Τετάρτη, 09 Απριλίου 2014 10:04

Η ιστορία του καρκίνου του μαστού το 19ο αιώνα

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Η θεραπεία του καρκίνου του μαστού το 19ο αιώνα

Dominique-Jean Larrey

1818: Dominique-Jean Larrey (1776-1842) :

Περιγραφή μιας μαστεκτομής από την ίδια την ασθενή:

Εγχειρίζεται η Αγγλίδα λογοτέχνης Fanny Burney  από τον Dominique-Jean Larrey που ήταν γιατρός του Ναπολέοντα, τον οποίο ακολούθησε σε όλες τις εκστρατείες του μέχρι το Waterloo. Έγινε μετά, καθηγητής της χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο της Valede Grade, στρατιωτικός χειρουργός και διευθυντής κλινικής στο νοσοκομείο Hospital de la Garde. Γεννήθηκε στην Bagnezes de Bigore και πέθανε στην Lyon. Άφησε πολλά έργα πάνω στην στρατιωτική χειρουργική. Επίσης, ήταν μέλος της Ακαδημίας των φυσιοδιφών το 1829. Η εγχείρηση έγινε στην κρεβατοκάμαρα της ασθενούς. Για να γίνει όμως η εγχείρηση έπρεπε να περιμένει 3 εβδομάδες, μέχρι να μάθει μια υπηρέτρια πώς να περιποιείται το τραύμα, αφού τότεδεν υπήρχαν νοσηλεύτριες. Έζησε άλλα 30 χρόνια και γι’ αυτό υπάρχει κάποια αμφιβολία για την κακοήθεια της αρρώστιας της.

H ίδια περιέγραψε τη μαστεκτομή της. Ανέβηκα λοιπόν εκεί απρόσκλητη στο κρεβάτι και ο Κος Dubois (κατεύθυνε τον Larrey λέγοντάς του τι και που να κόψει) με τοποθέτησε πάνω στο στρώμα και άπλωσε ένα υφασμάτινο μαντήλι πάνω στο πρόσωπό μου. Ήταν διαφανές και είδα ότι το κρεβάτι είχε περικυκλωθεί από 7 άνδρες και την νοσοκόμα μου. Αρνήθηκα να με κρατάνε, αλλά όταν είδα μέσα από το μαντήλι τη γυαλάδα του ανοξείδωτου μαχαιριού έκλεισα τα μάτια μου. Μετά όταν το τρομακτικό μαχαίρι έκοβε το στήθος μου, τις φλέβες, τις αρτηρίες, την σάρκα, τα νεύρα, δεν χρειαζόμουν οδηγίες να μην συγκρατήσω τα δάκρυά μου. Ξεκίνησα με μια κραυγή που διήρκησε καθόλη την διάρκεια της εκτομής και θαυμάζω το ότι ακόμη δεν ηχεί στα αυτιά μου, τόσο βασανιστική ήταν η αγωνία… Όταν το τραύμα έγινε και το εργαλείο απομακρύνθηκε, ο πόνος δεν σταμάτησε και ο αέρας που ξαφνικά  ακούμπησε τα ευαίσθητα αυτά κομμένα τμήματα, ήταν σαν μια μάζα από μικρά αλλά κοφτερά και διχαλωτά στιλέτα, που έσκιζαν τα άκρα του τραύματος. Συμπέρανα ότι η εγχείρηση τελείωσε, μα όχι το τρομερό κόψιμο ξεκίνησε πάλι και ήταν χειρότερος ο πόνος από πριν γιατί ήταν η αποκόλληση αυτού του τρομακτικού αδένα από τα μέρη στα οποία ήταν προσκολλημένος. Ξανά η περιγραφή θα ήταν μάταιη, γιατί ακόμη δεν είχαν τελειώσει. Ο Dr. Larrey ξεκουραζόταν μα το χέρι του, ω Θεέ μου, μετά ένιωσα το μαχαίρι στο κόκκαλο του μαστού βασανιστικά να το σκαλίζει....

Fanny Burney


Robert Liston (1794-1847):

Χειρουργεί σε πρώιμα στάδια της νόσου:

Καθηγητής της χειρουργικής στο «University College Hospital» στο Λονδίνο από το 1834 και διευθυντής στο North London Hospital και ο πρώτος χειρουργός που χειρούργησε χρησιμοποιώντας αναισθησία με αιθέρα στην Αγγλία. Γεννήθηκε στην Σκωτία και πέθανε στο Λονδίνο. Δίδαξε ανατομία στο Εδιμβούργο. Διάφορα χειρουργικά εργαλεία φέρουν ακόμα το όνομά του και συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται. Βιβλία του είναι το «Principles of Surgery» του 1831 και «Practical Surgery» του 1837.

Έγραψε για τον καρκίνο του μαστού: Διέξοδος μπορεί να είναι το νυστέρι σε μερικές περιπτώσεις, αλλά οι περιστάσεις πρέπει να είναι πολύ ευνοϊκές πραγματικά, για να παρακινήσουν έναν χειρουργό να προτείνει ή να είναι βέβαιος στο να αναλάβει οποιαδήποτε εγχείρηση για την αφαίρεση κακοήθειας του μαστού. Όταν η νόσος είναι κάπως προχωρημένη υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες να έχουν επινεμηθεί. Κανένας τώρα δεν θα μπορούσε να είναι τόσο απερίσκεπτος ή τόσο άσπλαχνος ώστε να προσπαθήσει να αφαιρέσει τους λεμφαδένες που έχουν μολυνθεί.  


Cooper Astley, Royal College of surgeons of England

1825: Astley Cooper (1768-1841) :

Γράφει μια πραγματεία για τις βασικές αρχές της χειρουργικής θεραπείας του καρκίνου του μαστού:

Γεννήθηκε στο Norfolc το 1768 και πέθανε στο Λονδίνο το 1841. Ήταν μεγάλος χειρουργός ονομαστός για την απολίνωση της αορτής σε ένα ανεύρυσμα. Ο Astley Cooper έγραψε στο «Lectures on the Principles and Practise of Surgery: Μπορεί να είναι μερικές φορές απαραίτητο να αφαιρέσεις όλο το μαστό, ιδίως όταν είναι προφανώς μολυσμένος και γενικά είναι περισσότερο εκτεταμένος ο όγκος από όσο φαίνεται και είναι καλό να μην αφήσεις μικρά υπολείμματα. Αν ένας αδένας  στην μασχάλη διογκωθεί πρέπει να αφαιρεθεί και μαζί μ' αυτόν όλα τα μεσολαβητικά κυτταρικά στοιχεία. Εάν πολλοί λεμφαδένες είναι διογκωμένοι, η αφαίρεσή τους δεν επιτυγχάνει τον έλεγχο της υποτροπής της νόσου


1829: Joseph-Claude-Anthelme Recamier (1774-1856):

Αναφέρει τα αποτελέσματα της θεραπείας του καρκίνου του μαστού με πίεση:

Γάλλος ιατρός στο Hotel-Dieu στο Παρίσι. Στο Recherches sur le traitement du cancer par la compression methodique simple ou combinee αναφέρει τα αποτελέσματα 100 περιπτώσεων θεραπείας καρκίνου του μαστού με συνεχή πίεση. 30 ασθενείς ανάρρωσαν ολοκληρωτικά μόνο με πίεση, 21 έδειξαν αξιοσημείωτη βελτίωση, 15 που είχαν αρχικά θεραπευτεί με πίεση στη συνέχεια υποβλήθηκαν σε εγχείρηση και 6 με πίεση σε συνδυασμό με καυτηριασμό. 12 ασθενείς δεν ανταποκρίθηκαν ευνοϊκά. Μετά τον αρχικό ενθουσιασμό, μια σοβαρή ένσταση ήταν ότι η εφαρμογή πίεσης προκαλούσε πόνο και νέκρωση.


Νeil Arnott (1788-1874):

Κατασκευή συσκευής που ασκούσε πίεση στον καρκινωματώδη μαστό:

Σκωτσέζος ιατρός που γεννήθηκε το 1788 στο Arboath και πέθανε στο Λονδίνο το 1874. Εφεύρε το κρεβάτι από νερό, τον αεριστήρα και τον φούρνο του Arnott. Ήταν πολύ πρακτικός, αντίθετος στην κλασσική εκπαίδευση και άφησε από 2000 λίρες σε τέσσερα Πανεπιστήμια της Σκωτίας και άλλες 2000 στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου για να προωθήσουν τις πρακτικές σπουδές. Τέλος, κατασκευάζει μια συσκευή που ασκούσε πίεση στο μαστό και ήταν γεμισμένη με αέρα.

