Τετάρτη, 09 Απριλίου 2014 10:04

Η ιστορία του καρκίνου του μαστού το 19ο αιώνα

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Η θεραπεία του καρκίνου του μαστού το 19ο αιώνα

Dominique-Jean Larrey

1818: Dominique-Jean Larrey (1776-1842) :

Περιγραφή μιας μαστεκτομής από την ίδια την ασθενή:

Εγχειρίζεται η Αγγλίδα λογοτέχνης Fanny Burney  από τον Dominique-Jean Larrey που ήταν γιατρός του Ναπολέοντα, τον οποίο ακολούθησε σε όλες τις εκστρατείες του μέχρι το Waterloo. Έγινε μετά, καθηγητής της χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο της Valede Grade, στρατιωτικός χειρουργός και διευθυντής κλινικής στο νοσοκομείο Hospital de la Garde. Γεννήθηκε στην Bagnezes de Bigore και πέθανε στην Lyon. Άφησε πολλά έργα πάνω στην στρατιωτική χειρουργική. Επίσης, ήταν μέλος της Ακαδημίας των φυσιοδιφών το 1829. Η εγχείρηση έγινε στην κρεβατοκάμαρα της ασθενούς. Για να γίνει όμως η εγχείρηση έπρεπε να περιμένει 3 εβδομάδες, μέχρι να μάθει μια υπηρέτρια πώς να περιποιείται το τραύμα, αφού τότεδεν υπήρχαν νοσηλεύτριες. Έζησε άλλα 30 χρόνια και γι’ αυτό υπάρχει κάποια αμφιβολία για την κακοήθεια της αρρώστιας της.

H ίδια περιέγραψε τη μαστεκτομή της. Ανέβηκα λοιπόν εκεί απρόσκλητη στο κρεβάτι και ο Κος Dubois (κατεύθυνε τον Larrey λέγοντάς του τι και που να κόψει) με τοποθέτησε πάνω στο στρώμα και άπλωσε ένα υφασμάτινο μαντήλι πάνω στο πρόσωπό μου. Ήταν διαφανές και είδα ότι το κρεβάτι είχε περικυκλωθεί από 7 άνδρες και την νοσοκόμα μου. Αρνήθηκα να με κρατάνε, αλλά όταν είδα μέσα από το μαντήλι τη γυαλάδα του ανοξείδωτου μαχαιριού έκλεισα τα μάτια μου. Μετά όταν το τρομακτικό μαχαίρι έκοβε το στήθος μου, τις φλέβες, τις αρτηρίες, την σάρκα, τα νεύρα, δεν χρειαζόμουν οδηγίες να μην συγκρατήσω τα δάκρυά μου. Ξεκίνησα με μια κραυγή που διήρκησε καθόλη την διάρκεια της εκτομής και θαυμάζω το ότι ακόμη δεν ηχεί στα αυτιά μου, τόσο βασανιστική ήταν η αγωνία… Όταν το τραύμα έγινε και το εργαλείο απομακρύνθηκε, ο πόνος δεν σταμάτησε και ο αέρας που ξαφνικά  ακούμπησε τα ευαίσθητα αυτά κομμένα τμήματα, ήταν σαν μια μάζα από μικρά αλλά κοφτερά και διχαλωτά στιλέτα, που έσκιζαν τα άκρα του τραύματος. Συμπέρανα ότι η εγχείρηση τελείωσε, μα όχι το τρομερό κόψιμο ξεκίνησε πάλι και ήταν χειρότερος ο πόνος από πριν γιατί ήταν η αποκόλληση αυτού του τρομακτικού αδένα από τα μέρη στα οποία ήταν προσκολλημένος. Ξανά η περιγραφή θα ήταν μάταιη, γιατί ακόμη δεν είχαν τελειώσει. Ο Dr. Larrey ξεκουραζόταν μα το χέρι του, ω Θεέ μου, μετά ένιωσα το μαχαίρι στο κόκκαλο του μαστού βασανιστικά να το σκαλίζει....

Fanny Burney


Robert Liston (1794-1847):

Χειρουργεί σε πρώιμα στάδια της νόσου:

Καθηγητής της χειρουργικής στο «University College Hospital» στο Λονδίνο από το 1834 και διευθυντής στο North London Hospital και ο πρώτος χειρουργός που χειρούργησε χρησιμοποιώντας αναισθησία με αιθέρα στην Αγγλία. Γεννήθηκε στην Σκωτία και πέθανε στο Λονδίνο. Δίδαξε ανατομία στο Εδιμβούργο. Διάφορα χειρουργικά εργαλεία φέρουν ακόμα το όνομά του και συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται. Βιβλία του είναι το «Principles of Surgery» του 1831 και «Practical Surgery» του 1837.

Έγραψε για τον καρκίνο του μαστού: Διέξοδος μπορεί να είναι το νυστέρι σε μερικές περιπτώσεις, αλλά οι περιστάσεις πρέπει να είναι πολύ ευνοϊκές πραγματικά, για να παρακινήσουν έναν χειρουργό να προτείνει ή να είναι βέβαιος στο να αναλάβει οποιαδήποτε εγχείρηση για την αφαίρεση κακοήθειας του μαστού. Όταν η νόσος είναι κάπως προχωρημένη υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες να έχουν επινεμηθεί. Κανένας τώρα δεν θα μπορούσε να είναι τόσο απερίσκεπτος ή τόσο άσπλαχνος ώστε να προσπαθήσει να αφαιρέσει τους λεμφαδένες που έχουν μολυνθεί.  


Cooper Astley, Royal College of surgeons of England

1825: Astley Cooper (1768-1841) :

Γράφει μια πραγματεία για τις βασικές αρχές της χειρουργικής θεραπείας του καρκίνου του μαστού:

Γεννήθηκε στο Norfolc το 1768 και πέθανε στο Λονδίνο το 1841. Ήταν μεγάλος χειρουργός ονομαστός για την απολίνωση της αορτής σε ένα ανεύρυσμα. Ο Astley Cooper έγραψε στο «Lectures on the Principles and Practise of Surgery: Μπορεί να είναι μερικές φορές απαραίτητο να αφαιρέσεις όλο το μαστό, ιδίως όταν είναι προφανώς μολυσμένος και γενικά είναι περισσότερο εκτεταμένος ο όγκος από όσο φαίνεται και είναι καλό να μην αφήσεις μικρά υπολείμματα. Αν ένας αδένας  στην μασχάλη διογκωθεί πρέπει να αφαιρεθεί και μαζί μ' αυτόν όλα τα μεσολαβητικά κυτταρικά στοιχεία. Εάν πολλοί λεμφαδένες είναι διογκωμένοι, η αφαίρεσή τους δεν επιτυγχάνει τον έλεγχο της υποτροπής της νόσου


1829: Joseph-Claude-Anthelme Recamier (1774-1856):

Αναφέρει τα αποτελέσματα της θεραπείας του καρκίνου του μαστού με πίεση:

Γάλλος ιατρός στο Hotel-Dieu στο Παρίσι. Στο Recherches sur le traitement du cancer par la compression methodique simple ou combinee αναφέρει τα αποτελέσματα 100 περιπτώσεων θεραπείας καρκίνου του μαστού με συνεχή πίεση. 30 ασθενείς ανάρρωσαν ολοκληρωτικά μόνο με πίεση, 21 έδειξαν αξιοσημείωτη βελτίωση, 15 που είχαν αρχικά θεραπευτεί με πίεση στη συνέχεια υποβλήθηκαν σε εγχείρηση και 6 με πίεση σε συνδυασμό με καυτηριασμό. 12 ασθενείς δεν ανταποκρίθηκαν ευνοϊκά. Μετά τον αρχικό ενθουσιασμό, μια σοβαρή ένσταση ήταν ότι η εφαρμογή πίεσης προκαλούσε πόνο και νέκρωση.


Νeil Arnott (1788-1874):

Κατασκευή συσκευής που ασκούσε πίεση στον καρκινωματώδη μαστό:

Σκωτσέζος ιατρός που γεννήθηκε το 1788 στο Arboath και πέθανε στο Λονδίνο το 1874. Εφεύρε το κρεβάτι από νερό, τον αεριστήρα και τον φούρνο του Arnott. Ήταν πολύ πρακτικός, αντίθετος στην κλασσική εκπαίδευση και άφησε από 2000 λίρες σε τέσσερα Πανεπιστήμια της Σκωτίας και άλλες 2000 στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου για να προωθήσουν τις πρακτικές σπουδές. Τέλος, κατασκευάζει μια συσκευή που ασκούσε πίεση στο μαστό και ήταν γεμισμένη με αέρα.

Mηχανισμός πίεσης που σχεδιάστηκε από τον Νeil Arnott


Johannes Müller

1838: Johannes Müller (1801-1858):

Περιγράφει τους ιστολογικούς τύπους του καρκίνου:

Γεννήθηκε στο Kablenz το 1801 και πέθανε στο Βερολίνο το 1858. Σπούδασε στην Βιέννη. Το βιβλίο του Handbuch der Physiologie des Menilur ανήκει στα κλασσικά βιβλία της εποχής του. Περίφημος για τις εργασίες του πάνω στην φυσιολογία των νεύρων. Στο τέλος της ζωής του αφιερώθηκε στην συγκρητική ανατομία και την έρευνα της πανίδας των ωκεανών. Ο Johannes Müller καθηγητής της ανατομίας και φυσιολογίας στο Βερολίνο από το 1833 ως το 1835 περιγράφει τους ιστολογικούς τύπους του καρκίνου. Μπορεί να θεωρηθεί σαν ο ιδρυτής της ιστολογίας του καρκίνου. Εισήγαγε την ερευνητική φυσιολογία στην Γερμανία. Το 1838 έκδωσε την πραγματεία Uber den feinern Bau and die Formen der krankhaften Geschwulste, που έγινε κλασσική για την ιστορία της ογκολογίας. Τα στοιχεία των καρκινικών αποικιών είναι ανάλογα των αποικιών φυσιολογικών  κυττάρων ή έχουν εμβρυϊκούς χαρακτήρες δηλαδή τμήματα ιστών σε κατάσταση ανάπτυξης. Τα πιο διακεκριμένα ανάμεσα στα κυτταρικά στοιχεία των κακοηθών αποικιών ήταν κυψελιδικά κύτταρα, που περιείχαν κοκκία ή έναν κάπως μεγαλύτερο πυρήνα ή ακόμη και ολόκληρα νέα κύτταρα «seminium morbi». Ένας δεύτερος τύπος κυττάρων περιείχε σώματα με ουρές «tailed bodies» τα οποία θεώρησε ο  Müller ως κύτταρα συνδετικού ιστού σε ένα πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Επιπρόσθετα παρατήρησε ίνες και κρυστάλλους. Κανένα από αυτά τα στοιχεία δεν ήταν παθογνωμικό. Ο Müller παραδέχτηκε ότι δεν μπορούσε να διακρίνει κακοήθεις από καλοήθεις διαδικασίες με το απλό μικροσκόπιο. Αν και ο Müller ήταν προσεκτικός άλλοι δεν ήταν και θεώρησαν σαν τυπικά χαρακτηριστικά στοιχεία του καρκίνου τα «tailed bodies».


1843: Adolph von Hannover(1818-1898):

Περιγράφει τα κύτταρα του καρκίνου:

Ο ανατόμος Adolph von  Hannover γεννήθηκε στην Κοπενγχάγη και ήταν μαθητής του Müller στο Βερολίνο, περιγράφει πρώτος τα κύτταρα του καρκίνου.  Πίστεψε ότι βρήκε ένα ειδικό καρκινικό κύτταρο που δεν ήταν σαν τα «tailed body» που είχε περιγράψει ο δάσκαλός του Johannes Müller. Αυτό το στρογγυλό ή οβάλ κύτταρο διακρινόταν από ένα συγκριτικά μεγάλο πυρήνα ή από αρκετούς πυρήνες στο ίδιο κύτταρο και από ένα διαφανή πυρηνίσκο.


1844:Jean-Jacques-Joseph Leroy d’ Étiolles (1798-1860):

Δείχνει με μια μελέτη ότι η χειρουργική εξαίρεση είναι περισσότερο επιβλαβής:

Oργάνωσε μια έρευνα που αποτελεί μια από τις πρώτες στατιστικές μελέτες. Απέστειλε στατιστικές επιστολές και πήρε 174 απαντήσεις. 18 από 1192 ασθενείς που δεν είχαν υποβληθεί σε μαστεκτομή έζησαν πάνω από 30 χρόνια και οι υπόλοιποι από 2-25 χρόνια. Από 804 που χειρουργήθηκαν μόνο 4 ζούσαν πάνω από 30 χρόνια, 15 έζησαν για πάνω από 20 χρόνια και 88 από 6-20 χρόνια. Το συμπέρασμα ήταν ότι η χειρουργική εξαίρεση ήταν περισσότερη επιβλαβής παρά πλεονεκτική.


Joseph Pancoast Robbins GF: The Breast. Austin, Silvergirl, 1984

1844: Joseph Pancoast (1805-1882):

Υποστηρίζει ότι μαστοί και λεμφαδένες πρέπει να αφαιρεθούν μαζί:

Ο Joseph Pancoastκαθηγητής της χειρουργικής στο Jeferson Medical College στη Φιλαδέλφεια που υποστήριξε σθεναρά τα διδάγματα των Petit & Bell συμβούλευε για ακόμη πιο ριζική επέμβαση. Ο εμπλεκόμενος θωρακικός μυς έπρεπε να αφαιρεθεί, ακόμη και οι εμπλεκόμενες πλευρές και οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες εάν ήταν σκίρρος ή αν ήταν διηθημένοι και διογκωμένοι.137 Έχει περιγράψει τον Pancoast όγκο του πνεύμονα. Τόνισε ότι ο μαζικός αδένας και οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες πρέπει να αφαιρεθούν σαν ένα κομμάτι. Επίσης, λέει πως καμιά ασθενής δεν θεραπεύτηκε οριστικά.

Η τεχνική της μαστεκτομής του  Pancoast  Pancoast J: Treatise on Operative Surgery,  Philadelphia, Carey and Hart, 1844.Surgery p 469


Richard van Volkman

1844: Richard van Volkman (1830-1889):

Αφαιρεί την περιτονία του μείζονος θωρακικού μυός: 

Την ίδια χρονιά ο  Richard vοn Volkman (1830-1889) καθηγητής της Halle στην Γερμανία αφαιρεί την περιτονία του μείζονος θωρακικού. Πάντα αφαιρούσε όλο το μαστό άσχετα με το πόσο μικρός ήταν ο όγκος. Ο Volkman καθαρά περιέγραψε την αφαίρεση των μασχαλιαίων λεμφαδένων. H αφαίρεση της περιτονίας του μείζονος θωρακικού μυός, αποτελεί το επόμενο μεγάλο βήμα στην επιθετική χειρουργική του καρκίνου του μαστού, μετά την αφαίρεση όλου του μαστού και των μασχαλιαίων λεμφαδένων. Δίνει ποσοστά 3ετούς επιβιώσης μετά από μαστεκτομή 17.8%.

Χρώση καρκινικού κυττάρου μαστού


1845: HermannLebert (1813-1878):

Ο Hermann Lebert(1813-1878) ήταν ένας εξέχον Γερμανός παθολογοανατόμος, στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης από το 1853 και στο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών από το 1859. Το χειμώνα του 1842 και 1845 έμεινε στο Παρίσι όπου μεταξύ άλλων εξέδωσε την Παθολογική Φυσιολογία του. Μπορούσε να γράψει Γαλλικά τόσο εύκολα όσο και Γερμανικά και αυτό τον βοήθησε να παίξει σημαντικό ρόλο ως μεσάζoν ανάμεσα στην Γερμανική και Γαλλική ιατρική επιστήμη.

Διάκριση κακοήθους νόσου από άλλες ασθένειες μέσω του καρκινικού κυττάρου:     Έδωσε μεγάλη προσοχή στο καρκινικό κύτταρο από το οποίο η κακοήθης νόσος διακρίνεται από τις άλλες παθολογικές καταστάσεις.113Περιέγραψε ότι το καρκινικό κύτταρο είναι μικρό και στρογγυλό με ένα έκκεντρο ωοειδή πυρήνα που καταλαμβάνει μισό ή περισσότερο από το πρωτόπλασμα και περιέχει ένα ή περισσότερα μεγάλα πυρηνίδια. Αυτός ο πυρήνας ήταν το πιο χαρακτηριστικό μέρος του καρκινικού κυττάρου. Στο βιβλίο εργασία Traite pratique des maladies cancereuses το 1851, απέδωσε την προέλευση του καρκίνου στον εμποτισμό των μυικών ινών και αδένων με το ημίρρευστο υγρό ή βλάστημα από το οποίο το καρκινικό κύτταρο αναπτύσσεται. Με αυτήν την διαδικασία οι φυσιολογικοί ιστοί μπορεί να γίνουν ωχροί και να εξαφανιστούν και να αντικατασταθούν από καρκινικές μάζες. Ο καρκινικός χυμός, που ο  Lebert πίστευε ότι ήταν και αυτός τυπικός μπορεί επίσης να αναπτυχθεί από το καρκινικό βλάστημα.46 Αυτό ήταν πιθανό να προέρχεται από το αίμα.


