Δευτέρα, 31 Μαρτίου 2014 21:18

Πρόωρος τοκετός

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Ένα στα δέκα παιδιά γεννιέται πρόωρα στην Ελλάδα

Ένα στα δέκα παιδιά γεννιέται πρόωρα στην Ελλάδα, γεγονός που εγκυμονεί κινδύνους για την δημόσια υγεία.

Ως πρόωρος τοκετός ορίζεται κάθε τοκετός που πραγματοποιείται πριν από την 37η εβδομάδα της κύησης. Σχετικά με το κατώτερο χρονικό όριο στο οποίο καθορίζεται ο πρόωρος τοκετός δεν υπάρχει ομοφωνία. Έτσι σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ. ως κατώτερο όριο θεωρείται η 23η εβδομάδα, ενώ στις ΗΠΑ το όριο αυτό είναι η 20η εβδομάδα της κύησης. Στην Ελλάδα, ως κατώτερο όριο θεωρείται η 24η εβδομάδα.

Η συχνότητα του πρόωρου τοκετού ανέρχεται σε περίπου 10% των συνολικών κυήσεων. Η σημασία της διάγνωσης του πρόωρου τοκετού έγκειται στο γεγονός ότι συνιστά το βασικότερο αίτιο (σε ποσοστό 75-90%) των νεογνικών θανάτων που δεν οφείλονται σε συγγενείς ανατομικές ή χρωματοσωματικές ανωμαλίες. Η πλειονότητα της περιγεννητικής θνησιμότητας παρατηρείται σε τοκετούς πριν την 32η εβδομάδα, καθώς και στα νεογνά με βάρος γέννησης μικρότερο των 800 γραμμαρίων.


Επιπλοκές πρόωρου τοκετού

Πέρα όμως από αυτό ο πρόωρος τοκετός προκαλεί και πολλές επιπλοκές που καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος της άμεσης ή απώτερης νεογνικής νοσηρότητας. Οι πιο σημαντικές και σοβαρές επιπλοκές του έχουν άμεση σχέση με τη προωρότητα και για το λόγο αυτό η συχνότητά τους είναι αντιστρόφως ανάλογη της ηλικίας κύησης.

Τα κυριότερα προβλήματα που προκαλεί είναι: το σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας (Σ.Α.Δ.), η νεκρωτική εντεροκολίτιδα, η βρογχοπνευμονική δυσπλασία, ο ανοικτός βοττάλειος πόρος, η υπερχολερυθριναιμία, η άπνοια, η νεφροπάθεια, η εγκεφαλική αιμορραγία και η σηψαιμία.


Αίτια πρόωρου τοκετού

Τα ακριβή αίτια που προκαλούν τον πρόωρο τοκετό τις περισσότερες φορές δεν είναι γνωστά. Υπάρχουν όμως και ποικίλοι παράγοντες στην εμβρυο-πλακουντο-μητρική μονάδα, η παρουσία των οποίων σε μια κύηση προδιαθέτει στην εμφάνιση πρόωρου τοκετού.

Οι παράγοντες αυτοί χωρίζονται στις εξής κατηγορίες:

  • Από τη μητέρα (προεκλαμψία-εκλαμψία, χρήση ναρκωτικών, νοσήματα κολλαγόνου κ.α.)
  • Από το έμβρυο (πολύδυμη κύηση, χρωμοσωμικές ανωμαλίες, ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης, ενδομήτρια λοίμωξη κ.α.)
  • Από τον πλακούντα (αποκόλληση πλακούντα, αιμορραγία προδρομικού πλακούντα, ανωμαλίες πλακούντα κ.α.)
  • Από το αμνιακό υγρό (ολιγάμνιο, πρόωρη ρήξη εμβρυικών υμένων, χοριοαμνιονίτιδα)
  • Από τη μήτρα (μεγάλα ινομυώματα, ανεπάρκεια τραχήλου κ.α.)
  • Ιατρογενή
  • Άγνωστα

Κλινική εικόνα πρόωρου τοκετού

Το κυριότερο σύμπτωμα είναι οι συσπάσεις της μήτρας, οι οποίες είναι περιοδικές, αυξανόμενης έντασης, διάρκειας τουλάχιστον 30 δευτερολέπτων και συχνότητας δύο τουλάχιστον ανά δέκα λεπτά. Οι συσπάσεις αυτές προκαλούν προοδευτική εξάλειψη και διαστολή του τραχήλου και πρόωρη ρήξη των εμβρυικών υμένων σε ποσοστό περίπου 25%. Για να τεθεί η διάγνωση πρέπει η επίτοκος να παρακολουθηθεί κλινικά και καρδιοτοκογραφικά για 30 λεπτά.


Διάγνωση πρόωρου τοκετού

Η διάγνωση του πρόωρου τοκετού στην περίπτωση που δεν υπάρχει σαφής και ξεκάθαρη κλινική εικόνα (μεγάλη διαστολή άνω των 4 εκατοστών ή τακτικές συστολές της μήτρας) είναι δύσκολη. Πολλές γυναίκες για παράδειγμα χαρακτηρίζονται ότι παρουσιάζουν τις φυσιολογικές επώδυνες συστολές Braxton-­Hicks, ενώ στην πραγματικότητα έχουν πρόωρες συστολές της μήτρας. Με βάση την πιθανή εξέλιξή του ο πρόωρος τοκετός ταξινομείται σε 2 κατηγορίες : τον απειλούμενο και τον ενεργό πρόωρο τοκετό.

Ταξινόμηση 

-Απειλούμενος τοκετός 

Η ταξινόμηση του πρόωρου τοκετού ως απειλούμενου γίνεται όταν υπάρχουν συσπάσεις της μήτρας, χωρίς όμως να υπάρχει εξάλειψη του τραχήλου ή διαστολή του.

Στον απειλούμενο πρόωρο τοκετό αν δε χορηγηθεί η κατάλληλη φαρμακευτική τοκολυτική αγωγή ο τοκετός είναι αναπόφευκτος. Η μεγάλη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης ενός απειλούμενου πρόωρου τοκετού έγκειται στο ότι περίπου το 85% των γυναικών θα γεννήσουν τελειόμηνα νεογνά αν εφαρμοστεί η προτεινόμενη θεραπεία (κλινοστατισμός, τοκολυτικά φάρμακα). Η συχνότητα υποτροπής του απειλούμενου πρόωρου τοκετού σε μια επόμενη κύηση είναι περίπου 30%, από τις οποίες οι μισές περίπου θα καταλήξουν σε πρόωρο τοκετό.

-Ενεργός πρόωρος τοκετός 

Ένας πρόωρος τοκετός χαρακτηρίζεται ως ενεργός όταν:

  • Η ηλικία κύησης είναι από 20-37 εβδομάδες.
  • Υπάρχουν συστολές της μήτρας με συχνότητα τέσσερις στο εικοσάλεπτο ή οκτώ στην ώρα.
  • Υπάρχει εξάλειψη του τραχήλου σε ποσοστό 80% ή διαστολή που φθάνει τα 2 εκ.
  • Οι εμβρυικοί υμένες είναι άθικτοι.

Αντιμετώπιση σε περίπτωση πρόωρου τοκετού

Όταν πλέον έχει γίνει η διάγνωση του πρόωρου τοκετού πρέπει να λαμβάνονται άμεσα τα εξής μέτρα:

-Κλινοστατισμός.

-Χορήγηση κατάλληλης τοκολυτικής αγωγής.

-Αναζήτηση και θεραπεία, εφόσον εφικτό, του αιτιολογικού παράγοντα.

-Τα τοκολυτικά φάρμακα που διατίθενται σήμερα κατατάσσονται στις κάτωθι κατηγορίες:

  • Β-συμπαθητικομιμητικοί παράγοντες (ριτοδρίνη, τερβουταλίνη, φαινοτερόλη κ. α.)
  • Αντιπροσταγλανδινικοί παράγοντες (ινδομεθακίνη)
  • Θειικό μαγνήσιο
  • Αποκλειστές διαύλων Ca++ (νιφεδιπίνη)
  • Ανταγωνιστές της οξυτοκίνης (ατοσιμπάν)

Από αυτά τη μεγαλύτερη σημασία έχουν οι β-αγωνιστές και οι ανταγωνιστές της οξυτοκίνης, ενώ στις ΗΠΑ χρησιμοποιείται ευρέως και το θειικό μαγνήσιο.

Σχετικά με το χρόνο εφαρμογής της τοκολυτικής θεραπείας δεν υπάρχει κατώτερο χρονικό όριο, όπου δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Εντούτοις υπάρχουν διαφωνίες σχετικά με το ανώτερο χρονικό όριο στο οποίο πρέπει να εφαρμόζεται. Έτσι ορισμένοι ερευνητές προτείνουν η τοκολυτική θεραπεία να συνεχίζεται έως την 37η-38η εβδομάδα της κύησης, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να διακόπτεται μετά την 34η εβδομάδα, οπότε και έχει ολοκληρωθεί η βιολογική ωρίμανση των οργάνων του εμβρύου.

Παράλληλα είναι απαραίτητο η τοκολυτική θεραπεία σε κάθε εγκυμονούσα γυναίκα να χορηγείται σε συνάρτηση με την τυχόν ύπαρξη άλλων παθολογικών καταστάσεων, οι οποίες δεν επιτρέπουν τη χορήγηση ορισμένων ομάδων από τα τοκολυτικά.

Έτσι απαγορεύεται η χορήγηση των β-αγωνιστών σε γυναίκες με καρδιοπάθεια, καρδιακή αρρυθμία, σοβαρού βαθμού υπέρταση, θυρεοτοξίκωση ή αρρύθμιστο σακχαρώδη διαβήτη. Επιπλέον δεν πρέπει να χορηγείται θειικό μαγνήσιο όταν υπάρχει μυασθένεια, βαριά νεφροπάθεια ή μυοκαρδιοπάθεια της εγκύου.

Θα πρέπει, επίσης, να ειπωθεί ότι πριν την εφαρμογή της τοκολυτικής θεραπείας θα πρέπει να αποκλειστεί η ύπαρξη ορισμένων καταστάσεων, οι οποίες αν υφίστανται αποτελούν αντένδειξη για τη συνέχιση της κύησης.

Στις απόλυτες αντενδείξεις για τη συνέχιση της κύησης περιλαμβάνονται:

  • Βαριά υπερτασική νόσος της κύησης.
  • Αθρόα αιμορραγία από τον κόλπο.
  • Χοριοαμνιονίτιδα.
  • Ανωμαλίες ασύμβατες με τη ζωή.
  • Νεκρό έμβρυο.
  • Διαστολή μεγαλύτερη από 4 εκατοστά ή εξάλειψη άνω του 75%.
  • Σοβαρή καθυστέρηση της ενδομήτριας ανάπτυξης.

Στις σχετικές αντενδείξεις εντάσσονται:

  • Ήπια χρόνια υπέρταση.
  • Μικρή πρόωρη αποκόλληση του πλακούντα.
  • Προδρομικός πλακούντας.
  • Καρδιακή νόσος της μητέρας.
  • Υπερθυρεοειδισμός
  • Αρρύθμιστος σακχαρώδης διαβήτης.
  • Δυσφορία του εμβρύου.
  • Ανωμαλία στο έμβρυο.
  • Μικρού βαθμού καθυστέρηση της ενδομήτριας ανάπτυξης.

Θα πρέπει μάλιστα να σημειωθεί ότι στο 75% των περιπτώσεων υπάρχει κάποια αντένδειξη στην εφαρμογή της τοκολυτικής αγωγής. Επιπρόσθετα για να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος των περιγεννητικών επιπλοκών (και κυρίως του ΣΑΔ) είναι απαραίτητο να συμπληρώνεται η θεραπεία με τις παρακάτω ενέργειες:

  • Χορήγηση κορτικοστεροειδών στη μητέρα δύο 24ωρα πριν τον τοκετό, με σκοπό την ωρίμανση των πνευμόνων (παραγωγή του επιφανειοδραστικού παράγοντα) και έτσι την αποφυγή του ΣΑΔ. Για το σκοπό αυτό μπορεί επίσης να χορηγηθεί θυροξίνη ή ΤRΗ.
  • Χορήγηση στην επίτοκο βιταμίνης Κ ή φαινοβαρβιτάλης για την αποφυγή τυχόν εγκεφαλικών αιμορραγιών του νεογνού.
  • Χορήγηση αντιβιοτικών για κάλυψη υποκλινικής λοίμωξης και έτσι πρόληψη της λοίμωξης-σηψαιμίας του νεογνού.

Πρόωρος τοκετός 

Όταν πλέον ο τοκετός είναι αναπόφευκτος πρέπει να ληφθεί απόφαση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αυτός θα διενεργηθεί. Γενικά είναι παραδεκτό ότι πριν την 26η εβδομάδα της κύησης ο τοκετός θα πρέπει να διενεργείται από την κολπική οδό, πάντα με την κάλυψη του νεογνολογικού τμήματος. Μετά την 26η εβδομάδα η τακτική δεν πρέπει να διαφοροποιείται σε σχέση με τις τελειόμηνες κύησεις, εκτός αν υπάρχει ισχιακή προβολή, οπότε η διενέργεια καισαρικής τομής είναι η μέθοδος εκλογής.

Τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για την εγκυμοσύνη

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την εγκυμοσύνη

Διαβάστε, επίσης,

Η θεραπευτική αγκαλιά

Πολλές πρόωρες γεννήσεις στην Ελλάδα

Βρογχοπνευμονική δυσπλασία

Γάλα γαϊδούρας

www.emedi.gr

Διαβάστηκε 4335 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 06 Απριλίου 2019 08:34
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Ιογενής εγκεφαλίτιδα Ιογενής εγκεφαλίτιδα

    Χρήσιμες πληροφορίες για την ιογενή εγκεφαλίτιδα

    Η ιογενής εγκεφαλίτιδα είναι η οξεία φλεγμονή του εγκεφάλου που οφείλεται σε προσβολή από ιό ή φλεγμονώδη απόκριση κατά του ιού που λαμβάνει χώρα στην εγκεφαλική ουσία και ακολουθεί μία συστηματική λοίμωξη από τον ιό. Προσβολή των μηνίγγων, του νωτιαίου μυελού και των νεύρων μπορεί να συνοδεύσει την εγκεφαλίτιδα. Οι περισσότερες περιπτώσεις ιογενούς εγκεφαλίτιδας είναι σπάνιες επιπλοκές συνήθων συστηματικών ιογενών λοιμώξεων. Μεταιϊκή εγκεφαλίτιδα, συνήθως, αναπτύσσεται μέσω ανοσολογικών μηχανισμών και εκδηλώνεται 2-12 ημέρες μετά την πρωτοπαθή ιογενή λοίμωξη. 

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Νευρικό

    Επικρατέστερη ηλικία: Υψηλότερος κίνδυνος στις ακραίες ηλικίες, ειδικά με τον ιό του απλού έρπητα

    Επικρατέστερο φύλο: Κανένα

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    • Μη ειδικά συμπτώματα (αδιαθεσία, πυρετός, ρινόρροια) μπορεί να προηγούνται των νευρολογικών συμπτωμάτων 
    • Η προσβολή των μηνίγγων σημαδεύεται από πονοκέφαλο και αυχενική δυσκαμψία
    • Φωτοφοβία, λήθαργος με προοδευτική επιβάρυνση προς κώμα και εστιακά νευρολογικά σημεία μπορεί να παρατηρηθούν 
    • Η πορεία ποικίλλει. Μπορεί να είναι ταχεία ή να ακολουθήσει μία πιο ήπια εξέλιξη

    ΑΙΤΙΑ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    Ενδημίες:

    • Ιός του απλού έρπητα τύποι 1 και 2
    • Ιός των Epstein-Barr
    • Ιός έρπητα ζωστήρα/ανεμοβλογιάς
    • Αδενοϊός
    • Λύσσα
    • Δάγγειος πυρετός
    • Ιός καλοήθους λευκοκυτταρικής χοριομηνιγγίτιδας
    • Ιός λοιμώδους μονοπυρηνώσεως
    • Ιός της Καλιφόρνια
    • Ιαπωνική Β-εγκεφαλίτιδα
    • Ρωσική εαρινή-καλοκαιρινή εγκεφαλίτιδα
    • Murray Valley (Ο ιός εγκεφαλίτιδας της κοιλάδας Murray (MVEV) είναι ένας ενδημικός ζωονοσογόνος φλαβοϊός στη βόρεια Αυστραλία και την Παπούα Νέα Γουινέα (αυστραλιανή εγκεφαλίτιδα ή Αυστραλιανή νόσος X). 

    Επιδημίες:

    • Αρμποϊοί (π.χ. εγκεφαλίτιδα του Σαιντ Λιούϊς, εγκεφαλίτιδα των ιπποειδών του Ανατολικού ημισφαιρίου, εγκεφαλίτιδα των ιπποειδών του Δυτικού ημισφαιρίου, εγκεφαλίτιδα των ιπποειδών της Βενεζουέλας)
    • Εντεροϊοί (πιο συχνά ιοί Coxsackie B)
    • Παρωτίτιδα
    • Έρπητα/ανεμοβλογιάς 
    • Γρίπης
    • HTLV III (HIV)

    4ed02888bdba40942e714ede6533d859 XL

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    • Πολλοί από τους παράγοντες που αναφέρθηκαν παράγουν περισσότερο βαριά νόσο στα νεογνά και στους ηλικιωμένους
    • Ταξίδι σε ενδημικές περιοχές
    • Έκθεση σε ενδιάμεσους ξενιστές/φορείς (π.χ. κουνούπια)
    • HIV θετικά άτομα

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    Βακτηριακές λοιμώξεις

    • Μηνιγγίτιδα
    • Απόστημα εγκεφάλου
    • Φυματίωση 
    • Νόσος εξ ονύχων γαλής

    Ρικετσιακές λοιμώξεις

    • Κηλιδώδης πυρετός των Βραχωδών ορέων 
    • Ερλιχίωση

    Σειροχαιτικές λοιμώξεις

    • Σύφιλη
    • Νόσος του Lyme
    • Λεπτοσπείρωση

    Άλλοι λοιμώδεις παράγοντες

    • Ελεύθερη αμοιβάδα (Νεγκλέρια, Ακανθαμοιβάδα)
    • Τοξοπλάσμωση
    • Ενδοκρανιακή αιμορραγία
    • Ενδοκρανιακός όγκος
    • Τραύμα
    • Θρομβοεμβολή
    • Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος
    • Χρήση τοξινών 
    • Υπογλυκαιμία

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    • Βασικός εργαστηριακός έλεγχος (γενική αίματος, βιοχημικός έλεγχος) είναι, συνήθως, φυσιολογικός ή μη ειδικά, οριακά, παθολογικός
    • Εξέταση εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ) είναι σημαντική:
    1. Λευκά (στο ΕΝΥ), συνήθως, αυξημένα (10-2.000 κύτταρα/mm3) αλλά μπορεί να είναι και φυσιολογικά, ειδικά σε ανοσοκατασταλμένο ξενιστή. Αρχικά υπερέχουν τα πολυμορφοπύρηνα, ακολούθως υπάρχει στροφή σε μονοπύρηνα κύτταρα
    2. Τα ερυθρά είναι φυσιολογικά (πιθανώς αυξημένα σε ιό απλού έρπητα)
    3. Το λεύκωμα είναι φυσιολογικό ή ελαφρά αυξημένο
    4. Το σάκχαρο μπορεί να είναι φυσιολογικό ή ελαφρά ελαττωμένο

    ba45d854096d11f0370f151b2fcca1b0

    Φάρμακα που μπορεί να μεταβάλλουν τα ευρ;hματα:

    Θεραπεία με στεροειδή μπορεί να καλύψει τη φλεγμονώδη απόκριση του ΕΝΥ

    Ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς μπορεί να έχουν φυσιολογικά ευρήματα από το ΕΝΥ

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    • Ποικίλλουν ανάλογα με την αιτιολογία
    • Συνήθως, προεξάρχει περιαγγειακή φλεγμονή
    • Οίδημα και εκφυλιστικές αλλοιώσεις του νευρικού ιστού
    • Σωμάτια Negri μπορεί να είναι ορατά στον εγκέφαλο, στον επιπεφυκότα και στο δέρμα από τη βάση του αυχένα σε ασθενείς με λύσσα

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

    • Ηλεκτροεγκεφαλογραφικά ευρήματα είναι, συνήθως, παθολογικά με παρουσία επιβραδυνόμενης ή επιληπτογόνου δραστηριότητας. Ανωμαλίες κροταφικού λοβού πρέπει να θέτουν υποψία εγκεφαλίτιδας από τον ιό του απλού έρπητα
    • Οι περισσότερες ιογενείς εγκεφαλίτιδες διαγιγνώσκονται από αύξηση τίτλων ειδικού αντι-ιϊκού αντισώματος στον ορό (2-3 εβδομάδες). Μία αύξηση κατά 4 φορές του τίτλου ενισχύει τη διάγνωση
    • Ο δείκτης ειδικού αντισώματος στο ΕΝΥ χρησιμοποιείται για επιβεβαίωση της παραγωγής ειδικού αντισώματος κατά συγκεκριμένου παθογόνου στον εγκέφαλο: προσδιορίζονται  IgG ειδικό αντίσωμα στον ορό και στο ΕΝΥ καθώς και αλβουμίνη ορού και ΕΝΥ. Η λοίμωξη είναι πιθανή όταν ο λόγος ειδικού αντισώματος/αλβουμίνης είναι μεγαλύτερος στο ΕΝΥ απ' ό,τι στον ορό
    • Προσδιορισμός αντιγόνου στο ΕΝΥ με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης είναι χρήσιμος στις περιπτώσεις λοιμώξεως με ιούς του απλού έρπητα και εντεροϊούς, αλλά είναι διαθέσιμος, μόνο, σε μερικά ακαδημαϊκά κέντρα
    • Στο 60% των περιπτώσεων λοιμώξεως με εντεροϊούς είναι δυνατόν οι εντεροϊοί να ανακαλλιεργηθούν από το ΕΝΥ, αλλά οι λοιποί ιογενείς παράγοντες βρίσκονται σε τόσο μικρές ποσότητες που αυτό είναι αδύνατο 

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    Απεικονιστικές μελέτες (Αξονική Τομογραφία, Μαγνητική Τομογραφία  εγκεφάλου) μπορεί να είναι φυσιολογικές αρχικά. Αργότερα μπορεί να φανούν μη ειδικές αλλοιώσεις. Επίσης παθολογία κροταφικού λοβού υποδηλώνει συχνότερα λοίμωξη από τον ιό του απλού έρπητα

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    Βιοψία εγκεφάλου μπορεί να είναι χρήσιμη σε μερικές περιπτώσεις, ειδικά για την διάγνωση περαπεύσιμων αιτίων

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    • Διατήρηση επαρκούς αναπνευστικής και κυκλοφορικής υποστήριξης
    • Έλεγχος εγκεφαλικού οιδήματος αν είναι αναγκαίος (υπεραερισμός, ωσμωτική διούρηση)
    • Αντιεπιληπτική θεραπεία όταν χρειάζεται
    • Παρακολούθηση για σύνδρομο απρόσφορης έκκρισης αντιδιουρητικής ορμόνης (ΣΑΕΑΔΟ)

     ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΙΟΓΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑΣ

    Όπως επιβάλλεται η κλινική εικόνα

    ΔΙΑΙΤΑ

    Όπως επιβάλλει η κλινική εικόνα. Πιθανώς να απαιτείται περιορισμός υγρών για ΣΑΕΑΔΟ ή εγκεφαλικό οίδημα

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    Συμβουλές στους ταξιδιώτες σε ειδικές περιοχές (π.χ. Ιαπωνία για την Ιαπωνική εγκεφαλίτιδα, στην Αφρική για πολλές λοιμώξεις που μεταδίδονται με αρθρόποδα)

    5e3eae3e7d5f3

    ΦΑΡΜΑΚΑ 

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    Η θεραπεία της ιογενούς εγκεφαλίτιδας είναι κατά κύριο λόγο υποστηρικτική με ενδοφλέβια αντιική θεραπεία, επειδή δεν υπάρχει ειδική ιατρική θεραπεία για τις περισσότερες ιογενείς λοιμώξεις που εμπλέκουν το κεντρικό νευρικό σύστημα. Τα άτομα μπορεί να απαιτούν εντατική φροντίδα για συχνές νευρολογικές εξετάσεις ή αναπνευστική υποστήριξη και θεραπεία για διαταραχές ηλεκτρολυτών, αυτόνομη διαταραχή και νεφρική και ηπατική δυσλειτουργία, καθώς και για επιληπτικές κρίσεις και επιληπτική κατάσταση. Μια πολύ συγκεκριμένη εξαίρεση είναι η εγκεφαλίτιδα του ιού του απλού έρπητα (HSV), η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί με ασυκλοβίρη για 2 έως 3 εβδομάδες εάν χορηγηθεί αρκετά νωρίς. Η Acyclovir μειώνει σημαντικά τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα της εγκεφαλίτιδας HSV και περιορίζει τις μακροχρόνιες γνωστικές διαταραχές που εμφανίζονται με την ασθένεια. Ως εκ τούτου, και επειδή ο HSV είναι η πιο κοινή αιτία της ιογενούς εγκεφαλίτιδας, η ασυκλοβίρη χορηγείται συχνά το συντομότερο δυνατό σε όλους τους ασθενείς που είναι ύποπτοι ότι έχουν ιογενή εγκεφαλίτιδα ακόμη και αν η ακριβής ιική προέλευση δεν είναι ακόμη γνωστή. Η αντοχή στον ιό στην ακυκλοβίρη, σπάνια, εμφανίζεται, κυρίως μεταξύ των ανοσοκατεσταλμένων, οπότε θα πρέπει να χρησιμοποιείται η foscarnet. Παρόλο που δεν είναι τόσο αποτελεσματικά, τα ανάλογα νουκλεοσιδίων χρησιμοποιούνται και για άλλους ιούς του έρπητα, όπως η ακυκλοβίρη, με πιθανά συμπληρωματικά κορτικοστεροειδή για ανοσοϊκανά άτομα, για εγκεφαλίτιδα του ιού της ανεμοβλογιάς-ζωστήρα και συνδυασμό γκανσικλοβίρης και φοσκαρνέτης για εγκεφαλίτιδα κυτταρομεγαλοϊού. Η ενδοκρανιακή πίεση (ICP) είναι σημαντική για παρακολούθηση, καθώς, η αυξημένη ICP σχετίζεται με κακή πρόγνωση. Η αυξημένη ICP μπορεί να ανακουφιστεί με στεροειδή και μαννιτόλη, αν και υπάρχουν περιορισμένα δεδομένα για την αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας θεραπείας όσον αφορά την ιογενή εγκεφαλίτιδα. Οι σπασμοί μπορούν να αντιμετωπιστούν με βαλπροϊκό οξύ ή φαινυτοΐνη. Η επιληπτική κατάσταση μπορεί να απαιτεί βενζοδιαζεπίνες. Τα αντιψυχωσικά φάρμακα μπορεί να χρειαστούν για σύντομο χρονικό διάστημα εάν υπάρχουν εναλλαγές συμπεριφοράς. Δεδομένης της πιθανότητας εμφάνισης επιπλοκών από ιογενή εγκεφαλίτιδα, μια διεπιστημονική ομάδα αποτελούμενη από κλινικούς, θεραπευτές, ειδικούς αποκατάστασης και λογοθεραπευτές είναι σημαντική για να βοηθήσει τους ασθενείς.