Mηχανισμός πίεσης που σχεδιάστηκε από τον Νeil Arnott


Johannes Müller

1838: Johannes Müller (1801-1858):

Περιγράφει τους ιστολογικούς τύπους του καρκίνου:

Γεννήθηκε στο Kablenz το 1801 και πέθανε στο Βερολίνο το 1858. Σπούδασε στην Βιέννη. Το βιβλίο του Handbuch der Physiologie des Menilur ανήκει στα κλασσικά βιβλία της εποχής του. Περίφημος για τις εργασίες του πάνω στην φυσιολογία των νεύρων. Στο τέλος της ζωής του αφιερώθηκε στην συγκρητική ανατομία και την έρευνα της πανίδας των ωκεανών. Ο Johannes Müller καθηγητής της ανατομίας και φυσιολογίας στο Βερολίνο από το 1833 ως το 1835 περιγράφει τους ιστολογικούς τύπους του καρκίνου. Μπορεί να θεωρηθεί σαν ο ιδρυτής της ιστολογίας του καρκίνου. Εισήγαγε την ερευνητική φυσιολογία στην Γερμανία. Το 1838 έκδωσε την πραγματεία Uber den feinern Bau and die Formen der krankhaften Geschwulste, που έγινε κλασσική για την ιστορία της ογκολογίας. Τα στοιχεία των καρκινικών αποικιών είναι ανάλογα των αποικιών φυσιολογικών  κυττάρων ή έχουν εμβρυϊκούς χαρακτήρες δηλαδή τμήματα ιστών σε κατάσταση ανάπτυξης. Τα πιο διακεκριμένα ανάμεσα στα κυτταρικά στοιχεία των κακοηθών αποικιών ήταν κυψελιδικά κύτταρα, που περιείχαν κοκκία ή έναν κάπως μεγαλύτερο πυρήνα ή ακόμη και ολόκληρα νέα κύτταρα «seminium morbi». Ένας δεύτερος τύπος κυττάρων περιείχε σώματα με ουρές «tailed bodies» τα οποία θεώρησε ο  Müller ως κύτταρα συνδετικού ιστού σε ένα πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Επιπρόσθετα παρατήρησε ίνες και κρυστάλλους. Κανένα από αυτά τα στοιχεία δεν ήταν παθογνωμικό. Ο Müller παραδέχτηκε ότι δεν μπορούσε να διακρίνει κακοήθεις από καλοήθεις διαδικασίες με το απλό μικροσκόπιο. Αν και ο Müller ήταν προσεκτικός άλλοι δεν ήταν και θεώρησαν σαν τυπικά χαρακτηριστικά στοιχεία του καρκίνου τα «tailed bodies».


1843: Adolph von Hannover(1818-1898):

Περιγράφει τα κύτταρα του καρκίνου:

Ο ανατόμος Adolph von  Hannover γεννήθηκε στην Κοπενγχάγη και ήταν μαθητής του Müller στο Βερολίνο, περιγράφει πρώτος τα κύτταρα του καρκίνου.  Πίστεψε ότι βρήκε ένα ειδικό καρκινικό κύτταρο που δεν ήταν σαν τα «tailed body» που είχε περιγράψει ο δάσκαλός του Johannes Müller. Αυτό το στρογγυλό ή οβάλ κύτταρο διακρινόταν από ένα συγκριτικά μεγάλο πυρήνα ή από αρκετούς πυρήνες στο ίδιο κύτταρο και από ένα διαφανή πυρηνίσκο.


1844:Jean-Jacques-Joseph Leroy d’ Étiolles (1798-1860):

Δείχνει με μια μελέτη ότι η χειρουργική εξαίρεση είναι περισσότερο επιβλαβής:

Oργάνωσε μια έρευνα που αποτελεί μια από τις πρώτες στατιστικές μελέτες. Απέστειλε στατιστικές επιστολές και πήρε 174 απαντήσεις. 18 από 1192 ασθενείς που δεν είχαν υποβληθεί σε μαστεκτομή έζησαν πάνω από 30 χρόνια και οι υπόλοιποι από 2-25 χρόνια. Από 804 που χειρουργήθηκαν μόνο 4 ζούσαν πάνω από 30 χρόνια, 15 έζησαν για πάνω από 20 χρόνια και 88 από 6-20 χρόνια. Το συμπέρασμα ήταν ότι η χειρουργική εξαίρεση ήταν περισσότερη επιβλαβής παρά πλεονεκτική.


Joseph Pancoast Robbins GF: The Breast. Austin, Silvergirl, 1984

1844: Joseph Pancoast (1805-1882):

Υποστηρίζει ότι μαστοί και λεμφαδένες πρέπει να αφαιρεθούν μαζί:

Ο Joseph Pancoastκαθηγητής της χειρουργικής στο Jeferson Medical College στη Φιλαδέλφεια που υποστήριξε σθεναρά τα διδάγματα των Petit & Bell συμβούλευε για ακόμη πιο ριζική επέμβαση. Ο εμπλεκόμενος θωρακικός μυς έπρεπε να αφαιρεθεί, ακόμη και οι εμπλεκόμενες πλευρές και οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες εάν ήταν σκίρρος ή αν ήταν διηθημένοι και διογκωμένοι.137 Έχει περιγράψει τον Pancoast όγκο του πνεύμονα. Τόνισε ότι ο μαζικός αδένας και οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες πρέπει να αφαιρεθούν σαν ένα κομμάτι. Επίσης, λέει πως καμιά ασθενής δεν θεραπεύτηκε οριστικά.

Η τεχνική της μαστεκτομής του  Pancoast  Pancoast J: Treatise on Operative Surgery,  Philadelphia, Carey and Hart, 1844.Surgery p 469


Richard van Volkman

1844: Richard van Volkman (1830-1889):

Αφαιρεί την περιτονία του μείζονος θωρακικού μυός: 

Την ίδια χρονιά ο  Richard vοn Volkman (1830-1889) καθηγητής της Halle στην Γερμανία αφαιρεί την περιτονία του μείζονος θωρακικού. Πάντα αφαιρούσε όλο το μαστό άσχετα με το πόσο μικρός ήταν ο όγκος. Ο Volkman καθαρά περιέγραψε την αφαίρεση των μασχαλιαίων λεμφαδένων. H αφαίρεση της περιτονίας του μείζονος θωρακικού μυός, αποτελεί το επόμενο μεγάλο βήμα στην επιθετική χειρουργική του καρκίνου του μαστού, μετά την αφαίρεση όλου του μαστού και των μασχαλιαίων λεμφαδένων. Δίνει ποσοστά 3ετούς επιβιώσης μετά από μαστεκτομή 17.8%.

Χρώση καρκινικού κυττάρου μαστού


1845: HermannLebert (1813-1878):

Ο Hermann Lebert(1813-1878) ήταν ένας εξέχον Γερμανός παθολογοανατόμος, στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης από το 1853 και στο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών από το 1859. Το χειμώνα του 1842 και 1845 έμεινε στο Παρίσι όπου μεταξύ άλλων εξέδωσε την Παθολογική Φυσιολογία του. Μπορούσε να γράψει Γαλλικά τόσο εύκολα όσο και Γερμανικά και αυτό τον βοήθησε να παίξει σημαντικό ρόλο ως μεσάζoν ανάμεσα στην Γερμανική και Γαλλική ιατρική επιστήμη.

Διάκριση κακοήθους νόσου από άλλες ασθένειες μέσω του καρκινικού κυττάρου:     Έδωσε μεγάλη προσοχή στο καρκινικό κύτταρο από το οποίο η κακοήθης νόσος διακρίνεται από τις άλλες παθολογικές καταστάσεις.113Περιέγραψε ότι το καρκινικό κύτταρο είναι μικρό και στρογγυλό με ένα έκκεντρο ωοειδή πυρήνα που καταλαμβάνει μισό ή περισσότερο από το πρωτόπλασμα και περιέχει ένα ή περισσότερα μεγάλα πυρηνίδια. Αυτός ο πυρήνας ήταν το πιο χαρακτηριστικό μέρος του καρκινικού κυττάρου. Στο βιβλίο εργασία Traite pratique des maladies cancereuses το 1851, απέδωσε την προέλευση του καρκίνου στον εμποτισμό των μυικών ινών και αδένων με το ημίρρευστο υγρό ή βλάστημα από το οποίο το καρκινικό κύτταρο αναπτύσσεται. Με αυτήν την διαδικασία οι φυσιολογικοί ιστοί μπορεί να γίνουν ωχροί και να εξαφανιστούν και να αντικατασταθούν από καρκινικές μάζες. Ο καρκινικός χυμός, που ο  Lebert πίστευε ότι ήταν και αυτός τυπικός μπορεί επίσης να αναπτυχθεί από το καρκινικό βλάστημα.46 Αυτό ήταν πιθανό να προέρχεται από το αίμα.