William Morton

1846: WilliamThomas Green Morton (1819-1868):

Εισαγωγή της αναισθησίας:

Εισαγωγή της αναισθησίας από τον Αμερικανό οδοντίατροWilliamThomas Green Morton στην Βοστώνη. Aνακάλυψε τα αναισθητικά αποτελέσματα του σουλφουρικού αιθέρα και η μέθοδος διαδόθηκε πολύ γρήγορα σε όλον τον Δυτικό κόσμο και έφερε την χειρουργική σε νέα εποχή. Στην Ελλάδα η πρώτη νάρκωση με αιθέρα έγινε ήδη 6 μήνες αργότερα στο στρατιωτικό νοσοκομείο Αθηνών, τo σημερινό κτίριο του αρχιτέκτονα Βάιλερ, Μουσείο εκμαγείων στην περιοχή Μακρυγιάννη από τον Ερρίκο Τράϊμπερ!

Ζωγραφική Robert Hinkley (1822),  Δείχνει την 1η αναισθησία που έγινε στις 16 Οκτωβρίου 1846 στο Γεν. Νοσ. Μασσαχουσέτης στις ΗΠΑ,   Ιατρική Βιβλιοθήκη Βοστώνης


Sir James Paget, Royal College of Surgeons of England

1853: Sir James Paget (1814-1899):

Ο James Paget στο St. Bartholomew’s Hospital στο Λονδίνο ήταν ένας σημαντικός παθολόγος, χειρουργός και δάσκαλος. Γεννήθηκε το 1814 στο Yarmouth και πέθανε το 1899 στο Λονδίνο. Προσλήφθηκε στο St. Bartholomew’s μόλις σε ηλικία 22 ετών και πέρασε όλη του την επαγγελματική ζωή σε αυτό το γνωστό ιατρικό σχολείο. Σαν μαθητής ήταν ο πρώτος που παρατήρησε το παράσιτο Trichina spiralis στο μυ ενός ασθενούς. Έδωσε την πρώτη περιγραφή το 1882 της αρκετά συχνής κατάστασης της παραμορφωτικής οστεϊτιδας, πιο γνωστής με το όνομα «Νόσος Paget των οστών» που ακόμη είναι άγνωστης αιτιολογίας. Περίγραψε 15 περιπτώσεις μιας νόσου της θηλής, που όλες ακολουθήθηκαν από καρκίνο του υποκείμενου μαστού, που τώρα ονομάζεται «Νόσος Paget της θηλής» και επίσης περιέγραψε την σπάνια προκαρκινωματώδη κατάσταση «Νόσος Paget των όρχεων». Διετέλεσε ως χειρουργός στο νοσοκομείο Queen Victoria και σαν πρόεδρος του Royal College of Surgeons of England. 

Μελέτη για την διεξαγωγή ή όχι της μαστεκτομής ανάλογα με τον ιστολογικό τύπο του καρκίνου:

Γράφει στο σύγγραμμά του «Lectures on Surgical Pathology: «Πρέπει να αναρωτηθούμε αν η επέμβαση συμβάλλει στη παράταση ή στη βελτίωση της ποιότητος της ζωής. Σε περίπτωση οξέος σκληρού καρκίνου η εγχείρηση  πρέπει να γίνεται αμέσως, αν και ταχεία υποτροπή και θάνατος απειλούν, γιατί σε κάποιο ποσοστό παρατείνει τη ζωή και σώζει τον άρρωστο από το να υποφέρει. Ακόμη η επέμβαση είναι κατάλληλη όταν είναι ξεκάθαρο ότι η τοπική νόσος καταστρέφει τη ζωή από τον πόνο, την άφθονη έκκριση και την αγωνία και δεν συνοδεύεται από καχεξία, ώστε να αποβεί τελικά καταστροφική. Τέλος η εγχείρηση, γίνεται με το σκεπτικό ότι ο ασθενής θα υποφέρει λιγότερο. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν πολλές περιπτώσεις στις οποίες δεν συνιστάται επέμβαση, όπως σε καλά ανεπτυγμένους χρόνιους καρκίνους, ιδίως σε ηλικιωμένους ασθενείς, όπου είναι τόσο λίγο πιθανό ότι θα προσθέσει στην άνεση και στην επιβίωση. Επίσης αποφεύγεται σε περιπτώσεις όπου η καχεξία ή η αποδεδειγμένη σωματική νόσος είναι αναλογικά μεγαλύτερη από την τοπική νόσο, γιατί μπορεί  να είναι μοιραία από τις δικές της συνέπειες ή από την επιτάγχυνση του καρκίνου σε όργανα πιο σημαντικά από το μαστό. Τέλος, αν δεν υπάρχουν ενδείξεις μπορεί να αποφευχθεί σε όλους τους ασθενείς που η γενική τους υγεία τους θέτει σε κίνδυνο».

Αυτή η φιλοσοφία που γράφτηκε το 1863, είναι σχετική με τα όσα ισχύουν σήμερα. Το 1852 έβγαλε το συμπέρασμα ότι γυναίκες με σκίρρο που χειρουργήθηκαν, κατά μέσο όρο πέθαιναν 13 μήνες νωρίτερα από αυτές που δεν είχαν υποβληθεί σε μαστεκτομή. Η στατιστική του αφορούσε 60 γυναίκες, χωρίς αυτές που είχαν πεθάνει από την επέμβαση. Βέβαια αυτές που χειρουργήθηκαν και είχαν μυελοειδή καρκίνο ζούσαν 34 μήνες έναντι των 12 μηνών που ζούσαν οι μη χειρουργημένες. Ήταν πια προφανής η ανάγκη της συσχέτισης της διεξαγωγής ή μη της μαστεκτομής με τον ιστολογικό τύπο. Ο Paget έδειξε ότι σε 235 περιπτώσεις είχε μια εγχειρητική θνησιμότητα 10% και είπε ότι δεν είχε δει μια περίπτωση που η υποτροπή έγινε σε περισσότερο από 8 χρόνια. Πρέπει να θυμίσουμε βέβαια ότι εκείνες τις ημέρες, σπάνια οι ασθενείς παρουσιάζονταν στον χειρουργό όταν ο όγκος ήταν της τάξεως του 1 εκατοστού ή λιγότερο, κάτι που στις ημέρες μας είναι πολύ κοινό και σύνηθες. Για να το συνειδητοποιήσει κάποιος αυτό, απλώς πρέπει να διαβάσει τις περιγραφές περιστατικών ή να κοιτάξει τις φωτογραφίες των ασθενών του τελευταίου αιώνα. Έτσι καταλαβαίνει ότι οι πρώιμοι καρκίνοι μαστού τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα ήταν συχνά ορατοί με την επαφή του δέρματος και συχνά πραγματικά ελκοποημένοι σταδίου ΙΙΙ όγκοι.

Γενικά, η τοπική αφαίρεση όγκου μαστού ξεκίνησε το 1867 και αποτελεί το πρώτο στάδιο ανάπτυξης της χειρουργικής θεραπείας του καρκίνου του μαστού. Βέβαια η εγχείρηση για καρκίνο του μαστού τον καιρό εκείνο χρησιμοποιούταν σπάνια σαν ανακουφιστική θεραπεία. Όταν πάντως γινόταν, αυτή ήταν μια απλή τοπική αφαίρεση του κλινικά εμφανούς πρωτοπαθούς όγκου του μαστού μαζί με ένα υγιές περιθώριο του γύρω μαζικού αδένα. Ήταν βάναυσο γιατί η ασθενής είχε μεγάλη απώλεια αίματος και πολλές φορές ακολουθούσε μόλυνση του τραύματος και ίσως σηψαιμία.


 Mάθημα από τον Alfred Velpeau,   λιθογραφία από τον Louis Eugéne Pirodon,  περίπου το 1865

1854: Alfredo-Armand-Louis-Marie Velpeau (1795-1867):

Γεννήθηκε στο Breches το 1795 και πέθανε στο Παρίσι το 1867.  Ήταν γιος πεταλωτή και ο ίδιος δούλευε σαν πεταλωτής μέχρι τα 17 του χρόνια. Ήταν μαθητής του Pierre Bretonneau. Ο Velpeau που κατείχε την έδρα της χειρουργικής του Πανεπιστημίου της Ιατρικής στο Παρίσι, διάδοχος του Boyer στο νοσοκομείο La Charite, δίνει μια εκτεταμένη λίστα με γιατρικά και φάρμακα για τον καρκίνο του μαστού στην πραγματεία του «Τraite de malaries dei sein et dela region mammaire», που εκδόθηκε το 1854.

Διάκριση 3 τύπων καρκίνου:

Διακρίνει τρεις βασικές ομάδες καρκίνου του μαστού με βάση τα εξωτερικά χαρακτηριστικά: σκίρρους, εγκεφαλοειδή και ινώδη καρκινώματα. Πολλές ποικιλίες υπήρχαν, ιδιαίτερα στο σκίρρο, όπως και πολλοί υπότυποι τους οποίους και περιέγραψε. Ισχυρίστηκε ότι είδε πάνω από 1000 περιστατικά με καλοήθεις και κακοήθεις  όγκους του μαστού, στα 40 χρόνια. Μόνο ένα μικρό ποσοστό ήταν δυνατόν να παρακολουθηθεί μέχρι το τέλος.  Εάν ο όγκος είχε πραγματικά αφαιρεθεί και η πληγή είχε επουλωθεί, ο ασθενής και ο χειρουργός θα μπορούσαν να αλληλοστηριχτούν. Αισθάνθηκε ότι είχε θεραπεύσει αρκετές περιπτώσεις. Εναντιώθηκε στην θεραπεία του καρκίνου του μαστού με εφαρμογή πίεσης με διάφορες συσκευές.


Joseph Lister

1864: Joseph Lister(1827-1912):

Εισάγει την αντισηψία:  

Άγγλος χειρουργός που σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστημιακό Κολλέγιο του Λονδίνου. Δίδαξε χειρουργική στα πανεπιστήμια του Εδιμβούργου και της Γλασκώβης και ασχολήθηκε με ιστολογικές και φυσιολογικές έρευνες. Εκλέχτηκε καθηγητής της χειρουργικής στο Βασιλικό Κολλέγιο του Λονδίνου, όπου και δίδαξε επί 15 χρόνια. Γεννήθηκε το 1827 στο Upton Essex και πέθανε το 1912 στο Walmer Kent. Ήταν γιός του περίφημου φυσιοδίφη Joseph Lister που βελτίωσε σημαντικά το μικροσκόπιο (On the improvement of compount microscope, 1830), ανακάλυψε δε και το τρίποδο των φωτογράφων. Είναι ο πρώτος μη γαλαζοαίματος που πήρε τον τίτλο του βαρώνου (sir).

Ο Lister έκανε ουσιώδεις μεταβολές στην εγχειρητική αγωγή και εγκαινίασε την αντισηπτική χειρουργική με τη μέθοδο του ψεκασμού με ανθρακικό οξύ, που δεν έτυχε γενικής αποδοχής στη χώρα του. Ο Lister πίστευε ότι η εξαφάνιση της αιτίας των μικροβίων από ένα εγχειρητικό πεδίο μπορεί να γίνει είτε με ανθρακικό οξύ είτε με θερμότητα. Εφάρμοσε τις αρχές της αντισηψίας που έδωσαν λύσεις στα προβλήματα των μολύνσεων και της θεραπείας των τραυμάτων. Εξάλλου σημαντική υπήρξε η συμβολή του στην επίλυση πολλών άλλων χειρουργικών προβλημάτων, όπως στη βελτίωση της μεθόδου ακρωτηριασμού των άκρων και στην επινόηση ενός ειδικού εργαλείου με το οποίο περιορίζεται η απώλεια αίματος στο χειρουργείο.

Έγραψε, επίσης, πολλά έργα της ειδικότητάς του και τελειοποίησε διάφορες χειρουργικές μεθόδους και χειρουργικά εργαλεία. Για τις υπηρεσίες του στον τομέα της χειρουργικής, τιμήθηκε από πολλά ανώτατα ευρωπαϊκά πνευματικά ιδρύματα. Ο  Joseph Lister εισάγει την αντισηψία με σπρέι από καρβόλη. Φυσικά οι πρώτες μαστεκτομές πραγματοποιήθηκαν χωρίς αναισθησία και ασηψία. Κάποτε εφαρμόσθηκαν και οι μαστεκτομές γινόντουσαν προσεκτικά και χωρίς τον κίνδυνο εμπυήματος. Γι’ αυτό ο Lister είχε γράψει το 1870: «Έχω τώρα έναν ασθενή που θα φύγει από το νοσοκομείο 3 εβδομάδες μετά την αφαίρεση όλου του μαστού με σκίρρο, όλοι οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες έχουν την ίδια στιγμή αφαιρεθεί μετά από διαχωρισμό των 2 επιστήθιων μυών, ώστε να επιτραπεί στον ώμο να έρθει πίσω και να αποκαλυφθεί πλήρως η μασχάλη, μια τεχνική που έχω υιοθετήσει, όταν οι λεμφαδένες έχουν προσβληθεί από την νόσο». Ήταν σύμφωνος με τις αρχές του Moore, που ήταν γενική άποψη και δεν αφαιρούσε τον μείζονα θωρακικό μυ.

Με την εισαγωγή της αντισηψίας στη θεραπεία του τραύματος  η εγχειρητική θνησιμότητα  των μαστεκτομών με συναφαίρεση των μασχαλιαίων λεμφαδένων έπεσε από το 21.3 στο 10.5 % και η συνολική θνησιμότητα από το 15.7 στο 5.8%.

Άσηπτη χειρουργική σύμφωνα με τις αρχές του Lister, Antiseptic Surgery W. Watson Cheyne’s, (London, 1882)


Charles Hewitt Moore

1867: Charles Hewitt Moore (1821-70):

Θέτει τις γενικές αρχές χειρουργικής θεραπείας του καρκίνου του μαστού:

Χειρουργός στο Middlesex & St. Luke’s Νοσοκομείου του Λονδίνου, ο οποίος θέτει τις γενικές αρχές χειρουργικής θεραπείας καρκίνου του μαστού. Συνέβαλε στην ανάπτυξη του δευτέρου σταδίου χειρουργικής του καρκίνου του μαστού που ήταν η αφαίρεση όλου του μαστού, παρά τμήματος αυτού, μαζί με τους μασχαλιαίους λεμφαδένες.

Την εποχή εκείνη μια τυποποιημένη επέμβαση δεν υπήρχε. Μερικοί χειρουργοί αφαιρούσαν μόνο τον όγκο, άλλοι έκοβαν το τεταρτημόριο του μαστού που είχε προσβληθεί από τον όγκο ή άρχιζαν με εξαίρεση της κεντρικής μάζας και αφαιρούσαν μετά συγκεκριμένα ύποπτα κομμάτια. Άλλοι αφαιρούσαν όλο τον μαστό διατηρώντας σε μερικές περιπτώσεις το δέρμα και την θηλή, όπως σε 14 ασθενείς που εμφανίστηκαν στο Middlesex Νοσοκομείο με υποτροπές κοντά στις πληγές ή τις ουλές. Με προσεκτική ανάλυση αυτών των περιπτώσεων ο Moore συμπέρανε ότι οι υποτροπές οφείλονταν σε ανεπαρκείς εγχειρήσεις. Άρα βασικό ήταν να γίνεται επαρκής αφαίρεση του όγκου. Γι’ αυτό πίστευε ότι ο καρκίνος του μαστού απαιτεί την προσεκτική αφαίρεση όλου του οργάνου. Όταν εμπλέκεται οποιοσδήποτε γειτονικός ιστός πρέπει να αφαιρείται μαζί με τον μαστό όπως το δέρμα, οι λεμφαδένες, το λίπος και ο θωρακικός μυς. Κατά την διάρκεια της επέμβασης πρέπει να αποφεύγονται οι χειρισμοί μέσα στον όγκο για να μην γίνεται επινέμηση με καρκινικά κύτταρα. Οι διηθημένοι μασχαλιαίοι λεμφαδένες πρέπει να αφαιρούνται με την ίδια επέμβαση χωρίς και αυτοί να διανοιχτούν. Η ιδέα του δεν έγινε ευρύτατα αποδεκτή παρά το γεγονός ότι μερικοί άρχισαν να υιοθετούν αυτήν την επέμβαση όπως ο Joseph Lister of Glasgow & o Mitchell Banks of Liverpool. Εξέδωσε σύγγραμμα με τον τίτλο «Η επίδραση των ανεπαρκών εγχειρήσεων στη θεωρία του καρκίνου».

