τον Ευρωπαϊκό.


    Χρήσιμα μέρη του βασιλικού

    Ολόκληρο το φυτό, αλλά κυρίως οι ανθισμένες κορυφές και το αιθέριο λάδι του.


    Δραστικές ουσίες βασιλικού

    Το αιθέριο λάδι περιέχει εστραγόλη, κινεόλη, καμφορά, λιναρόλη, λιναλοόλη, ευγενόλη, πινένιο και ταννίνη στα φύλλα. Ο βασιλικός περιέχει, επίσης σαπωνίνες, ταννίνη, φλαβονοειδή και οργανικά οξέα.

    Ο βασιλικός περιέχει υψηλά επίπεδα βήτα καροτίνης, κρυπτοξανθίνης, λουτεϊνης και ζεαξανθίνης. 

    Περιέχει, επίσης, καλή ποσότητα μετάλλων, όπως κάλιο, μαγγάνιο, χαλκό και μαγνήσιο.

    Είναι καλή πηγή σιδήρου. Περιέχει 3,17 mg σίδηρο ανά 100 gr φρέσων φύλλων (26% του RDA, δηλαδή της ημερήσιας συνιστώμενης δόσης.

    Ο βασιλικός περιέχει πολλά φαινολικά φλαβονοειδή, όπως οριεντίνη και βικενίνη.

    Τα φύλλα του βασιλικού περιέχουν πολλά ευεργετικά για την υγεία πτητικά έλαια, όπως ευγενόλη, κιτρονελλόλη, λιναλοόλη, κιτράλη, λιμονένη, τερπινεόλη, καμφορά και methyl chavicol.

    Ο μεσογειακός βασιλικός περιέχει περισσότερο λιναλοόλη, ο αφρικανικός βασιλικός περιέχει πιο πολύ καμφορά και methyl chavicol, ενώ ο ινδικός βασιλικός περιέχει περισσότερο ευγενόλη.

    Θρεπτική αξία βασιλικού ανά 100 g

    -Ενέργεια 94 kJ (22 kcal)

    -Υδατάνθρακες-2,65 g

    -Φυτικές ίνες 1.6 g

    -Λίπος-0,64 g

    -Πρωτεΐνη-3,15 g

    -Βιταμίνες

    Βιταμίνης Α ισοδύναμα-(33%)-264 μg

    Βήτα-καροτένιο-(29%)-3142 μg

    Θειαμίνη (Β1)-(3%)

    Ριβοφλαβίνη (Β2)-(6%)

    Νιασίνη (Β3)-(6%)

    Παντοθενικό οξύ (Β5)-(4%)-0,209 mg

    Βιταμίνη Β6-(12%)

    Φυλλικό οξύ (Β9)-(17%)-68 μg

    Χολίνη-(2%)-11,4 mg

    Βιταμίνη C-(22%)-18,0 mg

    Βιταμίνη Ε-(5%)-0,80 mg

    Βιταμίνη Κ-(395%)-414,8 μg

    -Μέταλλα

    Ασβέστιο-(18%)-177 mg

    Σίδηρος-(24%)

    Μαγνήσιο-(18%)-64 mg

    Μαγγάνιο-(55%)

    Φώσφορος-(8%)-56 mg

    Κάλιο-(6%)-295 mg

    Νάτριο-(0%)-4 mg

    Ψευδάργυρος-(9%)-0,81 mg

    -Άλλα συστατικά

    Νερό 92,06 g

    Μονάδες

    μg = μικρογραμμάρια

    mg = χιλιοστόγραμμα

    IU = διεθνής μονάδες


     

    Ιδιότητες και ενδείξεις βασιλικού

    Ο βασιλικός προστίθεται στο μαγείρεμα στο τέλος, γιατί το ψήσιμο καταστρέφει την γεύση. Το φρέσκο βότανο μπορεί να διατηρηθεί για ένα σύντομο χρονικό διάστημα σε χάρτινεςσά σακούλες στο ψυγείο, ή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην κατάψυξη, αφού ζεματιστεί, λίγο, σε βραστό νερό. Το αποξηραμένο βότανο χάνει, επίσης, το μεγαλύτερο μέρος της γεύσης του.

    Ο βασιλικός είναι από τα κύρια συστατικά σε σάλτσες πέστο.

    Το αιθέριο έλαιο του βασιλικού αρωματίζει λουκάνικα, ποτά, παγωτά, προϊόντα αρτοποιίας και κρεατοπαρασκεύασματα. Επίσης, χρησιμοποιείται σε αρώματα.

    Χρησιμοποιείται στον αγιασμό για ράντισμα.

    Γευστικά ο βασιλικός συνδυάζεται με σκόρδο, δεντρολίβανο, φασκόμηλο και ωμό λάδι και δίνει γεύση σε ψάρια, λαχανικά, αυγά και κοτόπουλα, μακαρόνια και κρέατα.

    Οι σπόροι βασιλικού όταν μουλιάσουν σε νερό,  χρησιμοποιούνται σε ποτά και επιδόρπια.

    Ο βασιλικός  χρησιμοποιείται για τις θεραπευτικές του ιδιότητες στην Αγιουρβέδα και στην ομοιοπαθητική.

    Ο βασιλικός προστατεύει από τις ελεύθερες ρίζες.

    Ο βασιλικός προστατεύει τα κύτταρα και τα χρωμοσώματα από την ακτινοβολία.