William Morton

1846: WilliamThomas Green Morton (1819-1868):

Εισαγωγή της αναισθησίας:

Εισαγωγή της αναισθησίας από τον Αμερικανό οδοντίατροWilliamThomas Green Morton στην Βοστώνη. Aνακάλυψε τα αναισθητικά αποτελέσματα του σουλφουρικού αιθέρα και η μέθοδος διαδόθηκε πολύ γρήγορα σε όλον τον Δυτικό κόσμο και έφερε την χειρουργική σε νέα εποχή. Στην Ελλάδα η πρώτη νάρκωση με αιθέρα έγινε ήδη 6 μήνες αργότερα στο στρατιωτικό νοσοκομείο Αθηνών, τo σημερινό κτίριο του αρχιτέκτονα Βάιλερ, Μουσείο εκμαγείων στην περιοχή Μακρυγιάννη από τον Ερρίκο Τράϊμπερ!

Ζωγραφική Robert Hinkley (1822),  Δείχνει την 1η αναισθησία που έγινε στις 16 Οκτωβρίου 1846 στο Γεν. Νοσ. Μασσαχουσέτης στις ΗΠΑ,   Ιατρική Βιβλιοθήκη Βοστώνης


Sir James Paget, Royal College of Surgeons of England

1853: Sir James Paget (1814-1899):

Ο James Paget στο St. Bartholomew’s Hospital στο Λονδίνο ήταν ένας σημαντικός παθολόγος, χειρουργός και δάσκαλος. Γεννήθηκε το 1814 στο Yarmouth και πέθανε το 1899 στο Λονδίνο. Προσλήφθηκε στο St. Bartholomew’s μόλις σε ηλικία 22 ετών και πέρασε όλη του την επαγγελματική ζωή σε αυτό το γνωστό ιατρικό σχολείο. Σαν μαθητής ήταν ο πρώτος που παρατήρησε το παράσιτο Trichina spiralis στο μυ ενός ασθενούς. Έδωσε την πρώτη περιγραφή το 1882 της αρκετά συχνής κατάστασης της παραμορφωτικής οστεϊτιδας, πιο γνωστής με το όνομα «Νόσος Paget των οστών» που ακόμη είναι άγνωστης αιτιολογίας. Περίγραψε 15 περιπτώσεις μιας νόσου της θηλής, που όλες ακολουθήθηκαν από καρκίνο του υποκείμενου μαστού, που τώρα ονομάζεται «Νόσος Paget της θηλής» και επίσης περιέγραψε την σπάνια προκαρκινωματώδη κατάσταση «Νόσος Paget των όρχεων». Διετέλεσε ως χειρουργός στο νοσοκομείο Queen Victoria και σαν πρόεδρος του Royal College of Surgeons of England. 

Μελέτη για την διεξαγωγή ή όχι της μαστεκτομής ανάλογα με τον ιστολογικό τύπο του καρκίνου:

Γράφει στο σύγγραμμά του «Lectures on Surgical Pathology: «Πρέπει να αναρωτηθούμε αν η επέμβαση συμβάλλει στη παράταση ή στη βελτίωση της ποιότητος της ζωής. Σε περίπτωση οξέος σκληρού καρκίνου η εγχείρηση  πρέπει να γίνεται αμέσως, αν και ταχεία υποτροπή και θάνατος απειλούν, γιατί σε κάποιο ποσοστό παρατείνει τη ζωή και σώζει τον άρρωστο από το να υποφέρει. Ακόμη η επέμβαση είναι κατάλληλη όταν είναι ξεκάθαρο ότι η τοπική νόσος καταστρέφει τη ζωή από τον πόνο, την άφθονη έκκριση και την αγωνία και δεν συνοδεύεται από καχεξία, ώστε να αποβεί τελικά καταστροφική. Τέλος η εγχείρηση, γίνεται με το σκεπτικό ότι ο ασθενής θα υποφέρει λιγότερο. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν πολλές περιπτώσεις στις οποίες δεν συνιστάται επέμβαση, όπως σε καλά ανεπτυγμένους χρόνιους καρκίνους, ιδίως σε ηλικιωμένους ασθενείς, όπου είναι τόσο λίγο πιθανό ότι θα προσθέσει στην άνεση και στην επιβίωση. Επίσης αποφεύγεται σε περιπτώσεις όπου η καχεξία ή η αποδεδειγμένη σωματική νόσος είναι αναλογικά μεγαλύτερη από την τοπική νόσο, γιατί μπορεί  να είναι μοιραία από τις δικές της συνέπειες ή από την επιτάγχυνση του καρκίνου σε όργανα πιο σημαντικά από το μαστό. Τέλος, αν δεν υπάρχουν ενδείξεις μπορεί να αποφευχθεί σε όλους τους ασθενείς που η γενική τους υγεία τους θέτει σε κίνδυνο».

Αυτή η φιλοσοφία που γράφτηκε το 1863, είναι σχετική με τα όσα ισχύουν σήμερα. Το 1852 έβγαλε το συμπέρασμα ότι γυναίκες με σκίρρο που χειρουργήθηκαν, κατά μέσο όρο πέθαιναν 13 μήνες νωρίτερα από αυτές που δεν είχαν υποβληθεί σε μαστεκτομή. Η στατιστική του αφορούσε 60 γυναίκες, χωρίς αυτές που είχαν πεθάνει από την επέμβαση. Βέβαια αυτές που χειρουργήθηκαν και είχαν μυελοειδή καρκίνο ζούσαν 34 μήνες έναντι των 12 μηνών που ζούσαν οι μη χειρουργημένες. Ήταν πια προφανής η ανάγκη της συσχέτισης της διεξαγωγής ή μη της μαστεκτομής με τον ιστολογικό τύπο. Ο Paget έδειξε ότι σε 235 περιπτώσεις είχε μια εγχειρητική θνησιμότητα 10% και είπε ότι δεν είχε δει μια περίπτωση που η υποτροπή έγινε σε περισσότερο από 8 χρόνια. Πρέπει να θυμίσουμε βέβαια ότι εκείνες τις ημέρες, σπάνια οι ασθενείς παρουσιάζονταν στον χειρουργό όταν ο όγκος ήταν της τάξεως του 1 εκατοστού ή λιγότερο, κάτι που στις ημέρες μας είναι πολύ κοινό και σύνηθες. Για να το συνειδητοποιήσει κάποιος αυτό, απλώς πρέπει να διαβάσει τις περιγραφές περιστατικών ή να κοιτάξει τις φωτογραφίες των ασθενών του τελευταίου αιώνα. Έτσι καταλαβαίνει ότι οι πρώιμοι καρκίνοι μαστού τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα ήταν συχνά ορατοί με την επαφή του δέρματος και συχνά πραγματικά ελκοποημένοι σταδίου ΙΙΙ όγκοι.

Γενικά, η τοπική αφαίρεση όγκου μαστού ξεκίνησε το 1867 και αποτελεί το πρώτο στάδιο ανάπτυξης της χειρουργικής θεραπείας του καρκίνου του μαστού. Βέβαια η εγχείρηση για καρκίνο του μαστού τον καιρό εκείνο χρησιμοποιούταν σπάνια σαν ανακουφιστική θεραπεία. Όταν πάντως γινόταν, αυτή ήταν μια απλή τοπική αφαίρεση του κλινικά εμφανούς πρωτοπαθούς όγκου του μαστού μαζί με ένα υγιές περιθώριο του γύρω μαζικού αδένα. Ήταν βάναυσο γιατί η ασθενής είχε μεγάλη απώλεια αίματος και πολλές φορές ακολουθούσε μόλυνση του τραύματος και ίσως σηψαιμία.


 Mάθημα από τον Alfred Velpeau,   λιθογραφία από τον Louis Eugéne Pirodon,  περίπου το 1865

1854: Alfredo-Armand-Louis-Marie Velpeau (1795-1867):

Γεννήθηκε στο Breches το 1795 και πέθανε στο Παρίσι το 1867.  Ήταν γιος πεταλωτή και ο ίδιος δούλευε σαν πεταλωτής μέχρι τα 17 του χρόνια. Ήταν μαθητής του Pierre Bretonneau. Ο Velpeau που κατείχε την έδρα της χειρουργικής του Πανεπιστημίου της Ιατρικής στο Παρίσι, διάδοχος του Boyer στο νοσοκομείο La Charite, δίνει μια εκτεταμένη λίστα με γιατρικά και φάρμακα για τον καρκίνο του μαστού στην πραγματεία του «Τraite de malaries dei sein et dela region mammaire», που εκδόθηκε το 1854.

