Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 17:04

Καροτιναιμία

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(3 ψήφοι)

Όταν οι παλάμες γίνονται κίτρινες

Η καροτιναιμία, ICD-10 L81.9 ή καροτένωση είναι μία κίτρινου χρώματος δυσχρωμία του δέρματος που προκύπτει δευτεροπαθώς μετά από υπερβολική λήψη μίας φυσικής χρωστικής, του καροτενίου.

Τα καροτινοειδή είναι λιποδιαλυτές ενώσεις και περιλαμβάνουν την άλφα και βήτα-καροτίνη, τη βήτα-κρυπτοξανθίνη, το λυκοπένιο, τη λουτεΐνη και τη ζεαξανθίνη. Τα πρωτογενή καροτενοειδή του ορού είναι το β-καροτένιο, το λυκοπένιο και η λουτεΐνη.

Τα επίπεδα των καροτενοειδών στον ορό αίματος ποικίλλουν ανάλογα με την περιοχή, την εθνικότητα και το φύλο. Όλα απορροφώνται με παθητική διάχυση από το γαστρεντερικό σωλήνα και κατόπιν μεταβολίζονται εν μέρει στον εντερικό βλεννογόνο και το ήπαρ με τη βιταμίνη Α. Από εκεί μεταφέρονται με το πλάσμα σε περιφερικούς ιστούς. Τα καροτινοειδή αποβάλλονται μέσω του ιδρώτα, του σμήγματος, των ούρων, και των γαστρεντερικών εκκρίσεων. Τα καροτενοειδή συμβάλλουν στο φυσιολογικό χρώμα του ανθρώπινου δέρματος και είναι ένα σημαντικό συστατικό της φυσιολογικής υπεριώδους φωτοπροστασίας. 

Μια υπερβολική πρόσληψη των καροτενοειδών, που αποβάλλονται μέσω του ιδρώτα, μπορεί να προκαλέσει ένα αισθητό πορτοκαλί αποχρωματισμό του εξωτερικού στρώματος του δέρματος. Αυτή η καλοήθης και αναστρέψιμη κατάσταση, η οποία είναι πιο εύκολο, να παρατηρηθεί σε ανθρώπους ανοιχτού χρώματος και μπορεί να εκληφθεί για ίκτερο είναι γνωστή ως καροτιναιμία.

Η καροτιναιμία εμφανίζεται πιο συχνά σε χορτοφάγους και μικρά παιδιά.

Η καροτιναιμία είναι πιο εύκολα να εκτιμηθεί υπό το φως και μπορεί να παρουσιαστεί, κυρίως ως ένας πορτοκαλί αποχρωματισμός των παλαμών και των πελμάτων σε πιο σκούρα άτομα. Η καροτιναιμία δεν προκαλεί πορτοκαλί αποχρωματισμό των μεμβρανών του επιπεφυκότα πάνω από το σκληρό χιτώνα (το λευκό των ματιών), και ως εκ τούτου είναι συνήθως εύκολο να κάνει κάποιος διαφοροδιάγνωση από το κιτρίνισμα του δέρματος και του επιπεφυκότα που προκαλούνται από χολοχρωστικές σε καταστάσεις ικτέρου.

Η καροτιναιμία προκαλείται από τη θεραπεία με βήτα-καροτενοειδή σε ορισμένες φωτοευαίσθητες ασθένειες, όπως την ερυθροποιητική πρωτοπορφυρία, όπου η βήτα καροτίνη συνταγογραφείται σε ποσότητες που αποχρωματίζει το δέρμα. Αυτές οι υψηλές δόσεις των βήτα-καροτενίων έχει βρεθεί ότι είναι αβλαβείς, αν και αισθητικά δυσάρεστες σε μερικούς. 


Παθοφυσιολογία καροτιναιμίας 

Τα καροτενοειδή εναποτίθενται στα μεσοκυττάρια λιπίδια της κεράτινης στιβάδας, και η αλλαγή χρώματος είναι πιο εμφανής σε περιοχές αυξημένης εφίδρωσης και πάχους του στρώματος αυτού, όπως στις παλάμες, στα πέλματα, στα γόνατα, και τις μεσορίνιες πτυχώσεις, αν και ο αποχρωματισμός μπορεί να γενικευθεί. Ο κύριος παράγοντας που διαφοροποιεί carotenodermτην καροτιναιμία από τον ίκτερο είναι ότι δεν χρωματίζεατι ο επιπεφυκότας του ματιού σε καροτιναιμία. Σε αντίθεση με τον  ίκτερο, η καροτιναιμία  παρατηρείται καλύτερα υπό τεχνητό φως. Αξίζει να σημειωθεί ότι η λυκοπεναιμία  συνδέεται ειδικά με αποχρωματισμό της μαλθακής υπερώας και απόθεσή της στο ηπατικό παρέγχυμα.


Αιτίες καροτιναιμίας 

Υπάρχουν τρεις κύριοι μηχανισμοί που εμπλέκονται στην καροτιναιμία: υπερβολική διαιτητική πρόσληψη των καροτενοειδών, αυξημένα λιπίδια του ορού και μειωμένος μεταβολισμός των καροτενοειδών.

-Η πιο κοινή αιτία είναι η αυξημένη κατανάλωση, είτε μέσω της διατροφής ή με συμπληρώματα διατροφής. Αυτή η αλλαγή απαιτεί περίπου 4 έως 7 εβδομάδες για να αναγνωριστεί κλινικώς. Πολυάριθμες βρώσιμες ουσίες είναι πλούσιες σε καροτενοειδή.

-Τα αυξημένα λιπίδια του ορού προκαλούν, επίσης, καροτιναιμία. επειδή υπάρχουν αυξημένες κυκλοφορούσες λιποπρωτεΐνες που  δεσμεύουν τα καροτενοειδή.

-Τέλος, σε ορισμένες παθολογικές καταστάσεις, ο μεταβολισμός και η μετατροπή των καροτενοειδών σε ρετινόλη επιβραδύνεται, και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη κάθαρση και αύξηση των επιπέδων  στο πλάσμα, όπως σε υποθυρεοειδισμό, νεφρίτιδα και σακχαρώδη διαβήτη.

Η καροτιναιμία μπορεί να χωριστεί σε δύο κύριους τύπους, πρωτοπαθή και δευτεροπαθή. Η πρωτοπαθής είναι από την αυξημένη πρόσληψη από το στόμα των καροτενοειδών, ενώ η δευτεροπαθής προκαλείται από  νόσους που αυξάνουν τα καροτενοειδή του ορού με κανονική πρόσληψη από του στόματος των ενώσεων αυτών. Η πρωτογενής και δευτερογενής καροτιναιμία μπορούν να συνυπάρχουν στον ίδιο ασθενή.


Τροφές που σχετίζονται με υψηλά επίπεδα καροτενοειδών:

  • Τριφύλλι
  • Μήλα
  • Βερίκοκα
  • Σπαράγγια
  • Φασόλια
  • Χόρτα τεύτλων
  • Μπρόκολο
  • Λαχανάκια Βρυξελλών
  • Βούτυρο
  • Λάχανο
  • Πεπόνια
  • Καρότα
  • Τυρί
  • Αγγούρια
  • Αυγά
  • Σύκα
  • Λάχανο
  • Ακτινίδια
  • Μαρούλι
  • Μάνγκο
  • Γάλα
  • Μουστάρδα
  • Πορτοκάλια
  • Φοινικέλαιο
  • Παπάγια
  • Μαϊντανός
  • Ροδάκινα
  • Ανανάς
  • Δαμάσκηνα
  • Κολοκύθες
  • Φύκι
  • Σπανάκι
  • Σκουός
  • Γλυκοπατάτες
  • Ντομάτες
  • Γιαμ
  • Κίτρινο καλαμπόκι

Δευτεροπαθής καροτιναιμία

Οι ασθένειες που σχετίζονται με καροτιναιμία είναι ο υποθυρεοειδισμός, ο σακχαρώδης διαβήτης, η νευρική ανορεξία, το νεφρωσικό σύνδρομο, και η ηπατική νόσος.

Σε υποθυρεοειδισμό και σακχαρώδη διαβήτη, ο υποκείμενος μηχανισμός της καροτιναιμίας είναι ημειωμένη μετατροπή του β-καροτενίου σε ρετινόλη και τα αυξημένα λιπίδια ορού.

Ο σακχαρώδης διαβήτης έχει επίσης συσχετιστεί με την καροτιναιμία από τις δίαιτες που είναι πλούσιες σε λαχανικά.

Στο νεφρωσικό σύνδρομο, η καροτιναιμία σχετίζεται με τα αυξημένα λιπίδια ορού/ Η δυσλειτουργία των νεφρών σε γενικές γραμμές σχετίζεται με την καροτιναιμία, ως αποτέλεσμα της μειωμένης απέκκρισης των καροτενοειδών.

Η ηπατική δυσλειτουργία,  προκαλεί καροτιναιμία ως αποτέλεσμα της μειωμένης μετατροπής των καροτενοειδών με ρετινόλη. Αυτό είναι ιδιαίτερου ενδιαφέροντος επειδή ο ίκτερος και η καροτιναιμί μπορούν να συνυπάρχουν στον ίδιο ασθενή.

Η νευρική ανορεξία προκαλεί καροτιναιμία από τις  δίαιτες που είναι πλούσιες σε καροτινοειδή και τον σχετικό υποθυρεοειδισμό και σχετίζεται με πολυάριθμες άλλες δερματολογικές εκδηλώσεις, όπως τα εύθραυστα μαλλιά και νύχια.

Η νόσος του Alzheimer έχει συνδεθεί με την καροτιναιμία. Η κανθαξανθίνη και Η ασταξανθίνη είναι φυσικά καροτενοειδή που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία τροφίμων ως χρωστικές σε τρόφιμα όπως λουκάνικα και ψάρια. Η κανθαξανθίνη έχει χρησιμοποιηθεί σε χάπια μαυρίσματος, αλλά μπορεί αυτά να προκαλέσουν ηπατίτιδα, κνίδωση, απλαστική αναιμία, και αμφιβληστροειδοπάθεια από εναποθέσεις χρωστικής που προκαλούν ελαττώματα του οπτικού πεδίου. 

Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά είναι ιδιαίτερα επιρρεπή στην καροτιναιμία από τα μαγειρεμένα και πολτοποιημένα λαχανικά που τρώνε.


Κλινικά χαρακτηριστικά καροτιναιμίας

Η κίτρινου χρώματος απόχρωση γίνεται αισθητή στο δέρμα των παλαμών και πελμάτων.


Θεραπεία καροτιναιμίας

Δεν απαιτεί θεραπεία. Στην πρωτοπαθή όταν η χρήση μεγάλων ποσοτήτων καροτένιου διακοπεί το χρώμα του δέρματος θα επιστρέψει στο φυσιολογικό. Μπορεί να χρειαστούν αρκετοί μήνες, όμως, για να συμβεί αυτό. 