    Ο βασιλικός έχει αντιφλεγμονώδεις. Η ευγενόλη δρα κατά του ενζύμου κυκλοοξυγενάση ή COX που μεσολαβεί στη φλεγμονώδη διαδικασία στο σώμα, γι΄αυτό είναι κατάλληλος για όσους έχουν ρευματοειδή αρθρίτιδα και φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου.

    Ο βασιλικός έχει αντιβακτηριδιακές και αντιμολυσματικές ιδιότητες και αναχαιτίζει πολλά παθογόνα βακτήρια, όπως τον σταφυλόκοκκο, τον εντερόκοκκο και την ψευδομονάδα και όλα τα παθογόνα βακτηρίδια που είναι ανθεκτικά στα αντιβιοτικά φάρμακα.

    Το τσάι βασιλικού ανακουφίζει από τη ναυτία και έχει αντισηπτική δράση. Αντισηπτικά με αιθέριο έλαιο βασιλικού ή θυμαριού σε χαμηλές συγκεντρώσεις 1% μειώνουν τον αποικισμό της Σιγκέλας ή Shiggella που προκαλεί διάρροια, δυσεντερία και σημαντική εντερική βλάβη. Να βάζετε βασιλικό και θυμάρι στις συνταγές σας, ιδιαίτερα για φαγητά που δεν μαγειρεύονται, όπως οι σαλάτες.

    Έχει ευεργετική επίδραση στο στομάχι, το άγχος, την αϋπνία και διώχνει τις μύγες.

    Έχει τονωτικές ιδιότητες και χρησιμοποιείται σε ασθένειες νεύρων, σε πνευματική υπερκόπωση και για το φλοιό των επινεφριδίων που οι ορμόνες τους επιδρούν στον μεταβολισμό των οργανικών και μεταλλικών ουσιών.

    Όσοι έχουν αδύνατη μνήμη, μελαγχολία ή νευρικούς πόνους, πρέπει να πίνουν ένα φλιτζάνι τσαγιού ρόφημα με βασιλικό κάθε βράδυ.

    Έχει σπασμολυτικές ιδιότητες και χρησιμοποιείται σε άγχος, νευρική αϋπνία, ζαλάδα και στον ξηρό βήχα.

    Τονώνει το αναπνευστικό σύστημα σε βρογχικά, βήχα και άσθμα.

    Ακόμη δρα σπασμολυτικά στο στομάχι, σε κακή χώνευση, σε δυσκοιλιότητα, σε γαστρικούς πόνους, σε γαστρίτιδα, τάση για έμετο και  εντερικές διαταραχές και σκοτώνει τα σκουλήκια στο έντερο. Ο βασιλικός βελτιώνει τη λειτουργία του στομάχου, ελαττώνει τα αέρια του εντέρου και ανοίγει την όρεξη, καταπολεμά τον πόνο στην κοιλιά και το χρόνιο ερεθισμό του στομάχου, όπως τη γαστρίτιδα.

    Διεγείρει την παραγωγή και την έκκριση γάλακτος.

    Είναι εμμηναγωγικό και αυξάνει το γάλα στις θηλάζουσες γυναίκες.

    Καταπολεμά τη δυσκοιλιότητα και ανακουφίζει από τον τυμπανισμό της κοιλιάς.

    Χρησιμοποιείται στην επιληψία, την παράλυση και τα αρθριτικά.

    Το αφέψημα είναι διουρητικό και χρησιμοποιείται στην ψαμμίαση.

    Χρησιμοποιείται στη δυσουρία, την ουρική επίσχεση και άλλες αρρώστιες.

    Ο αχνός από βρασμένο βασιλικό γιατρεύει τους πόνους στ' αυτιά. Όταν βράσει το νερό, το κατεβάζετε από τη φωτιά και βάζετε το πονεμένο αυτί στον αχνό.

    Είναι καλό σε γαργάρες για τον πονόλαιμο και τον πονόδοντο.

    Συστήνεται: για τόνωση του οργανισμού σε νευρικές ανωμαλίες που συνοδεύονται από κατάθλιψη, πονοκεφάλους, ημικρανίες, αϋπνίες, άγχος, ζάλη, σπασμούς, επιληψία και παράλυση, για τόνωση της μνήμης, για όσους εργάζονται πνευματικά και σε πνευματική υπερκόπωση. Για την πνευματική διαύγεια είναι τόσο καλό όσο το ροζμαρί.

    Το μαγνήσιο που περιέχει ο βασιλικός κάνει τους μυς και τα αιμοφόρα αγγεία να χαλαρώνουν, βελτιώνεται η ροή του αίματος, μειώνεται ο κίνδυνος για αρρρυθμίες και σπασμούς του καρδιακού μυός και των αιμοφόρων αγγείων.

    Θεραπεύει τις άφθες.

    Ο βασιλικός και η ρίγανη περιέχουν μεγάλες ποσότητες  βήτα καρυοφυλλένιου για τη  θεραπεία φλεγμονωδών νόσων του εντέρου και της αρθρίτιδας, που αλληλεπιδρά με έναν από τους δύο υποδοχείς κανναβινοειδών (CB2), εμποδίζοντας τα χημικά σήματα που οδηγούν σε φλεγμονή, χωρίς να προκαλεί την αλλαγή της διάθεσης της κάνναβης.

    Σε μεγάλες ποσότητες είναι ηρεμιστικός, κατευνάζει τις σεξουαλικές ορμές και φέρνει υπνηλία.

    Οι ενώσεις στο λάδι βασιλικού έχουν ισχυρές αντιοξειδωτικές, αντι-ιικές, αντικαρκινικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες. Καταπολεμά πολλά είδη καρκίνου στο αρχικό στάδιο.