Διάκριση 3 τύπων καρκίνου:

Διακρίνει τρεις βασικές ομάδες καρκίνου του μαστού με βάση τα εξωτερικά χαρακτηριστικά: σκίρρους, εγκεφαλοειδή και ινώδη καρκινώματα. Πολλές ποικιλίες υπήρχαν, ιδιαίτερα στο σκίρρο, όπως και πολλοί υπότυποι τους οποίους και περιέγραψε. Ισχυρίστηκε ότι είδε πάνω από 1000 περιστατικά με καλοήθεις και κακοήθεις  όγκους του μαστού, στα 40 χρόνια. Μόνο ένα μικρό ποσοστό ήταν δυνατόν να παρακολουθηθεί μέχρι το τέλος.  Εάν ο όγκος είχε πραγματικά αφαιρεθεί και η πληγή είχε επουλωθεί, ο ασθενής και ο χειρουργός θα μπορούσαν να αλληλοστηριχτούν. Αισθάνθηκε ότι είχε θεραπεύσει αρκετές περιπτώσεις. Εναντιώθηκε στην θεραπεία του καρκίνου του μαστού με εφαρμογή πίεσης με διάφορες συσκευές.


Joseph Lister

1864: Joseph Lister(1827-1912):

Εισάγει την αντισηψία:  

Άγγλος χειρουργός που σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστημιακό Κολλέγιο του Λονδίνου. Δίδαξε χειρουργική στα πανεπιστήμια του Εδιμβούργου και της Γλασκώβης και ασχολήθηκε με ιστολογικές και φυσιολογικές έρευνες. Εκλέχτηκε καθηγητής της χειρουργικής στο Βασιλικό Κολλέγιο του Λονδίνου, όπου και δίδαξε επί 15 χρόνια. Γεννήθηκε το 1827 στο Upton Essex και πέθανε το 1912 στο Walmer Kent. Ήταν γιός του περίφημου φυσιοδίφη Joseph Lister που βελτίωσε σημαντικά το μικροσκόπιο (On the improvement of compount microscope, 1830), ανακάλυψε δε και το τρίποδο των φωτογράφων. Είναι ο πρώτος μη γαλαζοαίματος που πήρε τον τίτλο του βαρώνου (sir).

Ο Lister έκανε ουσιώδεις μεταβολές στην εγχειρητική αγωγή και εγκαινίασε την αντισηπτική χειρουργική με τη μέθοδο του ψεκασμού με ανθρακικό οξύ, που δεν έτυχε γενικής αποδοχής στη χώρα του. Ο Lister πίστευε ότι η εξαφάνιση της αιτίας των μικροβίων από ένα εγχειρητικό πεδίο μπορεί να γίνει είτε με ανθρακικό οξύ είτε με θερμότητα. Εφάρμοσε τις αρχές της αντισηψίας που έδωσαν λύσεις στα προβλήματα των μολύνσεων και της θεραπείας των τραυμάτων. Εξάλλου σημαντική υπήρξε η συμβολή του στην επίλυση πολλών άλλων χειρουργικών προβλημάτων, όπως στη βελτίωση της μεθόδου ακρωτηριασμού των άκρων και στην επινόηση ενός ειδικού εργαλείου με το οποίο περιορίζεται η απώλεια αίματος στο χειρουργείο.

Έγραψε, επίσης, πολλά έργα της ειδικότητάς του και τελειοποίησε διάφορες χειρουργικές μεθόδους και χειρουργικά εργαλεία. Για τις υπηρεσίες του στον τομέα της χειρουργικής, τιμήθηκε από πολλά ανώτατα ευρωπαϊκά πνευματικά ιδρύματα. Ο  Joseph Lister εισάγει την αντισηψία με σπρέι από καρβόλη. Φυσικά οι πρώτες μαστεκτομές πραγματοποιήθηκαν χωρίς αναισθησία και ασηψία. Κάποτε εφαρμόσθηκαν και οι μαστεκτομές γινόντουσαν προσεκτικά και χωρίς τον κίνδυνο εμπυήματος. Γι’ αυτό ο Lister είχε γράψει το 1870: «Έχω τώρα έναν ασθενή που θα φύγει από το νοσοκομείο 3 εβδομάδες μετά την αφαίρεση όλου του μαστού με σκίρρο, όλοι οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες έχουν την ίδια στιγμή αφαιρεθεί μετά από διαχωρισμό των 2 επιστήθιων μυών, ώστε να επιτραπεί στον ώμο να έρθει πίσω και να αποκαλυφθεί πλήρως η μασχάλη, μια τεχνική που έχω υιοθετήσει, όταν οι λεμφαδένες έχουν προσβληθεί από την νόσο». Ήταν σύμφωνος με τις αρχές του Moore, που ήταν γενική άποψη και δεν αφαιρούσε τον μείζονα θωρακικό μυ.

Με την εισαγωγή της αντισηψίας στη θεραπεία του τραύματος  η εγχειρητική θνησιμότητα  των μαστεκτομών με συναφαίρεση των μασχαλιαίων λεμφαδένων έπεσε από το 21.3 στο 10.5 % και η συνολική θνησιμότητα από το 15.7 στο 5.8%.

Άσηπτη χειρουργική σύμφωνα με τις αρχές του Lister, Antiseptic Surgery W. Watson Cheyne’s, (London, 1882)


Charles Hewitt Moore

1867: Charles Hewitt Moore (1821-70):

Θέτει τις γενικές αρχές χειρουργικής θεραπείας του καρκίνου του μαστού:

Χειρουργός στο Middlesex & St. Luke’s Νοσοκομείου του Λονδίνου, ο οποίος θέτει τις γενικές αρχές χειρουργικής θεραπείας καρκίνου του μαστού. Συνέβαλε στην ανάπτυξη του δευτέρου σταδίου χειρουργικής του καρκίνου του μαστού που ήταν η αφαίρεση όλου του μαστού, παρά τμήματος αυτού, μαζί με τους μασχαλιαίους λεμφαδένες.

Την εποχή εκείνη μια τυποποιημένη επέμβαση δεν υπήρχε. Μερικοί χειρουργοί αφαιρούσαν μόνο τον όγκο, άλλοι έκοβαν το τεταρτημόριο του μαστού που είχε προσβληθεί από τον όγκο ή άρχιζαν με εξαίρεση της κεντρικής μάζας και αφαιρούσαν μετά συγκεκριμένα ύποπτα κομμάτια. Άλλοι αφαιρούσαν όλο τον μαστό διατηρώντας σε μερικές περιπτώσεις το δέρμα και την θηλή, όπως σε 14 ασθενείς που εμφανίστηκαν στο Middlesex Νοσοκομείο με υποτροπές κοντά στις πληγές ή τις ουλές. Με προσεκτική ανάλυση αυτών των περιπτώσεων ο Moore συμπέρανε ότι οι υποτροπές οφείλονταν σε ανεπαρκείς εγχειρήσεις. Άρα βασικό ήταν να γίνεται επαρκής αφαίρεση του όγκου. Γι’ αυτό πίστευε ότι ο καρκίνος του μαστού απαιτεί την προσεκτική αφαίρεση όλου του οργάνου. Όταν εμπλέκεται οποιοσδήποτε γειτονικός ιστός πρέπει να αφαιρείται μαζί με τον μαστό όπως το δέρμα, οι λεμφαδένες, το λίπος και ο θωρακικός μυς. Κατά την διάρκεια της επέμβασης πρέπει να αποφεύγονται οι χειρισμοί μέσα στον όγκο για να μην γίνεται επινέμηση με καρκινικά κύτταρα. Οι διηθημένοι μασχαλιαίοι λεμφαδένες πρέπει να αφαιρούνται με την ίδια επέμβαση χωρίς και αυτοί να διανοιχτούν. Η ιδέα του δεν έγινε ευρύτατα αποδεκτή παρά το γεγονός ότι μερικοί άρχισαν να υιοθετούν αυτήν την επέμβαση όπως ο Joseph Lister of Glasgow & o Mitchell Banks of Liverpool. Εξέδωσε σύγγραμμα με τον τίτλο «Η επίδραση των ανεπαρκών εγχειρήσεων στη θεωρία του καρκίνου».

Γενικά εξήγγειλε δύο σπουδαίες αρχές:

1) ότι ο όγκος θα πρέπει να μην διατέμνεται και να μην αποκαλύπτεται κατά τη διάρκεια της επέμβασης, και

2) ότι οι υποτροπές από τον καρκίνο προέρχονται από τον πρωτοπαθή όγκο (διασπορά) και όχι από μια ανεξάρτητη οργανική αρχή όπως νόμιζαν μέχρι τότε.

Επίσης, έθεσε τρία κύρια συμπεράσματα:

α) ο καρκίνος του μαστού απαιτεί προσεκτική εκρίζωση ολόκληρου του οργάνου,

β) η αφαίρεση του μαστού είναι πιθανόν να είναι ατελής στο στερνικό χείλος, και

γ) επισφαλείς συνορεύοντες ιστοί, ιδιαίτερα στο δέρμα, θα πρέπει να αφαιρούνται σε ένα παρασκεύασμα με την κύρια μάζα της νόσου.