Γενικά εξήγγειλε δύο σπουδαίες αρχές:

1) ότι ο όγκος θα πρέπει να μην διατέμνεται και να μην αποκαλύπτεται κατά τη διάρκεια της επέμβασης, και

2) ότι οι υποτροπές από τον καρκίνο προέρχονται από τον πρωτοπαθή όγκο (διασπορά) και όχι από μια ανεξάρτητη οργανική αρχή όπως νόμιζαν μέχρι τότε.

Επίσης, έθεσε τρία κύρια συμπεράσματα:

α) ο καρκίνος του μαστού απαιτεί προσεκτική εκρίζωση ολόκληρου του οργάνου,

β) η αφαίρεση του μαστού είναι πιθανόν να είναι ατελής στο στερνικό χείλος, και

γ) επισφαλείς συνορεύοντες ιστοί, ιδιαίτερα στο δέρμα, θα πρέπει να αφαιρούνται σε ένα παρασκεύασμα με την κύρια μάζα της νόσου.

4 παραδείγματα από τον C. H. Moore (1867) που δείχνουν τοπική υποτροπή μετά από μη επαρκή εγχείρηση


1878: Alexander von Winiwarter (1848-1917):

Δημοσίευση στοιχείων αποτελεσμάτων μαστεκτομής:

Για τον Theodor  Billorth καθηγητή της χειρουργικής (1824-67) στη Ζυρίχη δημοσιεύει στοιχεία ο Alexander von Winiwarter (1848-1917) που ήταν προσωπικός του βοηθός, για τριετή επιβίωση 4.7% και λίγο αργότερα για 13.3% σε 143 ασθενείς μετά από μαστεκτομή. Aφού η αντισηψία, που πρωτοανακαλύφθηκε το 1864 δεν είχε ακόμη εφαρμοστεί στην πτέρυγα του Billorth στην Ζυρίχη, δεν μένουμε έκπληκτοι όταν βλέπουμε ότι η διεγχειρητική θνησιμότητα είναι της τάξης του 23.7%. Την ίδια χρονιά ανάλογες δημοσιεύσεις έχουν κάνει και ο Friedrich von Esmarch στο Kiel  με 3ετή επιβίωση 11.7% και ο Volkmann με 17.8%. Η περιεγχειρητική θνησιμότητα είναι ακόμα μεγαλύτερη από 20%. Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε πως η μετεγχειρητική παρακολούθηση έγινε μια αποδεκτή διαδικασία.

Μετεγχειρητική φωτογραφία μαστεκτομής από το Earth as a Topical Application in Surgery (1872) Addinell Hewsen


The Gross Clinic, Portrait of Professor Gross (1875) Thomas Eakins Διακρίνεται ο πατέρας Samuel D. Gross και στα δεξιά, στην σκιά στο κέντρο του αμφιθεάτρου διακρίνεται ο γιός του Samuel W. Gross «Διεξαγωγή ακρωτηριασμού μηρού, λόγω επιμόλυνσης»

1880: Samuel Weissel Gross(1837-1889):

Ανακοίνωση συγκριτικών αποτελεσμάτων χειρουργικής θεραπείας μαστού:

Καθηγητής της χειρουργικής στο Lousville & Jefferson Medical College στην Αμερική. Κάνει την ίδια εγχείρηση με τον Richard van Volkman δηλαδή αφαιρεί όλο τον μαστό, τους μασχαλιαίους λεμφαδένες και την περιτονία του μείζονος θωρακικού μυός. Το 1880 εκδίδει το βιβλίο «Tumors of the Mammary Gland» που ήταν η καλύτερη διατριβή για τους όγκους μαστού που είχε γραφτεί μέχρι τότε.

Ο Samuel Weissel Gross στη Φιλαδέλφεια ανακοινώνει τα αποτελέσματα της χειρουργικής θεραπείας 200 γυναικών με καρκίνο του μαστού. Είχε εγχειρήσει τις 55 με απλή εξαίρεση, χωρίς να έχει καθαρίσει την μασχάλη με έναν συστηματικό τρόπο και αυτοί οι ασθενείς πέθαναν από υποτροπές μετά την επέμβαση. Στις υπόλοιπες αφαίρεσε τον μαζικό αδένα μαζί με την θωρακική περιτονία και τους λεμφαδένες της μασχάλης και η 3ετής επιβίωση ήταν 19.44%.


Theodor Billroth

Theodor Billroth (1829-1894):

Γεννήθηκε το 1829 από σουηδούς γονείς στο Bergen και πέθανε το 1894 στην Abbazia. Σπούδασε στο Greifswald, Gottingen και Βερολίνο.Υπήρξε βοηθός του περίφημου χειρουργού v.Langenback. Ήταν καθηγητής της χειρουργικής, πρώτα στο Βερολίνο, το 1860 στην Ζυρίχη και μετά το 1867 στην Βιέννη. Ανήκε στην ηρωική γενιά των χειρουργών που λίγες δεκαετίες μετά την εφαρμογή της αντισηψίας έκανε την χειρουργική επιστήμη. Ο Billroth ήταν από τους ιδρυτές της χειρουργικής της κοιλιάς και επίσης εξέχον παθολόγος. Οι τολμηρές χειρουργικές επεμβάσεις του στο πεπτικό σύστημα τον καθιέρωσαν ως στυλοβάτη του κλάδου της χειρουργικής της κοιλίας. Πραγματοποίησε επιτυχώς την πρώτη ολική γαστρεκτομή για καρκίνο στομάχου. Επίσης, συνδέθηκε το όνομά του με τολμηρές χειρουργικές επεμβάσεις για την εποχή όπως οισοφαγεκτομή, ολική λαρυγγεκτομή, πυλωροπλαστική και τμηματική εντερεκτομή. Ο κορυφαίος Γερμανός χειρουργός, διακρινόταν για την εγχειρητική δεξιοτεχνία, τα πολύπλευρα πνευματικά ενδιαφέροντα, την καλλιτεχνική του ιδιοσυγκρασία, τις απαράμιλλες διδακτικές ικανότητες και το ερευνητικό του ταλέντο. Το όνομά του συνδέθηκε με την ίδρυση της περίφημης Χειρουργικής Σχολής της Βιέννης.

Μια από τις περιπτώσεις του Theodor Billorth στην Ζυρίχη, 1860-67

 Αποδέχτηκε 4 είδη καρκίνου του μαστού που τα συσχέτισε με ανάλογη συμπεριφορά:

Για τις απόψεις του για τον καρκίνο του μαστού υπάρχει το βιβλίο του Die Krankheiten der Brustdruse που πρωτοεκδόθηκε το 1880. Προσπάθησε να βάλει τα πράγματα σε τάξη και αποδέκτηκε  4 είδη καρκίνου του μαστού. Έτσι έκανε μια λίστα με τα είδη καρκίνου του μαστού που ονόμασε ο ίδιος και τα συσχέτισε με αυτά των άλλων (Billroth-Schuh-Birkett-Gross-Velpeau). Ο μυελώδης καρκίνος είχε σύμφωνα με τις στατιστικές του Alexander von Winiwarter την πιο γρήγορη εξέλιξη και εμφανιζόταν σε πιο νέες γυναίκες 35-45 ετών. Το πιο συχνό ήταν το απλό καρκίνωμα το οποίο είχε ποικίλη κλινική έκφραση και εξέλιξη. Ο κολλοειδής καρκίνος είχε αργή εξέλιξη, αλλά ο πιο καλοήθης ήταν ο ατροφικός, ουλώδης σκίρος καρκίνος. Έδωσε μια λεπτομερή περιγραφή για τα μικτά και μικροσκοπικά χαρακτηριστικά αυτών των τύπων. Ήταν υποστηρικτής της επιθηλιακής προέλευσης του καρκίνου του μαστού. Επίσης ασχολήθηκε με την μετάσταση του καρκίνου αυτού. Παρόλο που μπόρεσε να συσχετίσει την συμπεριφορά ενός καρκίνου με τον ιστολογικό του τύπο δεν έκανε προσπάθεια κλινικής σταδιοποίησής του ούτε είχε πολλά να πει για την αιτιολογία προέλευσής του. Αφαιρούσε όλο τον μαστό αν και πίστευε ότι και η τοπική αφαίρεση σε υγιή όρια ίσως ήταν εξίσου αποτελεσματική. Έκοβε και την θωρακική περιτονία μαζί με ένα στρώμα του υποκείμενου μυός σε περίπτωση που ο όγκος ήταν προσκολλημένος στο θωρακικό τοίχωμα.

Ελαιογραφία του Arlond Seligmann: Ο Billorth διδάσκει στο αμφιθέατρο του χειρουργείου


William Steward Halsted Ελαιογραφία του John H. Stocksdale’s, 1922

1882: William Steward Halsted (1852-1922):

Ο William Stewart Halsted ήταν μια εξέχουσα προσωπικότητα. Σημαντική ήταν η συνεισφορά του στην άσηπτη χειρουργική τεχνική με την εισαγωγή των χειρουργικών γαντιών και την δουλειά του πάνω στην τοπική αναισθησία. Επίσης, βοήθησε στην πρόοδο και άλλων πεδίων όπως της χειρουργικής της κήλης, των εντεροαναστομώσεων και επινόησε μια σχολαστική αιμοστατική μέθοδο χειρουργείου. Αγνοούσε ότι η κοκαϊνη προκαλούσε εθισμό και έκοψε τα ναρκωτικά αντικαθιστώντας την κοκαϊνη με μορφίνη και ήταν έτσι για το υπόλοιπο της ζωής του ένα άτομο με μεταπτώσεις στην υγεία του.

Ριζική μαστεκτομή κατά Halsted  Θωρακικοί μύες                  Johns Hopkins Hospital Bulletin 1894-5; 4, 297  Τα αποτελέσματα των επεμβάσεων για την θεραπεία του καρκίνου του μαστού έγιναν στο Johns Hopkins Hospital από τον Ιούνιο του 1889 έως τον Ιανουάριο του 1894

Μοντέρνα ριζική μαστεκτομή του  Halsted:

Πρώτος ο Volkman (1830-1889) στo Greifswald και μετά ο William Steward Halsted (1852-1922) στο Νοσοκομείο Tohn Hopkins στη Βαλτιμόρη αφαιρούν μαζί με τον μαστό, τον μείζονα και  τον ελάσσονα θωρακικό μυ και λεμφαδένες σε ένα μπλόκ. Η μέθοδος θα πάρει το όνομα του Halsted και θα γίνει επέμβαση ρουτίνας στην Ευρώπη μέχρι το 1950 και στις Η.Π.Α μέχρι το 1983 (Davies Haagensen, Columbia Center, N.Y.). Με τη μέθοδο αυτή η πενταετής επιβίωση θα φτάσει στο 42% (Rotter, Helferich, Halsted).

Στη Γερμανία η ιδέα της μετάδοσης του καρκίνου μέσω των λεμφαγγείων διαδόθηκε χάρις στη δουλειά του Volkman από την Halle και του Heidenhain από το Βερολίνο, που έκδωσε μια λεπτομερειακή μελέτη για την εξάπλωση του καρκίνου του μαστού το 1889. Το 1875 ο Volkman συνηγορούσε για την αφαίρεση της περιτονίας πάνω από τον μείζονα θωρακικό μαζί με όλο τον μαστό και με ένα εκτεταμένο τμήμα του υπερκείμενου δέρματος και όλου του λιπώδους ιστού της μασχάλης. Εάν ο υποκείμενος μυς είχε προσβληθεί από τον όγκο, ένα παχύ τμήμα του μυός το αφαιρούσαν και αυτό. Γενικά οι χειρουργοί υιοθετούσαν την ιδέα της ριζικής μαστεκτομής που είχε αναπτυχθεί από τον Willy Meyer (1858-1932) του νοσοκομείου της Νέας Υόρκης και τον Stewart Halsted (1852-1922).

H πρώτη φωτογραφία της ριζικής μαστεκτομής κατά Halsted, που δείχνει και την χρήση των πλαστικών γαντιών στο χειρουργείο, 19ος ΑΙΩΝΑΣ

O Meyer έδωσε προσοχή στον κίνδυνο της  διασποράς των καρκινικών κυττάρων στην πληγή εάν ο όγκος διανοιχθεί κατά την επέμβαση και το 1894 έγραψε: Από τότε που ο Heidenhain έδειξε ότι σ’ έναν μεγάλο αριθμό περιπτώσεων καρκίνου του μαστού, ο μείζον θωρακικός μυς προσβάλλεται από την νόσο και αν είναι αριστερά η υποτροπή είναι πιο πιθανή,  γι’ αυτό είναι καθήκον του χειρουργού να αφαιρέσει αυτόν τον μυ με το μαστό και το περιεχόμενο της μασχάλης και τα τελευταία 3 χρόνια με αυτήν την μέθοδο έχουν χειρουργηθεί 6 γυναίκες. Ο Meyer περιέλαβε την αφαίρεση του ελάσσονος θωρακικού στην εγχειρητική του διαδικασία, μια τεχνική που αργότερα υιοθετήθηκε από τον Halsted. Η μεγάλη πληγή θεραπευόταν με μεταμόσχευση δέρματος 8-10 ημέρες μετά την αρχική μαστεκτομή.  

Η πρώτη δημοσιευμένη φωτογραφία του Halsted που δείχνει τραύμα ριζικής μαστεκτομής

Η μοντέρνα ριζική μαστεκτομή του  Halsted το 1882 στο New York’s Roosevelt Hospital  ήταν το τελευταίο βήμα στην εγχείρηση αυτή που όλοι ονομάζουμε ριζική μαστεκτομή. Παρά το ότι ο Halsted είχε αμερικανική ιατρική μόρφωση έζησε το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα της εκπαίδευσής του στην Γερμανία πριν γυρίσει στην Αμερική και ήταν πολύ ανήσυχος με τις ιδέες της χειρουργικής του Volkman και αυτών που πίστευαν στην λεμφική εξάπλωση του καρκίνου. Προετοίμασε το έδαφος για να καθιερωθεί η καινούρια ιδέα μιας πραγματικά ριζικής εκτομής, αλλά και ήταν πρωτοπόρος στην ανάπτυξη αυτής της ιδέας. Πίστευε ότι ο θωρακικός μυς έπρεπε να αφαιρείται σχεδόν σε κάθε περίπτωση, ακόμα και στους μικρούς όγκους.

Χρησιμοποίησε πρώτος για την επέμβαση μικρές αιμοστατικές λαβίδες και μεταξωτά ράμματα. Ήταν από τους λίγους χειρουργούς των ημερών του που τελειοποίησε την τεχνική μεταμόσχευσης του δέρματος, που του επέτρεπε να αφαιρέσει όσο πιο πολύ ιστό μπορούσε από το θωρακικό τοίχωμα και χωρίς να κλείσει με τάση την πληγή. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά αυτής της τεχνικής τονβοήθησαν να προωθήσει την εκτεταμένη αφαίρεση με καλύτερη επούλωση του τραύματος.

Ο Halsted παρουσίασε το 1889 την πρώτη σειρά ριζικών μαστεκτομών σε 50 ασθενείς, όπου δηλώνει ότι σε συνδυασμό με τα ευρήματα των χειρουργών της προηγούμενης γενιάς, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις πως σχεδόν σε κάθε περίπτωση καρκίνου του μαστού υπάρχει διήθηση των λεμφαγγείων. Παρατηρεί, επίσης, ότι σε ασθενείς με μικροσκοπικώς αρνητικούς λεμφαδένες και παρά τις εκτεταμένες επεμβάσεις, είχε 23,4% ποσοστό θανάτων από μεταστάσεις. Αν και από την ανασκόπηση των περιπτώσεων του Halsted φαίνεται ότι πολλές από τις «πρώιμες» περιπτώσεις, όπως πίστευε ήταν σταδίου ΙΙΙ, με θνητότητα 64% σε 3 χρόνια από την μαστεκτομή, ο Halsted με την παραπάνω παρατήρηση αγγίζει την πολύ αργότερα διατυπωθείσα θεωρία του Fisher.

Ο Halsted έκανε πολλά για να καθιερώσει την ριζική μαστεκτομή που στην Αμερική έχει μείνει με το όνομά του (Halsted Mastectomy). Tο 1890 έγραψε: «Πριν από 8 χρόνια άρχισα όχι μόνο να καθαρίζω την μασχάλη σε όλες τις περιπτώσεις καρκίνου του μαστού, αλλά και να αφαιρώ σχεδόν σε κάθε περίπτωση τον μείζονα θωρακικό ή τουλάχιστον τμήμα αυτού. Δεν είναι δυνατόν να προσδιορίσει κανείς με γυμνό μάτι αν η νόσος έχει επεκταθεί στον θωρακικό μυ».

 Έγραψε 4 άρθρα όπου παρουσίαζε την επιθετική χειρουργική του καρκίνου του μαστού και τ’ αποτελέσματα. Δημοσιεύτηκαν το 1894, 1898, 1907 και 1912. Και διαβάστηκαν από κάθε χερουργό και φοιτητή.