Στη δευτεροπαθή η θεραπεία εξαρτάται εξ ολοκλήρου από την αιτία.


Η διαφορική διάγνωση της καροτιναιμίας

  • Η υπερχολυρεθριναιμία που προκαλεί ίκτερο πρέπει να διαφοροδιαγνωσθεί από την καροτιναιμία. 
  • Η υπερβολική κατανάλωση λυκοπενίου, που είναι μια χρωστική  παρόμοια με το καροτένιο και βρίσκεται σε ντομάτες, μπορεί να προκαλέσει ένα βαθύ πορτοκαλί αποχρωματισμό του δέρματος που είναι ακίνδυνος.
  • Η υπερβολική κατανάλωση του στοιχειακού αργύρου, σκόνης ή ενώσεων αργύρου μπορεί να προκαλέσει δέρμα χρώματος μπλε ή μπλε-γκρι (από εκεί προέρχεται και η λέξη γαλαζαίματος, γιατι οι βασιλικές οικογένειες τρώνε με ασημένια σκεύη). Η κατάσταση αυτή ονομάζεται αργυρία.
  • Ένα παρόμοιο χρώμα του δέρματος μπορεί να προκληθεί από παρατεταμένη έκθεση σε χρυσό. Το γκριζωπό χρώμα του δέρματος που προκαλείται από το χρυσό ονομάζεται χρυσίαση. Και η αργυρία και η χρυσίαση, ωστόσο, είναι μη αναστρέψιμες, σε αντίθεση με την καροτιναιμία.

Τα καλύτερα προϊόντα για το δέρμα

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για το δέρμα

Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα  για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

Διαβάστε, επίσης,

Bιταμίνη Α

Άργυρος και υγεία

Χολερυθρίνη αίματος

Εργαστηριακή διαφορική διάγνωση των ικτέρων

www.emedi.gr

 

Διαβάστηκε 8109 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 08 Ιουνίου 2019 07:42
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Νόσος Chagas Νόσος Chagas

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη νόσο Chagas

    Η νόσος Chagas, επίσης γνωστή ως αμερικανική τρυπανοσωμίαση, είναι μια τροπική παρασιτική ασθένεια που προκαλείται από το Trypanosoma cruzi.

    Εξαπλώνεται, κυρίως, από έντομα που είναι γνωστά ως Triatominae ή kissing bugs.

    Τα συμπτώματα αλλάζουν κατά τη διάρκεια της λοίμωξης.

    Στο αρχικό στάδιο, τα συμπτώματα, συνήθως, δεν είναι παρόντα ή είναι ήπια και μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, πρησμένους λεμφαδένες, πονοκεφάλους ή πρήξιμο στο σημείο του δαγκώματος.

    Μετά από τέσσερις έως οκτώ εβδομάδες, τα άτομα που δεν έχουν υποβληθεί σε θεραπεία εισέρχονται στη χρόνια φάση της νόσου, η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις δεν οδηγεί σε περαιτέρω συμπτώματα.

    Έως και το 45% των ατόμων με χρόνια λοίμωξη αναπτύσσουν καρδιακές παθήσεις 10-30 χρόνια μετά την αρχική ασθένεια, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια.

    Πεπτικές επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένου ενός διευρυμένου οισοφάγου ή ενός διευρυμένου παχέος εντέρου, μπορεί επίσης να εμφανιστούν σε έως και 21% των ανθρώπων και έως και το 10% των ανθρώπων μπορεί να παρουσιάσουν νευρική βλάβη.

    Το T. cruzi εξαπλώνεται, συνήθως, σε ανθρώπους και άλλα θηλαστικά από το δάγκωμα ενός ζωυφίου. Η ασθένεια μπορεί επίσης να εξαπλωθεί μέσω μετάγγισης αίματος, μεταμόσχευσης οργάνων, τρώγοντας τρόφιμα μολυσμένα με τα παράσιτα και με κάθετη μετάδοση (από μια μητέρα στο μωρό της).

    Η διάγνωση πρώιμα της νόσου είναι η εύρεση του παρασίτου στο αίμα χρησιμοποιώντας μικροσκόπιο ή η ανίχνευση του DNA του με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης.

    Η χρόνια νόσος διαγιγνώσκεται με την εύρεση αντισωμάτων για το T. cruzi στο αίμα.

    Επηρεάζει περισσότερους από 150 τύπους ζώων.

    Η πρόληψη επικεντρώνεται στην εξάλειψη των εντόμων και στην αποφυγή των δαγκωμάτων τους. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τη χρήση εντομοκτόνων ή κρεβατιών με σκέπασμα. Άλλες προληπτικές προσπάθειες περιλαμβάνουν τον έλεγχο αίματος που χρησιμοποιείται για μεταγγίσεις.

    Δεν έχει αναπτυχθεί εμβόλιο.

    Οι πρώιμες λοιμώξεις μπορούν να αντιμετωπιστούν με τα φάρμακα βενζινιδαζόλη ή nifurtimox, τα οποία, συνήθως, θεραπεύουν την ασθένεια εάν χορηγούνται λίγο μετά τη μόλυνση του ατόμου, αλλά γίνονται λιγότερο αποτελεσματικά όσο περισσότερο ένα άτομο έχει τη νόσο Chagas.

    Όταν χρησιμοποιείται σε χρόνια ασθένεια, η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να καθυστερήσει ή να αποτρέψει την εμφάνιση συμπτωμάτων τελικού σταδίου.

    Η βενζινιδαζόλη και το nifurtimox προκαλούν συχνά ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως δερματικές διαταραχές, ερεθισμό του πεπτικού συστήματος και νευρολογικά συμπτώματα, τα οποία μπορούν να οδηγήσουν σε διακοπή της θεραπείας.

    Εκτιμάται ότι 6,2 εκατομμύρια άνθρωποι, κυρίως στο Μεξικό, την Κεντρική Αμερική και τη Νότια Αμερική, έχουν νόσο Chagas από το 2017, με αποτέλεσμα περίπου 7.900 θανάτους.

    Τα περισσότερα άτομα με τη νόσο είναι φτωχά, και τα περισσότερα δεν συνειδητοποιούν ότι έχουν μολυνθεί.

    Οι μετακινήσεις πληθυσμού μεγάλης κλίμακας έχουν αυξήσει τις περιοχές όπου εντοπίζεται η νόσος Chagas και αυτές περιλαμβάνουν πολλές ευρωπαϊκές χώρες και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

    Η ασθένεια Chagas ταξινομείται ως τροπική ασθένεια. 

    image 4

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΝΟΣΟΥ CHAGAS

    Η νόσος του Chagas εμφανίζεται σε δύο στάδια: ένα οξύ στάδιο, το οποίο αναπτύσσεται μία έως δύο εβδομάδες μετά το δάγκωμα των εντόμων και ένα χρόνιο στάδιο που αναπτύσσεται για πολλά χρόνια. Το οξύ στάδιο είναι συχνά χωρίς συμπτώματα. Όταν υπάρχουν, τα συμπτώματα είναι, συνήθως, δευτερεύοντα και δεν είναι συγκεκριμένα για κάποια συγκεκριμένη ασθένεια.

    Τα σημεία και τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

    • πυρετό
    • αδιαθεσία
    • κεφαλαλγία 
    • διόγκωση του ήπατος, του σπλήνα και των λεμφαδένων

    Σπάνια, οι άνθρωποι αναπτύσσουν ένα οζίδιο στο σημείο της λοίμωξης, το οποίο ονομάζεται «σημάδι του Romaña» εάν βρίσκεται στο βλέφαρο ή «chagoma» εάν βρίσκεται αλλού στο δέρμα. Σε σπάνιες περιπτώσεις (λιγότερο από 1-5%), τα μολυσμένα άτομα αναπτύσσουν σοβαρή οξεία νόσο, η οποία μπορεί να προκαλέσει απειλητική για τη ζωή συσσώρευση υγρών γύρω από την καρδιά, ή φλεγμονή της καρδιάς ή του εγκεφάλου και των γύρω ιστών. Η οξεία φάση διαρκεί, συνήθως, τέσσερις έως οκτώ εβδομάδες και υποχωρεί χωρίς θεραπεία. Εκτός αν υποβληθούν σε θεραπεία με αντιπαρασιτικά φάρμακα, τα άτομα παραμένουν χρόνια μολυσμένα με T. cruzi μετά την ανάρρωση από την οξεία φάση.

    Οι περισσότερες χρόνιες λοιμώξεις είναι ασυμπτωματικές, οι οποίες αναφέρονται ως απροσδιόριστες χρόνιες νόσοι Chagas. Ωστόσο, από τα άτομα με χρόνια νόσο του Chagas, το 30-40% αναπτύσσουν δυσλειτουργία οργάνων και επηρεάζονται, συχνότερα, η καρδιά ή το πεπτικό σύστημα.

    Η πιο συχνή εκδήλωση είναι η καρδιακή νόσος, η οποία εμφανίζεται στο 14-45% των ατόμων με χρόνια νόσο Chagas. Τα άτομα με καρδιακή νόσο του Chagas συχνά αντιμετωπίζουν αίσθημα παλμών της καρδιάς και μερικές φορές λιποθυμία λόγω ακανόνιστης καρδιακής λειτουργίας. Με το ηλεκτροκαρδιογράφημα, τα άτομα με καρδιακή νόσο του Chagas έχουν συχνότερα αρρυθμίες. Καθώς η ασθένεια εξελίσσεται, οι κοιλίες της καρδιάς διευρύνονται (διασταλτική καρδιομυοπάθεια), γεγονός που μειώνει την ικανότητα της καρδιάς να αντλεί αίμα. Σε πολλές περιπτώσεις, το πρώτο σημάδι της καρδιακής νόσου του Chagas είναι η καρδιακή ανεπάρκεια, ο θρομβοεμβολισμός ή ο θωρακικός πόνος που σχετίζεται με ανωμαλίες στην αγγείωση.

    Επίσης, συχνή στη χρόνια νόσο του Chagas είναι η βλάβη στο πεπτικό σύστημα, ιδιαίτερα η διεύρυνση του οισοφάγου ή του παχέος εντέρου, η οποία επηρεάζει το 10-21% των ανθρώπων. Εκείνοι με διογκωμένο οισοφάγο συχνά αντιμετωπίζουν πόνο (οδυνοφαγία) ή δυσκολία στην κατάποση (δυσφαγία), παλινδρόμηση οξέος, βήχα και απώλεια βάρους. Άτομα με διογκωμένο παχύ έντερο συχνά αντιμετωπίζουν δυσκοιλιότητα, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή απόφραξη του εντέρου ή της παροχής αίματος. Έως και το 10% των ατόμων που έχουν προσβληθεί από χρόνια νόσο αναπτύσσουν νευρική βλάβη που μπορεί να οδηγήσει σε μούδιασμα και αλλοιωμένα αντανακλαστικά ή κίνηση.