4 παραδείγματα από τον C. H. Moore (1867) που δείχνουν τοπική υποτροπή μετά από μη επαρκή εγχείρηση


1878: Alexander von Winiwarter (1848-1917):

Δημοσίευση στοιχείων αποτελεσμάτων μαστεκτομής:

Για τον Theodor  Billorth καθηγητή της χειρουργικής (1824-67) στη Ζυρίχη δημοσιεύει στοιχεία ο Alexander von Winiwarter (1848-1917) που ήταν προσωπικός του βοηθός, για τριετή επιβίωση 4.7% και λίγο αργότερα για 13.3% σε 143 ασθενείς μετά από μαστεκτομή. Aφού η αντισηψία, που πρωτοανακαλύφθηκε το 1864 δεν είχε ακόμη εφαρμοστεί στην πτέρυγα του Billorth στην Ζυρίχη, δεν μένουμε έκπληκτοι όταν βλέπουμε ότι η διεγχειρητική θνησιμότητα είναι της τάξης του 23.7%. Την ίδια χρονιά ανάλογες δημοσιεύσεις έχουν κάνει και ο Friedrich von Esmarch στο Kiel  με 3ετή επιβίωση 11.7% και ο Volkmann με 17.8%. Η περιεγχειρητική θνησιμότητα είναι ακόμα μεγαλύτερη από 20%. Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε πως η μετεγχειρητική παρακολούθηση έγινε μια αποδεκτή διαδικασία.

Μετεγχειρητική φωτογραφία μαστεκτομής από το Earth as a Topical Application in Surgery (1872) Addinell Hewsen


The Gross Clinic, Portrait of Professor Gross (1875) Thomas Eakins Διακρίνεται ο πατέρας Samuel D. Gross και στα δεξιά, στην σκιά στο κέντρο του αμφιθεάτρου διακρίνεται ο γιός του Samuel W. Gross «Διεξαγωγή ακρωτηριασμού μηρού, λόγω επιμόλυνσης»

1880: Samuel Weissel Gross(1837-1889):

Ανακοίνωση συγκριτικών αποτελεσμάτων χειρουργικής θεραπείας μαστού:

Καθηγητής της χειρουργικής στο Lousville & Jefferson Medical College στην Αμερική. Κάνει την ίδια εγχείρηση με τον Richard van Volkman δηλαδή αφαιρεί όλο τον μαστό, τους μασχαλιαίους λεμφαδένες και την περιτονία του μείζονος θωρακικού μυός. Το 1880 εκδίδει το βιβλίο «Tumors of the Mammary Gland» που ήταν η καλύτερη διατριβή για τους όγκους μαστού που είχε γραφτεί μέχρι τότε.

Ο Samuel Weissel Gross στη Φιλαδέλφεια ανακοινώνει τα αποτελέσματα της χειρουργικής θεραπείας 200 γυναικών με καρκίνο του μαστού. Είχε εγχειρήσει τις 55 με απλή εξαίρεση, χωρίς να έχει καθαρίσει την μασχάλη με έναν συστηματικό τρόπο και αυτοί οι ασθενείς πέθαναν από υποτροπές μετά την επέμβαση. Στις υπόλοιπες αφαίρεσε τον μαζικό αδένα μαζί με την θωρακική περιτονία και τους λεμφαδένες της μασχάλης και η 3ετής επιβίωση ήταν 19.44%.


Theodor Billroth

Theodor Billroth (1829-1894):

Γεννήθηκε το 1829 από σουηδούς γονείς στο Bergen και πέθανε το 1894 στην Abbazia. Σπούδασε στο Greifswald, Gottingen και Βερολίνο.Υπήρξε βοηθός του περίφημου χειρουργού v.Langenback. Ήταν καθηγητής της χειρουργικής, πρώτα στο Βερολίνο, το 1860 στην Ζυρίχη και μετά το 1867 στην Βιέννη. Ανήκε στην ηρωική γενιά των χειρουργών που λίγες δεκαετίες μετά την εφαρμογή της αντισηψίας έκανε την χειρουργική επιστήμη. Ο Billroth ήταν από τους ιδρυτές της χειρουργικής της κοιλιάς και επίσης εξέχον παθολόγος. Οι τολμηρές χειρουργικές επεμβάσεις του στο πεπτικό σύστημα τον καθιέρωσαν ως στυλοβάτη του κλάδου της χειρουργικής της κοιλίας. Πραγματοποίησε επιτυχώς την πρώτη ολική γαστρεκτομή για καρκίνο στομάχου. Επίσης, συνδέθηκε το όνομά του με τολμηρές χειρουργικές επεμβάσεις για την εποχή όπως οισοφαγεκτομή, ολική λαρυγγεκτομή, πυλωροπλαστική και τμηματική εντερεκτομή. Ο κορυφαίος Γερμανός χειρουργός, διακρινόταν για την εγχειρητική δεξιοτεχνία, τα πολύπλευρα πνευματικά ενδιαφέροντα, την καλλιτεχνική του ιδιοσυγκρασία, τις απαράμιλλες διδακτικές ικανότητες και το ερευνητικό του ταλέντο. Το όνομά του συνδέθηκε με την ίδρυση της περίφημης Χειρουργικής Σχολής της Βιέννης.

Μια από τις περιπτώσεις του Theodor Billorth στην Ζυρίχη, 1860-67

 Αποδέχτηκε 4 είδη καρκίνου του μαστού που τα συσχέτισε με ανάλογη συμπεριφορά:

Για τις απόψεις του για τον καρκίνο του μαστού υπάρχει το βιβλίο του Die Krankheiten der Brustdruse που πρωτοεκδόθηκε το 1880. Προσπάθησε να βάλει τα πράγματα σε τάξη και αποδέκτηκε  4 είδη καρκίνου του μαστού. Έτσι έκανε μια λίστα με τα είδη καρκίνου του μαστού που ονόμασε ο ίδιος και τα συσχέτισε με αυτά των άλλων (Billroth-Schuh-Birkett-Gross-Velpeau). Ο μυελώδης καρκίνος είχε σύμφωνα με τις στατιστικές του Alexander von Winiwarter την πιο γρήγορη εξέλιξη και εμφανιζόταν σε πιο νέες γυναίκες 35-45 ετών. Το πιο συχνό ήταν το απλό καρκίνωμα το οποίο είχε ποικίλη κλινική έκφραση και εξέλιξη. Ο κολλοειδής καρκίνος είχε αργή εξέλιξη, αλλά ο πιο καλοήθης ήταν ο ατροφικός, ουλώδης σκίρος καρκίνος. Έδωσε μια λεπτομερή περιγραφή για τα μικτά και μικροσκοπικά χαρακτηριστικά αυτών των τύπων. Ήταν υποστηρικτής της επιθηλιακής προέλευσης του καρκίνου του μαστού. Επίσης ασχολήθηκε με την μετάσταση του καρκίνου αυτού. Παρόλο που μπόρεσε να συσχετίσει την συμπεριφορά ενός καρκίνου με τον ιστολογικό του τύπο δεν έκανε προσπάθεια κλινικής σταδιοποίησής του ούτε είχε πολλά να πει για την αιτιολογία προέλευσής του. Αφαιρούσε όλο τον μαστό αν και πίστευε ότι και η τοπική αφαίρεση σε υγιή όρια ίσως ήταν εξίσου αποτελεσματική. Έκοβε και την θωρακική περιτονία μαζί με ένα στρώμα του υποκείμενου μυός σε περίπτωση που ο όγκος ήταν προσκολλημένος στο θωρακικό τοίχωμα.

Ελαιογραφία του Arlond Seligmann: Ο Billorth διδάσκει στο αμφιθέατρο του χειρουργείου


William Steward Halsted Ελαιογραφία του John H. Stocksdale’s, 1922

1882: William Steward Halsted (1852-1922):

Ο William Stewart Halsted ήταν μια εξέχουσα προσωπικότητα. Σημαντική ήταν η συνεισφορά του στην άσηπτη χειρουργική τεχνική με την εισαγωγή των χειρουργικών γαντιών και την δουλειά του πάνω στην τοπική αναισθησία. Επίσης, βοήθησε στην πρόοδο και άλλων πεδίων όπως της χειρουργικής της κήλης, των εντεροαναστομώσεων και επινόησε μια σχολαστική αιμοστατική μέθοδο χειρουργείου. Αγνοούσε ότι η κοκαϊνη προκαλούσε εθισμό και έκοψε τα ναρκωτικά αντικαθιστώντας την κοκαϊνη με μορφίνη και ήταν έτσι για το υπόλοιπο της ζωής του ένα άτομο με μεταπτώσεις στην υγεία του.