Στην πρώτη του δημοσίευση το 1894 ο Halsted ανακεφαλαίωσε τα αποτελέσματα των προηγούμενων και σαφώς λιγότερο ριζικών μαστεκτομών Γερμανών, Γάλλων και Αμερικανών χειρουργών και τόνισε το μειονέκτημα αυτών. Μετά περιέγραψε την δική του εγχείρηση, δίνοντας έμφαση στο ότι ο ύποπτος ιστός πρέπει να αφαιρείται σαν ένα κομμάτι. Περιέλαβε μικρές αναφορές σε 50 ριζικές μαστεκτομές που είχε πραγματοποιήσει χωρίς κανένα  διεγχειρητικό θάνατο.

Οι κίνδυνοι της καθυστερημένης διάγνωσης είχαν επισημανθεί τότε από τον Halsted ακριβώς όπως είναι γνωστοί σήμερα: «Είθε να μπορούσα να διαφωτίσω τους ανθρώπους, αλλά και τους γιατρούς σε όλες τις περιοχές της χώρας, σχετικά με τον καρκίνο του μαστού και να τους κάνω να αντιληφθούν πόσο σημαντικό είναι η επέμβαση να γίνεται αμέσως μόλις ανακαλυφθεί ο όγκος». 

Συγχρόνως ο Willy Meyer αναφέρει ότι είχε κάνει την ίδια εγχείρηση σε 6 ασθενείς τα προηγούμενα 3 χρόνια. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Halsted και ο Meyer υιοθέτησαν ανεξάρτητα την ολική μαστεκτομή, αλλά για την ιστορία πρέπει να τονιστεί ότι ο Halsted ξεκίνησε το 1882 να κάνει την εγχείρηση, ενώ ο Meyer για πρώτη φορά το 1891. Παρά το ότι οι επεμβάσεις τους ήταν ίδιες υπήρχαν σοβαρές διαφορές στον τρόπο που γινόντουσαν οι διάφορες διαδικασίες. Ίσως ήταν πολύ τολμηρό για την εποχή να σκεφτεί ο Halsted κάτι άλλο από αυτό που σκέφτηκε «ακόμη ριζικότερες επεμβάσεις» φθάνοντας μέχρι και στους υπερκλείδιους λεμφαδένες σχεδόν σε κάθε περίπτωση. Η επέμβαση αυτή υποστηρίχθηκε ένθερμα από τον Καθηγητή της Χειρουργικής Willy Meyer ο οποίος ανακοινώνει την ίδια επέμβαση στις 12 Νοεμβρίου 1894, παραδεχόμενος όμως ότι ο Halsted την είχε δημοσιεύσει 10 μέρες νωρίτερα στο Annals of Surgery. Εντούτοις φαίνεται ότι οι αρχές της θεωρίας του Halsted εκφράστηκαν αρχικά το 1907 από τον Handley ο οποίος πίστευε ότι οι περιοχικοί λεμφαδένες αποτελούν έναν αποτελεσματικό φραγμό στην διάδοση των καρκινικών κυττάρων και ότι ηαιματογενής διασπορά είχε ελάχιστη σημασία.

Ο Halsted όμως ήταν αυτός ο οποίος πρώτος και οργανωμένα έκανε τη θεωρία πράξη. Ο Halsted αποκολλούσε το θωρακικό μυ από την κλείδα, το στέρνο και το θωρακικό τοίχωμα γρήγορα. Στην συνέχεια το εγχειρισμένο τμήμα αφηνόταν να πέσει στο πλάϊ για να υπάρχει πρόσβαση στο μασχαλιαίο περιεχόμενο που το αφαιρούσαν τελευταίο. Στην εγχείρηση του Meyer το περιεχόμενο της μασχάλης έβγαινε πρώτα. Ο Halsted σπάνια αφαιρούσε τον ελάσσονα θωρακικό ενώ ο Meyer τον αφαιρούσε. Μια άλλη διαφορά ανάμεσα στις δύο επεμβάσεις ήταν ότι ο Halsted θυσίαζε πολύ δέρμα πάνω από το μαστό και έτσι έπρεπε να χρησιμοποιήσει μόσχευμα, ενώ ο Meyer θυσίαζε λιγότερο δέρμα και συχνά έκλεινε η πληγή χωρίς μόσχευμα. Ένα πλεονέκτημα της εγχείρησης Halsted ήταν ότι η αφαίρεση ήταν πιο προσεκτική με καλή αιμόσταση και απαιτούσε 4 ώρες για να ολοκληρωθεί. Ενώ του  Meyer ήταν πολύ πιο γρήγορη αφού χρειαζόταν 2 ώρες για να ολοκληρωθεί, αλλά ήταν πιο αιματηρή. Καθώς ο χρόνος περνούσε τόσο ο Halsted όσο και ο Meyer τυποποιούσαν τις τεχνικές τους. Ο Halsted γρήγορα υιοθέτησε ξανά την αφαίρεση του θωρακικού μυ. Για πολλά χρόνια έκανε μια υπερκλείδια διάνοιξη για αφαίρεση λεμφαδένων, αλλά τελικά την εγκατέλειψε. Το 1910 περίπου εισήγαγε μια καινούρια τεχνική διάνοιξης του δέρματος. Σταμάτησε να κάνει την διάνοιξη στον βραχίονα και την έκανε κυκλικά γύρω από το στήθος με επέκταση της γραμμής στο κέντρο του ώμου. Αυτό εμπόδιζε την παραμόρφωση της μασχάλης και του άνω βραχίονα. Το 1912 σε μια μελέτη του περιέγραψε την μέθοδο μεταμόσχευσης του δέρματος που εφάρμοζε για 16 χρόνια: «Είναι καλύτερα να αφαιρέσεις περισσότερο δέρμα, γιατί έτσι μην αφαιρώντας ικανοποιητική έκταση επηρεάζεται δυσμενώς η ανάρρωση της ασθενούς».

Πάντως και οι 2 επεμβάσεις έγιναν γρήγορα αποδεκτές στην χώρα. Ίσως πιο αποδεκτή ήταν του Meyer και είναι αυτή η τεχνική που σήμερα ονομάζουμε τυπική Αμερικανική Ριζική Μαστεκτομή γιατί είχε λιγότερες παρενέργειες και δεν χρειαζόταν μόσχευμα δέρματος για να κλείσει η πληγή και έτσι ο μέσος χρόνος νοσηλείας ήταν πολύ μικρότερος.

WillyMeyer  Robbins GF: The Breast, Austin, Silvetgirl, 1984

Το 1898 συμβούλευε για αφαίρεση των υπερκλείδιων λεμφαδένων στο πλείστο των περιπτώσεων και ακόμη αφαίρεση των μεσοθωρακικών λεμφαδένων, αν και τα επόμενα χρόνια εγκατέλειψε την ιδέα της αφαίρεσης των υπερκλείδιων. Έτσι αυτήν την χρονολογία αναφέρει τα αποτελέσματα 3 ετών σε 76 περιπτώσεις. Η τοπική υποτροπή ήταν 10% και η κλινική θεραπεία 41%. Ο  Meyer έκανε την εγχείρηση σε 44 ασθενείς από το 1901. Η 3ετής κλινική θεραπεία ήταν 25%. Ερμηνεύοντας αυτά τα αποτελέσματα πρέπει να τονίσουμε ότι υπήρχαν λίγα διαλογής περιστατικά γιατί σχεδόν όλοι οι ασθενείς που προσέρχονταν με καρκίνο χειρουργούνταν.

WillyMeyer’s αυθεντική εικόνα που δείχνει την τεχνική που ακολουθούσε στο τελικό στάδιο της επέμβασης   Πρόκειται για την πρώτη φωτογραφική απεικόνιση εγχειρήσεως  (From Meyer W.: Medical Record. 46:746. 1894.)

Το 1907 ήταν σε θέση να  επιδείξει τη σχέση μεταξύ του σταδίου του όγκου και της πρόγνωσης. Σ’ ένα σύνολο 210 ριζικών μαστεκτομών, 60 ασθενείς είχαν μασχαλιαίους λεμφαδένες που ήταν αρνητικοί για όγκο, και 85% αυτών ήταν ζωντανοί 3 χρόνια αργότερα. Σε 110 ασθενείς με θετικούς λεμφαδένες  το ποσοστό επιβίωσης έπεσε στο 31%, σε 40 ασθενείς με θετικούς μασχαλιαίους και υπερκλείδιους λεμφαδένες η επιβίωση ήταν μόνο 10%. Έχουμε ήδη αναφέρει ότι πολλές από τις πρώιμες περιπτώσεις του Halsted είναι αυτό που θα προσδιορίζαμε σήμερα σαν τοπικά προχωρημένους όγκους και δεν είναι παράξενο που το ποσοστόθανάτων με τοπική υποτροπή και απομακρυσμένη μετάσταση σε 3 χρόνια από την μαστεκτομή είναι 64%.

Ο Halsted τελικά είχε θέσει την ακριβή μορφή στην οποία η ριζική μαστεκτομή θα γινόταν για εκατό και πλέον έτη:

1. Ευρεία εκτομή του δέρματος του όγκου έτσι ώστε το έλλειμμα να καλύπτεται με μοσχεύματα κατά Thiersch.

2. Ρουτίνας αφαίρεση του μείζονος θωρακικού μυός.

3. Ρουτίνας μασχαλιαίος καθαρισμός.

4. Αφαίρεση όλων των ιστών, σε ένα παρασκεύασμα κόβοντας τόσο ευρέως, όσο είναι δυνατόν, προς όλες τις πλευρές αυξήσεως.

Η θεωρία του  Halsted για τον τρόπο της βιολογικής συμπεριφοράς του καρκίνου του μαστού, σε ότι αφορά τη διασπορά του, κατεύθυνε για τα πρώτα τρία τέταρτα του αιώνα μας τις χειρουργικές θεραπευτικές επιλογές. Πολλές μελέτες προσπάθησαν να επιβεβαιώσουν την θεωρία αυτή πλην όμως ενώ φαινόταν ότι ο τοπικός έλεγχος της νόσου ήταν ικανοποιητικός, εντούτοις τα ποσοστά των απομακρυσμένων μεταστάσεων και της συνολικής επιβίωσης παρέμεναν τα ίδια. Στη συνέχεια η ανακάλυψη και η εφαρμογή της ακτινοθεραπείας, της ορμονοθεραπείας, της ορμονικής εξαρτήσεως, της εφαρμογής χημειοθεραπείας στη θεραπευτική, αλλά κυρίως στην ανάπτυξη της παθολογοανατομικής μελέτης των όγκων έπαιξαν ένα από τους μέγιστους ρόλους στην αντιμετώπιση της νόσου.

Καρτέλλα ασθενούς με καρκίνο του μαστού και ακόλουθη μαστεκτομή συμπληρωμένη από τον Halsted


1883: Ernst Georg Ferdinand Küster (1839-1922):

Πρότεινε την αφαίρεση του μασχαλιαίου λίπους:

Καθηγητής διευθυντής χειρουργικής στο Augusta-Spital στο Βερολίνο. Πρότεινε την αφαίρεση του μασχαλιαίου λίπους. Από τότε που αυτή η μέθοδος έγινε διαδικασία ρουτίνας παρατήρησε μόνο ένα περιστατικό υποτροπής στην μασχάλη, ανάμεσα σε 95 περιστατικά υποτροπής.

Ernst Georg Ferdinand Küster


1889: Lothar Heidenhain (1860-1940):
Γεννήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 1860 στο Worms της Γερμανίας. Πέθανε το 1940. Σπούδασε στο Freiburg, Breslau και Halle. Αποφοίτησε το 1886. Ειδικεύθηκε στη Χειρουργική στο Worms μέχρι το 1890. Μεταξύ των ετών 1890 και 1897 ήταν Λέκτωρ στο Worms και έγινε Διευθυντής στο Δημοτικό Νοσοκομείο το 1897.

Πρότεινε την αφαίρεση του μείζονος θωρακικού και της περιτονίας του, σε προσκόλληση του όγκου στο θωρακικό τοίχωμα:

Σε εγχειρητικά δείγματα παρατήρησε ότι σε μερικές περιπτώσεις η θωρακική περιτονία ήταν πολύ λεπτή. Όταν διαχώριζε την θωρακική περιτονία από τον μυ, παρέμεναν τμήματα συνδετικού ιστού. Λεμφικά αγγεία υπάρχουν μαζί με τα αγγεία του αίματος, σ’ αυτόν το συνδετικό ιστό. Σε 2/3 των περιπτώσεων με καρκίνο του μαστού πολλαπλές μικρομεταστάσεις βρίσκονται μέσα στα λεμφικά αγγεία. Γρήγορα διεισδύουν μέσα στην περιτονία και στην συνέχεια παρατηρούνται μικρές διηθήσεις μέσα στο μυ. Πέρασαν 10 χρόνια από τότε που ο Billorth είχε δημοσιεύσει τις μικροσκοπικές παρατηρήσεις του και οι ιστολογικές τεχνικές είχαν κάνει μεγάλη πρόοδο. Έτσι και ο Heidenhain, που ο πατέρας του ήταν καθηγητής της φυσιολογίας και μικροσκοπικής ανατομίας στις Βρυξέλλες, χρησιμοποιούσε μοντέρνες τεχνικέςμονιμοποίησης και χρώσης με κολλοειδή και αιματοξυλίνη όπως και μικροτόμο. Η δημοσίευσή του έκανε μεγάλη αίσθηση εκείνο τον καιρό. Οι μοντέρνες μελέτες, ωστόσο, δεν τον επιβεβαιώνουν, αφού δεν υπάρχουν άμεσες λεμφικοί οδοί ανάμεσα στο μαστό και τον μείζονα θωρακικό μυ. Βέβαια ο Heidenhain δήλωσε ότι όταν ο όγκος είναι κινητός πάνω από τις υποκείμενες κατασκευές, ο μυς είναι ακόμη υγιής. Προσβάλλεται όταν υπάρχει  μια μετάσταση πάνω από την περιτονία ή με επαφή καθώς ο όγκος διεισδύει μέσω των ινών του. Κάνοντας αναφορά στην χειρουργική θεραπεία ο  Heidenhain τόνισε ότι εάν ο όγκος έχει προσκολληθεί στο θωρακικό τοίχωμα, ο μείζων θωρακικός μυς πρέπει να αφαιρεθεί συμπεριλαμβάνοντας και το συνδετικό ιστό πίσω από αυτόν.

Μαστεκτομή.  The portrait of Danid Hayes Agnew,1889, by Thomas Eakins.  Χρησιμοποιούνται αποστειρωμένα εργαλεία, αλλά όχι χειρουργικά γάντια

William Α. Cooper: 

Ο William A. Cooper από το τμήμα της Χειρουργικής του νοσοκομείου και του Cornell Medical College της Νέας Υόρκης κατάταξε σε πίνακα τα αποτελέσματα των 3ετών ποσοστών επιβίωσης διαφόρων κλινικών, κυρίως, γερμανικών.

-Μερική ή ολική μαστεκτομή με ή χωρίς αφαίρεση της θωρακικής περιτονίας και των μασχαλιαίων λεμφαδένων (Billorth). Mέσος όρος: 4.7%.

-Ολική μαστεκτομή και αφαίρεση των μασχαλιαίων λεμφαδένων στο πλείστο των περιπτώσεων (Esmarch-Kuster κ.α.). Mέσος όρος: 18.1%.

-Ολική μαστεκτομή, μασχαλιαίος καθαρισμός, αφαίρεση της θωρακικής περιτονίας και μικρών ή μεγάλων τμημάτων του θωρακικού μυός (Volkmann κ.α.). 19.9%.

-Μοντέρνα ριζική μαστεκτομή (Halsted). Mέσος όρος 38.3-45%.

Τροποποιήθηκε μετά τον William Α. Cooper  3ετή ποσοστά επιβίωσης μετά από διάφορα είδη μαστεκτομής 19ος ΑΙΩΝΑΣ


William Conrad Röntgen. Ανακάλυψε τις ακτίνες Χ

1895: William Conrad Röntgen (1845-1923):

Εισάγει τις ακτίνες Χ:

Γεννήθηκε στις 27 Μαρτίου 1845 στο Lennep της Ρηνανίας στη Γερμανία από Δανέζα μητέρα και Γερμανό πατέρα και πέθανε στις 10 Φεβρουαρίου του 1923 στο Μόναχο. Μεγάλωσε στην Ολλανδία. Σπούδασε αρχικά στην Πολυτεχνική Σχολή της Ουτρέχτης και αργότερα στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Απεφοίτησε το 1869. Σύντομα το ενδιαφέρον του μετατοπίσθηκε στις Φυσικές Επιστήμες. Συνέχισε τις σπουδές του στο Würzburg και στο Στρασβούργο. Έγινε υφηγητής στη Γεωπονική Σχολή του Hohenheim όπου δίδασκε Φυσική. Το 1879 ο Röntgen έγινε Αναπληρωτής Καθηγητής και στη συνέχεια τακτικός Καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου. Τον ίδιο χρόνο έγινε Διευθυντής του Ινστιτούτου Φυσικής στοΠανεπιστήμιο του Giessen. Το 1885 εκλήθη στο Πανεπιστήμιο του Würzburg και τρία χρόνια αργότερα (1888) έγινε Καθηγητής Φυσικής. Εκεί ανακάλυψε τις ακτίνες που ο ίδιος απεκάλεσε ακτίνες Χ. Τη σημαντική αυτή ανακάλυψη ανακοίνωσε το 1895. Το 1898 μετακλήθηκε στο Μόναχο.