    Ενώ η χρόνια ασθένεια αναπτύσσεται αργά, ορισμένα άτομα με νόσο Chagas (λιγότερο από 10%) αναπτύσσουν καρδιακή βλάβη αμέσως μετά από οξεία νόσο.

    Τα άτομα που έχουν μολυνθεί από κατάποση παρασίτων τείνουν να αναπτύσσουν σοβαρή ασθένεια εντός τριών εβδομάδων από την κατανάλωση, με συμπτώματα όπως πυρετό, έμετο, δύσπνοια, βήχα και πόνο στο στήθος, την κοιλιά και τους μυς.

    Εκείνοι που έχουν μολυνθεί με κάθετη μετάδοση, συνήθως, έχουν λίγα ή καθόλου συμπτώματα, αλλά μπορεί να έχουν ήπια μη ειδικά συμπτώματα ή σοβαρά συμπτώματα, όπως ίκτερος, αναπνευστική δυσχέρεια και καρδιακά προβλήματα.

    Τα άτομα που έχουν μολυνθεί μέσω μεταμόσχευσης οργάνων ή μετάγγισης αίματος τείνουν να έχουν συμπτώματα παρόμοια με εκείνα της ασθένειας που μεταδίδεται από φορέα, αλλά τα συμπτώματα μπορεί να μην εκδηλωθούν μια εβδομάδα έως πέντε μήνες.

    Χρόνια μολυσμένα άτομα που καθίστανται ανοσοκατασταλμένα λόγω λοίμωξης από τον ιό HIV μπορούν να υποστούν ιδιαίτερα σοβαρή ασθένεια, η οποία, συνήθως, χαρακτηρίζεται από φλεγμονή στον εγκέφαλο και του γύρω περιβάλλοντα ιστού ή αναπτύσσουν εγκεφαλικά αποστήματα. Τα συμπτώματα ποικίλλουν ευρέως με βάση το μέγεθος και τη θέση των αποστημάτων του εγκεφάλου, αλλά συνήθως περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκεφάλους, επιληπτικές κρίσεις, απώλεια αίσθησης ή άλλα νευρολογικά ζητήματα που υποδεικνύουν συγκεκριμένες θέσεις βλάβης του νευρικού συστήματος. Περιστασιακά, αυτά τα άτομα αντιμετωπίζουν, επίσης, οξεία καρδιακή φλεγμονή, δερματικές αλλοιώσεις και ασθένειες του στομάχου, του εντέρου ή του περιτοναίου. 

    pmed.0040332.g004

    Κύκλος ζωής και μετάδοση του T. cruzi

    Η νόσος του Chagas προκαλείται από μόλυνση με το πρωτόζωο παράσιτο T. cruzi, το οποίο, συνήθως, εισάγεται στον άνθρωπο μέσω του δαγκώματος των εντόμων, «ζωύφια». Στην περιοχή του δαγκώματος, οι κινητικές μορφές T. cruzi που ονομάζονται τρυπομαστίγοι εισβάλλουν σε διάφορα κύτταρα ξενιστές. Μέσα σε ένα κύτταρο ξενιστή, το παράσιτο μεταμορφώνεται σε μια αναπαραγωγική μορφή που ονομάζεται αμάστιγο, το οποίο υφίσταται πολλούς γύρους αναπαραγωγής. Οι αναπαραγόμενοι αμάστιγοι μετατρέπονται σε τρυποστιγώτες, οι οποίοι διαρρηγνύουν το κύτταρο ξενιστή και απελευθερώνονται στην κυκλοφορία του αίματος. Στη συνέχεια, οι τρυποστίγοι διαδίδονται σε όλο το σώμα σε διάφορους ιστούς, όπου εισβάλλουν στα κύτταρα και αναπαράγονται. Για πολλά χρόνια, κύκλοι αναπαραγωγής παρασίτων και ανοσοαπόκρισης μπορούν να βλάψουν σοβαρά αυτούς τους ιστούς, ιδιαίτερα την καρδιά και το πεπτικό σύστημα.

    Μετάδοση ΝΟΣΟΥ CHAGAS

    Ένα καφέ φτερωτό έντομο το Triatoma infestans είναι φορέας του T. cruzi. Το T. cruzi μπορεί να μεταδοθεί από διάφορα έντομα που ανήκουν στα γένη Triatoma, Panstrongylus και Rhodnius. Οι πρωταρχικοί φορείς για ανθρώπινη μόλυνση είναι τα είδη που κατοικούν σε ανθρώπινες κατοικίες, δηλαδή Triatoma infestans, Rhodnius prolixus, Triatoma dimidiata και Panstrongylus megistus. Αυτά τα έντομα είναι γνωστά με μια σειρά από τοπικά ονόματα, όπως το vinchuca στην Αργεντινή, τη Βολιβία, τη Χιλή και την Παραγουάη, το barbeiro στη Βραζιλία, το pito στην Κολομβία, το τσιντσέ στην Κεντρική Αμερική και το τσιπ στη Βενεζουέλα. Τα έντομα τείνουν να τρέφονται τη νύχτα, προτιμώντας υγρές επιφάνειες κοντά στα μάτια ή το στόμα. Ένα έντομο μπορεί να μολυνθεί με το T. cruzi όταν τρέφεται με μολυσμένο ξενιστή. Το T. cruzi αναπαράγεται στην εντερική οδό του εντόμου και ρίχνεται στα κόπρανα του ζωυφόου. Όταν μια μολυσμένη τριατομίνη τρέφεται, διαπερνά το δέρμα και παίρνει αίμα, και κάνει αφόδευση ταυτόχρονα για να δώσει χώρο για το νέο γεύμα. Το δάγκωμα είναι, συνήθως, ανώδυνο, αλλά προκαλεί φαγούρα. Το ξύσιμο στο δάγκωμα εισάγει τα περιττώματα T. cruzi στην πληγή δαγκώματος, ξεκινώντας τη μόλυνση. Εκτός από την κλασική εξάπλωση του φορέα, η νόσος του Chagas μπορεί να μεταδοθεί μέσω τροφής ή ποτού μολυσμένου με έντομα ή τα περιττώματα τους. Δεδομένου ότι η θέρμανση ή η ξήρανση σκοτώνει τα παράσιτα, τα ποτά και ειδικά οι χυμοί φρούτων είναι η πιο συχνή πηγή μόλυνσης. Αυτή η οδός μετάδοσης προκαλεί ασυνήθιστα σοβαρά συμπτώματα, πιθανώς λόγω μόλυνσης με υψηλότερο φορτίο παρασίτων από ό, τι από το δάγκωμα ενός ζωύφιου. Το T. cruzi μπορεί, επίσης, να μεταδοθεί ανεξάρτητα από τα έντομα κατά τη μετάγγιση αίματος, μετά από μεταμόσχευση οργάνων ή κατά μήκος του πλακούντα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η μετάγγιση με το αίμα ενός μολυσμένου δότη μολύνει τον παραλήπτη κατά 10-25%. Για να αποφευχθεί αυτό, εξετάζεται το αίμα για T. cruzi σε πολλές χώρες με ενδημική νόσο Chagas, καθώς και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ομοίως, η μεταμόσχευση συμπαγών οργάνων από μολυσμένο δότη μπορεί να μεταδώσει τον T. cruzi στον παραλήπτη. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τη μεταμόσχευση καρδιάς, η οποία μεταδίδει το T. cruzi 75–100% και λιγότερο για τη μεταμόσχευση του ήπατος (0–29%) ή ενός νεφρού (0–19%). Μια μολυσμένη μητέρα μπορεί, επίσης, να μεταδώσει το T. cruzi στο παιδί της μέσω του πλακούντα. Αυτό συμβαίνει έως και στο 15% των γεννήσεων από μολυσμένες μητέρες. Από το 2019, το 22,5% των νέων λοιμώξεων εμφανίζεται μέσω κάθετης μετάδοσης.

    ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΟΣΟΥ CHAGAS

    Στην οξεία φάση της νόσου, τα σημεία και τα συμπτώματα προκαλούνται άμεσα από την αντιγραφή του T. cruzi και την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος σε αυτήν. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, το T. cruzi μπορεί να βρεθεί σε διάφορους ιστούς σε όλο το σώμα και κυκλοφορεί στο αίμα. Κατά τη διάρκεια των αρχικών εβδομάδων μόλυνσης, η αντιγραφή του παρασίτου ελέγχεται με παραγωγή αντισωμάτων και ενεργοποίηση της φλεγμονώδους απόκρισης του ξενιστή, ιδιαίτερα κύτταρα που στοχεύουν ενδοκυτταρικά παθογόνα, όπως, τα κύτταρα ΝΚ και τα μακροφάγα, που οδηγούνται από μόρια σηματοδότησης φλεγμονής, όπως ο TNF-α και η IFN -γ. Κατά τη διάρκεια της χρόνιας νόσου Chagas, η μακροχρόνια βλάβη των οργάνων αναπτύσσεται με την πάροδο των ετών λόγω της συνεχούς αναπαραγωγής του παρασίτου και της βλάβης από το ανοσοποιητικό σύστημα. Νωρίς κατά τη διάρκεια της νόσου, το T. cruzi βρίσκεται συχνά στις ραβδωτές μυϊκές ίνες της καρδιάς. Καθώς, η ασθένεια εξελίσσεται, η καρδιά γενικά διογκώνεται, με σημαντικές περιοχές καρδιακών μυϊκών ινών να αντικαθίστανται από ουλώδη ιστό και λίπος. Περιοχές ενεργού φλεγμονής διασκορπίζονται σε όλη την καρδιά, με φλεγμονώδη ανοσοκύτταρα, συνήθως μακροφάγα και Τ κύτταρα. Αργά στη νόσο, τα παράσιτα σπάνια εντοπίζονται στην καρδιά και μπορεί να είναι παρόντα σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Στην καρδιά, το παχύ έντερο και τον οισοφάγο, η χρόνια ασθένεια οδηγεί, επίσης, σε τεράστια απώλεια νευρικών απολήξεων. Στην καρδιά, αυτό μπορεί να συμβάλλει σε αρρυθμίες και άλλες καρδιακές δυσλειτουργίες. Στο παχύ έντερο και στον οισοφάγο, η απώλεια ελέγχου του νευρικού συστήματος είναι ο κύριος παράγοντας της δυσλειτουργίας των οργάνων. Η απώλεια νεύρων εμποδίζει την κίνηση των τροφίμων μέσω του πεπτικού σωλήνα, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε απόφραξη του οισοφάγου ή του παχέος εντέρου και σε περιορισμό της παροχής αίματος.