Ριζική μαστεκτομή κατά Halsted  Θωρακικοί μύες                  Johns Hopkins Hospital Bulletin 1894-5; 4, 297  Τα αποτελέσματα των επεμβάσεων για την θεραπεία του καρκίνου του μαστού έγιναν στο Johns Hopkins Hospital από τον Ιούνιο του 1889 έως τον Ιανουάριο του 1894

Μοντέρνα ριζική μαστεκτομή του  Halsted:

Πρώτος ο Volkman (1830-1889) στo Greifswald και μετά ο William Steward Halsted (1852-1922) στο Νοσοκομείο Tohn Hopkins στη Βαλτιμόρη αφαιρούν μαζί με τον μαστό, τον μείζονα και  τον ελάσσονα θωρακικό μυ και λεμφαδένες σε ένα μπλόκ. Η μέθοδος θα πάρει το όνομα του Halsted και θα γίνει επέμβαση ρουτίνας στην Ευρώπη μέχρι το 1950 και στις Η.Π.Α μέχρι το 1983 (Davies Haagensen, Columbia Center, N.Y.). Με τη μέθοδο αυτή η πενταετής επιβίωση θα φτάσει στο 42% (Rotter, Helferich, Halsted).

Στη Γερμανία η ιδέα της μετάδοσης του καρκίνου μέσω των λεμφαγγείων διαδόθηκε χάρις στη δουλειά του Volkman από την Halle και του Heidenhain από το Βερολίνο, που έκδωσε μια λεπτομερειακή μελέτη για την εξάπλωση του καρκίνου του μαστού το 1889. Το 1875 ο Volkman συνηγορούσε για την αφαίρεση της περιτονίας πάνω από τον μείζονα θωρακικό μαζί με όλο τον μαστό και με ένα εκτεταμένο τμήμα του υπερκείμενου δέρματος και όλου του λιπώδους ιστού της μασχάλης. Εάν ο υποκείμενος μυς είχε προσβληθεί από τον όγκο, ένα παχύ τμήμα του μυός το αφαιρούσαν και αυτό. Γενικά οι χειρουργοί υιοθετούσαν την ιδέα της ριζικής μαστεκτομής που είχε αναπτυχθεί από τον Willy Meyer (1858-1932) του νοσοκομείου της Νέας Υόρκης και τον Stewart Halsted (1852-1922).

H πρώτη φωτογραφία της ριζικής μαστεκτομής κατά Halsted, που δείχνει και την χρήση των πλαστικών γαντιών στο χειρουργείο, 19ος ΑΙΩΝΑΣ

O Meyer έδωσε προσοχή στον κίνδυνο της  διασποράς των καρκινικών κυττάρων στην πληγή εάν ο όγκος διανοιχθεί κατά την επέμβαση και το 1894 έγραψε: Από τότε που ο Heidenhain έδειξε ότι σ’ έναν μεγάλο αριθμό περιπτώσεων καρκίνου του μαστού, ο μείζον θωρακικός μυς προσβάλλεται από την νόσο και αν είναι αριστερά η υποτροπή είναι πιο πιθανή,  γι’ αυτό είναι καθήκον του χειρουργού να αφαιρέσει αυτόν τον μυ με το μαστό και το περιεχόμενο της μασχάλης και τα τελευταία 3 χρόνια με αυτήν την μέθοδο έχουν χειρουργηθεί 6 γυναίκες. Ο Meyer περιέλαβε την αφαίρεση του ελάσσονος θωρακικού στην εγχειρητική του διαδικασία, μια τεχνική που αργότερα υιοθετήθηκε από τον Halsted. Η μεγάλη πληγή θεραπευόταν με μεταμόσχευση δέρματος 8-10 ημέρες μετά την αρχική μαστεκτομή.  

Η πρώτη δημοσιευμένη φωτογραφία του Halsted που δείχνει τραύμα ριζικής μαστεκτομής

Η μοντέρνα ριζική μαστεκτομή του  Halsted το 1882 στο New York’s Roosevelt Hospital  ήταν το τελευταίο βήμα στην εγχείρηση αυτή που όλοι ονομάζουμε ριζική μαστεκτομή. Παρά το ότι ο Halsted είχε αμερικανική ιατρική μόρφωση έζησε το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα της εκπαίδευσής του στην Γερμανία πριν γυρίσει στην Αμερική και ήταν πολύ ανήσυχος με τις ιδέες της χειρουργικής του Volkman και αυτών που πίστευαν στην λεμφική εξάπλωση του καρκίνου. Προετοίμασε το έδαφος για να καθιερωθεί η καινούρια ιδέα μιας πραγματικά ριζικής εκτομής, αλλά και ήταν πρωτοπόρος στην ανάπτυξη αυτής της ιδέας. Πίστευε ότι ο θωρακικός μυς έπρεπε να αφαιρείται σχεδόν σε κάθε περίπτωση, ακόμα και στους μικρούς όγκους.

Χρησιμοποίησε πρώτος για την επέμβαση μικρές αιμοστατικές λαβίδες και μεταξωτά ράμματα. Ήταν από τους λίγους χειρουργούς των ημερών του που τελειοποίησε την τεχνική μεταμόσχευσης του δέρματος, που του επέτρεπε να αφαιρέσει όσο πιο πολύ ιστό μπορούσε από το θωρακικό τοίχωμα και χωρίς να κλείσει με τάση την πληγή. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά αυτής της τεχνικής τονβοήθησαν να προωθήσει την εκτεταμένη αφαίρεση με καλύτερη επούλωση του τραύματος.

Ο Halsted παρουσίασε το 1889 την πρώτη σειρά ριζικών μαστεκτομών σε 50 ασθενείς, όπου δηλώνει ότι σε συνδυασμό με τα ευρήματα των χειρουργών της προηγούμενης γενιάς, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις πως σχεδόν σε κάθε περίπτωση καρκίνου του μαστού υπάρχει διήθηση των λεμφαγγείων. Παρατηρεί, επίσης, ότι σε ασθενείς με μικροσκοπικώς αρνητικούς λεμφαδένες και παρά τις εκτεταμένες επεμβάσεις, είχε 23,4% ποσοστό θανάτων από μεταστάσεις. Αν και από την ανασκόπηση των περιπτώσεων του Halsted φαίνεται ότι πολλές από τις «πρώιμες» περιπτώσεις, όπως πίστευε ήταν σταδίου ΙΙΙ, με θνητότητα 64% σε 3 χρόνια από την μαστεκτομή, ο Halsted με την παραπάνω παρατήρηση αγγίζει την πολύ αργότερα διατυπωθείσα θεωρία του Fisher.

Ο Halsted έκανε πολλά για να καθιερώσει την ριζική μαστεκτομή που στην Αμερική έχει μείνει με το όνομά του (Halsted Mastectomy). Tο 1890 έγραψε: «Πριν από 8 χρόνια άρχισα όχι μόνο να καθαρίζω την μασχάλη σε όλες τις περιπτώσεις καρκίνου του μαστού, αλλά και να αφαιρώ σχεδόν σε κάθε περίπτωση τον μείζονα θωρακικό ή τουλάχιστον τμήμα αυτού. Δεν είναι δυνατόν να προσδιορίσει κανείς με γυμνό μάτι αν η νόσος έχει επεκταθεί στον θωρακικό μυ».

 Έγραψε 4 άρθρα όπου παρουσίαζε την επιθετική χειρουργική του καρκίνου του μαστού και τ’ αποτελέσματα. Δημοσιεύτηκαν το 1894, 1898, 1907 και 1912. Και διαβάστηκαν από κάθε χερουργό και φοιτητή.

Στην πρώτη του δημοσίευση το 1894 ο Halsted ανακεφαλαίωσε τα αποτελέσματα των προηγούμενων και σαφώς λιγότερο ριζικών μαστεκτομών Γερμανών, Γάλλων και Αμερικανών χειρουργών και τόνισε το μειονέκτημα αυτών. Μετά περιέγραψε την δική του εγχείρηση, δίνοντας έμφαση στο ότι ο ύποπτος ιστός πρέπει να αφαιρείται σαν ένα κομμάτι. Περιέλαβε μικρές αναφορές σε 50 ριζικές μαστεκτομές που είχε πραγματοποιήσει χωρίς κανένα  διεγχειρητικό θάνατο.

Οι κίνδυνοι της καθυστερημένης διάγνωσης είχαν επισημανθεί τότε από τον Halsted ακριβώς όπως είναι γνωστοί σήμερα: «Είθε να μπορούσα να διαφωτίσω τους ανθρώπους, αλλά και τους γιατρούς σε όλες τις περιοχές της χώρας, σχετικά με τον καρκίνο του μαστού και να τους κάνω να αντιληφθούν πόσο σημαντικό είναι η επέμβαση να γίνεται αμέσως μόλις ανακαλυφθεί ο όγκος». 