Η συγκλονιστική ανακάλυψη των ακτίνων Χ – που ονομάστηκαν έτσι από το σεμνό επιστήμονα επειδή αγνοούσε την ακριβή τους προέλευση – οδήγησε στην εκρηκτική ανάπτυξη της ακτινολογίας που σφράγισε θριαμβευτικά την ιατρική πρόοδο του τέλους του 19ου αιώνα. Τιμήθηκε με βραβείο Nobel Φυσικής το 1901 που έγινε η πρώτη απονομή. Η ανακάλυψη των ακτίνων Χ το 1895 από τον Röntgen υπήρξε εξαιρετικής σημασίας όχι μόνο για την Ιατρική, αλλά και για τις τεχνικές και φυσικές επιστήμες. Αποτέλεσε το πρώτο βήμα για την ανακάλυψη της ραδιενέργειας και της ατομικής ενέργειας.

Δυστυχώς, όμως, μετά την τόσο σημαντική αυτή ανακάλυψη υπήρξαν φήμες, ότι δήθεν έγινε τυχαίως ή ότι έγινε από τον βοηθό του Röntgen. Οι φήμες αυτές αποδόθηκαν αργότερα στο Ινστιτούτο Quincke της Χαϊδελβέργης. Ο Röntgen θύμωσε πάρα πολύ, δεν έδωσε την τιμητική διάλεξη κατά την απονομή του βραβείου Nobel και ανέστειλε τη συγγραφική του δραστηριότητα. Ο χαρακτήρας του άλλαξε σημαντικά. Απομωνονόταν ολοένα και περισσότερο. Πέθανε καταθλιπτικός και μόνος το 1923 στο Μόναχο.

Η ακτινοβολία, υδατογραφία του I. Salinger (1921)


Hermann Gocht

1896 Hermann Gocht (1869-1938):

Παρηγορητική ακτινοβολία σε 2 περιπτώσεις καρκίνου μαστού:

Ακτινοβολία από τον Gocht, που δούλευε ως βοηθός στο χειρουργικό τμήμα του Hermann Kummell στο Neue Allgemeine Krankenhaus στο Hamburg, σε δύο περιπτώσεις με καρκίνο του μαστού. Δημοσίευσε το 1897 τα αποτελέσματα της ιατρικής χρήσης των ακτίνων Χ με την εργασία του «Fortschritte auf dem Gebiete der Roentgenstrahlen». Η μια ασθενής έπασχε από έναν ελκοποιημένο καρκίνο και η άλλη είχε υποτροπή του καρκίνου του μαστού με μασχαλιαίους λεμφαδένες μετά από επανειλημμένες επεμβάσεις. Και στις δυο περιπτώσεις ο πόνος εξαφανίστηκε. Η πρώτη ασθενής πέθανε τη 17η μέρα της θεραπείας από καχεξία και σήψη, μετά από συνεχιζόμενες μεγάλες αιμορραγίες από την εξέλκωση. Η δεύτερη γυναίκα πέθανε μετά από 3 μήνες. Για λόγους οικονομίας ο Gocht χρησιμοποίησε ακτινολογικούς σωλήνες. Η ισχύς ήταν αρκετά μεγάλη, τουλάχιστον 50 volts. Ο σωλήνας τοποθετούνταν σε μια απόσταση 6-7 εκατοστών και η διάρκεια των συνεδριών ήταν 15-30 λεπτά 2 φορές την ημέρα. Οι γύρω περιοχές προστατεύονταν με μόλυβδο.


1897 Emile Groubbe:

Πρώτος που ακτινοβόλησε θεραπευτικά καρκίνο μαστού:

Ο  Emile Groubbe ήταν ένας δευτεροετής φοιτητής στο Σικάγο, που μετά από δύο χρόνια από την ανακάλυψη των ακτίνων Röentgen είναι ο πρώτος που ακτινοβόλησε για θεραπευτικό σκοπό μια άρρωστη με καρκίνο μαστού. Αυτός έγινε και ο πρώτος καθηγητής της Ακτινολογίας το 1897 στο Hahneman Medical College.


1898 Maria Curie:

Ανακάλυψη του ραδίου. Στη συνέχεια θα χρησιμοποιηθεί στον καρκίνο.


1899 Kαλλιοντζής Ευάγγελος:

Έκδοση της «Εγχειρητικής»:

            Με την «Εγχειρητική» που εκδίδεται το 1899 από το τυπογραφείο της εστίας παίρνουμε μια σαφή εικόνα για όσα ίσχυαν τότε για τις διάφορες παθήσεις του μαστού συμπεριλαμβανομένων και των κακοηθών νεοπλασμάτων των μαστών. Συγκεκριμένα αναφέρει: «Εις την πράξιν δήλα δη υμών, Κύριοι, θ΄ απαντήσετε και όγκους κακοήθεις κατά τους μαστούς, οίτινες επιβάλλουσι την ολική αφαίρεση τούτων, αλλά τας τοιαύτας αφαιρέσεις ή ακρωτηριασμούς των μαστών θα ενεργήτε εν όσω είναι δυνατή η ολική αφαίρεση του όλου νεοπλασματικού κακοήθους όγκου μετά και των συστοίχων μασχαλιαίων αδένων, εγχειρούντες μακράν της εστίας του νεοπλάσματος, επί υγιών δήλα δη ιστών, αποφεύγοντες δε πάσαν εγχειρητικήν επέμβασιν επί αδυνάτου αφαιρέσεως του όλου νεοπλάσματος ή επί γενικεύσεως τούτου».

Διπλή καρκινωματώδης διάχυτος διήθηση αμφότερων των μαστών  «Εγχειρητική» Ευάγγελου Καλιοντζή, έκδοση από την Εστία 1899  Από το βιβλίο: Die Krankheiten der Brustdrüsen, 1880 του  Th. Billroth

Γενικά, υποστηρίζει ότι οπωσδήποτε πρέπει να αφαιρούνται και οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες, ακόμα και αν δεν έχουν εμφανώς διηθηθεί, καθώς και το δέρμα που καλύπτει τον μαστό. Όχι σπάνια και ανάλογα με το περιστατικό πρέπει να αφαιρείται και ο υποκείμενος μείζων και ελάσσων θωρακικός μυς. Ακολούθως αναφέρει τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται στην εγχείρηση και προχωρά στην λεπτομερήπεριγραφή διεξαγωγής της μαστεκτομής. Μετά επεκτείνεται στην αντιμετώπιση της πιθανής τρώσης της μασχαλιαίας αρτηρίας και φλέβας και στην αιμόσταση του τραύματος. Εκτός από τον τρόπο αφαίρεσης του μαστού με τις μηνοειδείς τομές αναφέρει και την μέθοδο Ηalsted. Tην διατήρηση του δέρματος δέχεται μόνο για καλοήθη νεόπλασματα του μαστού.

Α): Μηνοειδείς τομές (1,2,3,5) για αφαίρεση του μαστού, με επέκταση αυτών στην μασχάλη (4, 6) «Εγχειρητική» Ευάγγελου Καλιοντζή, έκδοση από την Εστία 1899

) Αφαίρεση του μαστού (1-1) και των σύστοιχων μασχαλιαίων λεμφαδένων (2-2) «Εγχειρητική» Ευάγγελου Καλιοντζή, έκδοση από την Εστία 1899 

Τομή κατά Halsted για αφαίρεση του μαστού και υποδορά μασχαλιαίου δερματικού κρημνού για αφαίρεση των σύστοιχων μασχαλιαίων γαγγλίων  «Εγχειρητική» Ευάγγελου Καλιοντζή, έκδοση από την Εστία 1899                                                                          

Μεταξύ του 1900 και του 1950 οι εξελίξεις στην θεραπεία ήταν αξιοσημείωτες. Η πιο σημαντική εξέλιξη ήταν στις κλινικές μεθόδους της σταδιοποίησης και της εξέλιξης της νόσου.

Όσον αφορά τη σταδιοποίηση η εξέλιξη ήρθε από το 1905 με τον διαχωρισμό των ασθενών με καρκίνο του μαστού σε δύο ομάδες βασιζόμενες σε καθορισμένα κλινικά σημεία. Από τη μια τα στάδια Ι & ΙΙ όπου η νόσος ήταν εγχειρήσιμη και θεραπεύσιμη, και από την άλλη το στάδιο ΙΙΙ όπου οι ασθενείς είχαν προχωρημένη νόσο και ο καρκίνος θεωρούνταν μη εγχειρήσιμος και το στάδιο ΙV όπου περιγράφονταν ασθενείς με απομακρυσμένες μεταστάσεις. Τα ποσοστά επιβίωσης βελτιώθηκαν πολύ κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα. Η 10ετής επιβίωση αυξήθηκε από το 1920 που ήταν 10%, στο 50% το 1950.Υπάρχει έκτοτε μια σταθερή αύξηση. Πιστεύεται ότι τα ποσοστά υποτροπής ήταν τόσο υψηλά  (με τα σημερινά standards) επειδή δεν υπήρχαν καλές διαγνωστικές τεχνικές. Το 1975 μια σημαντική ανακάλυψη έγινε, λύνοντας το μυστήριο του καρκίνου. Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας ανακάλυψαν ότι συγκεκριμένα γονίδια σε φυσιολογικά σωματικά κύτταρα με κάποιο τρόπο γινόντουσαν ανώμαλα. Βασιζόμενοι σ’ αυτήν την ανακάλυψη, οι επιστήμονες από τότε βρήκαν περίπου 70 γονίδια που μπορούν να διεγείρουν την ανάπτυξη καρκίνου και τουλάχιστον άλλα 12 που θα μπορούσαν να αποτρέψουν μια τέτοια ανάπτυξη, αλλά δεν μπορούν.

Όσον αφορά τη νεώτερη Ελλάδα οι χειρουργοί που επηρέασαν την πορεία του κλάδου κατά την περίοδο αυτή ήταν οι Καθηγητές Γ. Φωκάς, Κ. Μέρμηγκας (μαθήματα μαστεκτομής στο αμφιθέατρο 1930-1939),  Μ. Γερουλάνος (εκτελεί μαστεκτομή το 1942), Π. Κόκκαλης και ο Μ. Μακκάς στον Ερυθρό Σταυρό που ήταν όλοι εκπρόσωποι της Γερμανικής σχολής. Ο Καθηγητής Γ. Καραγιαννόπουλος, τελευταίος εκπρόσωπος, άφησε μια πλειάδα μαθητών που σφράγισε την χειρουργική του μαστού και όχι μόνο, όπως οι Ν. Χρηστέας, Μακρής, Κ. Τούντας στη Θεσσαλονίκη, Μίχας κ.α. Πρέπει να αναφερθεί επίσης το έργο των Κ. Αλιβιζάτου και μετά του Ν. Οικονόμου στο Ιπποκράτειο, Ξανθοπουλίδη, Γιαννόπουλου, Α. Μάνου, Χ. Σταθάτου στον Ευαγγελισμό, Περράκη, Κοντήρη, Προπατορίδη στο Κρατικό, Σμπαρούνη – Τρίκορφου, Β. Κούρια στον Ερυθρό, Π. Χρυσοσπάθη στο Λαϊκό, του Γρ. Σκαλκέα, του Πολίτη και του Γκαρά. Τα χρόνια αυτά μαστεκτομές εκτελούσαν όλοι οι χειρουργοί αφού η εξειδίκευση της μαστολογίας δεν υπήρχε ούτε υπάρχει επίσημα μέχρι σήμερα. Οι τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν ήταν αυτές που χρησιμοποιούσαν στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, αφού οι Έλληνες χειρουργοί παρακολουθούσαν από κοντά τις εξελίξεις και τις διάφορες τάσεις. Η υπεριζική, η πρώτη μαστεκτομή κατά Halsted είχε μέτρια αποτελέσματα και δημιουργούσε στις ασθενείς μεγάλα προβλήματα. Ακολούθως εφαρμοζόταν η τροποποιημένη μαστεκτομή κατά Patey που έδινε καλύτερα αποτελέσματα και λιγότερα προβλήματα. Τέλος εφαρμόστηκε η ογκεκτομή με κένωση της μασχάλης που προτάθηκε από τον Veronesi.

Διαβάστε περισσότερα για την Σάββη Μάλλιου Κριαρά

Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τον καρκίνο μαστού

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τον καρκίνο μαστού

sympliromata karkinos mastoy 1

Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό

Διαβάστε, επίσης,

Η ιστορία του καρκίνου μαστού τον 20ο αιώνα

Η ιστορία του καρκίνου του μαστού τον 19ο αιώνα

Η ιστορία του καρκίνου μαστού τον 18ο αιώνα

Η ιστορία του καρκίνου μαστού τον 17ο αιώνα

Η ιστορία του καρκίνου μαστού τον 16ο αιώνα

Η αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού τον 13ο αιώνα

Ο μαστός στην Τέχνη 

Ο ακρωτηριασμός των μαστών

Μαστός και μαστεκτομή

Ο καρκίνος του μαστού στην αρχαία Αίγυπτο

Ο καρκίνος του μαστού στην αρχαία Ελλάδα

Ο καρκίνος του μαστού στην ελληνορωμαϊκή περίοδο

Ο καρκίνος του μαστού στην βυζαντινή περίοδο

Ο καρκίνος του μαστού στην εποχή των Αράβων

Βιβλιογραφία

Διδακτορική Διατριβή Σάββη Μάλλιου Κριαρά

www.emedi.gr

 

 

 

Διαβάστηκε 3345 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 18 Ιανουαρίου 2020 09:56
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Καθυστερήστε τα γηρατειά Καθυστερήστε τα γηρατειά

    Πώς να διατηρηθείτε Νέοι, Δραστήριοι και Ελκυστικοί

    Καθυστερήστε τα γηρατειά...

    Η γήρανση οφείλεται στον εκφυλισμό των κυττάρων μας. Το σώμα μας είναι φτιαγμένο από εκατομμύρια τέτοιων κυττάρων που το καθένα έχει ζωή δύο ετών, ή και λιγότερο. Όμως, πριν πεθάνει ένα κύτταρο αναπαράγεται. Τότε λοιπόν, μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί, γιατί δεν είμαι σήμερα, όπως ήμουν πριν δέκα χρόνια; Ο λόγος είναι ότι με κάθε αναπαραγωγή, το κύτταρο υφίσταται κάποιες αλλαγές και εκφυλίζεται.

    Έτσι, καθώς τα κύτταρα μας αλλάζουν, εκφυλίζονται, εμείς γερνάμε.

     την γήρανση με 5 βότανα 1

    Μπορείτε να δείχνετε και να νιώθετε έως δεκαπέντε χρόνια νεότεροι

    Τα εκφυλισμένα κύτταρα μπορούν να αναζωογονηθούν, αν τροφοδοτηθούν με ουσίες που τα τρέφουν άμεσα, όπως τα νουκλεϊνικά οξέα. Το DNA (δεσοξυριβονουκλεϊνικό οξύ) και το RNA (ριβονουκλεϊνικό οξύ) είναι τα νουκλεϊνικά οξέα μας. Το DNA αποτελεί, βασικά, τροφή για τα νέα κύτταρα: στέλνει μόρια RNA, για να κατασκευάσουν. Όταν το DNA πάψει να δίνει εντολές στο RNA, σταματά η δημιουργία νέων κυττάρων, καθώς και η ζωή. Βοηθώντας, απλώς, το σώμα σας να παίρνει τις σωστές δόσεις νουκλεϊνικών οξέων, μπορείτε να νιώθετε και να δείχνετε 15 χρόνια νεότεροι από την πραγματική σας ηλικία.

    χρειαζόμαστε 1 εώς 1 1/2g νουκλεϊνικών οξέων ημερησίως. Αν και το σώμα μπορεί να παράγει τα δικά του νουκλεϊνικά οξέα, αυτά διασπώνται γρήγορα σε λιγότερο χρήσιμες ενώσεις και πρέπει να υποστηρίζονται από εξωτερικές πηγές, αν θέλουμε να αναχαιτιστεί, ή ακόμα και να αντιστραφεί η διαδικασία της γήρανσης. 

    Τροφές πλούσιες σε νουκλεϊνικά οξέα είναι το φύτρο σιταριού, τα δημητριακά, το σπανάκι, τα σπαράγγια, τα μανιτάρια, τα ψάρια (σαρδέλες, σολομός και αντζούγιες), το συκώτι του κοτόπουλου, η βρώμη και τα κρεμμύδια. Θα πρέπει να καταναλώνονται εφτά φορές την εβδομάδα θαλασσινά, με δυο ποτήρια βιολογικό γάλα, ένα ποτήρι χυμό φρούτων ή λαχανικών και τέσσερα ποτήρια νερό ημερησίως.