    Chagas Instagram 1000x1000

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΝΟΣΟΥ CHAGAS

    Η παρουσία του T. cruzi είναι διαγνωστική της νόσου Chagas. Κατά τη διάρκεια της οξείας φάσης της λοίμωξης, μπορεί να ανιχνευθεί με μικροσκοπική εξέταση φρέσκου αίματος, ή του επιχρίσματος του, για κινητικά παράσιτα. ή με παρασκευή λεπτών και παχιών επιχρισμάτων αίματος που βάφονται με Giemsa, για άμεση απεικόνιση παρασίτων. Η εξέταση επιχρίσματος αίματος ανιχνεύει παράσιτα στο 34-85% των περιπτώσεων. Τεχνικές, όπως, η φυγοκέντρηση μικροαιματοκρίτη μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συγκέντρωση του αίματος, γεγονός που καθιστά τη δοκιμή πιο ευαίσθητη. Κατά τη μικροσκοπική εξέταση, οι τρυπομαστίγοι T. cruzi έχουν ένα λεπτό σώμα, συχνά σε σχήμα S ή U, με μαστίγιο συνδεδεμένο στο σώμα μέσω κυματοειδούς μεμβράνης. Εναλλακτικά, το DNA του T. cruzi μπορεί να ανιχνευθεί με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR). Σε οξεία και συγγενή νόσο του Chagas, η PCR είναι πιο ευαίσθητη από τη μικροσκοπία, και είναι πιο αξιόπιστη από τις δοκιμές που βασίζονται σε αντισώματα για τη διάγνωση συγγενούς νόσου, επειδή δεν επηρεάζεται από τη μεταφορά αντισωμάτων κατά του T. cruzi από μια μητέρα στο το μωρό της (παθητική ανοσία). Η PCR χρησιμοποιείται επίσης για την παρακολούθηση των επιπέδων του T. cruzi σε αποδέκτες μεταμοσχεύσεων οργάνων και σε ανοσοκατασταλμένα άτομα, γεγονός που επιτρέπει την ανίχνευση λοίμωξης ή επανενεργοποίησης σε πρώιμο στάδιο. Κατά τη διάρκεια της χρόνιας φάσης, η μικροσκοπική διάγνωση είναι αναξιόπιστη και η PCR είναι λιγότερο ευαίσθητη επειδή το επίπεδο των παρασίτων στο αίμα είναι χαμηλό. Η χρόνια νόσος του Chagas διαγιγνώσκεται, συνήθως, χρησιμοποιώντας ορολογικές εξετάσεις, οι οποίες ανιχνεύουν αντισώματα ανοσοσφαιρίνης G κατά του T. cruzi στο αίμα του ατόμου. Οι πιο κοινές μεθοδολογίες δοκιμής είναι η ELISA, ο έμμεσος ανοσοφθορισμός και η έμμεση αιμοσυγκόλληση. Απαιτούνται δύο θετικά αποτελέσματα ορολογίας, χρησιμοποιώντας διαφορετικές μεθόδους δοκιμής για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Εάν τα αποτελέσματα των δοκιμών είναι ασαφή, μπορούν να χρησιμοποιηθούν πρόσθετες μέθοδοι δοκιμής όπως το Western blot. Τα αντιγόνα T. cruzi μπορούν, επίσης, να ανιχνευθούν σε δείγματα ιστών χρησιμοποιώντας τεχνικές ανοσοϊστοχημείας. Διατίθενται διάφορες ταχείες διαγνωστικές εξετάσεις για τη νόσο Chagas. Αυτές οι δοκιμές μεταφέρονται εύκολα και μπορούν να πραγματοποιηθούν από άτομα χωρίς ειδική εκπαίδευση. Είναι χρήσιμα για τον έλεγχο μεγάλου αριθμού ατόμων και για τον έλεγχο ατόμων που δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης, αλλά η ευαισθησία τους είναι σχετικά χαμηλή, και συνιστάται να χρησιμοποιηθεί μια δεύτερη μέθοδος για την επιβεβαίωση ενός θετικού αποτελέσματος. Το T. cruzi μπορεί να απομονωθεί από δείγματα μέσω καλλιέργειας αίματος ή ξενοδιάγνωσης ή εμβολιασμού ζώων με το αίμα του ατόμου. Στη μέθοδο καλλιέργειας αίματος, τα ερυθρά αιμοσφαίρια του ατόμου διαχωρίζονται από το πλάσμα και προστίθενται σε ένα εξειδικευμένο μέσο ανάπτυξης για να ενθαρρύνουν τον πολλαπλασιασμό του παρασίτου. Μπορεί να χρειαστούν έως και έξι μήνες για να επιτευχθεί το αποτέλεσμα. Η ξενοδιάγνωση περιλαμβάνει τη σίτιση του αίματος του ατόμου σε έντομα τριατομίνης και στη συνέχεια εξέταση των περιττωμάτων του για το παράσιτο 30 έως 60 ημέρες αργότερα. Αυτές οι μέθοδοι δεν χρησιμοποιούνται συνήθως, καθώς είναι αργές και έχουν χαμηλή ευαισθησία.

    chagas disease diagnosis 5ada080f1d640400390db8d0

    ΠΡΟΛΗΨΗ ΝΟΣΟΥ CHAGAS

    Τα δίχτυα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ενδημικές περιοχές για την αποφυγή δαγκωμάτων από τα έντομα. Οι προσπάθειες για την πρόληψη της νόσου Chagas έχουν επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στον έλεγχο του φορέα για τον περιορισμό της έκθεσης σε έντομα τριατομίνης. Τα προγράμματα ψεκασμού εντομοκτόνων αποτέλεσαν τη βασική βάση του ελέγχου του φορέα, αποτελούμενο από ψεκασμό σπιτιών και τις γύρω περιοχές με εντομοκτόνα. Αυτό έγινε αρχικά με εντομοκτόνα οργανοχλωρίου, οργανοφωσφορικού και καρβαμικού, τα οποία αντικαταστάθηκαν τη δεκαετία του 1980 με πυρεθροειδή. Αυτά τα προγράμματα μείωσαν δραστικά τη μετάδοση στη Βραζιλία και τη Χιλή, και εξάλειψαν σημαντικούς φορείς από ορισμένες περιοχές: Triatoma infestans από τη Βραζιλία, τη Χιλή, την Ουρουγουάη και τμήματα του Περού και της Παραγουάης, καθώς και το Rhodnius prolixus από την Κεντρική Αμερική. Ο έλεγχος του φορέα σε ορισμένες περιοχές παρεμποδίστηκε από την ανάπτυξη αντοχής σε εντομοκτόνα από τα έντομα. Σε απάντηση, τα προγράμματα ελέγχου φορέων έχουν εφαρμόσει εναλλακτικά εντομοκτόνα (π.χ. fenitrothion και bendiocarb στην Αργεντινή και τη Βολιβία), τη θεραπεία εξημερωμένων ζώων (τα οποία τροφοδοτούνται, επίσης, από τα έντομα) με φυτοφάρμακα, χρώματα εμποτισμένα με φυτοφάρμακα και άλλες πειραματικές προσεγγίσεις. Σε περιοχές με αυτά τα έντομα, η μετάδοση του T. cruzi μπορεί να αποφευχθεί με τον ύπνο κάτω από τα σεντόνια και με σκεπαστά κρεβάτια. Η μετάγγιση αίματος ήταν στο παρελθόν ο δεύτερος συνηθέστερος τρόπος μετάδοσης για τη νόσο Chagas. Το T. cruzi μπορεί να επιβιώσει σε ψυγμένο αποθηκευμένο αίμα και μπορεί να επιβιώσει από την κατάψυξη και την απόψυξη, επιτρέποντάς του να παραμείνει σε ολικό αίμα, συσκευασμένα ερυθρά αιμοσφαίρια, κοκκιοκύτταρα και αιμοπετάλια. Η ανάπτυξη και η εφαρμογή εξετάσεων διαλογής των προϊόντων αίματος μείωσε δραματικά τον κίνδυνο μόλυνσης κατά τη μετάγγιση αίματος. Σχεδόν όλες οι αιμοδοσίες στις χώρες της Λατινικής Αμερικής υποβάλλονται σε έλεγχο Chagas. Η ευρεία εξέταση είναι επίσης συχνή σε μη ενδημικά έθνη με σημαντικούς πληθυσμούς μεταναστών από ενδημικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου (εφαρμόστηκε το 1999), της Ισπανίας (2005), των Ηνωμένων Πολιτειών (2007), της Γαλλίας και της Σουηδίας (2009), της Ελβετίας (2012) και Βέλγιο (2013). Το αίμα εξετάζεται χρησιμοποιώντας ορολογικές δοκιμές, συνήθως ELISA, για την ανίχνευση αντισωμάτων έναντι πρωτεϊνών T. cruzi. Άλλοι τρόποι μετάδοσης έχουν επίσης στοχευτεί από τα προγράμματα πρόληψης της νόσου Chagas. Η θεραπεία μητέρων που έχουν προσβληθεί από T. cruzi κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μειώνει τον κίνδυνο συγγενής μετάδοσης της λοίμωξης. Για το σκοπό αυτό, πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής έχουν εφαρμόσει ως ρουτίνα τον έλεγχο εγκύων γυναικών και βρεφών για μόλυνση από T. cruzi και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά τον έλεγχο όλων των παιδιών που έχουν γεννηθεί από μολυσμένες μητέρες για να αποτραπεί η ανάπτυξη συγγενών λοιμώξεων σε χρόνια ασθένεια. Ομοίως με τις μεταγγίσεις αίματος, πολλές χώρες με ενδημική νόσο Chagas ελέγχουν τα όργανα για μεταμόσχευση με ορολογικές εξετάσεις. Δεν υπάρχει εμβόλιο κατά της νόσου Chagas. 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΟΥ CHAGAS

    Η νόσος του Chagas αντιμετωπίζεται χρησιμοποιώντας αντιπαρασιτικά φάρμακα για την εξάλειψη του T. cruzi από το σώμα και  συμπτωματική θεραπεία για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της λοίμωξης. Από το 2018, το benznidazole και το nifurtimox ήταν τα αντιπαρασιτικά φάρμακα επιλογής για τη θεραπεία της νόσου Chagas, αν και το benznidazole είναι το μόνο φάρμακο που διατίθεται στις περισσότερες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Και για τα δύο φάρμακα, η θεραπεία αποτελείται, συνήθως, από δύο έως τρεις δόσεις από του στόματος την ημέρα για 60 έως 90 ημέρες. Η αντιπαρασιτική θεραπεία είναι πιο αποτελεσματική νωρίς κατά τη διάρκεια της λοίμωξης: εξαλείφει το T. cruzi από το 50-80% των ατόμων στην οξεία φάση, αλλά μόνο το 20-60% αυτών που βρίσκονται στη χρόνια φάση. Η θεραπεία της χρόνιας νόσου είναι πιο αποτελεσματική στα παιδιά από ό, τι στους ενήλικες και το ποσοστό θεραπείας για συγγενή νόσο πλησιάζει το 100% εάν αντιμετωπιστεί τον πρώτο χρόνο της ζωής. Η αντιπαρασιτική θεραπεία μπορεί επίσης να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου και να μειώσει την πιθανότητα συγγενούς μετάδοσης. Η εξάλειψη του T. cruzi δε θεραπεύει την καρδιακή και γαστρεντερική βλάβη που προκαλείται από χρόνια νόσο του Chagas, επομένως αυτές οι καταστάσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται ξεχωριστά. Η αντιπαρασιτική θεραπεία δεν συνιστάται σε άτομα που έχουν ήδη αναπτύξει διασταλτική καρδιομυοπάθεια.