    Επιπλέον, ο βασιλικός έχει δειχθεί ότι μειώνει την συσσωμάτωση των αιμοπεταλίων και τη θρόμβωση και παραδοσιακά χρησιμοποιείται για τη συμπληρωματική θεραπεία του στρες, του άσθματος και του διαβήτη.

    Ο βασιλκός προστατεύει το καρδιοαγγειακό σύστημα. Η βήτα καροτίνη προστατεύει τα ενδοθηλιακά κύτταρα των αιμοφόρων αγγείων κι εμποδίζει τις ελεύθερες ρίζες να οξειδώσουν τη χοληστερίνη στην κυκλοφορία και να προκληθεί αθηροσκλήρωση, καρδιακή προσβολή κι εγκεφαλικό. Έτσι προστατεύει και από το άσθμα, την οστεοαρθρίτιδα και τη ρευματοειδή αρθρίτιδα.

    Το αιθέριο έλαιο έχει αντιμυκητιασικές και εντομοαπωθητικές ιδιότητες.

    Τα εκχυλίσματα από το φυτό είναι πολύ τοξικά για τα κουνούπια.

    Σε έγκυες γυναίκες μπορεί να διεγείρει τις συσπάσεις της μήτρας.


    Ιατρικές συνταγές με βασιλικό

    Χυμός: Λιώνετε τα φύλλα βασιλικού και παίρνετε το χυμό τους. Στάζετε μερικές σταγόνες από το χυμό σε κάθε αυτί για τους ερεθισμούς, τις φλεγμονές και τους πόνους των αυτιών.

    Σαν αφέψημα είναι χωνευτικό. Ένα κουταλάκι σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό, μετά από κάθε γεύμα γουλιά γουλιά. Επίσης, μπορείτε να βάλετε ένα κλωνάρι βασιλικού σε ένα ποτήρι νερό, για λίγα λεπτά, σουρώνετε και πίνετε 3 ποτήρια την ημέρα για όλες τις θεραπευτικές του ιδιότητες. Μπορείτε να βράσετε 5 κουταλιές της σούπας θρυμματισμένο βασιλικό σε ένα ανοξείδωτο δοχείο με 2 ποτήρια νερό για 5 λεπτά, να στραγγίξετε και να κάνετε πλύσεις του στόματος. Είναι καλό για την μόλυνση και τον ερεθισμό του στόματος και του λαιμού.

    Σαν έγχυμα, ρίχνετε νερό που βράζει πάνω σε κλώνους ξερού βασιλικού, ένα κουταλάκι για κάθε φλιτζάνι, κλείνετε το καπάκι και το αφήνετε ένα τέταρτο για να βγουν οι δραστικές ουσίες. Το πίνετε ζεστό. Πολύ καλός είναι και ο συνδυασμός με ματζουράνα και τίλιο και αν έχετε βήχα προσθέτετε και λίγο μέλι. Ακόμη, μπορείτε να ρίξετε δύο κουταλάκια του καφέ ανθισμένες κορυφές σε ανοξείδωτο δοχείο και προσθέστε ένα ποτήρι βραστό νερό, σκεπάζετε το δοχείο με καπάκι, το αφήνετε για 15 λεπτά, κουνώντας το κατά διαστήματα και το στραγγίζετε και πίνετε 3 ποτήρια καθημερινά.

    Κρασί: Αφήνετε μια χούφτα φρέσκα φύλλα βασιλικού να χωνευθούν για 3 ημέρες σε 1 λίτρο κρασί και πίνετε 1 ποτήρι κρασί με τα γεύματα. Το κρασί αυτό αν το αναμείξετε με ίση ποσότητα ελαιόλαδου και πίνετε 4 κουταλιές της σούπας είναι φάρμακο για τη χρόνια δυσκοιλιότητα, αλλά και τονωτικό και χωνευτικό.

    2-5 σταγόνες αιθέριο έλαιο σε ένα κουταλάκι μέλι διώχνει τον πονοκέφαλο. Το αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται και σε τσιμπήματα σφήκας. Επίσης, είναι καλό για εισπονές σε προβλήματα αναπνευστικού, σε πονοκεφάλους, αμνησία και μελαγχολία. Επίσης, είναι καλό για γαργάρες σε άφθες και φλεγμονές των ούλων, για προβλήματα χώνεψης και σαν αφροδισιακό. Με μασάζ στην κοιλιακή χώρα κατευνάζει τη δυσπεψία και τα επώδυνα έμμηνα.

    Αν τρίψετε ξερά φύλλα και τα κάνετε σκόνη που εισπνέεται και προκαλεί φτάρνισμα βελτιώνεται η όσφρηση και η χρόνια ρινίτιδα. Ένα κουταλάκι από αυτή τη σκόνη διαλυμένη σε ένα ποτήρι νερό συστήνεται για όλες τις θεραπευτικές του ιδιότητες και πίνεται 2-3 ποτήρια την ημέρα. Σαν ταμπάκος είναι κατά του κρυολογήματος και του πονοκέφαλου.

    Ο φρέσκος βασιλικός χρησιμοποιείται για τα παράσιτα στα έντερα στα παιδιά και τρώνε λίγα φύλλα βασιλικού καθημερινά.

    Αν φάτε λίγα φύλλα βασιλικού όταν έχετε ομιλία, λίγο πριν καθαρίζει το μυαλό και ο λαιμός, διώχνει την ένταση και δίνει σιγουριά και ενισχύει την έμπνευση.