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    Για βαριές περιπτώσεις ίσως απαιτείται παρακολούθηση ενδοκράνιας πίεσης

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    Χρήση κατάλληλων αποτρεπτικών ουσιών για τα έντομα

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Ποικίλλουν ανάλογα με τον αιτιολογικό παράγοντα
    • Η εγκεφαλίτιδα του απλού έρπητα έχει τη μεγαλύτερη νοσηρότητα και θνητότητα από τις συνήθεις ιογενείς εγκεφαλίτιδες (αθεράπευτος ασθενής - θνητότητα 70%. < 5% των επιβιούντων έχουν φυσιολογική νευρολογική λειτουργία)

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    • Δύσκολο να προδικάσουμε την πρόγνωση. Μερικώς βασιζόμαστε στον λοιμώδη παράγοντα (π.χ. ιός απλού έρπητα βαριά, ανεμοβλογιά ήπια)
    • Όσον αφορά στον ιό του απλού έρπητα, αν δοθεί πολύ πρώιμα η θεραπεία βελτιώνει την πρόγνωση, ειδικά πριν ο ασθενής φτάσει σε κώμα)

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό:

    • Λοιμώξεις από αρμποϊούς είναι περισσότερο συχνά συμπτωματικές στα παιδιά παρά στους ενήλικες
    • Νεογνά - βρέφη βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο για προσβολή ΚΝΣ από ιούς απλού έρπητα - εντεροϊούς 

    Γηριατρικό: Επίσης σε κίνδυνο για βαριά νόσο

    ΚΥΗΣΗ

    Ο κίνδυνος για ένα βρέφος να μολυνθεί με τον ιό του απλού έρπητα από μία μητέρα που έχει λοίμωξη γεννητικών οργάνων και γεννάει με την κολπική οδό είναι 40%-πέφτει στο 3-5% σε περίπτωση επανενεργοποίησης παλαιών βλαβών. Οι εντεροϊοί μπορεί να μεταδοθούν διαπλακουντιακά στο έμβρυο. Επάγουν νεογνική νόσο σε περίπτωση λοιμώξεως της μητέρας αμέσως πριν τον τοκετό

    image 2

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Λοίμωξη από τον Ιό Epstein-Barr

    Απλός έρπητας

    Ερυθρά

    Επιληπτική κατάσταση

    Έρπης ζωστήρας

    HIV λοίμωξη και AIDS

    Χρήσιμες πληροφορίες για την ημικρανία

    Χρήσιμες πληροφορίες για την τοξοπλάσμωση

    Μηνιγγίτιδα

    Ιός του δυτικού Νείλου

    Λεπτομηνιγγική καρκινωμάτωση

    www.emedi.gr

     

     

     

  • Χρήσιμες πληροφορίες για τη δυσκοιλιότητα Χρήσιμες πληροφορίες για τη δυσκοιλιότητα

    H δυσκοιλιότητα είναι βασανιστική

    Δυσκοιλιότητα είναι η ελαττωμένη σε συχνότητα, δύσκολη αποβολή κοπράνων, τα οποία είναι πολύ σκληρά.

    Επειδή, κάθε ασθενής έχει το δικό του πρότυπο δυσκοιλιότητας, θα πρέπει να αναζητείται επιμελώς η περιγραφή των ενοχλημάτων.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Πεπτικό

    Γενετική: Άγνωστη (η διαταραχή μπορεί να είναι οικογενής)

    Επικρατέστερη ηλικία: Προσβάλλονται όλες οι ηλικίες. Είναι συχνότερη στα ηλικιακά άκρα (βρεφική και γεροντική ηλικία)

    Επικρατέστερο φύλο: Γυναίκες > Άνδρες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    • Μικρότερη συχνότητα κενώσεων από αυτή που ο ασθενής θεωρεί φυσιολογική
    • Αποβολή μικρότερου όγκου κοπράνων ή κοπράνων που είναι περισσότερο συμπαγή από το φυσιολογικό κατά τον ασθενή
    • Απώλεια της συνηθισμένης έπειξης προς αφόδευση
    • Δυσκολία κατά την διάβαση των κοπράνων από το ορθό
    • Επώδυνη αφόδευση
    • Αίσθημα ατελούς κένωσης του εντέρου
    • Ενσφήνωση συμπυκνωμένων κοπράνων στον ορθό
    • Αίσθημα κακουχίας, που συχνά περιλαμβάνει αίσθημα πλήρωσης του υπογαστρίου και κεφαλαλγίες, το οποίο ο ασθενής αποδίδει στην ανεπαρκή κένωση του εντέρου
    • Τεινεσμός

    ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    • Ηλεκτρολυτικές ή ορμονικές διαταραχές
    • Συγγενή κωλύματα, όπως αναγγλιονικό μεγάκολο (νόσος του Hirschsprung) ή υπερβολικά επιμηκυσμένο, διογκωμένο παχύ έντερο (δολιχόκολο)
    • Συγγενής ή επίκτητη νευρομυϊκή εντερική δυσλειτουργία (ψευδοαπόφραξη)
    • Συνυπάρχουσα νόσος, τραυματισμός ή αναπηρία
    • Μηχανικό κώλυμα του εντέρου (απόφραξη ή ειλεός, από οποιαδήποτε αιτία)
    • Ανεπαρκής πρόσληψη υγρών
    • Παρενέργειες φαρμάκων (π.χ. αντιχολινεργικά, οπιούχα)
    • Χρόνια κατάχρηση καθαρτικών ή υπακτικών
    • Διανοητικοί, συναισθηματικοί, περιβαλλοντικοί παράγοντες
    • Επώδυνη αφόδευση λόγω νόσων του πρωκτικού δακτυλίου (όπως ραγάδες) 

    Constipation 600x600

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    • Πάροδος της ηλικίας 
    • Νευρώσεις
    • Πολυφαρμακία
    • Καθιστικός τρόπος ζωής ή κατάκλιση

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    • Η πιο συχνή δυσκολία έγκειται στη διάκριση μεταξύ οργανικού ή λειτουργικού αιτίου
    • Μερικές φορές η κακά πληροφορημένη υπερβολικά τυπολατρική, καταναγκαστική μητέρα είναι αυτή που απαιτεί κατά βάση την προσοχή του γιατρού, παρά το δυσκοίλιο βρέφος της

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    Δεν βοηθούν (εκτός αν υποδεικνύουν κάποια άλλη σχετική νόσο)

    • Γενική εξέταση αίματος για την ανεύρεση αναιμίας που μπορεί να οφείλεται σε ορθοκολικό καρκίνο

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    • Κανένα σταθερό, λειτουργική δυσκοιλιότητα
    • Διακοπή ή απώλεια των ενδοτοιχωματικών γαγγλίων του εντέρου σε συγκεκριμένες περιπτώσεις συγγενούς ή επικτήτου μεγακόλου
    • Νευρομυϊκές διαταραχές σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ψευδοαπόφραξης

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

    • Σε μερικές περιπτώσεις χρόνιας δυσκοιλιότητας, μέτρηση του χρόνου διάβασης ειδικών ουσιών που σημαίνουν τα κόπρανα και χορηγούνται από του στόματος, μπορεί να βοηθήσει στη διαφορική διάγνωση μεταξύ των κωλυμάτων
    • Μέτρηση της αυτόματης ορθοπρωκτικής κινητικότητας σε ασθενείς με υποψία νόσου του Hirschsprung ή άλλων διαταραχών της αυτόματης ορθοπρωκτικής κινητικότητας 
    • Ορθοσιγμοειδογραφία για τον προσδιορισμό ανατομικών ανωμαλιών

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    • Σε βαριές οξείες ή χρόνιες ενοχλητικές περιπτώσεις, μία απλή ακτινογραφία κοιλίας, μπορεί να βοηθήσει στον καθορισμό της έκτασης και της φύσης του προβλήματος
    • Βαριούχος υποκλυσμός και, σε επιλεγμένους ασθενείς, βαριούχο γεύμα, ενδείκνυνται για επίμονες καταστάσεις
    • Ακτινοσκόπηση της διάβασης του βαρίου, που εξέρχεται από το, ορθοσιγμοειδές τμήμα του εντέρου (ορθοσιγμοειδογραφία). Μπορεί να βοηθήσει στην ανεύρεση του αιτίου των διαταραχών της κένωσης επιλεγμένων ασθενών

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    • Η δακτυλική εξέταση του ορθού και του πρωκτού είναι απαραίτητη σε κάθε περίπτωση
    • Η πρωκτοσιγμοειδοσκόπηση ενδείκνυται στην πλειονότητα των περιπτώσεων
    • Η κολονοσκόπηση χρειάζεται σπανίως, εκτός από τις εξής περιπτώσεις: για τον καθορισμό μιας βλάβης που ανευρίσκεται με τον βαριούχο υποκλυσμό, όταν υπάρχουν ενδείξεις σιδηροπενικής αναιμίας και ορατό ή κρυφό αίμα στα κόπρανα

    What to do in constipation

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    • Προσπάθεια αποφυγής φαρμάκων που μπορούν να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τη δυσκοιλιότητα
    • Η σποραδική χρήση υποκλυσμών (μισό λίτρο χλιαρού νερού) μπορεί να βοηθήσει μερικούς ασθενείς
    • Αποφυγή της αποκαλούμενης υψηλής εντερικής πλύσης
    • Αύξηση της πρόσληψης υγρών

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    Ενθαρρύνετε επαρκή εξάσκηση

    ΔΙΑΙΤΑ

    • Όταν δεν υπάρχει εμφανές κώλυμα, δίαιτα με τροφές που αυξάνουν τον όγκο κοπράνων, όπως φρούτα, λαχανικά, σιτηρά ολικής αλέσεως
    • Ενθαρρύνετε την αύξηση της πρόσληψης υγρών 

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Επεξήγηση, με απλά λόγια, της φυσιολογικής λειτουργίας του εντέρου
    • Καθησυχάστε τους ασθενείς ότι η συχνότητα των κενώσεων ποικίλλει και ότι παροδική, ήπια δυσκοιλιότητα δεν έχει βλαβερές επιπτώσεις στην καλή κατάσταση του οργανισμού
    • Οδηγίες συνεχούς εκπαίδευσης του εντέρου, δηλαδή αναμονή επαρκούς χρονικού διαστήματος για την κένωση του εντέρου, σε ήσυχο περιβάλλον. Οδηγίες για τη λήψη κατάλληλης στάσης, όπως μερική κάμψη των μηρών προς την κοιλιά

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    Η θεραπεία της δυσκοιλιότητας θα πρέπει να εστιάζεται στην υποκείμενη αιτία εάν είναι γνωστή. Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Αριστείας Φροντίδας (NICE) διαιρεί τη δυσκοιλιότητα σε ενήλικες σε δύο κατηγορίες - χρόνια δυσκοιλιότητα άγνωστης αιτίας και δυσκοιλιότητα λόγω οπιούχων. Στη χρόνια δυσκοιλιότητα άγνωστης αιτίας, η κύρια θεραπεία περιλαμβάνει την αυξημένη πρόσληψη νερού και φυτικών ινών (είτε διαιτητικά είτε ως συμπληρώματα). Η συνήθης χρήση καθαρτικών ή κλύσματος αποθαρρύνεται, καθώς η μετακίνηση του εντέρου μπορεί να εξαρτάται από τη χρήση τους. 

    • Συμπληρώματα ινών

    Τα συμπληρώματα διαλυτών ινών όπως το psyllium θεωρούνται γενικά θεραπεία πρώτης γραμμής για χρόνια δυσκοιλιότητα, σε σύγκριση με τις αδιάλυτες ίνες, όπως, το πίτουρο σίτου. Οι παρενέργειες των συμπληρωμάτων ινών περιλαμβάνουν φούσκωμα, μετεωρισμός, διάρροια και πιθανή δυσαπορρόφηση σιδήρου, ασβεστίου και ορισμένων φαρμάκων. Ωστόσο, οι ασθενείς με δυσκοιλιότητα που προκαλείται από οπιούχα πιθανότατα δεν θα επωφεληθούν από συμπληρώματα ινών.

    • Καθαρτικά

    Εάν χρησιμοποιούνται καθαρτικά, το γάλα μαγνησίας ή η πολυαιθυλενογλυκόλη συνιστάται ως παράγοντες πρώτης γραμμής λόγω του χαμηλού κόστους και της ασφάλειάς τους. Τα διεγερτικά πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο εάν αυτό δεν είναι αποτελεσματικό. Σε περιπτώσεις χρόνιας δυσκοιλιότητας, η πολυαιθυλενογλυκόλη φαίνεται ανώτερη από τη λακτουλόζη. Τα προκινητικά φάρμακα χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της γαστρεντερικής κινητικότητας. Ορισμένοι νέοι παράγοντες έχουν δείξει θετικά αποτελέσματα στη χρόνια δυσκοιλιότητα. Αυτές περιλαμβάνουν την προυκαλοπρίδη και τη λιπιπροστόνη. Το Cisapride είναι ευρέως διαθέσιμο σε χώρες του τρίτου κόσμου, αλλά έχει αποσυρθεί στο μεγαλύτερο μέρος της Δύσης. Δεν έχει αποδειχθεί ότι έχει όφελος από τη δυσκοιλιότητα, ενώ πιθανώς προκαλεί καρδιακές αρρυθμίες και θανάτους. 

    • Κλύσματα

    Τα κλύσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να παρέχουν μια μορφή μηχανικής διέγερσης. Ένας μεγάλος όγκος ή υψηλός κλύσμα μπορεί να δοθεί για τον καθαρισμό όσο το δυνατόν περισσότερων από το κόλον από τα κόπρανα, και το διάλυμα που χορηγείται συνήθως περιέχει σαπούνι από καστίλη που ερεθίζει την επένδυση του παχέος εντέρου με αποτέλεσμα αυξημένη επείγουσα ανάγκη για αφόδευση. Ωστόσο, ένα χαμηλό κλύσμα είναι γενικά χρήσιμο μόνο για τα κόπρανα στο ορθό και όχι στον εντερικό σωλήνα. 