    Η βενζινιδαζόλη θεωρείται συνήθως η θεραπεία πρώτης γραμμής επειδή έχει πιο ήπιες δυσμενείς επιπτώσεις από το nifurtimox και η αποτελεσματικότητά της είναι καλύτερα κατανοητή. Τόσο η βενζινιδαζόλη όσο και το nifurtimox έχουν συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες που μπορούν να οδηγήσουν σε διακοπή της θεραπείας. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες της βενζινιδαζόλης είναι: δερματικό εξάνθημα, πεπτικά προβλήματα, μειωμένη όρεξη, αδυναμία, πονοκέφαλος και προβλήματα ύπνου. Αυτές οι ανεπιθύμητες ενέργειες μερικές φορές μπορούν να αντιμετωπιστούν με αντιισταμινικά ή κορτικοστεροειδή και γενικά αντιστρέφονται όταν διακόπτεται η θεραπεία. Ωστόσο, η βενζιδαζόλη διακόπτεται σε ποσοστό έως και 29% των περιπτώσεων. Το Nifurtimox έχει συχνότερες παρενέργειες, επηρεάζοντας έως και 97,5% των ατόμων που παίρνουν το φάρμακο. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι: απώλεια όρεξης, απώλεια βάρους, ναυτία και έμετος και διάφορες νευρολογικές διαταραχές, όπως αλλαγές στη διάθεση, αϋπνία, παραισθησία και περιφερική νευροπάθεια. Η θεραπεία διακόπτεται σε έως και 75% των περιπτώσεων. Και τα δύο φάρμακα αντενδείκνυται για χρήση σε έγκυες γυναίκες και άτομα με ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια. Από το 2019, έχει αναφερθεί αντίσταση σε αυτά τα φάρμακα.

    ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΝΟΣΟΥ CHAGAS

    Στο χρόνιο στάδιο, η θεραπεία περιλαμβάνει τη διαχείριση των κλινικών εκδηλώσεων της νόσου. Η θεραπεία της καρδιομυοπάθειας του Chagas είναι παρόμοια με εκείνη άλλων μορφών καρδιακής νόσου. Μπορεί να συνταγογραφούνται βήτα αναστολείς και αναστολείς ΜΕΑ, αλλά ορισμένα άτομα με νόσο Chagas μπορεί να μην είναι σε θέση να λάβουν την τυπική δόση αυτών των φαρμάκων επειδή έχουν χαμηλή αρτηριακή πίεση ή χαμηλό καρδιακό ρυθμό. Για τη διαχείριση των ακανόνιστων καρδιακών παλμών, στα άτομα μπορεί να συνταγογραφούνται αντιαρρυθμικά φάρμακα όπως η αμιωδαρόνη ή να βάλουν βηματοδότη. Αντιπηκτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πρόληψη του θρομβοεμβολισμού και του εγκεφαλικού επεισοδίου. Η χρόνια καρδιακή νόσος που προκαλείται από το Chagas είναι ένας συχνός λόγος για χειρουργική επέμβαση και μεταμόσχευση καρδιάς. Επειδή οι αποδέκτες μεταμοσχεύσεων λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα για να αποτρέψουν την απόρριψη οργάνων, παρακολουθούνται χρησιμοποιώντας PCR για να ανιχνεύσουν την επανενεργοποίηση της νόσου. Τα άτομα με νόσο του Chagas που υποβάλλονται σε μεταμόσχευση καρδιάς έχουν υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης. Η ήπια γαστρεντερική νόσος μπορεί να αντιμετωπιστεί συμπτωματικά, όπως με τη χρήση καθαρτικών για τη δυσκοιλιότητα ή τη λήψη προκινητικού φαρμάκου, όπως η μετοκλοπραμίδη πριν από τα γεύματα για την ανακούφιση των συμπτωμάτων του οισοφάγου. Η χειρουργική επέμβαση για τη διάσπαση των μυών του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα (καρδιομυοτομία) ενδείκνυται σε πιο σοβαρές περιπτώσεις οισοφαγικής νόσου, και μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική αφαίρεση του προσβεβλημένου μέρους του οργάνου σε προχωρημένο μεγάκολο.

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τις λοιμώξεις

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για τις λοιμώξεις 

    Everything You Want To Know About Chagas Disease Kissing Bug Disease 1280x720

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Αρρυθμιογόνος μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας

    Μυοκαρδιοπάθεια

    Τρυπανοσωμίαση της Αφρικής

    Ο ιός του Έμπολα

    Μυοκαρδίτιδα

    Ασθένεια του ύπνου

    www.emedi.gr

     

  • Σύνδρομο Down Σύνδρομο Down

    Χρήσιμες πληροφορίες για το σύνδρομο Down

    Το σύνδρομο Down είναι συνήθης μορφή διανοητικής καθυστέρησης άγνωστης αιτιολογίας. Όλοι οι ασθενείς έχουν πλεονάζον υλικό στο χρωμόσωμα 21. Οι διαταραχές του διαχωρισμού των χρωμοσωμάτων, συνήθως, συμβαίνουν κατά τη μείωση στο θηλυκό. Το σύνδρομο υπάρχει σε όλες τις φυλές με την ίδια συχνότητα.

    Τρισωμία 21: στο 90% των ασθενών υπάρχει παραπάνω χρωμόσωμα 21, σε όλα τα κύτταρα.

    Μετατόπιση 21: στο 5% των ασθενών, ένα τμήμα του χρωμοσώματος 21, το 21q βρίσκεται μετατοπισμένο σε άλλο χρωμόσωμα, συνήθως στο 13 ή στο 15. Από το 5% των τρισωμιών που οφείλονται σε μετατόπιση, το 1/2 είναι καινούργιες και το υπόλοιπο 1/2 ματαβιβάζεται από γονέα φορέα.

    Μωσαϊκό 21: στο 5% των ασθενών υπάρχουν δύο ή περισσότεροι πληθυσμοί κυττάρων. Συνήθως, ένας φυσιολογικός και ένας με τρισωμία 21. Οι κλινικές εκδηλώσεις είναι πιο ήπιες.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Νευρικό, Καρδιαγγειακό, Δέρμα/Εξωκρινείς

    Γενετική: Το πλεονάζον χρωμόσωμα προέρχεται από τη μητέρα σε ποσοστό > 90% των περιπτώσεων.

    Επικρατέστερη ηλικία: Οι περισσότερες περιπτώσεις διαπιστώνονται στη γέννηση. Μείωση προσδόκιμου επιβίωσης.

    Επικρατέστερο φύλο: Γυναίκες = Άνδρες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    Βρέφη και παιδιά:

    • Βραχυκεφαλία (100%)
    • Υποτονία (80%)
    • Οπίσθια 3η πηγή
    • Μικρά αυτιά, χαμηλή πρόσφυση των αυτιών, ανωμαλίες χόνδρου αυτιών 
    • Μογγολοειδές προσωπείο, μάτια (90%)
    • Επικανθικές πτυχές (90%)
    • Κηλίδες Brushfield στην ίριδα (50%)
    • Εσωτροπία (50%)
    • Μικρή και επίπεδη μύτη
    • Μεγάλη και προβάλλουσα γλώσσα (75%)
    • Μικρό πηγούνι
    • Βραχύς και φαρδύς τράχηλος 
    • Καρδιακό φύσημα (50%)
    • Παθολογικά δερματογλυφικά, μονή παλαμιαία γραμμή, απώλεια ποδικής καμάρας, απόσταση μεταξύ 1ου και 2ου δακτύλου του ποδιού
    • Καθυστέρηση ανάπτυξης που μπορεί να μην είναι εμφανής κατά τον 1ο χρόνο

    Στους ενήλικες:

    • Τα περισσότερα ευρήματα είναι πιο ήπια, αλλά η βραχυκεφαλία παραμένει
    • Οι ασθενείς είναι καθυστερημένοι (IQ = 40-45) αλλά. συνήθως, έχουν προσωπικότητα και είναι συνεργάσιμοι
    • Οι περισσότεροι ενήλικες μπορούν να φροντίζουν μόνοι τους για τις προσωπικές τους ανάγκες. Μερικοί εργάζονται, αλλά όλοι χρειάζονται περιβάλλον προστασίας 

    ΑΙΤΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    Γενετικά

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    Αυξάνει με την ηλικία της μητέρας:

    • 1/2.000 στην ηλικία των 20
    • 1/200 στην ηλικία των 35
    • 1/100 στην ηλικία των 37
    • 1/20 στην ηλικία των 45

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    • Ελάσσονες οικογενείς ανωμαλίες, όπως μογγολοειδές προσωπείο, μικρή και επίπεδη μύτη και επικανθικές πτυχές, ειδικά σε παιδί με υποτονία
    • Η παρουσία ποδικής καμάρας, συνήθως, υποδηλώνει φυσιολογικό παιδί

    articles typical traits associated with down syndrome

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    Χρωμοσωμική ανάλυση είναι πιο αξιόπιστη μέθοδος και θα πρέπει να εκτελείται πάντα δεδομένης της πιθανότητας χρωμοσωμιακής μετατόπισης 

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    Πλάκες τύπου Alzheimer βρίσκονται στο 100% των εγκεφάλων μετά την ηλικία των 20

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    Υπέρηχος κάτω κοιλίας για την διαπίστωση ανωμαλιών του ουροποιητικού σε παιδιά με πυουρία ή πυρετό αγνώστου αιτιολογίας 

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    Υπέρηχος καρδιάς σε όλα τα παιδιά με φύσημα

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    • Γενετική εκτίμηση και συμβουλή 
    • Καρδιολογική εκτίμηση και καρδιογράφημα
    • Κατάλληλη παιδιατρική φροντίδα υγείας 

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    • Οι γονείς μπορούν συνήθως να προσαρμοστούν με ένα ειδικό παιδί
    • Το πιο σημαντικό είναι να αντιμετωπισθούν οι φόβοι των γονέων, ώστε να αντιμετωπίζουν κανονικά το παιδί
    • Τα προγράμματα προσαρμογής των παιδιών ενδείκνυνται, αλλά η αποτελεσματικότητα τους δεν έχει αποδειχθεί

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    • Πλήρης δραστηριότητα, εκτός αν υπάρχει καρδιακή νόσος
    • Ελεγχόμενο περιβάλλον απαιτείται για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN

    • 1 ή 2 επισκέψεις προκειμένου να δοθούν ολοκληρωμένες γενετικές συμβουλές, καθώς και μια επίσκεψη μετά από 1 ή 2χρόνια
    • Προσεκτική παρακολούθηση της κατάστασης της καρδιάς 