Συγχρόνως ο Willy Meyer αναφέρει ότι είχε κάνει την ίδια εγχείρηση σε 6 ασθενείς τα προηγούμενα 3 χρόνια. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Halsted και ο Meyer υιοθέτησαν ανεξάρτητα την ολική μαστεκτομή, αλλά για την ιστορία πρέπει να τονιστεί ότι ο Halsted ξεκίνησε το 1882 να κάνει την εγχείρηση, ενώ ο Meyer για πρώτη φορά το 1891. Παρά το ότι οι επεμβάσεις τους ήταν ίδιες υπήρχαν σοβαρές διαφορές στον τρόπο που γινόντουσαν οι διάφορες διαδικασίες. Ίσως ήταν πολύ τολμηρό για την εποχή να σκεφτεί ο Halsted κάτι άλλο από αυτό που σκέφτηκε «ακόμη ριζικότερες επεμβάσεις» φθάνοντας μέχρι και στους υπερκλείδιους λεμφαδένες σχεδόν σε κάθε περίπτωση. Η επέμβαση αυτή υποστηρίχθηκε ένθερμα από τον Καθηγητή της Χειρουργικής Willy Meyer ο οποίος ανακοινώνει την ίδια επέμβαση στις 12 Νοεμβρίου 1894, παραδεχόμενος όμως ότι ο Halsted την είχε δημοσιεύσει 10 μέρες νωρίτερα στο Annals of Surgery. Εντούτοις φαίνεται ότι οι αρχές της θεωρίας του Halsted εκφράστηκαν αρχικά το 1907 από τον Handley ο οποίος πίστευε ότι οι περιοχικοί λεμφαδένες αποτελούν έναν αποτελεσματικό φραγμό στην διάδοση των καρκινικών κυττάρων και ότι ηαιματογενής διασπορά είχε ελάχιστη σημασία.

Ο Halsted όμως ήταν αυτός ο οποίος πρώτος και οργανωμένα έκανε τη θεωρία πράξη. Ο Halsted αποκολλούσε το θωρακικό μυ από την κλείδα, το στέρνο και το θωρακικό τοίχωμα γρήγορα. Στην συνέχεια το εγχειρισμένο τμήμα αφηνόταν να πέσει στο πλάϊ για να υπάρχει πρόσβαση στο μασχαλιαίο περιεχόμενο που το αφαιρούσαν τελευταίο. Στην εγχείρηση του Meyer το περιεχόμενο της μασχάλης έβγαινε πρώτα. Ο Halsted σπάνια αφαιρούσε τον ελάσσονα θωρακικό ενώ ο Meyer τον αφαιρούσε. Μια άλλη διαφορά ανάμεσα στις δύο επεμβάσεις ήταν ότι ο Halsted θυσίαζε πολύ δέρμα πάνω από το μαστό και έτσι έπρεπε να χρησιμοποιήσει μόσχευμα, ενώ ο Meyer θυσίαζε λιγότερο δέρμα και συχνά έκλεινε η πληγή χωρίς μόσχευμα. Ένα πλεονέκτημα της εγχείρησης Halsted ήταν ότι η αφαίρεση ήταν πιο προσεκτική με καλή αιμόσταση και απαιτούσε 4 ώρες για να ολοκληρωθεί. Ενώ του  Meyer ήταν πολύ πιο γρήγορη αφού χρειαζόταν 2 ώρες για να ολοκληρωθεί, αλλά ήταν πιο αιματηρή. Καθώς ο χρόνος περνούσε τόσο ο Halsted όσο και ο Meyer τυποποιούσαν τις τεχνικές τους. Ο Halsted γρήγορα υιοθέτησε ξανά την αφαίρεση του θωρακικού μυ. Για πολλά χρόνια έκανε μια υπερκλείδια διάνοιξη για αφαίρεση λεμφαδένων, αλλά τελικά την εγκατέλειψε. Το 1910 περίπου εισήγαγε μια καινούρια τεχνική διάνοιξης του δέρματος. Σταμάτησε να κάνει την διάνοιξη στον βραχίονα και την έκανε κυκλικά γύρω από το στήθος με επέκταση της γραμμής στο κέντρο του ώμου. Αυτό εμπόδιζε την παραμόρφωση της μασχάλης και του άνω βραχίονα. Το 1912 σε μια μελέτη του περιέγραψε την μέθοδο μεταμόσχευσης του δέρματος που εφάρμοζε για 16 χρόνια: «Είναι καλύτερα να αφαιρέσεις περισσότερο δέρμα, γιατί έτσι μην αφαιρώντας ικανοποιητική έκταση επηρεάζεται δυσμενώς η ανάρρωση της ασθενούς».

Πάντως και οι 2 επεμβάσεις έγιναν γρήγορα αποδεκτές στην χώρα. Ίσως πιο αποδεκτή ήταν του Meyer και είναι αυτή η τεχνική που σήμερα ονομάζουμε τυπική Αμερικανική Ριζική Μαστεκτομή γιατί είχε λιγότερες παρενέργειες και δεν χρειαζόταν μόσχευμα δέρματος για να κλείσει η πληγή και έτσι ο μέσος χρόνος νοσηλείας ήταν πολύ μικρότερος.

WillyMeyer  Robbins GF: The Breast, Austin, Silvetgirl, 1984

Το 1898 συμβούλευε για αφαίρεση των υπερκλείδιων λεμφαδένων στο πλείστο των περιπτώσεων και ακόμη αφαίρεση των μεσοθωρακικών λεμφαδένων, αν και τα επόμενα χρόνια εγκατέλειψε την ιδέα της αφαίρεσης των υπερκλείδιων. Έτσι αυτήν την χρονολογία αναφέρει τα αποτελέσματα 3 ετών σε 76 περιπτώσεις. Η τοπική υποτροπή ήταν 10% και η κλινική θεραπεία 41%. Ο  Meyer έκανε την εγχείρηση σε 44 ασθενείς από το 1901. Η 3ετής κλινική θεραπεία ήταν 25%. Ερμηνεύοντας αυτά τα αποτελέσματα πρέπει να τονίσουμε ότι υπήρχαν λίγα διαλογής περιστατικά γιατί σχεδόν όλοι οι ασθενείς που προσέρχονταν με καρκίνο χειρουργούνταν.

WillyMeyer’s αυθεντική εικόνα που δείχνει την τεχνική που ακολουθούσε στο τελικό στάδιο της επέμβασης   Πρόκειται για την πρώτη φωτογραφική απεικόνιση εγχειρήσεως  (From Meyer W.: Medical Record. 46:746. 1894.)

Το 1907 ήταν σε θέση να  επιδείξει τη σχέση μεταξύ του σταδίου του όγκου και της πρόγνωσης. Σ’ ένα σύνολο 210 ριζικών μαστεκτομών, 60 ασθενείς είχαν μασχαλιαίους λεμφαδένες που ήταν αρνητικοί για όγκο, και 85% αυτών ήταν ζωντανοί 3 χρόνια αργότερα. Σε 110 ασθενείς με θετικούς λεμφαδένες  το ποσοστό επιβίωσης έπεσε στο 31%, σε 40 ασθενείς με θετικούς μασχαλιαίους και υπερκλείδιους λεμφαδένες η επιβίωση ήταν μόνο 10%. Έχουμε ήδη αναφέρει ότι πολλές από τις πρώιμες περιπτώσεις του Halsted είναι αυτό που θα προσδιορίζαμε σήμερα σαν τοπικά προχωρημένους όγκους και δεν είναι παράξενο που το ποσοστόθανάτων με τοπική υποτροπή και απομακρυσμένη μετάσταση σε 3 χρόνια από την μαστεκτομή είναι 64%.

Ο Halsted τελικά είχε θέσει την ακριβή μορφή στην οποία η ριζική μαστεκτομή θα γινόταν για εκατό και πλέον έτη:

1. Ευρεία εκτομή του δέρματος του όγκου έτσι ώστε το έλλειμμα να καλύπτεται με μοσχεύματα κατά Thiersch.

2. Ρουτίνας αφαίρεση του μείζονος θωρακικού μυός.

3. Ρουτίνας μασχαλιαίος καθαρισμός.

4. Αφαίρεση όλων των ιστών, σε ένα παρασκεύασμα κόβοντας τόσο ευρέως, όσο είναι δυνατόν, προς όλες τις πλευρές αυξήσεως.