    Ο φρέσκος βασιλικός αφαιρεί τους κάλους. Οι φρέσκοι βλαστοί σε σαλάτα με ελαιόλαδο κάνουν καλό στη δυσκοιλιότητα. Το μάσημα φρέσκου βασιλικού θεραπεύει τις άφθες και καθαρίζει την αναπνοή. Είναι αντισηπτικός, αποχρεμπτικός, κατά των αερίων και εφιδρωτικός.

    Τα πολτοποιημένα φύλλα βασιλικού μπαίνουν στα δαγκώματα σφήκας, κουνουπιών και σκορπιού και τραβούν το δηλητήριο, αλλά είναι και εντομοαπωθητικά. Διώχνει και τις μύγες.

    Οι σπόροι του λιωμένοι με νερό είναι αντίδοτο για τις δηλητηριάσεις.

    Σε κατάπλασμα: Μαλακώστε μια ποσότητα βασιλικού με λίγο βραστό νερό, αναμείξτε ώστε να γίνει μια ομοιογενής μάζα και βάλτε σε συγκάματα και εκζέματα του δέρματος.


    Παρενέργειες βασιλικού

    Το μάσημα πολλών χλωρών φύλλων φέρνει λήθαργο, ιλίγγους και πόνους στο συκώτι γι' αυτό και οι γίδες δεν τρώνε βασιλικό. Σε μεγάλες δόσεις προκαλεί νύστα και έλλειψη συγκέντρωσης.

    Τα κατάλληλα βότανα για την υγεία σας

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα βότανα για την υγεία σας

    Διαβάστε, επίσης,

    Μάθετε όλα τα μυστικά του σκόρδου

    Το μασάζ για τους μυϊκούς πόνους

    Βότανα για διάφορα προβλήματα υγείας

    Οι καλύτερες αντιοξειδωτικές τροφές

    www.emedi.gr

     

  • Ανεπάρκεια σιδήρου Ανεπάρκεια σιδήρου
    Μήπως σας λείπει σίδηρος απ' τον οργανισμό σας;

    Η έλλειψη σιδήρου είναι η συνηθέστερη μορφή αναιμίας παγκοσμίως.
    Η ελάττωση των επιπέδων της αιμοσφαιρίνης του αίματος ονομάζεται αναιμία. Αναιμία μπορεί να προκληθεί από έλλειψη διαφόρων διατροφικών παραγόντων, απαραίτητων για την ερυθροποίηση, όπως ο σίδηρος, η βιταμίνη Β12 και το φυλλικό οξύ, αλλά και από κληρονομικούς παράγοντες όπως το στίγμα μεσογειακής αναιμίας, οι χρόνιες φλεγμονές ή απώλεια αίματος ή ακόμα και λόγω χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ή γαστρεκτομής.
    Η ανεπάρκεια σιδήρου, ICD-10 E61.1, είναι μία από τις πιο κοινές διατροφικές ελλείψεις.
    Ο σίδηρος είναι παρόν σε όλα τα κύτταρα στο ανθρώπινο σώμα και έχει πολλές ζωτικές λειτουργίες.
    Παραδείγματα των λειτουργιών του σιδήρου είναι η μεταφορά του οξυγόνου στους ιστούς από τους πνεύμονες με τη μορφή αιμοσφαιρίνης, η μεταφορά των ηλεκτρονίων εντός των κυττάρων με τη μορφή των κυτοχρωμάτων και οι ενζυμικές αντιδράσεις σε διάφορους ιστούς.
    Η ανεπάρκεια του σιδήρου μπορεί να επηρεάσει αυτές τις ζωτικές λειτουργίες και να οδηγήσει σε νοσηρότητα και θάνατο.
    Το αποτέλεσμα της έλλειψης σιδήρου είναι η σιδηροπενική αναιμία, όπου τα αποθέματα του σώματος σε σίδηρο έχουν εξαντληθεί και το σώμα δεν είναι σε θέση να διατηρήσει τα επίπεδα της αιμοσφαιρίνης στο αίμα.
    Τα παιδιά και οι προ-εμμηνοπαυσιακές γυναίκες είναι οι ομάδες που είναι πιο επιρρεπείς στην ασθένεια.
    Το σύνολο σιδήρου ενός μέσου σώματος είναι περίπου 3,8 g σε άνδρες και 2,3 g σε γυναίκες.
    Στο πλάσμα του αίματος, ο σίδηρος φέρεται σφικτά συνδεδεμένος με την πρωτεΐνη τρανσφερίνη. Υπάρχουν διάφοροι μηχανισμοί που ελέγχουν τον ανθρώπινο μεταβολισμό του σιδήρου και τη διασφάλιση από έλλειψη σιδήρου. Ο κύριος ρυθμιστικός μηχανισμός βρίσκεται στην γαστρεντερική οδό. Όταν η απώλεια του σιδήρου δεν αντισταθμίζεται επαρκώς από την επαρκή πρόσληψη σιδήρου από τη διατροφή, μια κατάσταση ανεπάρκειας σιδήρου αναπτύσσεται με την πάροδο του χρόνου.

    Οι αιτίες της σιδηροπενικής αναιμίας είναι πολλές:
    -Απώλεια αίματος με την έμμηνο ρύση ή από τον πεπτικό σωλήνα ή από άλλες αιτίες, όπως επιστάξεις, αιματουρία, διαταραχές του μηχανισμού πήξεως, χρόνια αιμοκάθαρση και συχνή αιμοδοσία.
    -Δυσαπορρόφηση όπως σε ολική γαστρεκτομή, αχλωρυδρία, εκτομή στομάχου και δωδεκαδακτύλου, κοιλιοκάκη, αλλοτριοφαγία και άλλα σύνδρομα δυσαπορρόφησης.
    -Ανεπαρκής πρόσληψη ή αυξημένες απαιτήσεις σε σίδηρο όπως παρατεταμένη δίαιτα, χορτοφάγοι, αλκοολικοί,  κύηση και θηλασμός και ταχεία σωματική ανάπτυξη.
    -Φλεγμονές, όπου η σιδηροπενική αναιμία είναι προσαρμοστική για να περιορίσει την ανάπτυξη των βακτηρίων.
    -Άλλα πιο σπάνια αίτια, όπως το σύνδρομο Goodpasture και η αιμοσιδηρινουρία.