    • Φυσική παρέμβαση

    Η δυσκοιλιότητα που αντιστέκεται στα παραπάνω μέτρα μπορεί να απαιτεί φυσική παρέμβαση, όπως χειροκίνητη διάσπαση (η φυσική απομάκρυνση των κρουσμένων κοπράνων χρησιμοποιώντας τα χέρια). Η τακτική άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της χρόνιας δυσκοιλιότητας.

    • Χειρουργική επέμβαση

    Σε πυρίμαχες περιπτώσεις, μπορούν να εκτελεστούν διαδικασίες για την ανακούφιση της δυσκοιλιότητας. Η διέγερση του ιερού νεύρου έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματική σε μια μειοψηφία περιπτώσεων. Η κολεκτομή με ειλεορθική αναστόμωση είναι μια άλλη επέμβαση που πραγματοποιείται μόνο σε ασθενείς που είναι γνωστό ότι έχουν αργό χρόνο μετάβασης του παχέος εντέρου και στους οποίους είτε μια διαταραχή αφόδευσης είτε έχει υποβληθεί σε θεραπεία είτε δεν υπάρχει. Επειδή, πρόκειται για μια σημαντική επέμβαση, οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν σημαντικό κοιλιακό άλγος, απόφραξη του εντέρου και μετεγχειρητικές λοιμώξεις. Επιπλέον, έχει ένα πολύ μεταβλητό ποσοστό επιτυχίας και εξαρτάται από την περίπτωση.

    dyskoiliotita stin egkymosyni pos na tin antimetopiseis 16205 XL

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ

    Οι περιπτώσεις που θεωρούνται απλά περιστατικά λειτουργικής δυσκοιλιότητας, όταν επιμένουν, θα πρέπει να διευρύνονται για την πιθανή ανεύρεση οργανικού αιτίου

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    Επειδή για μερικούς ασθενείς υπάρχει συμπεριφεριολογική τάση προς τη δυσκοιλιότητα θα πρέπει να δίνονται συμβουλές που αφορούν τη σωστή δίαιτα και την εκπαίδευση του εντέρου, θα πρέπει επίσης, να χορηγούνται συμπληρωματικά φάρμακα που αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων, από καιρού εις καιρόν

     ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

    • Σε βαριές, μακροχρόνιες περιπτώσεις - επίκτητο μεγάκολο
    • Σε κατάχρηση καθαρτικών - έκπλυση από υγρά και ηλεκτρολύτες. Επαναλαμβανόμενη κατάχρηση μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή κόλου
    • Εξελκώσεις του ορθού (κοπρανώδες έλκος) λόγω επαναλαμβανόμενης ενσφήνωσης κοπράνων

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ 

    Δυσκοιλιότητα που είναι σπάνια, παροδική και ανταποκρίνεται σε απλά θεραπευτικά μέτρα, είναι αβλαβής. Η καθ' έξιν δυσκοιλιότητα μπορεί να προκαλεί ενοχλήσεις εφ' όρου ζωής

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Εξασθένιση, είτε γενικευμένη όπως στους ηλικιωμένους ή προκαλούμενη από συγκεκριμένη υποβόσκουσα νόσο

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: Μερικές φορές είναι η αποπροσανατολισμένη, υπερβολικά πιεστική μητέρα που χρειάζεται ιατρική φροντίδα, παρά το δυσκοίλιο βρέφος. Νόσος του Hirschsprung

    Γηριατρικό:

    • Ηλικιωμένα άτομα, με φυσιολογική εντερική λειτουργία καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους σπάνια αναπτύσσουν δυσκοιλιότητα μόνο εξαιτίας της ηλικίας τους 
    • Άτομα με χρόνια προδιάθεση για δυσκοιλιότητα, δυσκολεύονται ακόμη περισσότερο με την πάροδο της ηλικίας τους
    • Με την πάροδο της ηλικίας υπάρχει αύξηση της επίπτωσης ορθοκολικού καρκίνου, ο οποίος μπορεί να σχετίζεται με τη δυσκοιλιότητα

    ΚΥΗΣΗ

    Γυναίκες με προδιάθεση για δυσκοιλιότητα, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα κατά το 3ο τρίμηνο της κύησης. Θα χρειαστούν, τότε, τροποποίηση της δίαιτας τους και συμπληρώματα

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τη δυσκοιλιότητα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τη δυσκοιλιότητα

    32119

    Διαβάστε, επίσης,

    Εντερική απόφραξη

    Καρκίνος παχέος εντέρου

    Χάρτης κοιλιακού πόνου

    Φασιολοψίαση

    Κυστική ίνωση

    Έμφραγμα μεσεντερίου

    Εκκολπωματική νόσος

    Κήλες

    Μήπως έχετε πόνο στην πύελο;

    Αμυλάση

    Η αποτελεσματικότερη θεραπεία για τη δυσκοιλιότητα

    Πρόπτωση του ορθού

    Πώς θα καταλάβετε την εντερική απόφραξη

    Ηλεκτροπληξία

    Παθήσεις οξείας χειρουργικής κοιλίας

    Πώς θα αναγνωρίσετε τον πόνο της σκωληκοειδίτιδας

    Μήπως έχετε πολλά αέρια;

    Κολονοσκόπηση

    Επικίνδυνοι πόνοι

    Πόνος στην κοιλιά, αλλά που;

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με φύλλα Αιγύπτου

    Η δυσκοιλιότητα είναι αιτία πολλών ασθενειών

    Να τρώτε ντομάτες κάνουν καλό

    Πώς αποβάλλονται οι τοξίνες από το έντερο

    Πώς αποβάλλονται οι τοξίνες από το ανθρώπινο σώμα

    Χρήσιμες πληροφορίες για τον ορθοκολικό καρκίνο

    Δυσκοιλιότητα σε ογκολογικούς ασθενείς - Emedi

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με νεράντζια

    Να τρώτε παντζάρια κάνουν καλό

    Όλες οι ασθένειες ξεκινούν από το έντερο

    Ιατρικές συνταγές με ψύλλιο

    Χρήσιμες συμβουλές για τα λαχανικά

    Εκκολπωματική νόσος

    Ορθομοριακή αποτοξίνωση του γαστρεντερικού συστήματος

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με ελιά

    Συμπληρώματα διατροφής για τις παθήσεις του πεπτικού

    Βιοανάδραση ορθού

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με την φραγκοσυκιά

    Σιταρόχορτο

    Γλυκοκολοκυθιά

    Το ελληνικό φαρμακείο της φύσης σας προσφέρει μια υπερτροφή

    Βιοανάδραση

    Ραγάδα δακτυλίου

    Μήπως έχετε φούσκωμα μετά το φαγητό;

    Προϊόντα ολικής αλέσεως

    Δυσκοιλιότητα και ομοιοπαθητική

    Ο καφές κάνει καλό στην υγεία

    Ιατρικές συνταγές με γαϊδουράγκαθο

    Οι αιμορροΐδες

    Αλόη Βέρα

    Βασιλικός πολτός

    Τα οφέλη από τις βραστές σαλάτες

    Αντιμετώπιση υπερασβεστιαιμίας

    Το καλύτερο γιαούρτι είναι ελληνικό

    Δαμάσκηνα

    Δίαιτα κατά της δυσκοιλιότητας

    Δισακοδύλη για άμεση ανακούφιση από τη δυσκοιλιότητα

    Άφθονα υγρά για τη δυσκοιλιότητα

    Πίνουμε το πρωί ζεστό νερό με λεμόνι

    Ντομάτα

    Ενδείξεις βελονισμού

    Το θαλασσινό αλάτι στην ομοιοπαθητική

    Lycopodium Clavatum

    Η λίστα με τα φιλικά βακτήρια

    Thuja occidentalis

    Χιτοζάνη

    Τα πιο συχνά βότανα και οι θεραπευτικές τους ιδιότητες

    Viscum album

    Σπόροι chia

    Δυσκοιλιότητα

    Μήπως έχετε πολλά αέρια;

    www.emedi.gr

     

     

  • Ίκτερος Ίκτερος

    Χρήσιμες πληροφορίες για τον ίκτερο

    Ο ίκτερος είναι ο κιτρινωπός χρωματισμός του δέρματος, λόγω, υψηλών επιπέδων χολερυθρίνης.

    Ο ίκτερος σε ενήλικες είναι, συνήθως, ένα σημείο που υποδηλώνει την παρουσία υποκείμενων ασθενειών που περιλαμβάνουν το μη φυσιολογικό μεταβολισμό αίμης, τη δυσλειτουργία του ήπατος ή την απόφραξη των χοληφόρων οδών.

    Ο επιπολασμός του ίκτερου σε ενήλικες είναι σπάνιος, ενώ ο ίκτερος στα μωρά είναι συχνός με περίπου 80% να επηρεάζεται κατά την πρώτη εβδομάδα της ζωής τους.

    Τα πιο συχνά συσχετιζόμενα συμπτώματα του ίκτερου είναι η φαγούρα, τα αποχρωματισμένα κόπρανα και τα σκούρα ούρα. 

    Τα φυσιολογικά επίπεδα χολερυθρίνης στο αίμα είναι κάτω από 1,0 mg/dl (17 μmol/l), ενώ τα επίπεδα άνω των 2-3 mg/dl (34-51 μmol/l), συνήθως, οδηγούν σε ίκτερο.

    Η υψηλή χολερυθρίνη αίματος χωρίζεται σε δύο τύπους - μη συζευγμένη χολερυθρίνη (έμμεση) και συζευγμένη χολερυθρίνη (άμεση).

    Η υψηλή έμμεση χολερυθρίνη μπορεί να οφείλεται σε υπερβολική διάσπαση των ερυθρών αιμοσφαιρίων, γενετικές καταστάσεις, όπως, το σύνδρομο Gilbert, σε νεογνικό ίκτερο ή προβλήματα του θυρεοειδούς.

    Η υψηλή άμεση χολερυθρίνη μπορεί να οφείλεται σε ασθένειες του ήπατος, όπως κίρρωση ή ηπατίτιδα, λοιμώξεις, φάρμακα ή απόφραξη των χοληφόρων. Η απόφραξη του χοληφόρου πόρου μπορεί να συμβεί λόγω χολόλιθων, καρκίνου ή παγκρεατίτιδας.

    Άλλες παθήσεις μπορεί, επίσης, να προκαλέσουν κιτρινωπό δέρμα, αλλά δεν είναι ίκτερος, συμπεριλαμβανομένης της καροτιναιμίας - η οποία μπορεί να αναπτυχθεί από την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων τροφίμων που περιέχουν καροτίνη - ή φαρμάκων, όπως, η ριφαμπκίνη. 

    Η θεραπεία του ίκτερου καθορίζεται, συνήθως, από την υποκείμενη αιτία. Εάν υπάρχει απόφραξη των χοληφόρων πόρων, απαιτείται, συνήθως, χειρουργική επέμβαση. 

    Η ιατρική διαχείριση μπορεί να περιλαμβάνει τη θεραπεία μολυσματικών αιτιών και τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής που θα μπορούσε να συμβάλει στον ίκτερο.

    Ο ίκτερος στα νεογέννητα μπορεί να αντιμετωπιστεί με φωτοθεραπεία ή με αφαιμαξομετάγγιση ανάλογα με την ηλικία, όταν η χολερυθρίνη είναι μεγαλύτερη από 4–21 mg/dl (68-360 μmol/l).

    Η φαγούρα μπορεί να βοηθηθεί με την αποστράγγιση της χοληδόχου κύστης ή με τη χρήση του ουρσοδεοξυχολικού οξέος.

    ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

    Ο ίκτερος σε ενήλικες είναι σπάνιος. Στον ανεπτυγμένο κόσμο, οι πιο συχνές αιτίες του ίκτερου είναι η απόφραξη του χοληφόρου πόρου ή η επαγόμενη από φάρμακα. Στον αναπτυσσόμενο κόσμο, η πιο συχνή αιτία του ίκτερου είναι μολυσματική όπως η ιογενής ηπατίτιδα, η λεπτοσπείρωση, η σχιστοσωμίαση ή η ελονοσία.

    page 3

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΙΚΤΕΡΟΥ

    Τα πιο συνηθισμένα σημεία του ικτέρου σε ενήλικες είναι ένας κιτρινωπός αποχρωματισμός της λευκής περιοχής του ματιού (σκληρού χιτώνα) και του δέρματος που υποδεικνύει μια χολερυθρίνη ορού τουλάχιστον 3 mg/dl. Άλλα, συχνά σημεία περιλαμβάνουν τα σκούρα ούρα (χολερυθρινουρία) και τα ωχρά, λιπαρά κόπρανα (στεατόρροια). Επειδή, η χολερυθρίνη είναι ερεθιστική για το δέρμα, ο ίκτερος συνδέεται, συνήθως, με σοβαρή φαγούρα. Ο επιπεφυκότας των ματιών είναι ευαίσθητος στην εναπόθεση χολερυθρίνης λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε ελαστίνη. Ελαφρές αυξήσεις της χολερυθρίνης στον ορό μπορούν, συνεπώς, να ανιχνευθούν από νωρίς παρατηρώντας το κιτρίνισμα του λευκού του ματιού.  Ένα πολύ λιγότερο συχνό σημείο ίκτερου, ειδικά, κατά την παιδική ηλικία είναι τα κιτρινωπά ή πρασινωπά δόντια. Στα αναπτυσσόμενα παιδιά, η υπερχολερυθριναιμία μπορεί να προκαλέσει έναν κίτρινο ή πράσινο χρωματισμό των δοντιών λόγω της εναπόθεσης χολερυθρίνης κατά τη διαδικασία της ασβεστοποίησης των δοντιών. Παρόλο που αυτό μπορεί να συμβεί σε παιδιά με υπερχολερυθριναιμία, δεν παρατηρείται χρωματισμός των δοντιών λόγω υπερχολερυθριναιμίας σε άτομα με ηπατική νόσο, σε ενήλικες. Διαταραχές που σχετίζονται με την αύξηση των επιπέδων της άμεσης χολερυθρίνης στον ορό κατά την πρώιμη ανάπτυξη μπορούν, επίσης, να προκαλέσουν χρωματισμό των δοντιών. 