    Μετά από δύο μόνο μήνες συμπληρωμάτων και διατροφής με RNA, DNA, οι ασθενείς αποκτούν μεγαλύτερη ζωτικότητα και οι ρυτίδες μειώνονται και αποκτάτε πιο ροδαλή και νεανική επιδερμίδα.

    Ένας από τους πιο νέους συμμάχους στη μάχη κατά του γήρατος, είναι το SOD (Super Oxide Dismutase - Υπεροξείδιο Δισμουτάσης). Το ένζυμο αυτό οχυρώνει το σώμα απέναντι στις καταστροφές που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες, τα βλαβερά μόρια που επιταχύνουν τη γήρανση καταστρέφοντας υγιή κύτταρα και πραγματοποιώντας επιθέσεις στο κολλαγόνο που κρατά τα κύτταρα ενωμένα.

    Καθώς γερνάμε, τα σώματα μας παράγουν λιγότερο SOD, κι έτσι τα συμπληρώματα, μαζί με κάποια φυσική δίαιτα, που παρεμποδίζει το σχηματισμό των ελεύθερων ριζών, μπορούν να μας βοηθήσουν να αυξήσουμε τα ενεργητικά και παραγωγικά μας χρόνια. Όμως, εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε κάτι πολύ σημαντικό: το SOD μπορεί να χάσει πολύ γρήγορα την αποτελεσματικότητα του, αν δεν υπάρχουν στις σωστές δόσεις τα απαραίτητα μέταλλα, όπως ο ψευδάργυρος, ο χαλκός και το μαγγάνιο.

    ghrateia 1

    Τελευταία, διατίθεται στην αγορά ένα νέο προϊόν που ονομάζεται πυκνογενόλη και φτιάχνεται από ένα πρωτότυπο μίγμα θρεπτικών συστατικών που υπάρχουν στα φρούτα, στα λαχανικά και σε άλλα φυτά, και το οποίο θεωρείται ως δυναμικός αντίπαλος των ελεύθερων ριζών και αντιγηραντικό συμπλήρωμα. Βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος , βοηθώντας κάθε κύτταρο να πάρει την τροφή που χρειάζεται. Διασχίζει και τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό για να προστατεύσει τους ιστούς του εγκεφάλου και των νεύρων από οξείδωση. Έχει, επίσης, διαπιστωθεί ότι ενώνει τις ίνες κολλαγόνου και βοηθά στην αντιστροφή κάποιων φθορών που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες με την πάροδο του χρόνου.

    Το συνένζυμο Q-10, μια ουσία την οποία συνθέτει το σώμα, αν και μπορεί κανείς να την πάρει από τις τροφές, χρησιμοποιείται από τα κύτταρά μας κατά την διάρκεια της αναπνοής, και η ανεπάρκειά του είναι συχνό φαινόμενο κατά τη διάρκεια της ομαλής γήρανσης. Στην πραγματικότητα, μελέτες έχουν αποδείξει ότι μειωμένα επίπεδα του συνενζύμου Q-10 μπορεί να έχουν ως άμεσο αποτέλεσμα τη γήρανση, καθώς και ότι τα υψηλά επίπεδά του καθυστερούν τη διαδικασία.

    Επιπλέον, σε υψηλά επίπεδα, το συνένζυμο Q-10:

    • μειώνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, βοηθά στην οξυγόνωση του μυοκαρδίου, φαίνεται ότι παρέχει αποτελεσματική προστασία απέναντι στις καρδιακές λοιμώξεις που οφείλονται σε ιούς. Τέλος βοηθά στην πρόληψη της καρδιακής αρρυθμίας
    • τονώνει το ανοσοποιητικό σύστημα
    • βοηθά στη θεραπεία περιοδοντικών νόσων
    • μειώνει την πίεση αίματος
    • βοηθά στον έλεγχο της τοξικότητας φαρμάκων που χρησιμοποιούνται στην αγωγή πολλών ασθενειών, οι οποίες συνδέονται με τη γήρανση

    Ως συμπλήρωμα, η συνιστώμενη δόση είναι 10mg. τρεις φορές την ημέρα.

    Η DHEA (δεϋδροεπιανδροστερόνη), μια φυσική ορμόνη που παράγεται από τα επινεφρίδια χρησιμοποιείται στις αντιγηραντικές αγωγές, γιατί μπορεί να κατευνάσει τις διαδικασίες του σώματος και να μειώσει τη δημιουργία λιπών, ορμονών και οξέων που συμβάλλουν στη γήρανση.  Επίσης, έχει αντικαρκινικές ιδιότητες και συντελεί και στη μείωση βάρους.

    ghrateia 3

    Βασικό Πρόγραμμα για να Διατηρηθείτε Νέοι

    Για να πετύχετε στην προσπάθεια σας να δείχνετε, να νιώθετε και να διατηρηθείτε νέοι, εκτός από τη σωστή διατροφή, χρειάζονται επίσης και τα κατάλληλα συμπληρώματα.

    Υψηλής απόδοσης πολυβιταμίνη με χηλικά μέταλλα (κατά προτίμηση βραδείας απορρόφησης), πρωί και βράδυ

    Βιταμίνη C, 1000mg με βιοφλαβονοειδή, πρωί και βράδυ

    Βιταμίνη Ε (ξηρή μορφή), 400 ΔΜ με αντιοξειδωτικά, πρωί και βράδυ

    Πυκνογενόλη, 100mg για 7-10 ημέρες, μετά μειώνετε στα 50mg ημερησίως 

    RNA-DNA, δισκία των 100mg, 1 ημερησίως επί ένα μήνα, μετά 2 ημερησίως για τον επόμενο μήνα, ύστερα 3 ημερησίως, επί 6 ημέρες την εβδομάδα

    Ενισχυμένη φόρμουλα συμπλέγματος Β, πρωί και βράδυ 

    SOD, 125mcg ημερησίως, 6 μέρες την εβδομάδα.

    Το μοριακό εξατομικευμένο τεστ αντιγήρανσης είναι απαραίτητο και χρήσιμο εργαλείο για την εκτίμηση της υγείας ενός ατόμου

    Ζητείστε την εξέταση πριν κάνετε οποιαδήποτε θεραπεία. Η ζωή σας είναι πολύτιμη.

    Ζητήστε από την EMEDI πληροφορίες για το μοριακό εξατομικευμένο τεστ αντιγήρανσης.

    Μάθετε όλες τις πληροφορίες από τους συνεργάτες μας για την αντιγήρανση, πατώντας εδώ.

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για αντιγήρανση

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για αντιγήρανση

    ghrateia 2

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Ποιος δε θέλει να νιώθει και να είναι όμορφος

    Μοριακό εξατομικευμένο τεστ αντιγήρανσης

    Υψηλής ποιότητας καλλυντικά για το δέρμα σας

    Οι μηχανισμοί γήρανσης

    Τα οφέλη στην υγεία από το εκχύλισμα προνύμφης κηφήνα

    Οι ιατρικές χρήσεις του βασιλικού πολτού

    Γύρη σε κάψουλες

    Πώς να κρατήσετε το μυαλό σας κοφτερό

    Πώς να διατηρήσετε τη μνήμη σας

    Η γήρανση είναι αναστρέψιμη

    Μήπως ξεχνάτε περισσότερο όσο μεγαλώνετε;

    Αντιγήρανση με μανιτάρια

    Έξυπνο πρόγραμμα αντιγήρανσης

    Αλλάξτε μόνο έναν βιοδείκτη και αναστρέψτε την γήρανση

    Αντιγήρανση χωρίς νυστέρι

    Κάντε αντιγήρανση με καρνοσίνη

    Εσείς τι ηλικία έχετε;

    Οι καλύτερες διαγνωστικές εξετάσεις για το ενδοκρινικό σύστημα και τον μεταβολισμό

     

     

     

     

  • Βιταμίνες για καλό σεξ Βιταμίνες για καλό σεξ

    Βιταμίνες που θα σας ανοίξουν την όρεξη για σεξ

     

    Πώς να Διατηρηθείτε Νέοι, Δραστήριοι και Ελκυστικοί

    Βιταμίνες και σεξ

    Αν δεν αισθάνεστε πολύ καλά με τον εαυτό σας και τη διάθεσή σας, μαζί με τον υπόλοιπο οργανισμό σας θα μειωθεί και η όρεξή σας για σεξ.

    Η βιταμίνης Ε έχει πολύ σχέση με τη σεξουαλική δραστηριότητα. Αυξάνει τη γονιμότητα σε άντρες και γυναίκες και ότι βοηθά στη θεραπεία της αντρικής ανικανότητας. Επίσης, επηρεάζει θετικά τη σεξουαλική ορμή αντρών και γυναικών.

    Το μεγαλύτερο ποσοστό ψευδαργύρου στο σώμα του άντρα, βρίσκεται στον προστάτη.

    Μια άλλη σημαντική ουσία σχετικά με το σεξ, είναι ο ψευδάργυρος. Το μεγαλύτερο ποσοστό ψευδαργύρου στο σώμα του άντρα βρίσκεται στον προστάτη, και η ανεπάρκεια αυτού του μετάλλου μπορεί να προκαλέσει ατροφία των όρχεων και προβλήματα στον προστάτη.

    Επίσης, οι βιταμίνες που προσφέρουν ενέργεια βοηθούν πολύ και στην σεξουαλική απόδοση.

    sex 708 1

    Τροφές και συμπληρώματα διατροφής για καλύτερο σεξ

    Τα στρείδια έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ψευδάργυρο, όπως, επίσης, όλα των είδη των οστρακοειδών, η μαγιά μπίρας, το πίτουρο σιταριού, τα φύτρα σιταριού, οι κόκκοι ολικής αλέσεως, το κριθάρι, το σκούρο ρύζι, οι ηλιόσποροι, τα βατόμουρα και τα σύκα. Ενσωματώνοντας αυτές τις τροφές σε ένα πρόγραμμα που θα περιλαμβάνει μια διατροφή υψηλή σε πρωτεΐνες και χαμηλή σε επεξεργασμένους υδατάνθρακες, άσκηση και συμπληρώματα αυξάνετε τη λίμπιντο.

    good sex1

    ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΣΕΞ

    Μία πολυβιταμίνη υψηλής απόδοσης με χηλικά μέταλα, κατά προτίμηση βραδείας αποδέσμευσης

    Βιτμίνη C 1000 mg με βιοφλαβονοειδή, ρουτίνη, εσπεριδίνη και σπόρους αγριοτραινταφυλλιάς

    Υψηλής απόδοσης χηλικά πολυμέταλλα

    Βιταμίνες συμπλέγματος Β, 50mg, 1-3 φορές ημερησίως 

    Βιταμίνη Ε, 400 ΔΜ, 1-3 φορές ημερησίως 

    Ψευδάργυρος (χηλικός), 50mg ημερησίως 

    Τζίνσενγκ, 500mg, 3 φορές ημερησίως, 1 ώρα πριν από το γεύμα.

    good sex 2

    Τα κατάλληλα προϊόντα για τη σεξουαλική υγεία

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για τη σεξουαλική υγεία

    sex bed

    Διαβάστε, επίσης,

    Κόλπα για να αυξήσετε την τεστοστερόνη σας φυσικά

    Θεραπεία της νόσου Peyronie με ένζυμα

    Αυξήστε την τεστοστερόνη σας με φυσικούς τρόπους

    Ποιοι πρέπει να παίρνουν ψευδάργυρο

    Φάε λάδι κι έλα βράδυ

    Ερωτικό ποτό για άνδρες

    Ελέγξτε τις ορμόνες της σεξουαλικής ορμής

    Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν για το σεξ

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με τρίβολο

    Κρέμα για να μεγαλώσετε το πέος σας

    Ψευδάργυρος

    Σεξ μέχρι θανάτου

    Εσώρουχα για δημόσιο αυνανισμό

    Πώς να κάνετε σεξ αν έχετε αρθρίτιδα

    Σεξ στην εγκυμοσύνη

    Γιατί οι άντρες κοιμούνται μετά το σεξ

    Βιταμίνη Ε

    Αφροδισιακή σούπα

    Πολύ χρήσιμες πληροφορίες για το σεξ

    Να κοιμάστε γυμνοί

    Είναι ακίνδυνα τα φυτικά βιάγκρα;

    Διατροφή για καλύτερο σεξ

    Οι διαβητικοί παθαίνουν υπογλυκαιμία μετά το σεξ

    Κάντε θεραπεία με σεξ

    Οι ασκήσεις Κέγκελ για τις γυναίκες

    Αποκτήστε θετική ενέργεια

    Ασκήσεις Κέγκελ για σεξουαλική υγεία

    Αφροδισιακή διατροφή

    Η διαφορετικότητα του ανδρικού και γυναικείου φύλου

    Βελτιώστε τις σεξουαλικές σας επιδόσεις με τη γιόγκα

    BodyWork για καλύτερο σεξ

    Ασκήσεις Κέγκελ για σεξουαλική υγεία

    Αυνανισμός

    Κόλπο για να πετύχετε ταυτόχρονο οργασμό

    Άνδρες, μήπως το ηθικό είναι πεσμένο;

    Βιολογικές αλλαγές των ανδρών στα 50

    Κούραση και σεξ

    Σεξ για ηλικιωμένους

    Κάνει καλό ο αυνανισμός στις γυναίκες;

    Το καλύτερο σεξ για μια ώρα

    www.emedi.gr

     

     

     

  • Επιλόχειος λοίμωξη Επιλόχειος λοίμωξη

    Λοιμώξεις μετά τον τοκετό

    Οι λοιμώξεις μετά τον τοκετό (Ενδομητρίτιδα, Ενδοπαραμητρίτιδα, Ενδομυομητρίτιδα, Μητρίτιδα) συνδυαζόμενες με κυτταρίτιδα της πυέλου είναι βακτηριακές λοιμώξεις της γυναικείας αναπαραγωγικής οδού μετά τον τοκετό ή την αποβολή.

    Τα σημεία και τα συμπτώματα, συνήθως, περιλαμβάνουν πυρετό μεγαλύτερο από 38,0 ° C, ρίγη, πόνο στην κάτω κοιλιακή χώρα και πιθανώς, δύσοσμες κολπικές εκκρίσεις.

    Συνήθως, εμφανίζεται μετά τις πρώτες 24 ώρες και εντός των πρώτων δέκα ημερών μετά τον τοκετό.

    Η πιο συχνή λοίμωξη είναι αυτή της μήτρας και των περιβαλλόντων ιστών (ενδομητρίτιδα).

    Οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την καισαρική τομή, την παρουσία ορισμένων βακτηρίων, όπως ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Β στον κόλπο, την πρόωρη ρήξη των μεμβρανών, τις πολλαπλές κολπικές εξετάσεις και τη χειροκίνητη αφαίρεση του πλακούντα. Οι περισσότερες λοιμώξεις περιλαμβάνουν έναν αριθμό τύπων βακτηρίων.

    Η διάγνωση γίνεται με καλλιέργεια των κολπικών εκκρίσεων ή του αίματος. Επίσης, απαιτείται ιατρική απεικόνιση, όπως μαγνητική τομογραφία κοιλίας. 

    Άλλες αιτίες πυρετού μετά τον τοκετό περιλαμβάνουν: διόγκωση των μαστών, λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, λοιμώξεις της κοιλιακής τομής ή της αιδοιοτομίας και ατελεκτασία πνεύμονα, από πνευμονία.

    Λόγω των κινδύνων που ακολουθούν μετά την καισαρική τομή, συνιστάται σε όλες τις γυναίκες να λαμβάνουν προληπτική δόση αντιβιοτικών, όπως, η αμπικιλλίνη κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης.

    Η θεραπεία των συγκεκριμένων λοιμώξεων γίνεται με αντιβιοτικά, με τα περισσότερα άτομα να βελτιώνονται σε δύο έως τρεις ημέρες. Σε άτομα με ήπια νόσο, μπορούν να χρησιμοποιηθούν αντιβιοτικά από το στόμα. Διαφορετικά, συνιστώνται ενδοφλέβια αντιβιοτικά. Τα συνηθισμένα αντιβιοτικά περιλαμβάνουν συνδυασμό αμπικιλλίνης και γενταμυκίνης μετά τον κολπικό τοκετό ή κλινδαμυκίνης και γενταμυκίνης σε εκείνους που είχαν υποβληθεί σε τομή καισαρική τομή. Σε εκείνες τις γυναίκες που δεν βελτιώνονται με την κατάλληλη θεραπεία, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη άλλες επιπλοκές, όπως ένα απόστημα. 