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    • Προγεννητική βιοψία χοριακής λάχνης, στις 9-10 εβδομάδες και αμνιοπαρακέντηση την 13η-15η εβδομάδα
    • Χαμηλή τιμή α-εμβρυϊκής πρωτεΐνης στον ορό την 14η-16η εβδομάδα της κύησης ανευρίσκεται στο 1/3 των περιπτώσεων 
    • Προγεννητικός έλεγχος συνίσταται σε όλες τις εγκυμονούσες άνω των 35 ετών, αλλά αυτό αφορά το 25% των περιπτώσεων 
    • Επίπτωση 1/5-1/6 στους γονείς με ισορροπημένη μετατόπιση. Δεν υπάρχει αύξηση της επίπτωσης σε οικογένειες με Down με μωσαϊκό χρωμοσωμάτων 

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    • Εντερική απόφραξη, συρίγγιο, εντερικές ανωμαλίες (10%)
    • Νόσος του Hirschsprung (3%)
    • Θυρεοειδοπάθεια (υπο- και υπερθυρεοειδισμός 5-8%)
    • Λευχαιμία (0,5%)
    • Συγγενής καρδιοπάθεια (50%), κυρίως ενδοκαρδιακά ελλείματα και έλλειμα μεσοκοιλιακού διαφράγματος 
    • Νόσος Alzheimer 

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ DOWN

    • Η ανάπτυξη είναι φυσιολογική κατά τον 1ο χρόνο περίπου, στο 1/3 των περιπτώσεων και ελαφρά καθυστερημένη στις υπόλοιπες 
    • Η ανάπτυξη καθυστερεί μετά το 1ο έτος της ηλικίας και η γλώσσα και οι γνωστικές λειτουργίες καθυστερούν ελαφρά
    • Η έκβαση και η επιβίωση εξαρτώνται συνήθως από την καρδιακή νόσο
    • Μερικοί ενήλικες μπορούν να εργασθούν υπό συνθήκες προστασίες, αλλά κανείς δεν μπορεί να είναι αυτόνομος 
    • Οι εντερικές επιπλοκές και η καρδιακή νόσος πρέπει να τύχουν άμεσης φροντίδας 
    • Ο υποθυρεοειδισμός εμφανίζεται μετά από 6 μήνες και η καθυστερημένη αύξηση είναι το αρχικό σημείο
    • Κλινική εκδήλωση νόσου Alzheimer στο 1/3 των ασθενών μετά την ηλικία των 35 ετών
    • Υπάρχει πρώιμη γήρανση. Οι περισσότεροι ασθενείς πεθαίνουν στα 50-60 ή νωρίτερα αν υπάρχει καρδιακή νόσος

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Γηριατρικό: Σπάνια υπάρχει επιβίωση μέχρι την μεγάλη ηλικία

    ΚΥΗΣΗ

    Η κύηση είναι δυνατή σε ασθενείς με σύνδρομο Down. Ο κίνδυνος εκδήλωσης συνδρόμου Down στα παιδιά τους είναι 50%

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το νευρικό σύστημα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το νευρικό σύστημα

    down syndrome

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Ανοικτός κολποκοιλιακός πόρος

    Προγεννητικός έλεγχος

    Χρήσιμες πληροφορίες για τα γενετικά τεστ

    Σύνδρομο Klinefelter

    Προγεννητική διάγνωση για γενετικά νοσήματα

    Σύνδρομο εύθραυστου χρωμοσώματος Χ

    Παιδιά με καρδιοπάθειες

    www.emedi.gr

     

     

     

     

  • Σούπα τσίλι με κιμά και λαχανικά Σούπα τσίλι με κιμά και λαχανικά

    Υγιεινή και νόστιμη σούπα τσίλι με κιμά και λαχανικά

    Σούπα τσίλι με κιμά και λαχανικά

    ΜΟΣΧΑΡΙΣΙΟΣ ΚΙΜΑΣ: Το μοσχαρίσιο κρέας έχει κατά μέσο όρο 2.7mg σιδήρου, 4.1 mg ψευδαργύρου, 26 γρ. πρωτεΐνης και 250 θερμίδες ανά 100g  και είναι το πιο θρεπτικό από όλα. Για υγιεινή διατροφή προτιμάμε το βοδινό κρέας, που μας δίνει όλες τις βιταμίνες και τα ανόργανα στοιχεία που χρειαζόμαστε.  

    ΚΑΡΟΤΑ: Τα καρότα αποτελούν εξαιρετική πηγή βιταμίνης Α, παρέχοντάς μας το υπερδιπλάσιο της ημερήσιας δόσης μας (210%). Επιπλέον, μας προσφέρουν το 6% της ημερήσιας δόσης μας σε βιταμίνη C, το 2% της δόσης μας σε ασβέστιο, αλλά και σίδηρο. Το αντιοξειδωτικό β-καροτένιο είναι αυτό που δίνει στα καρότα το πορτοκαλί τους χρώμα. Το β-καροτένιο απορροφάται από το έντερο και μετατρέπεται σε βιταμίνη Α κατά τη διαδικασία της πέψης. Επιπλέον, τα καρότα περιέχουν φυτικές ίνες, βιταμίνη Κ, κάλιο, φυλλικό οξύ, μαγγάνιο, φώσφορο, μαγνήσιο, βιταμίνη Ε και ψευδάργυρο. Μπορείτε σε ορισμένες αγορές να βρείτε καρότα με διαφορετικά χρώματα-τα οποία προέρχονται από διαφορετικά αντιοξειδωτικά. Για παράδειγμα, ανθοκυανίνες στα μωβ καρότα και λυκοπένιο στα κόκκινα.

    ΠΑΤΑΤΕΣ: Η πατάτα περιέχει σημαντικές ποσότητες σύνθετων υδατανθράκων. Οι υδατάνθρακες της πατάτας διασπώνται πάρα πολύ αργά σε απλές ζαχαρούχες ουσίες, που εισέρχονται στο αίμα. Μια πατάτα μετρίου μεγέθους περιέχει περίπου το 50% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης Βιταμίνης C.

    ΑΡΑΚΑΣ: Ο αρακάς είναι ένα πολύ χρήσιμο και θρεπτικό τρόφιμο καθώς μας προσφέρει πολύ φυλλικό οξύ και πολλά α και β καροτένια, δηλαδή αντιοξειδωτικές ουσίες που μπλοκάρουν τις ελεύθερες ρίζες που προσθέτουν τοξίνες στον οργανισμό. Παράλληλα μας δίνει ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρο, κάλιο και φώσφορο. Λόγω του μικρού χρονικά περιθωρίου συγκομιδής του, είναι πλήρης σε βιταμίνη C, θειαμίνη B1, φώσφορο και βιταμίνη B6. Διαθέτει 1,6 μονάδα σιδήρου ανά 100 γρ. φαγητού και το σώμα μας απορροφά περίπου το 20% από αυτόν. Η κατανάλωση αρακά συστήνεται ιδιαίτερα σε άτομα με αυξημένη αρτηριακή πίεση και υψηλά επίπεδα χοληστερόλης αλλά και σε αυτούς που υποφέρουν από δυσκοιλιότητα.

    ΚΡΕΜΜΥΔΙΑ: Βοηθούν στην επούλωση των πληγών και ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστηµα, καθώς, είναι πλούσιο σε βιταµίνη C. Έχουν αντικαρκινική δράση. Επιστημονικές μελέτες έδειξαν ότι η κουερσετίνη και κατ’ επέκταση το κρεμμύδι, όπως και άλλα φρούτα και λαχανικά που την περιέχουν συμβάλλει στη μείωση της εμφάνισης καρκίνου του προστάτη, των ωοθηκών, του μαστού, του στομάχου, του παχέος εντέρου.

    ΣΚΟΡΔΟ: Το σκόρδο αποτελεί για τη λαϊκή ιατρική ένα πολυδύναμο φάρμακο με μεγάλη αξία. Περιέχει αιθέριο έλαιο αποτελούμενο από αλλιίνη, αλλινάση, αλλικίνη, αχοένιο, σκορδινίνες, το αντιοξειδωτικό σελήνιο, ιώδιο, ασβέστιο, μαγγάνιο, σίδηρο, φώσφορο, θειάφι και βιταμίνες Α, Β, Β1, Β2, Β3, Β6, C, και Ε. Περιέχει επίσης, πτητικό έλαιο, γλίσχρασμα, γλυκοκινίνες και γερμάνιο, καθώς και άλλα χρήσιμα για τον οργανισμό στοιχεία, όπως λευκωματούχες ουσίες, λιπαρές, αμυλώδες και κυτταρίνη.

    instant pot hamburger soup recipe 2 500x375

    Σούπα τσίλι με κιμά και λαχανικά

    ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ 4 ΑΤΟΜΑ

    300 γραμμάρια βιολογικός μοσχαρίσιος κιμάς

    4 βιολογικά καρότα

    3 βιολογικές πατάτες 

    1 φλυτζάνι βιολογικός αρακάς

    2 βιολογικά κρεμμύδια

    2-3 σκελίδες βιολογικό σκόρδο

    1 βιολογικός ζωμός ψυγείου με μειωμένο αλάτι

    5 πιπεριές τσίλι

    Βιολογικό ελαιόλαδο

    Ιωδιούχο ανεπεξέργαστο θαλασσινό αλάτι

    Φρεσκοτριμμένο πιπέρι

    Κύμινο

    Ψιλοκομμένος μαϊντανός

    Μουστάρδα

    ΕΚΤΕΛΕΣΗ

    Κόψτε τα κρεμμύδια σε ροδέλες και ρίξτε τα στο λάδι με το σκόρδο. Μόλις αρχίσουν να ροδίζουν, πρόσθεσε τον κιμά σε σιγανή φωτιά, μέχρι να αλλάξει χρώμα. Στο μεταξύ, ρίξε 4-5 μικρές τσίλι και το κύμινο. Μόλις τσιγαριστεί ο κιμάς, προσθέστε το ζωμό και την μουστάρδα και άφησε να σιγοβράσει. Ρίξε ψιλοκομμένες τις πατάτες και τα καρότα, το αλάτι και το πιπέρι. Άφησε να σιγοβράσει με το καπάκι ενώ το παρατηρείτε να μη ρουφήξει το νερό - προσθέστε όσο χρειαστεί ώστε να καλύπτει τα λαχανικά. Μετά από 30 λεπτά περίπου ρίξτε τον αρακά κατεψυγμένο (αν ο αρακάς είναι φρέσκος, πιθανό να χρειαστεί να τον προσθέσετε πιο πριν) και αφήστε άλλα 15 λεπτά. Στα τελευταία 5 λεπτά προσθέστε τον ψιλοκομμένο μαϊντανό.

    ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΟΡΕΞΗ!!! 

    by Savvi Diet

    Τα καλύτερα βιολογικά προϊόντα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα βιολογικά προϊόντα

    Butternut Squash Chili 3

    Διαβάστε, επίσης,

    Χρήσιμες πληροφορίες για τις ζωικές τροφές

    Υγιεινός χορτοφαγικός μουσακάς

    Υγιεινά μακαρόνια με κιμά

    Σπαγγέτι με σάλτσα πέστο της Γένοβας

    Σπαγγέτι με σπανάκι και κατσικίσιο τυρί

    Σπαγγέτι με θαλασσινά

    Γαρίδες με μακαρόνια - emedi.gr

    Τα πιο νόστιμα μακαρόνια

    Γιατί σε όλο τον κόσμο προτιμούν την ελληνική κουζίνα

    Αστακομακαρονάδα

    Κόκορας με μακαρόνια

    Σπαγγέτι μαρινάρα

    Σπαγγέτι Ναπολιτάνα Gourmet

    www.emedi.gr

     

     

  • Δυσιδρωσία Δυσιδρωσία

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη δυσιδρωσία

    Τι είναι η δυσιδρωσία

    • Δυσιδρωσικό έκζεμα: Υποτροπιάζον φλυκταινώδες εξάνθημα κατ' εξοχήν των παλαμών, των πελμάτων και των μεσοδακτυλικών πτυχών. Ο όρος πομφόλυγα (ελληνική λέξη για τον όρο bubble), συνήθως, φυλάσσεται για τις περιπτώσεις φλυκταινών που εδράζονται βαθύτερα και είναι κνησμώδεις (εμφάνιση κόκκων σόγιας, όπως λέγονται). Γενικά σχετίζονται με, αλλά δεν οφείλονται στην υπεριδρωσία (υπερβολική εφίδρωση)
    • Φυλλώδης δυσιδρωσία: Λεπτή πιτυρώδης απολέπιση της επιπολής επιδερμίδας με την ίδια κατανομή όπως περιγράφηκε παραπάνω. Υπεριδρωσία μπορεί να υπάρχει ή όχι

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Δέρμα/Εξωκρινείς αδένες 

    Επικρατέστερη ηλικία: Συνήθως < 40 ετών 

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες = Γυναίκες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    Δυσιδρωσικό έκζεμα:

    • Μικρές επιφανειακές φυσσαλίδες παλαμών και πελμάτων και μεταξύ δακτύλων χειρών και ποδών 
    • Αποφολίδωση, σχισμές και λειχηνοποίηση μπορεί να ακολουθούν την ανάπτυξη φυσαλίδων 
    • Καύσος και κνησμός συχνά
    • Αμφοτερόπλευρες και συχνά συμμετρικές βλάβες 
    • Οι φυσαλίδες μπορεί, μερικές φορές, να συρρέουν και να δημιουργούν μεγαλύτερες φυσαλίδες ή ακόμη πομφόλυγες 
    • Οι φυσαλίδες μπορεί να ρήγνυνται και να οδηγούν σε μία λεπτή πιτυρώδη απολέπιση που θυμίζει τριχοφυτία

    Φυλλώδης δυσιδρωσία:

    • Μικρές λευκές κηλίδες που επεκτείνονται περιφερικά 
    • Η κεντρική περιοχή αρχίζει να απολεπίζεται
    • Αποφολίδωση κερατίνης στιβάδας του δέρματος που συνεχίζει να επεκτείνεται

    ΑΙΤΙΕΣ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    • Ακριβής αιτία, άγνωστη
    • Μπορεί να είναι μία ιδιοσυγκρασιακή αντίδραση σε μία λοίμωξη με δερματόφυτα
    • Ψυχική καταπίεση ίσως παίζει ένα ρόλο, εφ' όσον η δυσιδρωσία είναι περισσότερο συχνή σε αγχώδη άτομα και σε άτομα με ψυχοσωματική ένταση 
    • Η υπεριδρωσία δεν είναι αιτία, αλλά συνυπάρχει με τη νόσο

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    • Ατοπική δερματίτιδα
    • Δερματίτιδα εξ επαφής
    • Δερματόφυτα
    • Βακτηριακές λοιμώξεις 
    • Τροφές
    • Φάρμακα, όπως, ασπιρίνη και άλλα σαλικυλικά

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    • Τριχοφυτία
    • Ιδιοσυγκρασιακή αντίδραση 
    • Δερματίτιδα από επαφή 
    • Ατοπική δερματίτιδα
    • Αντίδραση σε φάρμακα
    • Δερματοφυτία
    • Φλυκταινώδης ψωρίαση
    • Βλεννορραγική δερματίτιδα

    What Is The Best Dyshidrotic Eczema Treatment 1

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    • Δυσιδρωσικό έκζεμα: λεπτές, 1-2 mm σπογγιοειδείς φυσσαλίδες ενδοεπιδερμιδικά. Οι δακρυϊκοί πόροι δεν προσβάλλονται 
    • Φυλλώδης δυσιδρωσία: αποφολίδωση της κερατίνης στιβάδας της επιδερμίδας

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    • Η διάγνωση συνήθως βασίζεται στην κλινική εξέταση 
    • Βιοψία δέρματος 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    • Αποφυγή αιτιολογικών παραγόντων 
    • Αν και η υπεριδρωσία δεν είναι το αίτιο, υπερβολική εφίδρωση μπορεί να αυξήσει τον κνησμό και τον καύσο 
    • Ενυδατικά διαλύματα μπορεί να ανακουφίσουν συμπτωματικά τις βλάβες από ξηρή αποφολίδωση 
    • Αν προσβληθούν τα πέλματα, φορέστε παπούτσια με σόλες από δέρμα και όχι από συνθετικά υλικά κάλτσες. Αφαιρέστε τα παπούτσια σας όσο αυτό είναι δυνατό για να εξατμισθεί ο ιδρώτας και να αλείφετε τα πόδια με εφυγραντικές κρέμες 

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    Αποφύγετε κατά το δυνατόν, ένταση και υπερβολική εφίδρωση (μπορεί να πρόκειται για ψυχολογική ή εφίδρωση από θερμότητα). Αποφύγετε πολλά απολυμαντικά και νερό

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    • Οδηγίες για ατομική φροντίδα, επιπλοκές και αποφυγή 
    • Εξηγήστε τη σχέση μεταξύ έντασης και δυσιδρωσίας και δώστε συμβουλές αν ενδείκνυνται 

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    Δυσιδρωσικό έκζεμα:

    • Τοπικά στεροειδή (μέσης - υψηλής βαρύτητας), ή
    • 5% σαλικυλικά σε αλκοόλη (υπό την αίρεση ότι τα σαλικυλικά δεν είναι αιτία της νόσου) ή 
    • 3% Vioform

    Δυσιδρωσικό έκζεμα - μέτριες με βαριές περιπτώσεις:

    • Ένα κορτικοστεροειδές συστηματικά, όπως βραχείας διάρκειας ή από του στόματος πρεδνιζόνη
    • Ενδομυϊκά ACTH ή τριαμσινολόνη (40 mg)
    • PUVA (ψωραλένια και υπεριώδες Α) θεραπεία είναι αποτελεσματική (περιλαμβανομένων και των ήπιων περιπτώσεων)

    Φυλλώδης δυσιδρωσία:

    • Εφαρμογή παρασκευασμάτων πίσσας (Estar)
    • Ενδομυϊκά κορτικοστεροειδή 
    • Κερατολυτικά και εφυγραντικά μερικές φορές βοηθούν 

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    • Έλεγχος συγκινησιακής έντασης
    • Θεραπεία ψυχολογικών παραγόντων αν είναι αναγκαίο 

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    Βακτηριακές δευτεροπαθείς λοιμώξεις 

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΔΥΣΙΔΡΩΣΙΑΣ

    • Ήπιες βλάβες και χωρίς ουλοποίηση 
    • Οι βλάβες συνήθως θα υποχωρούν αυτόματα, αν και γρηγορότερα με κατάλληλη θεραπεία
    • Υποτροπή είναι ο κανόνας παρά η εξαίρεση

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το δέρμα, τα μαλλιά και τα νύχια

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το δέρμα, τα μαλλιά και τα νύχια

    2

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Τι σημαίνουν οι νυχτερινές εφιδρώσεις

    Η υπεριδρωσία στον καρκίνο

    Πώς αποβάλλονται οι τοξίνες από το ανθρώπινο σώμα

    Οι πολύτιμες λειτουργίες του δέρματος

    Τα αποσμητικά μασχάλης προκαλούν καρκίνο μαστού

    Αποσμητικό για τον ιδρώτα

    Καταπολεμήστε την έντονη εφίδρωση

    Οικολογικό αποσμητικό παπουτσιών

    Αλουμίνιο

    Botox

    Υπεριδρωσία

    Δηλητηρίαση από υδράργυρο

    Διαβάστε τις αρρώστιες του σώματος στο δέρμα

    Απαραίτητο συστατικό για τα αποσμητικά μασχάλης

    Πρέπει να φοράνε όλοι αποσμητικό μασχάλης;

    Υπάρχει κίνδυνος από το αλουμίνιο;

    Η ιστορία της αποτρίχωσης

    Παγκοσμιοποίηση και καρκίνος

    www.emedi.gr

     

     

     

     

  • Σημαντικές πληροφορίες για τη Δοθιήνωση Σημαντικές πληροφορίες για τη Δοθιήνωση

    Η Δοθιήνωση

    Δοθιήνωση είναι οξύ απόστημα του τριχικού θυλάκου που προκαλείται από τον χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο. Εξαπλώνεται από τον τριχικό θύλακο στο περιβάλλον χόριο

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Δέρμα/Εξωκρινείς

    Επικρατέστερη ηλικία: Έφηβοι και νεαροί ενήλικες. Σπάνια στα παιδιά εκτός αν υπάρχει ανοσολογική ανεπάρκεια. Σε νεαρά κορίτσια μπορεί να παρουσιασθεί υπερανοσοσφαιριναιμία Ε - σταφυλοκοκκικό σύνδρομο (σύνδρομο Job)

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες = Γυναίκες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    • Επώδυνες ερυθηματώδεις βλατίδες/όζοι (1-5 cm) με κεντρική φλυκταινοποίηση 
    • Εντοπίζονται μόνο στις τριχωτές περιοχές του σώματος, ιδιαίτερα στις περιοχές που υφίστανται τριβές ή μικρούς τραυματισμούς (όπως κάτω από τη ζώνη και στην πρόσθια επιφάνεια των μηρών)
    • Μπορεί να είναι μονήρης ή πολλαπλές 
    • Χωρίς πυρετό ή γενικά συμπτώματα
    • Επώδυνη, ερυθρά περιθυλακική εξοίδηση που στη συνέχεια ανοίγει και απελευθερώνει πύο και νεκρωμένους ιστούς (έμβολο)
    • Το πύο συνήθως ελευθερώνεται αυτόματα