    ΑΙΤΙΑ ΙΚΤΕΡΟΥ

    Τύποι Ικτέρου

    Ο ίκτερος είναι ένα σημείο που δείχνει την παρουσία υποκείμενων ασθενειών που περιλαμβάνουν το μη φυσιολογικό μεταβολισμό της χολερυθρίνης, τη δυσλειτουργία του ήπατος ή την απόφραξη της χολής.

    Γενικά, ο ίκτερος υπάρχει όταν τα επίπεδα χολερυθρίνης στο αίμα υπερβαίνουν τα 3 mg/dl.

    Ο ίκτερος κατατάσσεται σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα με το φυσιολογικό μηχανισμό που επηρεάζει η παθολογία.

    Οι τρεις κατηγορίες είναι:

    • Προηπατική/αιμολυτική: Η παθολογία συμβαίνει πριν από τον μεταβολισμό του ήπατος, είτε λόγω εγγενών αιτιών ρήξης των ερυθρών αιμοσφαιρίων είτε εξωγενών αιτιών της ρήξης των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
    • Ηπατική/ηπατοκυτταρική: Η παθολογία οφείλεται σε βλάβη των παρεγχυματικών ηπατικών κυττάρων.
    • Μεθηπατική/χολοστατική: Η παθολογία εμφανίζεται μετά από τη σύζευξη χολερυθρίνης στο ήπαρ, λόγω απόφραξης της χολικής οδού και/ή μειωμένης απέκκρισης της χολερυθρίνης.

    Προηπατικές αιτίες

    Ο προηπατικός ίκτερος προκαλείται, συνήθως, από έναν παθολογικό αυξημένο ρυθμό αιμόλυσης των ερυθροκυττάρων.

    Η αυξημένη διάσπαση των ερυθροκυττάρων - αυξημένη μη συζευγμένη χολερυθρίνη ορού - αυξημένη εναπόθεση της μη συζευγμένης χολερυθρίνης στους βλεννογόνους.

    Αυτές οι ασθένειες μπορεί να προκαλέσουν ίκτερο λόγω αυξημένης αιμόλυσης ερυθροκυττάρων:

    • Δρεπανοκυτταρική αναιμία
    • Σφαιροκυττάρωση
    • Θαλασσαιμία
    • Ανεπάρκεια πυροσταφυλικής κινάσης
    • Ανεπάρκεια G6PD
    • Μικροαγγειοπαθητική αιμολυτική αναιμία
    • Αιμολυτικό-ουραιμικό σύνδρομο
    • Σοβαρή ελονοσία (σε ενδημικές χώρες)

    Ηπατικές αιτίες

    Ο ηπατικός ίκτερος προκαλείται από μη φυσιολογικό μεταβολισμό του ήπατος της χολερυθρίνης. Οι κύριες αιτίες του ηπατικού ίκτερου είναι η σημαντική βλάβη στα ηπατοκύτταρα - λόγω μολυσματικών ασθενειών, λόγω φαρμάκων, αυτοάνοσης αιτιολογίας - ή, λιγότερο συχνά, λόγω κληρονομικών γενετικών ασθενειών.

    Ηπατικά αίτια ικτέρου:

    • Οξεία ηπατίτιδα
    • Χρόνια ηπατίτιδα
    • Ηπατοτοξικότητα
    • Κίρρωση
    • Ηπατίτιδα που προκαλείται από φάρμακα
    • Αλκοολική ηπατική νόσος
    • Το σύνδρομο Gilbert (που βρίσκεται περίπου στο 5% του πληθυσμού, έχει ως αποτέλεσμα τον ήπιο ίκτερο)
    • Σύνδρομο Crigler-Najjar, τύπος Ι
    • Σύνδρομο Crigler-Najjar, τύπος II
    • Λεπτοσπείρωση

    Μεθηπατικές αιτίες

    Ο μεθηπατικός ίκτερος (αποφρακτικός ίκτερος), προκαλείται από απόφραξη των χολικών αγωγών που μεταφέρουν χολή που περιέχει συζευγμένη χολερυθρίνη από το ήπαρ για απέκκριση.

    Μεθηπατικές αιτίες ικτέρου

    • Χοληδοχολιθίαση (χολόλιθοι χολικών αγωγών)
    • Καρκίνος του παγκρέατος στην κεφαλή του παγκρέατος
    • Στενώσεις χολικών οδών
    • Αθηρωμάτωση χολής
    • Πρωτογενής χολαγγειίτιδα των χοληφόρων
    • Χολόσταση της εγκυμοσύνης
    • Οξεία παγκρεατίτιδα
    • Χρόνια παγκρεατίτιδα
    • Παγκρεατικές ψευδοκύστεις
    • Το σύνδρομο του Mirizzi ή Καλοήθης Μηχανική Απόφραξη του κοινού Ηπατικού πόρου
    • Παράσιτα («συκώτι» Opisthorchiidae και Fasciolidae)

    slide 33

    ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΕΡΟΥ

    Ο ίκτερος προκαλείται, συνήθως, από μια υποκείμενη παθολογική διαδικασία που εμφανίζεται σε κάποιο σημείο κατά μήκος της φυσιολογικής οδού του μεταβολισμού της αίμης. Η βαθύτερη κατανόηση του φυσιολογικού μεταβολισμού της αίμης είναι απαραίτητη για την εκτίμηση της σημασίας των προηπατικών, ηπατικών και μεθηπατικών κατηγοριών αιτιών του ικτέρου. 

    Προηπατικός μεταβολισμός

    Όταν τα ερυθρά αιμοσφαίρια ολοκληρώνουν τη διάρκεια ζωής τους περίπου 120 ημέρες, ή εάν έχουν υποστεί βλάβη, ρήξη, καθώς, περνούν από το δικτυοενδοθηλιακό σύστημα, τα περιεχόμενα των κυττάρων συμπεριλαμβανομένης της αιμοσφαιρίνης απελευθερώνονται στην κυκλοφορία. Τα μακροφάγα φαγοκυτταρώνουν την αιμοσφαιρίνη και τη χωρίζουν σε αίμη και σφαιρίνη. Στη συνέχεια λαμβάνουν χώρα δύο αντιδράσεις με το μόριο αίμης. Η πρώτη αντίδραση οξείδωσης καταλύεται από το μικροσωμικό ένζυμο οξυγενάση της αίμης και οδηγεί σε χολοπρασίνη (χρωστική ουσία πράσινου χρώματος), σίδηρο και μονοξείδιο του άνθρακα. Το επόμενο βήμα είναι η αναγωγή της χολοπρασίνης σε μια κίτρινη χρωστική που ονομάζεται χολερυθρίνη από το κυτοσολικό ένζυμο αναγωγάση της χολοπρασίνης. Αυτή η χολερυθρίνη είναι «μη συζευγμένη», «ελεύθερη» ή «έμμεση» χολερυθρίνη. Περίπου 4 mg χολερυθρίνης ανά κιλό αίματος παράγονται κάθε μέρα. Η πλειονότητα αυτής της χολερυθρίνης προέρχεται από τη διάσπαση της αίμης από τα κατεστραμμένα ερυθρά αιμοσφαίρια στη διαδικασία που μόλις περιγράφηκε. Περίπου το 20% προέρχεται από άλλες πηγές αίμης, ωστόσο, συμπεριλαμβανομένης της αναποτελεσματικής ερυθροποίησης και της διάσπασης άλλων πρωτεϊνών που περιέχουν αίμη, όπως μυοσφαιρίνης και κυτοχρωμάτων. Η μη συζευγμένη χολερυθρίνη ταξιδεύει στο ήπαρ μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Επειδή, αυτή η χολερυθρίνη δεν είναι διαλυτή, μεταφέρεται μέσω του αίματος που συνδέεται με την αλβουμίνη του ορού.

    Ηπατικός μεταβολισμός

    Μόλις, η μη συζευγμένη χολερυθρίνη φτάσει στο ήπαρ, το ηπατικό ένζυμο 5'-διφωσφο-γλυκουρονικοσυλτρανσφεράση της ουριδίνης (είναι μια μικροσωμική γλυκοσυλτρανσφεράση που καταλύει τη μεταφορά του συστατικού γλυκουρονικού οξέος, σε ένα μικρό υδρόφοβο μόριο) συζεύγει χολερυθρίνη + γλυκουρονικό οξύ → διγλυκουρονίδη χολερυθρίνης (συζευγμένη χολερυθρίνη). Η χολερυθρίνη που έχει συζευχθεί από το ήπαρ είναι υδατοδιαλυτή και απεκκρίνεται στη χοληδόχο κύστη. 

    Μεθηπατικός μεταβολισμός

    Η χολερυθρίνη εισέρχεται στον εντερικό σωλήνα μέσω της χολής. Στον εντερικό σωλήνα, η χολερυθρίνη μετατρέπεται σε ουροχολινογόνο από τα συμβιωτικά εντερικά βακτήρια. Το μεγαλύτερο μέρος του ουροχιλινογόνου μετατρέπεται σε κοπροχολινογόνο και περαιτέρω οξειδώνεται σε κοπροχολίνη. Η κοπροχολίνη απεκκρίνεται μέσω περιττωμάτων, δίνοντας στα κόπρανα τον χαρακτηριστικό καφέ χρωματισμό. Ένα μικρό μέρος του ουροχολινογόνου απορροφάται ξανά στα γαστρεντερικά κύτταρα. Το περισσότερο απορροφημένο ουροχολινογόνο υφίστανται ηπατοχολική ανακυκλοφορία. Ένα μικρότερο μέρος του επαναπορροφημένου ουροχιλινογόνου διηθείται στους νεφρούς. Στα ούρα, το ουροχολινογόνο μετατρέπεται σε ουροχολίνη, η οποία δίνει στα ούρα το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα τους.

    Ανωμαλίες στον μεταβολισμό και την απέκκριση του αίματος

    Ένας τρόπος για να κατανοήσετε την παθοφυσιολογία του ίκτερου είναι να τον κατατάξετε σε διαταραχές που προκαλούν αυξημένη παραγωγή χολερυθρίνης (μη φυσιολογικός μεταβολισμός αίμης) ή μειωμένη απέκκριση χολερυθρίνης (μη φυσιολογική έκκριση αίμης). 

    Προηπατική παθοφυσιολογία

    Ο προηπατικός ίκτερος αποδίδεται σε παθολογική αύξηση της παραγωγής χολερυθρίνης.

    Η παθοφυσιολογία είναι αρκετά απλή: αυξημένος ρυθμός αιμόλυσης ερυθροκυττάρων - αυξημένη παραγωγή χολερυθρίνης - αυξημένη εναπόθεση χολερυθρίνης στους βλεννογόνους - εμφάνιση κίτρινης απόχρωσης.

    Ηπατική παθοφυσιολογία

    Ο ηπατικός ίκτερος (ηπατοκυτταρικός ίκτερος) οφείλεται σε σημαντική βλάβη στη λειτουργία του ήπατος - συμβαίνει θάνατος και νέκρωση των ηπατικών κυττάρων - μειωμένη μεταφορά χολερυθρίνης στα ηπατοκύτταρα. Η μεταφορά χολερυθρίνης στα ηπατοκύτταρα μπορεί να μειωθεί σε οποιοδήποτε σημείο μεταξύ της ηπατοκυτταρικής πρόσληψης της μη συζευγμένης χολερυθρίνης και της ηπατοκυτταρικής μεταφοράς της συζευγμένης χολερυθρίνης στη χοληδόχο κύστη. Επιπλέον, το επακόλουθο κυτταρικό οίδημα λόγω φλεγμονής προκαλεί μηχανική απόφραξη της ενδοηπατικής χολικής οδού. Συνήθως, οι παρεμβολές και στα τρία κύρια στάδια του μεταβολισμού της χολερυθρίνης - πρόσληψη, σύζευξη και απέκκριση - συνήθως, συμβαίνουν στον ηπατοκυτταρικό ίκτερο. Έτσι, θα υπάρχει μια ανώμαλη αύξηση τόσο της μη συζευγμένης όσο και της συζευγμένης χολερυθρίνης. Επειδή, η απέκκριση (το βήμα περιορισμού του ρυθμού), συνήθως, εξασθενεί στο μεγαλύτερο βαθμό, κυριαρχεί η συζευγμένη υπερχολερυθριναιμία. Η μη συζευγμένη χολερυθρίνη εισέρχεται ακόμα στα ηπατικά κύτταρα και συζεύγνυται με το συνηθισμένο τρόπο. Αυτή η συζευγμένη χολερυθρίνη επιστρέφεται στο αίμα, πιθανώς, με ρήξη των κορεσμένων χολικών καναλιών και άμεση εκκένωση της χολής στη λέμφο που αφήνει το συκώτι. Έτσι, το μεγαλύτερο μέρος της χολερυθρίνης στο πλάσμα γίνεται ο συζευγμένος τύπος παρά ο μη συζευγμένος τύπος, και αυτή η συζευγμένη χολερυθρίνη, η οποία δεν πήγε στο έντερο για να γίνει ουροχολινογόνο, δίνει στα ούρα το σκούρο χρώμα.