    Συμπτώματα σιδηροπενικής αναιμίας
    Τα συμπτώματα της ανεπάρκειας σιδήρου μπορεί να υπάρχουν ακόμα και πριν την εγκατάσταση της σιδηροπενικής αναιμίας.
    Τα συμπτώματα της ανεπάρκειας σιδήρου δεν είναι παθογνωμονικά. Ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων μπορεί να προκύψει τελικά, είτε ως δευτερεύον αποτέλεσμα της αναιμίας  ή από άλλα πρωτογενή αποτελέσματα της ανεπάρκειας σιδήρου.

    Τα συμπτώματα της ανεπάρκειας σιδήρου περιλαμβάνουν:
    •      κούραση
    •      ζάλη
    •      χλωμάδα
    •      τριχόπτωση
    •      ευερεθιστότητα
    •      αδυναμία
    •      εύθραυστα νύχια ή με ραβδώσεις
    •      Plummer-Vinson σύνδρομο: επώδυνη ατροφία του βλεννογόνου μεμβράνης που καλύπτει την γλώσσα, τον φάρυγγα και τον οισοφάγο
    •      μειωμένη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος
    •      κατανάλωση πάγου
    •      σύνδρομο ανήσυχων ποδιών

    Εργαστηριακές εξετάσεις  σε άτομα με ανεπάρκεια σιδήρου
    •      Μια γενική εξέταση αίματος πιθανόν να αποκαλύψει μικροκυτταρική αναιμία
    •      Χαμηλή φερριτίνη ορού
    •      Χαμηλός σίδηρος του ορού
    •      Υψηλή TIBC (ολική σιδηρδεσμευτική ικανότητα)
    •      Πιθανό η εξέταση αίματος στα κόπρανα να είναι θετική, αν η ανεπάρκεια σιδήρου είναι το αποτέλεσμα μιας γαστρεντερικής αιμορραγίας.
    •      Η φερριτίνη ορού μπορεί να ανυψωθεί σε φλεγμονώδεις καταστάσεις και έτσι μια φυσιολογική  φερριτίνη ορού δεν μπορεί να αποκλείσει πάντοτε την έλλειψη σιδήρου και γι' αυτό πρέπει ταυτόχρονα να εξετάζεται η C αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP).

    Συνέπειες της σιδηροπενικής αναιμίας
    Η συνεχιζόμενη έλλειψη σιδήρου μπορεί να εξελιχθεί σε αναιμία και επιδείνωση της κόπωσης. Επίσης, προκαλείται θρομβοκυττάρωση ή σημαντική αύξηση των αιμοπεταλίων. Η έλλειψη επαρκών επιπέδων σιδήρου στο αίμα είναι ένας λόγος που μερικοί άνθρωποι δεν μπορούν να γίνουν δωρητές αίματος.