    ΑΙΤΙΕΣ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    Παθογόνο στέλεχος του χρυσίζοντα σταφυλοκόκκου (Staphylococcus aureus)

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    • Φορείς παθογόνων στελεχών χρυσίζοντα σταφυλοκόκκου στα ρουθούνια, δέρμα, μασχάλες και περίνεο 
    • Σπάνια ουδετεροπενία ή σύνδρομο υπερανοσοσφαιριναιμίας Ε - σταφυλοκοκκικών αποστημάτων 
    • Σακχαρώδης διαβήτης, κακή θρέψη, αλκοολισμός 
    • Πρωτοπαθής ανοσολογική ανεπάρκεια (χρόνια κοκκιωματώδης νόσος, σύνδρομο Chediak - Higashi (Το σύνδρομο Chediak-Higashi είναι μια προϊούσα, εκφυ­λιστική, μοιραία, οικογενής νόσος της πρώτης παιδικής ηλικίας, που χαρακτηρίζεται από μερικό οφθαλμοδερματικό αλφισμό, δερματικές και εντερικές λοιμώξεις νωρίς στην παιδική ηλικία και λευκοκύτταρα με πολύ μεγάλα αζουρόφιλα κοκκία), ανεπάρκεια C3, υπερκαταβολισμός C3, παροδική υπογαμμασφαιριναιμία της βρεφικής ηλικίας, ανοσοανεπάρκεια με θύμωμα, σύνδρομο Wiskott-Aldrich- Το σύνδρομο Wiskott-Aldrich είναι μία γενετική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από μη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και από διαταραχές της πήξης του αίματος. Οι ασθενείς με σύνδρομο Wiskott-Aldrich έχουν μειωμένο αριθμό και μέγεθος αιμοπεταλίων, γεγονός που οδηγεί στον συχνή εμφάνιση εκχυμώσεων και σε επεισόδια παρατεταμένης αιμορραγίας μετά από ήσσονος σημασίας τραύματα. Οι πάσχοντες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων ανοσολογικών και φλεγμονωδών διαταραχών εξαιτίας των μη φυσιολογικών ή μη λειτουργικών λευκών αιμοσφαιρίων τους. Πολλοί ασθενείς εμφανίζουν εκζέματα και αυτοάνοσες επιδράσεις, ενώ έχουν αυξημένη πιθανότητα ανάπτυξης λεμφώματος)
    • Δευτεροπαθής ανοσοανεπάρκεια (λευχαιμία, λευκοπενία, ουδετεροπενία, θεραπευτική ανοσοκαταστολή)

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    • Θυλακίτιδα
    • Ψευδοθυλακίτιδα
    • Ψευδάνθρακας 
    • Περιγεγραμμένη επιδερμειδής κύστη 

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    Καλλιέργεια υλικού αποστημάτων 

    Φάρμακα που μπορεί να μεταβάλλουν τα ευρήματα: Αντιβιοτικά

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    Ιστοπαθολογοανατομικά - περιθυλακιώδης νέκρωση που περιέχει ινώδες υλικό και ουδετερόφιλα. Στο βάθος της νεκρωτικής πλάκας, στο υποδόριο, βρίσκεται ένα μεγάλο απόστημα με Gram χρώση θετική για μικρές συλλογές χρυσίζοντα σταφυλοκόκκου

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    Καμία, εκτός από τα επίπεδα ανοσοσφαιρινών σε σπάνιες περιπτώσεις 

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    Καλλιέργεια υλικού αποστημάτων 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    • Υγρά θερμά επιθέματα (παρέχουν ανακούφιση, περιορισμό της βλάβης/σχηματισμού κορυφής/παροχέτευση) για 30 λεπτά, 4 φορές την ημέρα
    • Σε σχηματισμό κορυφής ή εξάπλωση της βλάβης, διάνοιξη και παροχέτευση 
    • Η επιπτωμάτωση προάγει την παροχέτευση του πύου
    • Η καλλιέργεια ρουτίνας δεν είναι απαραίτητη σε εντοπισμένα αποστήματα και σε μη διαβητικά άτομα με φυσιολογικό ανοσολογικό σύστημα
    • Συστηματική θεραπεία με αντιβιοτικά συνήθως δεν χρειάζεται εκτός αν υπάρχει εκτεταμένη κυτταρίτιδα γύρω από τις βλάβες ή πυρετός 
    • Οι υποτροπές σχετίζονται με χρόνια φορεία του συγκεκριμένου στελέχους σταφυλοκόκκου στο δέρμα ή τα ρουθούνια. Οι στόχοι της θεραπείας είναι: 
    1. Μείωση ή εξαφάνιση του παθογόνου παράγοντα, ή
    2. Σε επίμονες περιπτώσεις, εμφύτευση λιγότερο λοιμογόνου στελέχους 
    • Καταστολή του παθογόνου στελέχους:
    1. Καλλιέργεια από τα ρουθούνια, δέρμα, μασχάλες, περίνεο
    2. Έναρξη θεραπευτικών δόσεων αντιβιοτικών 
    3. Πλύσιμο ολόκληρου του σώματος και των νυχιών (με βούρτσα) κάθε μέρα για 1-3 εβδομάδες με Betadine, Hibiclens ή σαπούνι Phisohex (όλα προκαλούν ξηροδερμία)
    4. Μετά το πλύσιμο επάλειψη με αλοιφές 
    5. Μέτρα υγιεινής - αλλαγή πετσέτας, εσωρούχων και σεντονιών καθημερινά, απολύμανση ξυριστικών εργαλείων, αποφυγή καθαρισμού της μύτης 
    6. Τακτική αλλαγή επιθεμάτων σε τραύματα
    • Αντικατάσταση του παθογόνου στελέχους με μονοπαθογόνο στέλεχος (502 Α μικροβιακή παρεμβολή)
    1. Καλλιέργεια από τη μύτη και τις βλάβες για πιστοποίηση του παθογόνου παράγοντα 
    2. Καλλιέργεια στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας αν αυτά έχουν προσβληθεί 
    3. Θεραπεία των ασθενών και των προσβληθέντων μελών της οικογένειας με αντιβιοτικά 
    4. Διακοπή τοπικής/συστηματικής αντιβίωσης και μετά 48 ώρες ενοφθαλμισμό στα ρουθούνια Staphylococcus aureus 502A (βακτηριακό απόθεμα) - (γέρνουμε την κεφαλή προς τα πίσω, εισάγουμε δύο διαποτισμένα ξέστρα καλλιέργειας σε κάθε ρουθούνι και ο ασθενής εισπνέει υλικό στις ρινικές κοιλότητες και το ρινοφάρυγγα)
    5. Επανεξέταση μετά από 1 μήνα, επανάληψη της διαδικασίας αν τα αποστήματα δεν έχουν υποχωρήσει 

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    Αποφυγή αθλημάτων που πραγματοποιείται επαφή (όπως πάλη) αν υπάρχουν ενεργές βλάβες. Διαφορετικά δεν υπάρχουν περιορισμοί

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    Σε πολλαπλά αποστήματα, περιγεγραμμένη φλεγμονή γύρω από τη βλάβη ή ανοσοκαταστολή:

    • Λήψη καλλιέργειας και χορήγηση αντιβιοτικών για τουλάχιστον 14 ημέρες 
    • Κλοξακιλλίνη (Tegopen) ή δικλοξακιλλίνη (Dynapen, Pathocil) 250 mg 4 φορές την ημέρα ή
    • Ερυθρομυκίνη (E-mycin, PCE) 250-500 mg 3 φορές την ημέρα

    Καταστολή του παθογόνου στελέχους:

    • Δικλοξακιλλίνη ή κλοξακιλλίνη 250 mg 4 φορές την ημέρα επί 25 ημέρες 
    • Ερυθρομυκίνη 250-500 mg 3 φορές την ημέρα (σε αλλεργία στην πενικιλλίνη) επί 21 ημέρες 
    • Σε αποτυχία των παραπάνω - έναρξη κύκλου αντιβιοτικού για 1-3 μήνες. Ενδεχομένως να προστεθεί ριφαμπικίνη 600 mg 4 φορές την ημέρα επί 10 ημέρες 
    • Μετά το πλύσιμο - μπατονέτα με αλοιφή βακιτρακίνης ή μουπιροκίνης στα ρουθούνια 3 με 4 φορές την ημέρα επί 14 ημέρες 

    Αντικατάσταση του παθογόνου στελέχους:

    Θεραπεία του ασθενούς και των προσβεβληθέντων οικογενειακών μελών με δικλοξακιλλίνη 250 mg 4 φορές την ημέρα ή σε βρέφος/παιδί 50 mg/kg/ημέρα 4 φορές την ημέρα επί 7-10 ημέρες 

    Αντενδείξεις:

    • Κλοξακιλλίνη - δικλοξακιλλίνη - αλλεργία στην πενικιλλίνη 
    • Ερυθρομυκίνη, μουπιροκίνη - υπερευαισθησία

    Προφυλάξεις:

    • Κλοξακιλλίνη - δικλοξακιλλίνη - αναφυλακτική αντίδραση 
    • Ερυθρομυκίνη - επιφυλακτική χορήγηση σε ασθενείς με διαταραγμένη ηπατική λειτουργία, παρενέργειας από το γαστρεντερικό, κυρίως κοιλιακά άλγη, κύηση (κατηγορία Β)

    Σημαντικές πιθανές αλληλεπιδράσεις:

    • Ερυθρομυκίνη - αυξάνει τα επίπεδα θεοφυλλίνης/καρβαμαζεπίνης, ελαττώνει την κάθαρση της βαρφαρίνης 

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    • Ουλές 
    • Μικροβιαιμία
    • Διασπορά (σε διαφραγματική/βαλβιδική ανεπάρκεια, αρθρίτιδα)

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΔΟΘΙΗΝΩΣΗΣ

    • Αυτοπεριοριζόμενη (συνήθως το πύο παροχετεύεται αυτόματα και ιάται σε μέσα σε λίγες ημέρες χωρίς να αφήνει ουλές)
    • Υποτροπιάζουσα/χρόνια νόσος που διαρκεί μήνες ή χρόνια

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    • Συνήθως φυσιολογικό ανοσολογικό σύστημα 
    • Σακχαρώδης διαβήτης 
    • Ουδετεροπενία 
    • Υπερανοσοσφαιριναιμία Ε - σύνδρομο σταφυλοκοκκικών αποστημάτων (σπάνια)

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Άλλα: Συχνότερη μετά την εφηβεία. Δοθιήνωση έχει αναφερθεί σε εφήβους που ζουν σε πολυπληθείς περιοχές

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τις λοιμώξεις

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για τις λοιμώξεις 

    furunculosis1

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Πυώδης ιδρωταδενίτιδα

    Κόλπο για την αποτελεσματική θεραπεία των δοθιήνων

    Θυλακίτιδα

    Χρήσιμες πληροφορίες για τους καλόγερους

    Δοθιήνωση

    Βήχιο

    Άρνικα

    www.emedi.gr