    Μεθηπατική παθοφυσιολογία

    Ο μεθηπατικός ίκτερος (αποφρακτικός ίκτερος) οφείλεται σε απόφραξη της απέκκρισης της χολής από τη χολική οδό - αυξημένη συζευγμένη χολερυθρίνη και χολικά άλατα. Σε πλήρη απόφραξη του χοληφόρου πόρου, η συζευγμένη χολερυθρίνη δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στην εντερική οδό - και δε γίνεται περαιτέρω μετατροπή της χολερυθρίνης σε ουροχολινογόνο - χωρίς κοπροχολίνη ή ουροχολίνη. Αντ 'αυτού, η περίσσεια συζευγμένης χολερυθρίνης διηθείται στα ούρα χωρίς ουροχολινογόνο στον αποφρακτικό ίκτερο. Η συζευγμένη χολερυθρίνη στα ούρα (χολερυθρινουρία) δίνει στα ούρα ένα ασυνήθιστα σκούρο καφέ χρώμα. Έτσι, η παρουσία ωχρών κοπράνων (η κοπροχολίνη απουσιάζει από τα κόπρανα) και σκούρων ούρων (συζευγμένη χολερυθρίνη που υπάρχει στα ούρα) υποδηλώνουν μια αποφρακτική αιτία ίκτερου. Επειδή, αυτά είναι θετικά σε πολλές καταστάσεις ηπατικού ίκτερου, δεν μπορούν να βοηθήσουν στη διάκριση της απόφραξης από άλλες αιτίες ηπατοκυτταρικού ίκτερου. 

    images 6

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΙΚΤΕΡΟΥ

    Οι περισσότεροι άνθρωποι που παρουσιάζουν ίκτερο θα έχουν αυξημένα επίπεδα ηπατικών ενζύμων στο αίμα, όπως οι αμινοτρανσφεράσες (ALT, AST) και η αλκαλική φωσφατάση (ALP) και η χολερυθρίνη (που προκαλεί τον ίκτερο). Επίσης, ελέγχονται και τα επίπεδα πρωτεϊνών, συγκεκριμένα, η ολική πρωτεΐνη και η αλβουμίνη. Άλλες εργαστηριακές εξετάσεις για τη λειτουργία του ήπατος περιλαμβάνουν τη γάμα γλουταμυλοτρανσπεπτιδάση (γ-GT) και το χρόνο προθρομβίνης (PT). Κανένα τεστ από μόνο του δε μπορεί να διαφοροποιήσει τις ταξινομήσεις του ίκτερου. Ένας συνδυασμός δοκιμών ηπατικής λειτουργίας, καθώς και άλλων ευρημάτων φυσικής εξέτασης είναι απαραίτητος για να καταλήξουμε σε διάγνωση.

    Εργαστηριακές δοκιμές

     Προηπατικός ίκτεροςΗπατικός ίκτεροςΜεθηπατικός ίκτερος
    Ολική Χολερυθρίνη Φυσιολογική/Αυξημένη Αυξημένη Αυξημένη
    Άμεση χολερυθρίνη Φυσιολογική Αυξημένη Αυξημένη
    Έμμεση χολερυθρίνη Φυσιολογική/Αυξημένη Αυξημένη Φυσιολογική
    Ουροχολινογόνο Φυσιολογικό/Αυξημένο Ελαττωμένο Ελαττωμένο/Αρνητικό
    Χρώμα ούρων Φυσιολογικό
    Σκούρο (Ουροχολινογόνο, άμεση χολερυθρίνη) Σκούρο(άμεση χολερυθρίνη)
    Χρώμα κοπράνων Σκούρο Ελαφρά ωχρό Ωχρά, άσπρα
    Αλκαλική φωσφατάση Φυσιολογικά Αυξημένη Πολύ αυξημένη
    SGOT & SGPT Πολύ αυξημένα Αυξημένη
    Άμεση χολερυθρίνη στα ούρα Δεν είναι παρούσα Παρούσα Παρούσα

    Ορισμένες διαταραχές των οστών και της καρδιάς μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση της αλκαλικής φωσφατάσης και των αμινοτρανσφερασών, επομένως, το πρώτο βήμα για τη διαφοροποίηση αυτών από τα προβλήματα του ήπατος είναι η σύγκριση των επιπέδων της γ-GT, η οποία θα αυξηθεί μόνο σε συγκεκριμένες για το ήπαρ καταστάσεις. Το δεύτερο βήμα είναι η διάκριση από τις αιτίες των χοληφόρων (χολοστατικός ίκτερος) ή του ηπατικού ικτέρου. Τα επίπεδα αλκαλικής φωσφατάσης και η γ-GT αυξάνονται μαζί, ενώ η ασπαρτική αμινοτρανσφεράση (AST) και η αμινοτρανσφεράση της αλανίνης (ALT) αυξάνονται διαφορετικά. Εάν τα επίπεδα αλκαλικής φωσφατάσης (10–45 IU/L) και γ-GT (18–85 IU/L) αυξάνονται αναλογικά τόσο υψηλά, όσο, τα επίπεδα AST (12–38 IU/L) και ALT (10–45 IU/L), αυτό δείχνει ένα χολοστατικό πρόβλημα. Από την άλλη πλευρά, εάν η άνοδος AST και ALT είναι σημαντικά υψηλότερη από την άνοδο της αλκαλικής φωσφατάσης και γ-GT, αυτό υποδηλώνει πρόβλημα στο ήπαρ. Τέλος, η διάκριση μεταξύ αιτιών ίκτερου στο ήπαρ, η σύγκριση των επιπέδων AST και ALT μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη. Τα επίπεδα AST θα είναι συνήθως υψηλότερα από το ALT. Αυτό εξακολουθεί να ισχύει στις περισσότερες ηπατικές διαταραχές εκτός από την ηπατίτιδα (ιογενής ή ηπατοτοξική). Η αλκοολική ηπατική βλάβη μπορεί να έχει φυσιολογικά τα επίπεδα SGPT, με τη SGOT να είναι 10 φορές υψηλότερη από την SGPT. Από την άλλη πλευρά, εάν η ALT ή SGPT είναι υψηλότερη από την AST ή SGOT, αυτό είναι ενδεικτικό  ηπατίτιδας. Τα επίπεδα των ALT και AST δεν συσχετίζονται καλά με την έκταση της ηπατικής βλάβης, αν και ταχείες πτώσεις σε αυτά τα επίπεδα από πολύ υψηλά επίπεδα μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρή νέκρωση. Τα χαμηλά επίπεδα λευκωματίνης τείνουν να υποδηλώνουν χρόνια πάθηση, ενώ είναι φυσιολογικά στην ηπατίτιδα και τη χολόσταση. Τα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων για το συκώτι συγκρίνονται συχνά από το μέγεθος των διαφορών τους, όχι από τον καθαρό αριθμό, καθώς και από τις αναλογίες τους. Η αναλογία SGOT: SGPT μπορεί να είναι ένας καλός δείκτης για το αν η διαταραχή είναι ηπατική αλκοολική βλάβη (πάνω από 10), κάποια άλλη μορφή ηπατικής βλάβης (πάνω από 1) ή ηπατίτιδας (λιγότερο από 1). Τα επίπεδα χολερυθρίνης μεγαλύτερα από 10 φορές υποδηλώνουν νεοπλαστική ή ενδοηπατική χολόσταση. Τα επίπεδα χαμηλότερα από αυτό τείνουν να υποδηλώνουν ηπατοκυτταρικά αίτια. Τα επίπεδα AST μεγαλύτερα από 15 φορές των φυσιολογικών δείχνουν οξεία ηπατοκυτταρική βλάβη. Λιγότερο από αυτό δείχνουν αποφρακτικές αιτίες. Τα επίπεδα αλκαλικής φωσφατάσης μεγαλύτερα από 5 φορές των φυσιολογικών  υποδηλώνουν απόφραξη, ενώ επίπεδα μεγαλύτερα από 10 φορές των φυσιολογικών υποδηλώνουν ότι προκαλείται από φάρμακα (τοξίνες), χολοστατική ηπατίτιδα ή μόλυνση από κυτταρομεγαλοϊό. Και οι δύο αυτές συνθήκες μπορεί, επίσης, να έχουν ALT και AST μεγαλύτερες από 20 φορές από τα φυσιολογικά επίπεδα. Τα επίπεδα γ-GT μεγαλύτερα από 10 φορές των φυσιολογικών υποδηλώνουν, συνήθως, χολόσταση. Τα επίπεδα 5-10 φορές πάνω από τα φυσιολογικά υποδηλώνουν ιογενή ηπατίτιδα. Τα επίπεδα λιγότερο από 5 φορές των φυσιολογικών δείχνουν τοξικότητα από φάρμακα. Η οξεία ηπατίτιδα θα έχει, συνήθως, επίπεδα ALT και AST αυξημένα 20-30 φορές πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα (πάνω από 1000) και μπορεί να παραμείνουν σημαντικά αυξημένα για αρκετές εβδομάδες. Η τοξικότητα της ακεταμινοφαίνης μπορεί να οδηγήσει σε επίπεδα ALT και AST μεγαλύτερα από 50 φορές των φυσιολογικών.

    Τα εργαστηριακά ευρήματα εξαρτώνται από την αιτία του ίκτερου.

    • Ούρα: συζευγμένη χολερυθρίνη, ουροχολινογόνο > 2 μονάδες, αλλά μεταβλητά (εκτός από τα παιδιά).
    • Οι πρωτεΐνες του πλάσματος εμφανίζουν χαρακτηριστικές αλλαγές.
    • Το επίπεδο της λευκωματίνης στο πλάσμα είναι χαμηλό, αλλά οι σφαιρίνες στο πλάσμα αυξάνονται λόγω του αυξημένου σχηματισμού αντισωμάτων.

    Η μη συζευγμένη χολερυθρίνη είναι υδρόφοβη και ως εκ τούτου δεν μπορεί να απεκκρίνεται στα ούρα. Έτσι, το εύρημα αυξημένου ουροχολινογόνου στα ούρα χωρίς την παρουσία χολερυθρίνης στα ούρα (λόγω της μη συζευγμένης κατάστασής του) υποδηλώνει αιμολυτικό ίκτερο. Το ουροχολινογό θα είναι μεγαλύτερο από 2 μονάδες (δηλαδή, η αιμολυτική αναιμία προκαλεί αυξημένο μεταβολισμό της αίμης με εξαίρεση τα βρέφη όπου δεν έχει αναπτυχθεί χλωρίδα του εντέρου). Αντίθετα, η συζευγμένη χολερυθρίνη είναι υδρόφιλη και επομένως μπορεί να ανιχνευθεί στα ούρα - χολερυθρινουρία - σε αντίθεση με τη μη συζευγμένη χολερυθρίνη που απουσιάζει από τα ούρα. 

    Απεικονιστικές εξετάσεις

    Υπερηχογράφημα, MRI & MRCP είναι χρήσιμες για την ανίχνευση της απόφραξης των χολικών αγωγών. 

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

    Ο κίτρινος αποχρωματισμός του δέρματος, ειδικά στις παλάμες και στα πέλματα, αλλά όχι στον σκληρό χιτώνα ή στο εσωτερικό του στόματος οφείλεται στην καροτιναιμία - μια ακίνδυνη κατάσταση.

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΚΤΕΡΟΥ

    Η θεραπεία του ίκτερου ποικίλει ανάλογα με την υποκείμενη αιτία. Εάν υπάρχει απόφραξη των χοληφόρων πόρων, απαιτείται, συνήθως, χειρουργική επέμβαση. Η χειρουργική επέμβαση σε ασθενείς με αποφρακτικό ίκτερο σχετίζεται με σημαντικά υψηλότερα ποσοστά επιπλοκών (69% έναντι 38%, P = 0,002) και θνησιμότητα. Η ιατρική αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει τη θεραπεία των μολυσματικών αιτιών και τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής που θα μπορούσε να συμβάλει στον ίκτερο. Η φαγούρα μπορεί να βοηθηθεί με την αποστράγγιση της χοληδόχου κύστης ή τη χρήση του ουρσοδεοξυχολικού οξέος. 

    ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΙΚΤΕΡΟΥ

    Η υπερχολερυθριναιμία, λόγω του μη συζευγμένου κλάσματος, μπορεί να προκαλέσει συσσώρευση χολερυθρίνης στην γκρίζα ύλη του κεντρικού νευρικού συστήματος, προκαλώντας δυνητικά μη αναστρέψιμη νευρολογική βλάβη που οδηγεί σε μια κατάσταση γνωστή ως πυρηνικός ίκτερος. Ανάλογα με το επίπεδο έκθεσης, τα αποτελέσματα κυμαίνονται από απαρατήρητη έως σοβαρή εγκεφαλική βλάβη και ακόμη και θάνατο. Τα νεογνά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε νευρολογικές βλάβες που προκαλούνται από την υπερχολεριθριναιμία και επομένως πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για μεταβολές στα επίπεδα χολερυθρίνης στον ορό τους. Άτομα με παρεγχυματική ηπατική νόσο που έχουν εξασθενημένη αιμόσταση μπορεί να αναπτύξουν αιμορραγικά προβλήματα.

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 

    Οι παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με υψηλά επίπεδα χολερυθρίνης στον ορό περιλαμβάνουν το φύλο των ανδρών, τις λευκές εθνικότητες και το ενεργό κάπνισμα. Τα μέσα επίπεδα ολικής χολερυθρίνης στον ορό σε ενήλικες βρέθηκαν να είναι υψηλότερα στους άνδρες (0,72 ± 0,004 mg/dL) σε σύγκριση με τις γυναίκες (0,52 ± 0,003 mg/dL). Υψηλότερα επίπεδα χολερυθρίνης σε ενήλικες βρίσκονται, επίσης, σε μη ισπανόφωνο λευκό πληθυσμό (0,63 ± 0,004 mg/dL) και μεξικάνικο αμερικανικό πληθυσμό (0,61 ± 0,005 mg/dL), ενώ χαμηλότερα σε μη ισπανόφωνο μαύρο πληθυσμό (0,55 ± 0,005 mg/dL). Τα επίπεδα χολερυθρίνης είναι υψηλότερα στους ενεργούς καπνιστές. 