    Θεραπεία σιδηροπενικής αναιμίας
    Πριν την έναρξη της θεραπείας, θα πρέπει να υπάρχει οριστική διάγνωση της υποκείμενης αιτίας για την ανεπάρκεια σιδήρου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε ηλικιωμένους ασθενείς, οι οποίοι είναι πιο επιρρεπείς σε καρκίνο του παχέος εντέρου. Στους ενήλικες, 60% των ασθενών με αναιμία από ανεπάρκεια σιδήρου μπορεί να έχουν υποκείμενες γαστρεντερικές διαταραχές που οδηγούν σε χρόνια απώλεια αίματος.
    Μετά τη διάγνωση, η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί με συμπληρώματα σιδήρου. Η επιλογή του συμπληρώματος  εξαρτάται τόσο από τη σοβαρότητα της κατάστασης, την απαιτούμενη ταχύτητα της βελτίωσης (π.χ. εάν αναμονή χειρουργική επέμβαση) και της πιθανότητας της θεραπείας να είναι αποτελεσματική (π.χ. ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση).
    Παραδείγματα από του στόματος σιδήρου που χρησιμοποιούνται συχνά είναι ο θειικός δισθενής σίδηρος, ο γλυκονικός σίδηρος, ή αμινοδισκία χηλικού οξέος.
    Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η δόση αντικατάστασης του σιδήρου, τουλάχιστον σε ηλικιωμένους με ανεπάρκεια σιδήρου, μπορεί να είναι τόσο 15 mg ανά ημέρα.
    Πηγές σιδήρου από τα τρόφιμα
    Ο σίδηρος είναι ένα μέταλλο που εντοπίζεται σε αρκετά τρόφιμα, αλλά με δύο χημικές μορφές, δισθενής ή οργανικός σίδηρος και τρισθενής ή  μη οργανικός σίδηρος.
    Τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης (κόκκινο κρέας, εντόσθια, πουλερικά και ψάρι) περιέχουν και τις δύο μορφές, ενώ τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης (δημητριακά, σπόροι, φρούτα και λαχανικά) περιέχουν μη οργανικό σίδηρο.
    Η απορρόφηση του σιδήρου από τον οργανισμό καθορίζεται από τη χημική του μορφή, αλλά και από διατροφικούς παράγοντες που άλλοτε ενισχύουν ή περιορίζουν την απορρόφησή του.
    Σε γενικές γραμμές, ο οργανικός σίδηρος απορροφάται σε μεγαλύτερα ποσοστά από τον μη οργανικό σίδηρο, αλλά η απορρόφησή του μπορεί να ενισχυθεί διατροφικά με την παράλληλη κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε βιταμίνη C και Α ή σε συνδυασμό με πρωτεϊνούχα τρόφιμα. Σαν αναστολείς της απορρόφησης του σιδήρου σημειώνονται οι φυτικές ίνες, η καφεΐνη, το ασβέστιο, τα φυτικά και φωσφορικά άλατα, αλλά και τα αντιόξινα σκευάσματα.
    Ήπια ανεπάρκεια σιδήρου μπορεί να προληφθεί ή να διορθωθεί με την κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε σίδηρο.
    Καλές πηγές οργανικού σιδήρου, καθώς αυτός πιο εύκολα απορροφάται και δεν αναστέλλεται από φάρμακα ή άλλα διατροφικά συστατικά είναι το κόκκινο κρέας, τα πουλερικά και τα όστρακα.
    Ο μη οργανικός σίδηρος έχει περιορισμένη βιοδιαθεσιμότητα. Πηγές μη οργανικού σιδήρου είναι είναι οι φακές, τα φασόλια, τα φυλλώδη λαχανικά, τα φιστίκια, το tofu, το εμπλουτισμένο ψωμί και τα εμπλουτισμένα δημητριακά.
    Ο σίδηρος  από διαφορετικές τροφές απορροφάται και επεξεργάζεται  με διαφορετικό τρόπο από το σώμα. Για παράδειγμα, ο σίδηρος από το κρέας  απορροφάται πιο εύκολα από το σίδηρο στα λαχανικά, αλλά ο σίδηρος από το κόκκινο κρέας ενδέχεται να αυξήσει την πιθανότητα καρκίνου του παχέος εντέρου. Επίσης, μέταλλα και χημικά σε ένα είδος των τροφίμων μπορεί, επίσης, να αναστέλλουν την απορρόφηση του σιδήρου. Για παράδειγμα, τα οξαλικά και οι φυτικές ίνες σχηματίζουν αδιάλυτα σύμπλοκα τα οποία δεσμεύουν το σίδηρο στο έντερο και δεν μπορεί να απορροφηθεί.
    Επειδή ο σίδηρος από τις φυτικές πηγές απορροφάται πιο δύσκολα από το σίδηρο από τις ζωικές πηγές, οι χορτοφάγοι πρέπει να έχουν μια κάπως υψηλότερη συνολική ημερήσια πρόσληψη σιδήρου σε σύγκριση με όσους τρώνε κρέας, ψάρι ή πουλερικά. Τα όσπρια και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το μπρόκολο, το λάχανο και τα χόρτα είναι ιδιαίτερα καλές πηγές σιδήρου για χορτοφάγους. Ωστόσο, το σπανάκι και τα σέσκουλα περιέχουν οξαλικά που δεσμεύουν το σίδηρο και τον καθιστούν σχεδόν εξ ολοκλήρου μη διαθέσιμο για απορρόφηση. Ο μη οργανικός σίδηρος απορροφάται πιο εύκολα, εάν καταναλώνεται με τροφές που περιέχουν οργανικό σίδηρο ή βιταμίνη C.
    Οι πλουσιότερες τροφές σε οργανικό σίδηρο είναι οι αχιβάδες, το χοιρινό συκώτι, τα νεφρά του αρνιού, τα μαγειρεμένα στρείδια, οι σουπιές, το συκώτι αρνιού, το χταπόδι, τα μύδια, το βοδινό συκώτι και η βόεια καρδιά.
    Οι πλουσιότερες τροφές σε μη οργανικό σίδηρο είναι η σόγια, τα φασόλια οι φακές, το ψημένο σουσάμι, η σπιρουλίνα, το τζίντζερ και το σπανάκι.
    Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία και η διατροφή μπορεί να μην είναι σε θέση να τη διορθώσει γρήγορα, συνεπώς ένα συμπλήρωμα σιδήρου είναι συχνά απαραίτητο εάν η ανεπάρκεια σιδήρου έχει γίνει συμπτωματική.

    Σίδηρος και βακτηριακές λοιμώξεις
    Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την ανάπτυξη βακτηριδίων καθιστώντας την βιοδιαθεσιμότητά του, ένα σημαντικό παράγοντα στον έλεγχο της λοίμωξης.  15 και 20 τοις εκατό των πρωτεϊνών  στο ανθρώπινο γάλα αποτελείται από λακτοφερρίνη η οποία δεσμεύει το σίδηρο, ενώ στο αγελαδινό γάλα, αυτή είναι μόνο το 2 τοις εκατό. Ως αποτέλεσμα, τα βρέφη που θηλάζουν έχουν λιγότερες λοιμώξεις. Η λακτοφερίνη, επίσης, είναι συγκεντρωμένη στα δάκρυα, το σάλιο και στις πληγές και δεσμεύει σίδηρο για  να περιορίσει την ανάπτυξη των βακτηρίων. Το ασπράδι του αυγού περιέχει 12% κοναλβουμίνη και μπορεί να παρακρατήσει τα βακτήρια που παίρνουν μέσα από το κέλυφος του αυγού (για το λόγο αυτό πριν από τα αντιβιοτικά, το ασπράδι αυγού χρησιμοποιήθηκε για τη θεραπεία λοιμώξεων).
    Για να μειωθεί η βακτηριακή ανάπτυξη, οι συγκεντρώσεις στο πλάσμα του σιδήρου μειώνονται σε φλεγμονώδεις καταστάσεις στο σώμα, όπως μετά από πυρετό και μετά από χειρουργική επέμβαση και όταν υπάρχουν ανοικτές πληγές και ενεργεί ως προστασία έναντι μολύνσεως.
    Αυτή η σχέση μεταξύ βιοδιαθεσιμότητας του σιδήρου και της ανάπτυξη βακτηριδίων, σημαίνει ότι η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο της μόλυνσης. Μια μέτρια ανεπάρκεια σιδήρου, αντίθετα, μπορεί να προσφέρει προστασία εναντίον της οξείας λοίμωξης. Αυτό οφείλεται στην απελευθέρωση  εψιδίνης από το ήπαρ.