    Στον ανεπτυγμένο κόσμο περίπου ένα έως δύο τοις εκατό αναπτύσσουν λοιμώξεις της μήτρας μετά τον κολπικό τοκετό. Αυτό αυξάνεται σε πέντε έως δεκατρία τοις εκατό μεταξύ εκείνων που έχουν πιο δύσκολες τομές και 50 τοις εκατό με καισαρικές τομές, πριν από τη χρήση προληπτικών αντιβιοτικών. Είναι η αιτία περίπου του 10% των θανάτων κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

    Οι πρώτες γνωστές περιγραφές της κατάστασης ανάγονται τουλάχιστον στον 5ο αιώνα π.Χ. στα γραπτά του Ιπποκράτη.

    Η επιλόχειος λοίμωξη είναι βακτηριδιακή λοίμωξη του γεννητικού σωλήνα, η οποία αναπτύσσεται μετά από τοκετό.

    Στην οντότητα αυτή συμπεριλαμβάνονται: η κυτταρίτιδα του περινέου, οι λοιμώξεις του κόλπου και του τραχήλου, η νεκρωτική φλεγμονή της περιτονίας, η ενδομητρίτιδα, η κυτταρίτιδα της πυέλου, η σηπτική θρομβοφλεβίτιδα της πυέλου και η φλεγμονή των παραμητρίων.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Γεννητικό

    Επίπτωση/Επιπολασμός 

    • Φυσιολογικοί τοκετοί - 2% 
    • Καισαρικές τομές - >13% 

    Επικρατέστερη ηλικία: Οι γυναίκες στην εφηβική ηλικία έχουν υψηλότερο κίνδυνο

    Επικρατέστερο φύλο: Μόνο γυναίκες

    POSTPARTUM INFECTION 1

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

    Συνήθως, εμφανίζονται μετά τις πρώτες 24 ώρες και εντός των πρώτων δέκα ημερών μετά τον τοκετό

    • Πυρετός > 38 ΟC
    • Εντοπισμένος πόνος και οίδημα
    • Ρίγη
    • Κοιλιακό άλγος 
    • Δύσοσμα λόχεια
    • Ευαισθησία της μήτρας κατά την ψηλάφηση
    • Περιτονίτιδα με οξύ άλγος, ειλεός
    • Σηπτική καταπληξία

    ΑΙΤΙΑ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

    • Οι επιλόχειες λοιμώξεις, συνήθως, αρχίζουν σαν μετατραυματικές λοιμώξεις που επιπλέκουν ρήξη του περινέου, του κόλπου, του τραχήλου ή της τομής στο κοιλιακό τοίχωμα μετά από καισαρική. Μπορεί να αφορούν, επίσης, το ενδομήτριο, ιδιαίτερα το σημείο πρόσφυσης του πλακούντα.
    • Λοιμώξεις για τις οποίες ευθύνονται πολλά μικρόβια: το αρχικό παθογόνο συχνά δεν αναγνωρίζεται.

    Στα βακτηρίδια που απομονώνονται, συνήθως, συμπεριλαμβάνονται:

    • Αερόβια/τα δυνητικώς αερόβια - Στρεπτόκοκκοι της ομάδας Α, Β και D. Ο εντερόκοκκος, Gram (-) βακτηρίδια (Ε. Coli, Klebsiella και Proteus sp.) ο σταφυλόκοκκος aureus, ο σταφυλόκοκκος epidermis, η Gardnerella vaginalis και ο Hemophilus infuenza
    • Αναερόβια - Peptococcus sp., peptostreptococcus sp., Fusobacterium sp.
    • Άλλα - Mycoplasma hominis, Clamydia trachomatis, Urea urealyticum

    Μετά τον τοκετό, το γεννητικό σύστημα μιας γυναίκας είναι επιρρεπές σε μόλυνση. Η μόλυνση μπορεί να περιορίζεται στην κοιλότητα και το τοίχωμα της μήτρας της ή μπορεί να εξαπλωθεί πέρα ​​από να προκαλέσει σηψαιμία ή άλλες ασθένειες, ειδικά όταν το ανοσοποιητικό σύστημα είναι εξασθενημένο ή μετά από σοβαρή αιμορραγία. Η φλεγμονώδης λοίμωξη είναι συχνή στην  επιφάνεια του εσωτερικού της μήτρας μετά τον διαχωρισμό του πλακούντα (μετά τον τοκετό). Αλλά οι παθογόνοι οργανισμοί μπορούν, επίσης, να επηρεάσουν τις ρήξεις οποιουδήποτε μέρους του γεννητικού συστήματος της γυναίκας. Από οποιαδήποτε πύλη, μπορούν να εισβάλουν στην κυκλοφορία του αίματος και στο λεμφικό σύστημα να προκαλέσουν σήψη, κυτταρίτιδα (φλεγμονή του συνδετικού ιστού) και πυελική ή γενικευμένη περιτονίτιδα. Η σοβαρότητα της ασθένειας εξαρτάται από την μολυσματικότητα του μολυσματικού οργανισμού, την αντίσταση των ιστών που προσβάλλονται και τη γενική υγεία της γυναίκας. Οι οργανισμοί που, συνήθως, παράγουν αυτή τη μόλυνση είναι ο Streptococcus pyogenes. σταφυλόκοκκοι (κάτοικοι του δέρματος και των σπυριών). Οι αναερόβιοι στρεπτόκοκκοι, οι οποίοι ευδοκιμούν σε αποκεντρωμένους ιστούς, μπορεί να υπάρχουν μετά δύσκολο τοκετό και μη τήρηση της αντισηψίας. Το Escherichia coli και το Clostridium perfringens (κάτοικοι του εντέρου) και το Clostridium tetani, μπορεί, επίσης, να προκαλέσουν λοίμωξη.

    postpartum infection 3

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

    • Μικροβιακή μόλυνση (κατά την εξέταση του τραχήλου, τους χειρισμούς παρακολούθησης των λειτουργιών του εμβρύου ή τους χειρουργικούς χειρισμούς)
    • Απώλεια αίματος
    • Καισαρική τομή - ο κίνδυνος αυξάνεται σε περιπτώσεις πρόπτωσης του ομφάλιου λώρου ή άκρου του εμβρύου
    • Διαβήτης
    • Εθισμός σε φάρμακα
    • Ιστορικό σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νόσων
    • Ανεπάρκεια του ανοσοποιητικού συστήματος
    • Οικονομική ανέχεια
    • Μικροβιακή κολπίτιδα
    • Ουρολοίμωξη
    • Κακή διατροφή
    • Παχυσαρκία
    • Προϋπάρχουσα χοριοαμνιοΐτιδα
    • Πρόωρος τοκετός
    • Πρώιμη ρήξη μεμβρανών
    • Παρατεταμένος τοκετός 
    • Τραύμα
    • Στρεπτόκκοκκος της ομάδας Β

    Οι παράγοντες κινδύνου με σειρά φθίνουσας συχνότητας περιλαμβάνουν: ενδομητρίτιδα, λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος, πνευμονία/ατελεκτασία, λοίμωξη τραύματος και σηπτική πυελική θρομβοφλεβίτιδα.

    Οι σηπτικοί παράγοντες κινδύνου για κάθε πάθηση παρατίθενται κατά σειρά μετά τον τοκετό (PPD) κατά την οποία εμφανίζεται γενικά η κατάσταση.

    PPD 0: Οι παράγοντες κινδύνου ατελεκτασίας περιλαμβάνουν γενική αναισθησία, κάπνισμα τσιγάρων και αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
    PPD 1–2: Οι παράγοντες κινδύνου των λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος περιλαμβάνουν πολλαπλό καθετηριασμό, πολλαπλές κολπικές εξετάσεις κατά τη διάρκεια της εργασίας και βακτηριουρία που δεν έχει υποβληθεί σε θεραπεία.
    PPD 2–3: Οι παράγοντες κινδύνου της ενδομητρίτιδας (η πιο συχνή αιτία) περιλαμβάνουν καισαρική τομή έκτακτης ανάγκης, παρατεταμένη ρήξη της μεμβράνης, και πολλαπλές κολπικές εξετάσεις.
    PPD 4-5: Οι παράγοντες κινδύνου λοίμωξης τραύματος περιλαμβάνουν καισαρική τομή έκτακτης ανάγκης, παρατεταμένη ρήξη μεμβράνης, παρατεταμένη εργασία και πολλαπλή κολπική εξέταση κατά τη διάρκεια της εργασίας.
    PPD 5–6: Οι παράγοντες κινδύνου της σηπτικής πυελικής θρομβοφλεβίτιδας περιλαμβάνουν καισαρική τομή έκτακτης ανάγκης, παρατεταμένη ρήξη μεμβράνης, παρατεταμένη εργασία και  δύσκολη γέννηση από τον κόλπο.
    PPD 7-21: Οι παράγοντες κινδύνου μαστίτιδας περιλαμβάνουν το τραύμα της θηλής από το θηλασμό.

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

    • Πυρετός άλλης αιτιολογίας:
    1. Ουρολοίμωξη
    2. Λοίμωξη αναπνευστικού
    3. Μαστίτιδα ή διάταση του μαστού
    4. Θρομβοφλεβίτιδα
    5. Επιμόλυνση τραύματος

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

    • Απόλυτος αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων
    • Καλλιέργειες υλικού από το γεννητικό σύστημα
    • Έλεγχος επιχρίσματος αμνιακού υγρού για ύπαρξη λευκών αιμοσφαιρίων και βακτηριδίων
    • Καλλιέργειες αίματος

    Φάρμακα που μπορεί να μεταβάλλουν τα ευρήματα:

    Προηγηθείσα λήψη αντιβιοτικών μπορεί να τροποποιήσει τα αποτελέσματα των καλλιεργειών

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Στις ιστολογικές τομές φαίνεται μία επιφανειακή στιβάδα μολυσμένου νεκρωτικού υλικού
    • Περιτονίτιδα (μέσω λεμφαγγειακής διασποράς)
    • Μπορεί να δημιουργηθεί φλεγμονή στα άκρα του πλατέος συνδέσμου, συνήθως, μετά από καισαρική τομή. Σπάνια εξελίσσεται σε απόστημα
    • Μπορεί να αναπτυχθεί θρόμβωση σε οποιαδήποτε από τις φλέβες της πυέλου, συμπεριλαμβανομένης και της κάτω κοίλης φλέβας

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

    • Αξονική τομογραφία ή καλύτερα Μαγνητική τομογραφία για έλεγχο θρομβοφλεβίτιδας
    • Υπερηχογράφημα (ευαίσθητη μέθοδος για τον έλεγχο αποστήματος)

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    Καλλιέργεια υλικού που έχει ληφθεί με παρακέντηση του Δουγλάσσειου  

    Ο πυρετός διαγιγνώσκεται όταν:

    Η αύξηση της θερμοκρασίας πάνω από 38 ° C διατηρείται για 24 ώρες ή επαναλαμβάνεται κατά την περίοδο από το τέλος της πρώτης έως το τέλος της 10ης ημέρας μετά τον τοκετό ή την άμβλωση. 
    Από του στόματος θερμοκρασία 38 ° C  ή περισσότερο σε δύο από τις πρώτες δέκα ημέρες μετά τον τοκετό. 

    Λοιμώξειςς: ενδομητρίτιδα (φλεγμονή της εσωτερικής επένδυσης της μήτρας), μητροφλεβίτιδα (φλεγμονή των φλεβών της μήτρας) και περιτονίτιδα (φλεγμονή της μεμβράνης της επένδυσης της κοιλιάς)
    Σοβαρότητα της λοίμωξης: λιγότερο σοβαρή λοίμωξη (πολλαπλασιασμός μικροβίων) ή πιθανώς απειλητική για τη ζωή σήψη (ανεξέλεγκτος και ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός μικροβίων σε όλη τη ροή του αίματος).
    Η ενδομητρίτιδα είναι μια μικροβιακή μόλυνση. Περιλαμβάνει συχνά οργανισμούς όπως Ureaplasma, Streptococcus, Mycoplasma και Bacteroides, και μπορεί, επίσης, να περιλαμβάνει οργανισμούς όπως Gardnerella, Chlamydia, Lactobacillus, Escherichia και Staphylococcus. 

    postpartum infection 5

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    • Χορήγηση αντιβιοτικών ενδοφλεβίως και στενή παρακολούθηση
    • Τα επιμολυσμένα τραύματα θα πρέπει να διανοιχθούν, ώστε να είναι εφικτή η παροχέτευση
    • Οι περιπτώσεις νεκρώσεως της περιτονίας απαιτούν ευρύ χειρουργικό καθαρισμό
    • Σε περιτονίτιδα θα πρέπει να γίνει απεικονιστικός έλεγχος για να εντοπισθεί το αίτιο
    • Χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να είναι απαραίτητη για την παροχέτευση ή την αποσυμφόρηση του εντέρου
    • Η χειρουργική παροχέτευση του φλέγμονα δεν ενδείκνυται, εκτός και αν υπάρχει διαπύηση
    • Διατήρηση ισοζυγίου υγρών

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Αποφυγή των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων
    • Ενημέρωση πριν τον τοκετό για το ενδεχόμενο πρώιμης ρήξης των υμένων ή πρόωρου τοκετού

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    Προτιμώνται:

    1. Αμπικιλλίνη 1-2 gr ΕΦ/6ωρο μαζί με 
    2. Μετρονιδαζόλη 7,5 mg/Kg/6ωρο μαζί με
    3. Γενταμυκίνη 2 mg/Kg/ημέρα σε εφ' άπαξ δόση

    Άλλα που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά:

    1. Μονοθεραπεία με αντιβιοτικό της ομάδας της β-λακτάμης (αμπικιλλίνη, κεφοξιτίνη, άλλα)
    2. Κλινδαμυκίνη 1.200-2.700 mg/ημέρα σε διαιρεμένες δόσεις σε συνδυασμό με γενταμυκίνη
    3. Μετρονιδαζόλη μαζί με γενταμυκίνη
    4. Χλωραμφενικόλη σε συνδυασμό με β-λακτάμη για βαριά πυελική φλεγμονή-σήψη

    Αντιβιοτικά από του στόματος:

    1. Αμοξυκιλλίνη 500 mg 3 φορές την ημέρα χορηγείται αφού η ασθενής έχει παραμείνει απύρετη επί 24ωρο. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν θεωρείται απαραίτητη

    Αντενδείξεις:

    • Αλλεργία στο φάρμακο
    • Νεφρική ανεπάρκεια (αμινογλυκοσίδες)
    • Η χλωραμφενικόλη, η σουλφαμεθοξαζόλη, οι τετρακυκλίνες, οι φλουοροκινολόνες πρέπει να αποφεύγονται πριν τον τοκετό, καθώς και κατά τη διάρκεια του θηλασμού

    Προφυλάξεις:

    • Η χλωραμφενικόλη προκαλεί μυελική απλασία
    • Η κλινδαμυκίνη και άλλα αντιβιοτικά, μερικές φορές προκαλούν ψευδομεμβρανώδη κολίτιδα

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    • Πιπερακιλλίνη, Μεζλοσιλλίνη, Κεφοπεραζόνη, Αμπικιλλίνη/σουλμπακτάμη, Κεφοτετάνη, Κεφοταξίμη, άλλα
    • Η αγωγή θα πρέπει να βασίζεται στις καλλιέργειες, τις δοκιμασίες ευαισθησίας και την κλινική ανταπόκριση

    Τα αντιβιοτικά έχουν χρησιμοποιηθεί για την πρόληψη και τη θεραπεία αυτών των λοιμώξεων, ωστόσο η κατάχρηση αντιβιοτικών είναι ένα σοβαρό πρόβλημα για την παγκόσμια υγεία.

    Ατελεκτασία: ήπιος έως μέτριος πυρετός, καμία αλλαγή ή ήπιος ρυθμός στην ακρόαση στο στήθος. Διαχείριση: πνευμονικές ασκήσεις, διέγερση (βαθιές αναπνοές και περπάτημα)

    Λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος: υψηλός πυρετός, αδιαθεσία, κόπωση της σπονδυλικής στήλης. Αντιμετώπιση: αντιβιοτικά σύμφωνα με την ευαισθησία της καλλιέργειας (κεφαλοσπορίνη).

    Ενδομητρίτιδα: μέτριος πυρετός, εξαιρετική ευαισθησία της μήτρας, ελάχιστα κοιλιακά ευρήματα. Αντιμετώπιση: αντιβιοτικά ευρέως φάσματος για την κάλυψη πολυμικροβιακών οργανισμών: κλινδαμυκίνη, γενταμυκίνη, προσθήκη αμπικιλλίνης εάν δεν υπάρχει ανταπόκριση, δεν απαιτούνται καλλιέργειες.

    Λοίμωξη τραύματος: επίμονος πυρετός κατά την εξάπλωση παρά αντιβιοτικά, ερύθημα τραύματος ή διακύμανση, αποστράγγιση πληγών. Αντιμετώπιση: αντιβιοτικά για κυτταρίτιδα, άνοιγμα και αποστράγγιση πληγής, εμπότιση με αλατούχο διάλυμα δύο φορές την ημέρα, δευτερογενές κλείσιμο.