    1ηεβδομάδατηςζωήςjpg

    Νεογνικός ίκτερος

    ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

    Ο ίκτερος στα βρέφη παρουσιάζεται με κιτρινισμένο δέρμα. Ο νεογνικός ίκτερος εξαπλώνεται κεφαλοουραία, επηρεάζοντας το πρόσωπο και το λαιμό πριν εξαπλωθεί στον κορμό και στα κάτω άκρα σε πιο σοβαρές περιπτώσεις. Άλλα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν υπνηλία, κακή σίτιση και σε σοβαρές περιπτώσεις, η μη συζευγμένη χολερυθρίνη μπορεί να διασχίσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να προκαλέσει μόνιμη νευρολογική βλάβη (πυρηνικός ίκτερος).

    ΑΙΤΙΑ

    Η πιο συνηθισμένη αιτία ίκτερου στα βρέφη είναι ο φυσιολογικός ίκτερος.

    Τα παθολογικά αίτια του νεογνικού ίκτερου περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

    • ίκτερος μητρικού γάλακτος
    • κληρονομική σφαιροκυττάρωση
    • ανεπάρκεια αφυδρογονάσης της 6-φωσφορικής γλυκόζης
    • ανεπάρκεια πυροσταφυλικής κινάσης
    • αυτοαντισώματα τύπου αίματος ABO / Rh
    • ανεπάρκεια άλφα 1-αντιτρυψίνης
    • σύνδρομο Alagille (γενετικό ελάττωμα που οδηγεί σε υποπλαστικούς ενδοηπατικούς χολικούς αγωγούς)
    • προοδευτική οικογενής ενδοηπατική χολόσταση
    • πυκνοκυττάρωση (λόγω έλλειψης βιταμινών)
    • κρετινισμός (συγγενής υποθυρεοειδισμός)
    • σηψαιμία ή άλλες μολυσματικές αιτίες

    ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

    Ο παροδικός ίκτερος του νεογνού είναι μια από τις πιο συχνές παθήσεις που συμβαίνουν σε νεογέννητα (παιδιά κάτω των 28 ημερών) με περισσότερο από ογδόντα τοις εκατό να επηρεάζεται κατά την πρώτη εβδομάδα της ζωής τους. Ο ίκτερος στα βρέφη, όπως και στους ενήλικες, χαρακτηρίζεται από αυξημένα επίπεδα χολερυθρίνης (ολική χολερυθρίνη ορού μεγαλύτερη από 5 mg/dL). Ο φυσιολογικός νεογνικός ίκτερος οφείλεται στην ανωριμότητα των ηπατικών ενζύμων που εμπλέκονται στο μεταβολισμό της χολερυθρίνης, του ανώριμου μικροβιώματος του εντέρου και στην αυξημένη διάσπαση της εμβρυϊκής αιμοσφαιρίνης (HbF). Ο ίκτερος του μητρικού γάλακτος προκαλείται από αυξημένη συγκέντρωση β-γλυκουρονιδάσης στο μητρικό γάλα - αποσυμπίεση και επαναπορρόφηση της χολερυθρίνης - επιμονή του φυσιολογικού ίκτερου με μη συζευγμένη υπερχλερυθριναιμία. Η έναρξη του ίκτερου του μητρικού γάλακτος αρχίζει εντός 2 εβδομάδων μετά τη γέννηση και διαρκεί 4-13 εβδομάδες. Ενώ οι περισσότερες περιπτώσεις ίκτερου νεογέννητου δεν είναι επιβλαβείς, εάν τα επίπεδα χολερυθρίνης είναι πολύ υψηλά, μπορεί να εμφανιστεί εγκεφαλική βλάβη - πυρηνικός ίκτερος οδηγώντας σε σημαντική αναπηρία. Ο πυρηνικός ίκτερος σχετίζεται με αυξημένη μη συζευγμένη χολερυθρίνη (η οποία δεν μεταφέρεται από τη λευκωματίνη). Τα νεογνά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε αυτό λόγω της αυξημένης διαπερατότητας του αιματοεγκεφαλικού φραγμού και της αυξημένης μη συζευγμένης χολερυθρίνης λόγω της κατανομής της εμβρυϊκής αιμοσφαιρίνης και της ανώριμης χλωρίδας του εντέρου. 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ

    Ο ίκτερος στα νεογέννητα είναι, συνήθως, παροδικός και εξαφανίζεται χωρίς ιατρική παρέμβαση. Σε περιπτώσεις όπου τα επίπεδα χολερυθρίνης στον ορό είναι μεγαλύτερα από 4–21 mg/dL (68-360 µmol/L), το βρέφος μπορεί να υποβληθεί σε θεραπεία με φωτοθεραπεία ή να γίνει αφαιμαξομετάγγιση ανάλογα με την ηλικία και την κατάσταση της πρόωρης ωριμότητας του βρέφους. Η φωτοθεραπεία (φως Bili) είναι, συχνά, το εργαλείο που χρησιμοποιείται για την έγκαιρη θεραπεία, το οποίο, συχνά, συνίσταται στην έκθεση του μωρού σε εντατική φωτοθεραπεία. Η ηλιοθεραπεία είναι αποτελεσματική θεραπεία, και έχει το πλεονέκτημα της υπεριώδους-Β, η οποία προάγει την παραγωγή βιταμίνης D. Η μέτρηση της χολερυθρίνης μειώνεται, επίσης, μέσω της απέκκρισης - κινήσεις του εντέρου και ούρηση - οι συχνές και αποτελεσματικές σιτίσεις είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση του ίκτερου στα βρέφη.

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τον ίκτερο

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τον ίκτερο

    7 52

     

    Διαβάστε, επίσης,

    Αλκοολική ηπατίτιδα

    Ερυθροβλάστωση του εμβρύου

    Θαλασσαιμία

    Τα σημεία τοξινών στο πρόσωπο

    Σύνδρομο συγγενούς ερυθράς

    Σύνδρομο υποτονικού βρέφους

    Πώς θα καταλάβετε ότι έχετε χολολίθους

    Για όσους έχουν παθήσεις παγκρέατος

    Κίρρωση του ήπατος

    Οξεία ηπατική ανεπάρκεια

    Οι απαραίτητες βιταμίνες για όσους έχουν αποφρακτικό ίκτερο

    Ιογενείς ηπατίτιδες

    Χρήσιμες πληροφορίες για την ηπατίτιδα C

    Διάγνωση ασθενειών από τα μάτια

    Συνταγές από ροφήματα για όλες τις ασθένειες

    Ενδοηπατική χολόσταση της κύησης

    Χολοκυστίτιδα

    Χολολιθίαση και πολύποδες της χοληδόχου κύστεως

    Χολερυθρίνη αίματος

    Οι τρανσαμινάσες αίματος

    Καρκίνος παγκρέατος

    Η γ-γλουταμυλική τρανσφεράση

    Καρκίνος ήπατος

    Εργαστηριακή διαφορική διάγνωση των ικτέρων

    Καροτιναιμία

    www.emedi.gr

     

     

     

     

  • Tοξιναιμία της κυήσεως Tοξιναιμία της κυήσεως

    Χρήσιμες πληροφορίες για την εκλαμψία

    Τοξιναιμία της κυήσεως ή εκλαμψία είναι η παρουσία σπασμών σε μία έγκυο ασθενή με σύνδρομο υπερτάσεως, οιδήματος και πρωτεϊνουρίας (προεκλαμψία), υπό την προϋπόθεση ότι η ασθενής δεν έχει υποκείμενη νευρολογική νόσο. Σχεδόν, όλες οι μετά τον τοκετό περιπτώσεις εμφανίζονται στις πρώτες 24 ώρες.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Αναπαραγωγικό, Νευρικό, Αίμα, Λεμφοποιητικό, Ανοσολογικό

    Γενετική: Φαίνεται ότι υπάρχει κάποια γενετική προδιάθεση. Το πρότυπο του ενός γονιδίου εξηγεί καλύτερα την εμφάνιση στο 25% των ατόμων με οικογενειακό ιστορικό, ωστόσο είναι πιθανή και πολυπαραγοντική κληρονομικότητα

    Επικρατέστερη ηλικία: Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν νέες γυναίκες, επειδή η υψηλότερη επίπτωση προεκλαμψίας απαντάται μεταξύ πρωτοτόκων γυναικών. Εν τούτοις, ηλικιωμένες (> 40 ετών) γυναίκες με προεκλαμψία έχουν 4 φορές υψηλότερη πιθανότητα ανάπτυξης σπασμών σε σχέση με τις γυναίκες 20 ετών

    Επικρατέστερο φύλο: Μόνο γυναίκες 

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Τονικοκλωνικοί σπασμοί (εστιακοί ή γενικευμένοι)
    • Πονοκέφαλος, οπτικές διαταραχές και επιγαστρικός ή πόνος δεξιού άνω τεταρτημορίου της κοιλιάς, συχνά, προηγείται των σπασμών
    • Σπασμοί μπορεί να εμφανίζονται άπαξ ή καθ' υποτροπή
    • Κώμα μετά τη γέννηση, κυάνωση (ποικίλλουσα)
    • Θερμοκρασίες > 39 βαθμούς κελσίου συμβατές με αιμορραγία ΚΝΣ
    • Διάχυτη ενδαγγειακή πήξη (ΔΕΠ), θρομβοπενία, δυσλειτουργία ήπατος, νεφρική ανεπάρκεια
    • Πρωτεϊνουρία
    • Πάνω από 30% μπορεί να μην έχουν οίδημα, 20% μπορεί να μην έχουν πρωτεϊνουρία
    • Φυσιολογική αρτηριακή πίεση, ακόμη και ως απόκριση στη θεραπεία, δεν μπορεί να αποκλείσει την πιθανότητα σπασμών
    • Αιμοσυμπύκνωση - προδιάθεση για πνευμονικό και εγκεφαλικό οίδημα μετά χορήγηση υγρών. Πρόκειται στην πραγματικότητα για περίσσεια εξωκυττάριου υγρού, το οποίο είναι δυσανάλογα κατανεμημένο στους εξωκυττάριους χώρους

    ΑΙΤΙΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Η ακριβής αιτία των σπασμών είναι άγνωστη
    • Φαίνεται απαραίτητη η συμμετοχή τροφοβλαστικού ιστού, που σε κάποιο τρόπο οδηγεί σε γενικευμένο αγγειόσπασμο
    • Έντονος σπασμός εγκεφαλικών αγγείων. Οι αιμορραγίες οφείλονται στην ανεπάρκεια του σπασμού να περιορίσει την πίεση διάχυσης στα τριχοειδή. Έτσι, υπάρχει αύξηση πιέσεως και σχάση αγγείων και κατ' ακολουθία αγγειογενές εγκεφαλικό οίδημα και δακτυλοειδείς αιμορραγίες

    eclampsia

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Νέες πρωτότοκες γυναίκες
    • Ηλικία πρώτου τοκετού > 35
    • Μαιευτικές καταστάσεις που σχετίζονται με πληθώρα χοριονικών λαχνών (πολύδυμη κύηση, τροφοβλαστική νόσος, ερυθροβλάστωση)
    • Προϋπάρχουσα υπέρταση ή νεφρική νόσος
    • Ισχυρό οικογενειακό ιστορικό προεκλαμψίας/εκλαμψίας
    • Φτωχή προγεννητική φροντίδα έχει σαν αποτέλεσμα να αγνοηθεί σε πρώιμη φάση και να μη θεραπευθεί η προεκλαμψία, οδηγώντας τελικώς σε αυξημένο κίνδυνο εκλαμψίας

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Επιληψία
    • Εγκεφαλικοί όγκοι
    • Ρήξη εγκεφαλικού ανευρύσματος
    • Μέχρι την απόδειξη άλλων αιτίων, όλες οι έγκυοι με σπασμούς πρέπει να θεωρούνται ότι έχουν εκλαμψία

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Γενική αίματος/αιμοπετάλια
    • Λεύκωμα/κρεατινίνη ούρων 24ώρου
    • Έλεγχος λειτουργίας ήπατος (LDH, AST)
    • Ουρικό οξύ
    • Ηλεκτρολύτες
    • Άζωτο ουρίας αίματος

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    Εγκεφαλικό οίδημα, υπεραιμία, εστιακή ισχαιμία, θρόμβωση αγγείων, αιμορραγία. Οι εγκεφαλικές βλάβες ενέχονται στο 40% των θανάτων από εκλαμψία

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

    Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα, οσφυονωτιαία παρακέντηση και ανάλυση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού - σπάνια, όμως, είναι χρήσιμα στην αντιμετώπιση

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    Υπολογιστική Τομογραφία ή καλύτερα μαγνητική τομογραφία είναι χρήσιμη για την εκτίμηση όγκων, εμφράκτων, αιμορραγιών, αλλά σπάνια απαιτείται επί παρουσίας των συνήθως κλινικών ευρημάτων. Πρέπει να συνιστάται όταν υπάρχουν εστιακά νευρολογικά σημεία ή όταν επιμένουν σημεία/συμπτώματα που δεν είναι χαρακτηριστικά

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Δεν υπάρχουν επιπρόσθετες μέθοδοι που να είναι γενικά εφαρμόσιμες
    • Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα μπορεί να ποικίλει από οπίσθια βραδέα κύματα μέχρι επιληπτική κατάσταση, αλλά, σπανιότατα είναι χρήσιμο
    • Η μελέτη του εγκεφαλονωτιαίου υγρού είναι χωρίς αξία εκτός αν άλλες σοβαρές καταστάσεις (π.χ. μηνιγγίτιδα) τίθενται στη διαφορική διάγνωση

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Νοσηλεία στο νοσοκομείο με παρεντερική πρόσβαση για τη χορήγηση φαρμάκων και ετοιμότητα για περισσότερο επεμβατική παρακολούθηση αν αυτό κρίνεται αναγκαίο
    • Επαρκείς υπηρεσίες φροντίδας του νεογνού και προγραμματισμός/ετοιμότητα μεταφοράς του σε άλλο κέντρο αν αυτό είναι αναγκαίο