    Διατροφικές συμβουλές για την ανεπάρκεια σιδήρου
    -Οι έρευνες δείχνουν ότι τα λαχανικά που είναι πλούσια σε βιταμίνη C ενισχύουν την απορρόφηση του σιδήρου από τα γεύματα που περιέχουν ζωική πρωτεΐνη (κρέας, αυγό). Συγκεκριμένα πλούσια σε βιταμίνη C τα εξής λαχανικά: μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, κουνουπίδι, πιπεριές (πράσινες, κόκκινες, κίτρινες), ξυνολάχανο, καρότο, ντομάτες.
    -Στα φαγητά που περιέχουν σπανάκι (π.χ. σπανακόρυζο) ή κόκκινο κρέας (π.χ. μοσχάρι) προσθέστε πολύ λεμόνι, το οποίο, λόγω της βιταμίνης C που περιέχει, ενισχύει την απορρόφηση του σιδήρου.
    -Συνδυάστε τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης που είναι πλούσια σε σίδηρο με πρωτεϊνούχα τροφή ζωικής προέλευσης. Για παράδειγμα, συνδυάστε ένα πιάτο φακές με μια μερίδα τόνο ή 3-4 σαρδελίτσες και όχι με τυρί (τα γαλακτοκομικά προϊόντα εμποδίζουν την απορρόφηση σιδήρου).
    -Όταν για γεύμα τρώτε κρέας και αυγό, προσπαθήστε να αποφύγετε την κατανάλωση πράσινων λαχανικών π.χ. χόρτα, μαρούλι, ρόκα, διότι οι φυτικές ίνες περιορίζουν την απορρόφηση του σιδήρου από τον οργανισμό.
    -Μην καταναλώνετε καφέ ή μαύρο τσάι αμέσως μετά τα γεύματα, διότι οι τανίνες που περιέχουν περιορίζουν την απορρόφηση του σιδήρου.
    -Μην καταναλώνετε τυρί σε συνδυασμό με κρέας ή με φυτικά τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο, διότι περιορίζεται η απορρόφηση όχι μόνο του σιδήρου, αλλά και του ασβεστίου.
    -Περιορίστε την κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν φυσικές τανίνες, όπως η αγκινάρα, το σταφύλι και το αγριοκάστανο, διότι περιορίζουν την απορρόφηση του σιδήρου (αλλά και του ασβεστίου και του μαγνησίου).
    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.
    Διαβάστε, επίσης,
    Βιβλιογραφία
    •      Wintergerst, E. S.; Maggini, S.; Hornig, D. H. (2007). "Contribution of Selected Vitamins and Trace Elements to Immune Function". Annals of Nutrition and Metabolism 51 (4): 301–323.
    •      Rangarajan, Sunad; D'Souza, George Albert. (April 2007). "Restless legs syndrome in Indian patients having iron deficiency anemia in a tertiary care hospital". Sleep Medicine. 8 (3): 247–51.
    •      Glei M, Klenow S, Sauer J, Wegewitz U, Richter K, Pool-Zobel BL (2006). "Hemoglobin and hemin induce DNA damage in human colon tumor cells HT29 clone 19A and in primary human colonocytes". Mutat. Res. 594 (1–2): 162–71.
    •      Wander, K.; Shell-Duncan, B.; McDade, T. W. (2009). "Evaluation of iron deficiency as a nutritional adaptation to infectious disease: An evolutionary medicine perspective". American Journal of Human Biology 21 (2): 172–179.
  • Αιμοχρωμάτωση Αιμοχρωμάτωση

    Όταν υπάρχει πολύς σίδηρος στο σώμα

    Η αιμοχρωμάτωση, ICD-10 R 79.0, είναι μία κληρονομική διαταραχή κατά την οποία υπάρχει υπερβολική απορρόφηση σιδήρου από το λεπτό έντερο.

    Εφόσον ο οργανισμός δεν διαθέτει κάποιο μηχανισμό αποβολής του σιδήρου, η περίσσεια του εναποτίθεται στους αδένες και το μυϊκό ιστό, όπως και το ήπαρ, το πάγκρεας και την καρδιά. Με την πάροδο του χρόνου, τα προσβαλλόμενα όργανα αρχίζουν να ανεπαρκούν.

    Η νόσος μεταβιβάζεται με τον αυτοσωματικό υπολειπόμενο χαρακτήρα, αλλά μπορεί και να είναι επίκτητη. Τα αντιγόνα HLA-A3, HLA-B14, HLA-B7 θεωρούνται υπεύθυνα.