    Σηπτική πυελική θρομβοφλεβίτιδα: παρατεταμένος πυρετός, παρά τα αντιβιοτικά, συνήθως, φυσιολογικές κοιλιακές ή πυελικές εξετάσεις. Αντιμετώπιση: Ηπαρίνη ενδοφλέβια για 7–10 ημέρες σε ρυθμούς επαρκείς για να παρατείνει το PTT για να διπλασιάσει τις τιμές αναφοράς.

    Μαστίτιδα: μονομερές, εντοπισμένο ερύθημα, οίδημα, ευαισθησία. Αντιμετώπιση: αντιβιοτικά για κυτταρίτιδα, ανοιχτό και αποστράγγιση αποστήματος, εάν υπάρχει.

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗ

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    Εξατομικεύεται ανάλογα με τη βαρύτητα

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    • Τακτική ιατρική παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
    • Εκπαίδευση της ασθενούς σχετικά με την πρώιμη ρήξην των υμένων και τον πρόωρο τοκετό 
    • Ελαχιστοποιείστε τα ιατρογενή - εξέταση του τραχήλου, παρακολούθηση λειτουργιών του εμβρύου
    • Προφυλακτική χορήγηση αντιβιοτικών σε περιπτώσεις καισαρικής υψηλού κινδύνου

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

    • Στείρωση (ασυνήθης)
    • Ανάγκη χειρουργικής επεμβάσεως
    • Καταπληξία
    • Θάνατος

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

    • Εξαρτάται από την εντόπιση και τη βαρύτητα
    • Στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει θεαματική ανταπόκριση στη θεραπεία. Σε αντίθετη περίπτωση σκεφτείτε το ενδεχόμενο
    • Οι εγκυμοσύνες στην εφηβική ηλικία θεωρούνται υψηλότερου κινδύνου

    ΚΥΗΣΗ

    Η νόσος είναι μια επιπλοκή της εγκυμοσύνης

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την επιλόχεια κύηση

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την επιλόχεια λοίμωξη

    postpartum infection 6

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Σύνδρομο Sheehan

    www.emedi.gr

     

     

     

  • Ποιος δε θέλει να νιώθει και να είναι όμορφος Ποιος δε θέλει να νιώθει και να είναι όμορφος

    Πώς να Διατηρηθείτε Όμορφοι και Όμορφες...

    Ομορφιά, προνόμιο της φύσης

    Κόλπα για να νιώθετε και να φαίνεστε όμορφοι και όμορφες

    Βιταμίνες για Υγιές Δέρμα

    Η εξωτερική σας εμφάνιση, εξαρτάται πολύ από το πόσο φροντίζετε τον εαυτό σας εσωτερικά.

    Σε ό,τι αφορά το δέρμα σας, οι βιταμίνες και η καλή διατροφή είναι απαραίτητες.

    Για να δείχνετε όσο το δυνατόν πιο όμορφοι, σιγουρευτείτε ότι παίρνετε 55 έως 65g πρωτεΐνης καθημερινά.

    Πίνετε 8 ποτήρια νερό ημερησίως (τα φυτικά αφεψήματα μπορούν να αντικαταστήσουν μερικά ποτήρια νερό) και όσο για το γάλα και το γιαούρτι, περιοριστείτε στην κατηγορία των βιολογικών, τα οποία είναι πλήρη λιπαρών.

    Μην πλησιάζετε μη υγιεινές σοκολάτες, μη υγιεινούς ξηρούς καρπούς, μη υγιεινά αποξηραμένα φρούτα, ποτά τύπου Cola, μη υγιεινό καφέ, μη υγιεινό αλκοόλ, τσιγάρα και υπερβολικό αλάτι.

    Επίσης, μη χρησιμοποιείτε επεξεργασμένη ζάχαρη. Μικρές ποσότητες μελιού ή μαύρης μελάσας θα έχουν το ίδιο γλυκαντικό αποτέλεσμα και θα σας εξασφαλίσουν καλύτερη όψη.

    Να καταναλώνετε ανάλατους ξηρούς καρπούς ή με ιωδιούχο ανεπεξέργαστο θαλασσινό αλάτι.

    Να καταναλώνετε βιολογικά αποξηραμένα φρούτα.

    Να μην πίνετε καθόλου αναψυκτικά.

    Να πίνετε, μόνο, ελληνικό καφέ, εσπρέσο αράμπικα (όχι σε κάψουλες) και φίλτρου υψηλής ποιότητας.

    Να πίνετε λίγο αλκοόλ και βιολογικό.

    Να μην καταναλώνετε επεξεργασμένο επιτραπέζιο αλάτι. Να χρησιμοποιείτε, μόνο, ιωδιούχο ανεπεξέργαστο θαλασσινό αλάτι.

    Αν καπνίζετε, κόψτε το.

    Μια καλή αρχή για ένα υγιές, λαμπερό δέρμα, είναι ένα καθημερινό κοκτέιλ πρωτεϊνών. Μπορεί να αντικαταστήσει οποιοδήποτε γεύμα, αλλά, είναι ιδιαίτερα καλό και για πρωϊνό.

    omorfia 1

    Κοκτέιλ πρωτεϊνών για ομορφιά

    200 γραμμάρια πλήρες βιολογικό γάλα

    1 κουταλιά της σούπας, σκόνη διαιτητικής μαγιάς (περιέχει πολλές βιταμίνες του συμπλέγματος Β)

    3 κουταλιές σούπας οξεόφιλου (προωθεί τα φιλικά βακτηρίδια)

    1 κουταλιά της σούπας λεκιθίνη σε κόκκους (διασπά τις αποθέσεις χοληστερόλης κάτω από το δέρμα)

    1 κουταλιά της σούπας σκόνη βιολογικής πρωτεΐνης

    1/2 κουταλιά της σούπας μαύρη μελάσα ή βιολογικό μέλι

    Σκόνη βιολογικού χαρουπιού, βιολογικές μπανάνες, βιολογικές φράουλες, ή οποιοδήποτε φρέσκο βιολογικό φρούτο προτιμάτε

    ΕΚΤΕΛΕΣΗ

    Ανακατέψτε στο μπλέντερ (προσθέστε 3-4 παγάκια αν θέλετε)

    omorfia 3

    ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΟΜΟΡΦΙΑ

    Φόρμουλα πολυβιταμινών και μετάλλων - 1 ημερησίως

    Λαμβάνεται μετά από κάθε γεύμα. Σημαντική για το χρώμα του δέρματος και για την υγεία του νευρικού συστήματος.

    Σύμπλεγμα βιταμινών Β, 100mg (βραδείας απορρόφησης) - 1 ημερησίως

    Λαμβάνεται μετά από κάθε γεύμα. Β2 (ριβοφλαβίνη) και Β6 (πυριδοξίνη) μειώνουν τη λιπαρότητα του προσώπου και το σχηματισμό μαύρων στιγμάτων.

    Βήτα καροτίνη, 25.000 ΔΜ ημερησίως

    Παίρνετε 1 μετά από πρωινό και 1 μετά από δείπνο. Διατηρεί το δέρμα απαλό, λείο και χωρίς αρρώστιες. Ενισχύει την αντίσταση εναντίον των μολύνσεων.

    Βιταμίνη C από αγριοτριανταφυλλιά, 1000mg με βιοφλαβονοειδή - 3 ημερησίως

    Παίρνετε 1 μετά από κάθε γεύμα και την ώρα του ύπνου. Αναχαιτίζει την εξάπλωση της ακμής. Συντελεί στην επούλωση των πληγών, εξαφανίζει τις μελανιές και αποκαθιστά τις ουλές των ιστών. Εμποδίζει τη ρήξη των τριχοειδών αγγείων του προσώπου.

    Βιταμίνη Ε (ξηρή τροφή), 400 ΔΜ. 1-3 ημερησίως

    Παίρνετε μία μετά από κάθε γεύμα. Βελτιώνει την κυκλοφορία στα μικρά τριχοειδή αγγεία του προσώπου. Βοηθά στην επούλωση, καθώς και στην αντικατάσταση κυττάρων στο εξωτερικό στρώμα του προσώπου. Συνεργάζεται με τη βιταμίνη C για να κάνει το δέρμα λιγότερο επιρρεπές στην ακμή. Χρησιμοποιήστε έλαιο βιταμίνης Ε (28.000 ΔΜ ανά 30 γραμμάρια) εξωτερικά, για την επούλωση των εγκαυμάτων, εκδορών και τραυματισμένων ιστών.

    Χηλικά πολυμέταλλα - 6 ημερησίως

    Λαμβάνετε 2 δισκία μετά από κάθε γεύμα (ή 3 κάθε πρωί και 3 βράδυ). Βοηθούν να διατηρηθεί στο αίμα η οξεοβασική ισορροπία, που είναι απαραίτητη για στιλπνό δέρμα. Το ασβέστιο δημιουργεί απαλό, λείο δερματικό ιστό, ο χαλκός χρειάζεται για το χρώμα του δέρματος, ο σίδηρος για να βελτιώσει το χλωμό δέρμα, το κάλιο για ξηρό δέρμα και ακμή, ο ψευδάργυρος για επούλωση εσωτερικών και εξωτερικών πληγών.

    Χολίνη και ινοσιτόλη, 1000mg ημερησίως μετά από ένα μεγάλο γεύμα (κόκκοι λεκιθίνης, 2 κουταλιές της σούπας ημερησίως μπορούν να αντικαταστήσουν τα δισκία χολίνης και ινοσιτόλης)

    Συντελεί στη γαλακτωματοποίηση της χοληστερόλης (αποθέματα λίπους ή ογκίδια κάτω απ' το δέρμα). Καθαρίζει τα νεφρά, πράγμα που βοηθά πολύ το δέρμα.

    Οξεόφιλος - 6 κουταλιές της σούπας ημερησίως

    Παίρνετε 2 κουταλιές της σούπας ή 6 κάψουλες μετά από κάθε γεύμα. Καταπολεμά τα δερματικά εξανθήματα που προκαλούν τα εχθρικά βακτηρίδια στον οργανισμό.

    Χλωροφύλλη - 3 κουταλιές της σούπας ή 9 ταμπλέτες ημερησίως

    Παίρνετε 1 κουταλιά της σούπας ή 3 ταμπλέτες μετά από κάθε γεύμα. Μειώνει τον κίνδυνο μόλυνσης από βακτηρίδια. Έχει αντιβιοτική δράση. Είναι άριστο βοήθημα για την επούλωση των πληγών, αν πλυθείτε προσεκτικά με ένα υποκατάστατο σαπουνιού φτιαγμένο από το φυτό σύμφυτο το φαρμακευτικό ή Symphytum officinale ή στεκούλι ή χονδρούτσικο.

    Κυστεΐνη, 1g ημερησίως

    Λαμβάνεται ανάμεσα στα γεύματα με χυμό. Βοηθά στη διατήρηση εύπλαστου και νεανικού δέρματος.

    Αν το πρόσωπο σας είναι άσχημα σημαδεμένο, πρέπει να λαμβάνετε, επιπλέον, ψευδάργυρο (χηλικό), 15-50mg ημερησίως. Βοηθά στην ανάπτυξη και την ανάπλαση των τραυματισμένων ιστών.

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την ομορφιά

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την ομορφιά

     shutterstock 1435549634

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Υψηλής ποιότητας καλλυντικά για το δέρμα σας

    Μάσκα αντιγήρανσης με γύρη

    Δώστε πνοή στο δέρμα σας

    Μάθετε να ελέγχετε τα γονίδιά σας για να παραμείνετε νέοι

    Η γήρανση είναι αναστρέψιμη

    Ποιοι πρέπει να παίρνουν ψευδάργυρο

    Οι καλύτερες βιταμίνες για τα μαλλιά, τα νύχια, τα οστά, τα δόντια και το δέρμα

    Πολύ καλή μάσκα για την ακμή

    Μάσκα για να αποκτήσετε απαλό δέρμα

    Ποιοι πρέπει να παίρνουν β καροτίνη

    Βιταμίνη Ε

    Υγεία του δέρματος

    Οι καλύτερες βιταμίνες για τη δερματίτιδα

    Οι βιταμίνες για την ξηροδερμία

    Πώς το έντερο επηρεάζει το δέρμα σας

    Οι δερματολογικές παθήσεις στην τρίτη ηλικία

    Bιταμίνη Α

    Οι τροφές που δεν κάνουν καλό στο δέρμα μας

    Πόσιμο κολλαγόνο που θα φτιάξετε μόνοι σας

    Κολλαγόνο για υγεία και ομορφιά

    Τι είναι το δυσιδρωσικό έκζεμα

    Τι να κάνετε αν υποφέρετε από σμηγματορροϊκή δερματίτιδα

    Μήπως έχετε δερματίτιδα εξ επαφής στα χέρια;

    Οι βιταμίνες για τα έλκη

    Κρέμα σώματος για ουλές και ραγάδες

    Η σμηγματόρροια

    Πώς τα ακατάλληλα ρούχα και αξεσουάρ μπορούν να σας αρρωστήσουν

    Δερματίτιδα Berloque

    Δερματίτιδα εξ επαφής από δηλητηριώδη κισσό

    Τα βότανα για το έκζεμα

    Χρόνια δερματίτιδα

    Βότανα για διάφορα προβλήματα υγείας

    Οι δερματοπάθειες των μεγάλων πόλεων

    Σκεφτείτε ΒΙΟ-λογικά

    www.emedi.gr

  • Σπιτικές μπάρες με μήλο, καρύδι, μέλι και λάδι καρύδας Σπιτικές μπάρες με μήλο, καρύδι, μέλι και λάδι καρύδας

    Υγιεινές και νόστιμες μπάρες δημητριακών

     

    Σπιτικές μαλακές μπάρες με μήλο, καρύδι, μέλι & λάδι καρύδας

    Είναι ένα γρήγορο και εύκολο σνακ, που μπορείτε να το έχετε πάντα μαζί σας είτε ως δεκατιανό είτε ως απογευματινό σνακ.

    Έτσι, θα αποφύγετε τα σνακ που είναι πλούσια σε κορεσμένο λίπος, ζάχαρη και αλάτι. 

    Είναι σε όλους γνωστό ότι η Μεσογειακή Διατροφή,  προάγει την υγεία και μας προστατεύει από διάφορες ασθένειες της εποχής μας, όπως ο καρκίνος και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

    Η Μεσογειακή Διατροφή δίνει μεγάλη βαρύτητα στην ομάδα δημητριακών, δηλαδή στο ψωμί, στα όσπρια, στο ρύζι, στις πατάτες και στα δημητριακά και τα προϊόντα ολικής αλέσεως. 

    Οι μπάρες δημητριακών μπορούν να αποτελέσουν μια πολύ καλή επιλογή όταν αναζητάτε κάτι γλυκό, αλλά ταυτόχρονα θρεπτικό. 

    b6880ff9d74cd8f79ff16c1076b510ed

    ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ 8 ΑΤΟΜΑ (60')

    300 γραμμάρια νιφάδες βρώμης

    100 γραμμάρια λιναρόσπορος

    200 γραμμάρια καρυδόψιχα

    2 τριμμένα μοσχοκάρυδα

    2 κ.σ. κανέλα Κεϋλάνης σε σκόνη

    50 γραμμάρια λάδι καρύδας

    400 γραμμάρια βιολογικά μήλα καθαρισμένα χωρίς κουκούτσια πολτοποιημένα στο μούλτι

    80 γραμμάρια βιολογικό μέλι

    ΕΚΤΕΛΕΣΗ

    1. Αλέθουμε στον πολυκόφτη τις νιφάδες βρώμης, τον λιναρόσπορο και την καρυδόψιχα, μέχρι να γίνουν σαν λεπτά ψίχουλα.
    2. Μεταφέρουμε σε μπολ και ρίχνουμε τα μπαχαρικά.
    3. Ανακατεύουμε και προσθέτουμε τον πολτό μήλου, το λάδι καρύδας και το μέλι.
    4. Ανακατεύουμε καλά με μια ελαστική σπάτουλα.
    5. Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 170 βαθμούς κελσίου.
    6. Στρώνουμε με λαδόκολλα ένα τετράγωνο ταψάκι περίπου 20 εκ. και αδειάζουμε εκεί το μίγμα.
    7. Ισιώνουμε την επιφάνεια και το ψήνουμε για περίπου 30'.
    8. Το αφήνουμε να κρυώσει και με ένα κοφτερό μαχαίρι το κόβουμε σε 8 ή 12 ορθογώνια κομμάτια, μπάρες, ανάλογα με το μέγεθος που θέλουμε.

    By Savvi Diet

    Τα καλύτερα βιολογικά προϊόντα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα καλύτερα βιολογικά προϊόντα

    mpares milou

    Διαβάστε, επίσης,

    Να τρώτε χουρμάδες, είναι υγιεινοί

    Υγιεινά σνακ για όλους

    Είναι υγιεινές οι μπάρες δημητριακών;

    Σνακ για να τρώτε όταν κάνετε δίαιτα

    Τα ιδανικά σνακ για όταν έχετε λιγούρα

    Η δυσανεξία στη λακτόζη

    www.emedi.gr