    580px Abdominal Quadrant Regions

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • Έλεγχος των σπασμών, διόρθωση της υποξίας και της οξέωσης, μείωση της αρτηριακής πίεσης, ενέργειες για περάτωση του τοκετού μόλις ελεγχθούν οι σπασμοί

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    Κατάκλιση

    ΔΙΑΙΤΑ

    Τίποτε από το στόμα μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση. Ακολούθως τις συνήθεις προφυλάξεις για τους σπασμούς. Συνήθως, συνιστάται δίαιτα φτωχή σε αλάτι

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΕΚΛΑΜΨΙΑ

    • Εξηγείστε στην άρρωστη και στο σύντροφο/οικογένεια τι συνέβη και την ανάγκη των κατάλληλων ενεργειών που επιβάλλονται για να εξασφαλισθεί ασφάλεια για τη μητέρα και το νεογνό

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    Οι σπασμοί αποτρέπονται και υποβάλλονται σε επεξεργασία χρησιμοποιώντας θειικό μαγνήσιο. Οι συγκεντρώσεις μαγνησίου στον ορό που σχετίζονται με τη μητρική τοξικότητα, καθώς και η αναπνευστική καταστολή του νεογνού, ο χαμηλός μυϊκός τόνος και οι χαμηλές βαθμολογίες Apgar είναι:

    • 7.0–10.0 mEq / L: απώλεια επιγονατιδικού αντανακλαστικού
    • 10.0–13.0 mEq / L: αναπνευστική καταστολή
    • 15.0–25.0 mEq / L: αλλοιωμένη κολποκοιλιακή αγωγή και (περαιτέρω) πλήρης καρδιακός αποκλεισμός
    • > 25,0 mEq / L: καρδιακή ανακοπή

    Με ενδοφλέβια χορήγηση, η έναρξη της αντισπασμωδικής δράσης είναι γρήγορη και διαρκεί περίπου 30 λεπτά. Μετά την ενδομυϊκή χορήγηση, η έναρξη της δράσης είναι περίπου μία ώρα και διαρκεί τρεις έως τέσσερις ώρες. Τα αποτελεσματικά επίπεδα αντισπασμωδικού ορού κυμαίνονται από 2,5 έως 7,5 mEq/λίτρο. Το μαγνήσιο απεκκρίνεται αποκλειστικά από τα νεφρά με ρυθμό ανάλογο προς τη συγκέντρωση στο πλάσμα και τη σπειραματική διήθηση. Ακόμη και με θεραπευτικές συγκεντρώσεις μαγνησίου στον ορό, ενδέχεται να εμφανιστούν επαναλαμβανόμενοι σπασμοί και μπορεί να χρειαστεί επιπλέον μαγνήσιο, αλλά με στενή παρακολούθηση για αναπνευστική, καρδιακή και νευρολογική κατάθλιψη. Εάν η χορήγηση μαγνησίου με επακόλουθες υψηλές συγκεντρώσεις στον ορό δεν καταφέρει να ελέγξει τους σπασμούς, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η προσθήκη άλλων ενδοφλέβιων αντισπασμωδικών, διευκολύνοντας τη διασωλήνωση και τον μηχανικό αερισμό και για να αποφευχθεί η τοξικότητα του μαγνησίου συμπεριλαμβανομένης της παράλυσης του μητρικού θωρακικού μυός. Το θειικό μαγνήσιο έχει καλύτερα αποτελέσματα από τη διαζεπάμη, τη φαινυτοΐνη ή έναν συνδυασμό χλωροπρομαζίνης, προμεθαζίνης και πεθιδίνης. 

    Ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης χρησιμοποιείται για την πρόληψη εγκεφαλικού επεισοδίου, το οποίο αντιπροσωπεύει το 15 έως 20 τοις εκατό των θανάτων σε γυναίκες με εκλαμψία. Οι παράγοντες επιλογής για τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης κατά την εκλαμψία είναι η υδραλαζίνη ή η λαμπεταλόλη. Αυτό οφείλεται στην αποτελεσματικότητά τους, στην έλλειψη αρνητικών επιπτώσεων στο έμβρυο και στον μηχανισμό δράσης. Η διαχείριση της αρτηριακής πίεσης ενδείκνυται με διαστολική αρτηριακή πίεση άνω των 105-110 mm Hg.

    Εάν το μωρό δεν έχει παραδοθεί ακόμη, πρέπει να ληφθούν μέτρα για τη σταθεροποίηση της γυναίκας και την παράδοσή της γρήγορα. Αυτό πρέπει να γίνει ακόμα και αν το μωρό είναι ανώριμο, καθώς η εκλαμπτική κατάσταση δεν είναι ασφαλής τόσο για το μωρό όσο και για τη μητέρα. Δεδομένου ότι η εκλαμψία είναι μια εκδήλωση ενός τύπου μη μολυσματικής πολυοργανικής δυσλειτουργίας ή αποτυχίας, άλλα όργανα (ήπαρ, νεφροί, πνεύμονες, καρδιαγγειακό σύστημα και σύστημα πήξης) πρέπει να αξιολογηθούν κατά την προετοιμασία για τον τοκετό (συχνά καισαρική τομή), εκτός εάν η γυναίκα είναι ήδη σε προχωρημένη εργασία. Η τοπική αναισθησία για καισαρική τομή αντενδείκνυται όταν έχει αναπτυχθεί πήξη. Δεν περιορίζεται σε κανένα αποδεικτικό στοιχείο υπέρ μιας συγκεκριμένης μεθόδου παράδοσης για γυναίκες με εκλαμψία. Επομένως, η μέθοδος επιλογής παράδοσης είναι μια εξατομικευμένη απόφαση. 

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΕΚΛΑΜΨΙΑ

    Πίεση αρτηριακού αίματος, νευρολογική εξέταση, κατάσταση εμβρύου

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    • Επαρκής προγεννητική φροντίδα
    • Καλός έλεγχος προϋπάρχουσας υπέρτασης
    • Αναγνώριση και θεραπεία προεκλαμψίας

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • 56% έχουν παροδικά ελαττώματα, περιλαμβανομένης και φλοιϊκής τύφλωσης
    • Οι περισσότερες γυναίκες δεν έχουν μακροχρόνιες επιπτώσεις από την εκλαμψία
    • Θάνατος από την τοξιναιμία ή τις επιπλοκές της
    • Θάνατος του εμβρύου

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

    • 25% των γυναικών με εκλαμψία θα έχουν υπέρταση και σε επόμενες κυήσεις, αλλά μόνο στο 5% αυτών θα είναι σοβαρή, και μόνο το 2% αυτών θα έχουν πάλι εκλαμψία
    • Πολύτοκες γυναίκες με εκλαμψία έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για ανάπτυξη ιδιοπαθούς υπερτάσεως αργότερα
    • Πολύτοκες γυναίκες με εκλαμψία έχουν υψηλότερη θνησιμότητα σε επόμενες εγκυμοσύνες απ' ότι οι πρωτότοκες γυναίκες
    • Φυλετικοί παράγοντες είναι ασαφείς

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Νεότεροι ασθενείς έχουν υψηλότερη συχνότητα, αλλά αυτό σχετίζεται με το ότι οι νεότερες ασθενείς αντιπροσωπεύουν και τους μεγαλύτερους αριθμούς πρωτοτόκων γυναικών 

    Κύηση: Εξ ορισμού, πρόκειται για επιπλοκή της εγκυμοσύνης

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την εγκυμοσύνη

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την εγκυμοσύνη

    image 1

    Διαβάστε, επίσης,

    Επιληπτικές κρίσεις

    Ερυθροβλάστωση του εμβρύου

    Επιληπτική κατάσταση

    Σύνδρομο Sheehan

    Σύνδρομο ανεπάρκειας μαγνησίου

    Διαγνωστικές εξετάσεις και Θεραπείες που βλάπτουν την Υγεία

    Σύνδρομο πλακουντιακής ανεπάρκειας

    Ο πρόωρος τοκετός χρειάζεται ψυχολογική υποστήριξη

    Προγεννητικός έλεγχος

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη θρομβοφιλία

    Ενδοηπατική χολόσταση της κύησης

    Τι να κάνετε αν κάποιος κάνει σπασμούς

    Φάρμακα κατά την εγκυμοσύνη

    Υπερτασική κρίση

    Τι είναι η αρτηριακή υπέρταση;

    Aντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο

    Τι είναι η εκλαμψία

    Πρόωρος τοκετός

    Ουρικό οξύ αίματος

    Λευχαιμοειδής αντίδραση

    Ουρολοίμωξη

    Πότε η κύηση είναι υψηλού κινδύνου

    Γιατί ματώνουν τα ούλα;

    Δρεπανοκυτταρικά Σύνδρομα

    Η θεραπευτική αγκαλιά

    Πολλές πρόωρες γεννήσεις στην Ελλάδα

    Βρογχοπνευμονική δυσπλασία

    Γάλα γαϊδούρας

    www.emedi.gr

     

     

  • Υγιεινοί γαύροι παστοί Υγιεινοί γαύροι παστοί

    Μια νόστιμη και υγιεινή συνταγή με γαύρους

    Υγιεινοί γαύροι παστοί

    Είναι κατάλληλο για μεσημεριανό γεύμα

    Είναι ένα άριστο, σχετικά εύπεπτο, βιταμινούχο, θρεπτικότατο και γευστικότατο γεύμα.

    Περιέχει όλες τις βιταμίνες, όλα τα ιχνοστοιχεία, όλα τα αμινοξέα.

    Ο γαύρος προσφέρει πλήθος πολύτιμων θρεπτικών συστατικών, όπως πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο και ψευδάργυρο. Ταυτόχρονα είναι εξαιρετική πηγή σεληνίου, που συμβάλλει στην ενίσχυση της άμυνας και της αντιοξειδωτικής ικανότητας του οργανισμού, ενώ παρέχει και σημαντικές ποσότητες νιασίνης και βιταμίνης Β12. Από την άλλη, διαθέτει υψηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα 3 λιπαρά οξέα, τα οποία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη του εγκεφάλου των παιδιών, ασκούν καρδιοπροστατευτική δράση βελτιώνοντας το λιπιδαιμικό προφίλ και συνδέονται με μείωση του κινδύνου εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων. Τέλος, έχει χαμηλή πιθανότητα επιμόλυνσης με βαρέα μέταλλα, όπως ο υδράργυρος, καθώς τόσο ο χρόνος ζωής όσο και η θέση του στην τροφική αλυσίδα δεν ευνοούν τη συσσώρευσή τους. Έτσι, αποτελεί ένα ψάρι που μπορεί να καταναλωθεί με μεγαλύτερη ασφάλεια από ευαίσθητες πληθυσμιακές ομάδες, όπως οι έγκυες, οι θηλάζουσες μητέρες και τα παιδιά.

    Υγιεινοί γαύροι παστοί

    ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ 8 ΑΤΟΜΑ

    1 κιλό γαύρο μικρό, πολύ φρέσκο

    750 γραμμάρια βιολογικό ξύδι

    Ιωδιούχο ανεπεξέργαστο θαλασσινό αλάτι

    ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ 8 ΑΤΟΜΑ

    500 γραμμάρια μπαγκέτα

    4 ώριμα αβοκάντο (προαιρετικά)

    400 γραμμάρια βιολογικό ελαιόλαδο

    ρίγανη

     014

    ΕΚΤΕΛΕΣΗ

    1. Πλένουμε τους γαύρους, βγάζουμε τα εντόσθια, κόβουμε τα κεφαλάκια, πλένουμε πάλι καλά και στραγγίζουμε. Τους βάζουμε σε πυρέξ και τους σκεπάζουμε με το ξύδι στο οποίο έχουμε προηγουμένως διαλύσει το αλάτι. Τους αφήνουμε 8 ώρες. Στη συνέχεια τους βγάζουμε, τους ξεπλένουμε, τους στραγγίζουμε και αφαιρούμε το κοκαλάκι τους. Τους τοποθετούμε σε ένα άλλο πυρέξ, τους σκεπάζουμε με το ελαιόλαδο (400 γραμμάρια) και τη ρίγανη. Βάζουμε στο ψυγείο όπου διατηρούνται για ένα μήνα ή και περισσότερο.
    2. Σερβίρουμε 100 γραμμάρια για κάθε άτομο μαζί με 2-3 κ.σ. ελαιόλαδο, λίγη ρίγανη, 60 γραμμάρια μπαγκέτα και προαιρετικά μισό ώριμο αβοκάντο. Βάζουμε επάνω σε κάθε ροδέλα ψωμί ένα μικρό κομμάτι γαύρο ή αβοκάντο μαζί με λίγο ελαιόλαδο και λίγη ρίγανη. Μασάμε πολύ καλά (40-60 φορές) μέχρι να υγροποιηθούν όλα πλήρως και καταπίνουμε. Όταν εμφανισθεί λεπτό αίσθημα κορεσμού σταματάμε.

    Αντί γαύρου βάζουμε 1 κιλό μικρές, πολύ φρέσκες σαρδέλες.

    ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΟΡΕΞΗ!!!

    by Savvi Diet

    Τα καλύτερα βιολογικά προϊόντα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα καλύτερα βιολογικά προϊόντα

    DSCN1551 1024x768

    Διαβάστε, επίσης,

    Οι ουσίες που λαμβάνουμε από τις τροφές

    Οι μερίδες στα εστιατόρια πρέπει να είναι μεγάλες

    Τρόφιμα που κάνουν καλό στην υγεία

    Η μεσογειακή διατροφή ιδανική για τη διατήρηση της υγείας του εντέρου

    Τα πιο νόστιμα ψάρια είναι τα εποχιακά

    Σαρδέλες παντρεμένες

    Παραδοσιακή ελληνική διατροφή

    Γιατί σε όλο τον κόσμο προτιμούν την ελληνική κουζίνα

    Τα οφέλη του ούζου

    Δίαιτα οικονομική

    Γαύρος μαριναρισμένος με δυόσμο και φρέσκια ρίγανη

    www.emedi.gr