    Είναι η πιο συχνή ανωμαλία γονιδίοων στις ΗΠΑ. Η νόσος υπάρχει  από τη γέννηση, αλλά εκδηλώνεται στη 5η και 6η δεκαετία ζωής. Προσβάλλει με την ίδια συχνότητα τους άνδρες και τις γυναίκες, αλλά τα κλινικά σημεία είναι επικρατέστερα στους άνδρες.


    Συμπτώματα

    Τη στιγμή της διάγνωσης ο ασθενής μπορεί να είναι ασυμπτωματικός. Οι συμπτωματικοί ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν αδυναμία, κόπωση, αρθραλγίες, κοιλιακό άλγος, ηπατική ανεπάρκεια (κίρρωση), συμπτώματα καρδιακής ανεπάρκειας, διαταραχές του θυρεοειδούς, ανικανότητα, αμμηνόρροια, δύσπνοια προσπαθείας, νευρολογικά συμπτώματα, υπέρχρωση του δέρματος, απώλεια των τριχών του σώματος, σπληνομεγαλία, περιφερικό οίδημα, ίκτερος, γυναικομαστία, ασκίτης, ατροφία όρχεων, ευαισθησία ήπατος, συμπτώματα σακχαρώδη διαβήτη.


    Αίτια

    Η υπερφόρτωση σιδήρου μπορεί να οφείλεται σε και σε θαλασσαιμία, σιδηροβλαστική αναιμία, ηπατική νόσο, υπερβολική πρόσληψη σιδήρου και χρόνιες μεταγγίσεις αίματος.

    Παράγοντες κινδύνου

    Η πρόσληψη σιδήρου με συμπληρώματα, καθώς και βιταμίνης C η οποία αυξάνει την απορρόφηση σιδήρου.

    Το αλκοόλ αυξάνει την απορρόφηση σιδήρου.

    Η απώλεια αίματος, όπως στην έμμηνο ρύση και στην εγκυμοσύνη επιβραδύνει τα συμπτώματα.


    Διάγνωση
    Οι εργαστηριακές εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της νόσου:

    • Κορεσμός  της τρανσφερρίνης: Είναι η συγκέντρωση σιδήρου ορού διαιρούμενη προς την ολική σιδηροδεσμευτική ικανότητα  επί 100.  Άνω του 70% είναι διαγνωστική, άνω του 50% είναι ενδεικτική.
    • Μέτρηση της φερριτίνης ορού: Άνω των 300 για τους άνδρες και άνω των 120 mcg/L  για τις γυναίκες
    • Σίδηρος ούρων
    • Αύξηση αιμοσιδηρίνης ούρων
    • Υπεργλυκαιμία
    • Ελαττωμένη FSH, LH και τεστοστερόνη
    • Αυξημένη SGOT
    • Υποπρωτεϊναιμία

    Οι βιοψίες ήπατος από προσβεβλημένα άτομα δείχνουν περίσσεια σιδήρου  και κίρρωση που μπορεί να φανεί μετά από χρώση.

    Μετά την επιβεβαίωση διάγνωσης πρέπει να γίνει δοκιμασία ανοχής γλυκόζης για αποκλεισμό σακχαρώδους διαβήτη και υπερηχογράφημα καρδιάς για αποκλεισμό μυοκαρδιοπάθειας.


    Θεραπεία

    Γενικά μέτρα

    • Η θεραπεία περιλαμβάνει φλεβοτομή (αφαίρεση αίματος) που γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα μέχρι τα αποθέματα σιδήρου του ασθενή να πέσουν σε φυσιολογικά επίπεδα, με διατήρηση ήπιας αναιμίας (αιματοκρίτης 37-39).
    • Η θεραπεία συντήρησης συνίσταται σε αφαίρεση αίματος σε διαστήματα ενός έως τεσσάρων μηνών.

    Δίαιτα

    • Δίαιτα φτωχή σε σίδηρο, αποφυγή αλκοόλ, αποφυγή συμπληρωμάτων διατροφής πλούσιων σε σίδηρο, περιορισμός της βιταμίνης C.
    • Το τσάι προκαλεί χηλικές ενώσεις με το σίδηρο και χορηγείται κατά τη διάρκεια γευμάτων.
    • Για όσους δεν μπορούν να ανεχθούν την φλεβοτομία, υπάρχει ένας χηλικός παράγοντα διαθέσιμος για χρήση. Η δεφεροξαμίνη συνδέεται με το σίδηρο στην κυκλοφορία του αίματος και τον αποβάλλει  μέσω των ούρων και των κοπράνων.
    • Η Τυπική θεραπεία για τη χρόνια υπερφόρτωση σιδήρου απαιτεί μία υποδόρια ένεση ανά 8-12 ώρες ημερησίως. Δύο νεότερα φάρμακα που έχουν άδεια για χρήση σε ασθενείς που λαμβάνουν τακτικές μεταγγίσεις αίματος για τη θεραπεία της θαλασσαιμίας (και, κατά συνέπεια, οι οποίοι αναπτύσσουν υπερφόρτωση σιδήρου) είναι η deferasirox και η δεφεριπρόνη.
    • Το προσδώκιμο επιβίωσης είναι μειωμένο σε ασθενείς με κίρρωση, σακχαρώδη διαβήτη και σε ασθενείς που κάνουν θεραπείες με φλεβοτομές για περισσότερους από 18 μήνες.

    Βιβλιογραφία

    Πλήρης Κλινική Συμβουλή σε 5', Mark R. Dambro, Εκδ. Πασχαλίδης

    Συμπληρώματα διατροφής για την αιμοχρωμάτωση

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την αιμοχρωμάτωση