Η θεωρία του  Halsted για τον τρόπο της βιολογικής συμπεριφοράς του καρκίνου του μαστού, σε ότι αφορά τη διασπορά του, κατεύθυνε για τα πρώτα τρία τέταρτα του αιώνα μας τις χειρουργικές θεραπευτικές επιλογές. Πολλές μελέτες προσπάθησαν να επιβεβαιώσουν την θεωρία αυτή πλην όμως ενώ φαινόταν ότι ο τοπικός έλεγχος της νόσου ήταν ικανοποιητικός, εντούτοις τα ποσοστά των απομακρυσμένων μεταστάσεων και της συνολικής επιβίωσης παρέμεναν τα ίδια. Στη συνέχεια η ανακάλυψη και η εφαρμογή της ακτινοθεραπείας, της ορμονοθεραπείας, της ορμονικής εξαρτήσεως, της εφαρμογής χημειοθεραπείας στη θεραπευτική, αλλά κυρίως στην ανάπτυξη της παθολογοανατομικής μελέτης των όγκων έπαιξαν ένα από τους μέγιστους ρόλους στην αντιμετώπιση της νόσου.

Καρτέλλα ασθενούς με καρκίνο του μαστού και ακόλουθη μαστεκτομή συμπληρωμένη από τον Halsted


1883: Ernst Georg Ferdinand Küster (1839-1922):

Πρότεινε την αφαίρεση του μασχαλιαίου λίπους:

Καθηγητής διευθυντής χειρουργικής στο Augusta-Spital στο Βερολίνο. Πρότεινε την αφαίρεση του μασχαλιαίου λίπους. Από τότε που αυτή η μέθοδος έγινε διαδικασία ρουτίνας παρατήρησε μόνο ένα περιστατικό υποτροπής στην μασχάλη, ανάμεσα σε 95 περιστατικά υποτροπής.

Ernst Georg Ferdinand Küster


1889: Lothar Heidenhain (1860-1940):
Γεννήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 1860 στο Worms της Γερμανίας. Πέθανε το 1940. Σπούδασε στο Freiburg, Breslau και Halle. Αποφοίτησε το 1886. Ειδικεύθηκε στη Χειρουργική στο Worms μέχρι το 1890. Μεταξύ των ετών 1890 και 1897 ήταν Λέκτωρ στο Worms και έγινε Διευθυντής στο Δημοτικό Νοσοκομείο το 1897.

Πρότεινε την αφαίρεση του μείζονος θωρακικού και της περιτονίας του, σε προσκόλληση του όγκου στο θωρακικό τοίχωμα:

Σε εγχειρητικά δείγματα παρατήρησε ότι σε μερικές περιπτώσεις η θωρακική περιτονία ήταν πολύ λεπτή. Όταν διαχώριζε την θωρακική περιτονία από τον μυ, παρέμεναν τμήματα συνδετικού ιστού. Λεμφικά αγγεία υπάρχουν μαζί με τα αγγεία του αίματος, σ’ αυτόν το συνδετικό ιστό. Σε 2/3 των περιπτώσεων με καρκίνο του μαστού πολλαπλές μικρομεταστάσεις βρίσκονται μέσα στα λεμφικά αγγεία. Γρήγορα διεισδύουν μέσα στην περιτονία και στην συνέχεια παρατηρούνται μικρές διηθήσεις μέσα στο μυ. Πέρασαν 10 χρόνια από τότε που ο Billorth είχε δημοσιεύσει τις μικροσκοπικές παρατηρήσεις του και οι ιστολογικές τεχνικές είχαν κάνει μεγάλη πρόοδο. Έτσι και ο Heidenhain, που ο πατέρας του ήταν καθηγητής της φυσιολογίας και μικροσκοπικής ανατομίας στις Βρυξέλλες, χρησιμοποιούσε μοντέρνες τεχνικέςμονιμοποίησης και χρώσης με κολλοειδή και αιματοξυλίνη όπως και μικροτόμο. Η δημοσίευσή του έκανε μεγάλη αίσθηση εκείνο τον καιρό. Οι μοντέρνες μελέτες, ωστόσο, δεν τον επιβεβαιώνουν, αφού δεν υπάρχουν άμεσες λεμφικοί οδοί ανάμεσα στο μαστό και τον μείζονα θωρακικό μυ. Βέβαια ο Heidenhain δήλωσε ότι όταν ο όγκος είναι κινητός πάνω από τις υποκείμενες κατασκευές, ο μυς είναι ακόμη υγιής. Προσβάλλεται όταν υπάρχει  μια μετάσταση πάνω από την περιτονία ή με επαφή καθώς ο όγκος διεισδύει μέσω των ινών του. Κάνοντας αναφορά στην χειρουργική θεραπεία ο  Heidenhain τόνισε ότι εάν ο όγκος έχει προσκολληθεί στο θωρακικό τοίχωμα, ο μείζων θωρακικός μυς πρέπει να αφαιρεθεί συμπεριλαμβάνοντας και το συνδετικό ιστό πίσω από αυτόν.

Μαστεκτομή.  The portrait of Danid Hayes Agnew,1889, by Thomas Eakins.  Χρησιμοποιούνται αποστειρωμένα εργαλεία, αλλά όχι χειρουργικά γάντια

William Α. Cooper: 

Ο William A. Cooper από το τμήμα της Χειρουργικής του νοσοκομείου και του Cornell Medical College της Νέας Υόρκης κατάταξε σε πίνακα τα αποτελέσματα των 3ετών ποσοστών επιβίωσης διαφόρων κλινικών, κυρίως, γερμανικών.

-Μερική ή ολική μαστεκτομή με ή χωρίς αφαίρεση της θωρακικής περιτονίας και των μασχαλιαίων λεμφαδένων (Billorth). Mέσος όρος: 4.7%.

-Ολική μαστεκτομή και αφαίρεση των μασχαλιαίων λεμφαδένων στο πλείστο των περιπτώσεων (Esmarch-Kuster κ.α.). Mέσος όρος: 18.1%.

-Ολική μαστεκτομή, μασχαλιαίος καθαρισμός, αφαίρεση της θωρακικής περιτονίας και μικρών ή μεγάλων τμημάτων του θωρακικού μυός (Volkmann κ.α.). 19.9%.

-Μοντέρνα ριζική μαστεκτομή (Halsted). Mέσος όρος 38.3-45%.

Τροποποιήθηκε μετά τον William Α. Cooper  3ετή ποσοστά επιβίωσης μετά από διάφορα είδη μαστεκτομής 19ος ΑΙΩΝΑΣ


William Conrad Röntgen. Ανακάλυψε τις ακτίνες Χ

1895: William Conrad Röntgen (1845-1923):

Εισάγει τις ακτίνες Χ:

Γεννήθηκε στις 27 Μαρτίου 1845 στο Lennep της Ρηνανίας στη Γερμανία από Δανέζα μητέρα και Γερμανό πατέρα και πέθανε στις 10 Φεβρουαρίου του 1923 στο Μόναχο. Μεγάλωσε στην Ολλανδία. Σπούδασε αρχικά στην Πολυτεχνική Σχολή της Ουτρέχτης και αργότερα στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Απεφοίτησε το 1869. Σύντομα το ενδιαφέρον του μετατοπίσθηκε στις Φυσικές Επιστήμες. Συνέχισε τις σπουδές του στο Würzburg και στο Στρασβούργο. Έγινε υφηγητής στη Γεωπονική Σχολή του Hohenheim όπου δίδασκε Φυσική. Το 1879 ο Röntgen έγινε Αναπληρωτής Καθηγητής και στη συνέχεια τακτικός Καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου. Τον ίδιο χρόνο έγινε Διευθυντής του Ινστιτούτου Φυσικής στοΠανεπιστήμιο του Giessen. Το 1885 εκλήθη στο Πανεπιστήμιο του Würzburg και τρία χρόνια αργότερα (1888) έγινε Καθηγητής Φυσικής. Εκεί ανακάλυψε τις ακτίνες που ο ίδιος απεκάλεσε ακτίνες Χ. Τη σημαντική αυτή ανακάλυψη ανακοίνωσε το 1895. Το 1898 μετακλήθηκε στο Μόναχο.

Η συγκλονιστική ανακάλυψη των ακτίνων Χ – που ονομάστηκαν έτσι από το σεμνό επιστήμονα επειδή αγνοούσε την ακριβή τους προέλευση – οδήγησε στην εκρηκτική ανάπτυξη της ακτινολογίας που σφράγισε θριαμβευτικά την ιατρική πρόοδο του τέλους του 19ου αιώνα. Τιμήθηκε με βραβείο Nobel Φυσικής το 1901 που έγινε η πρώτη απονομή. Η ανακάλυψη των ακτίνων Χ το 1895 από τον Röntgen υπήρξε εξαιρετικής σημασίας όχι μόνο για την Ιατρική, αλλά και για τις τεχνικές και φυσικές επιστήμες. Αποτέλεσε το πρώτο βήμα για την ανακάλυψη της ραδιενέργειας και της ατομικής ενέργειας.

Δυστυχώς, όμως, μετά την τόσο σημαντική αυτή ανακάλυψη υπήρξαν φήμες, ότι δήθεν έγινε τυχαίως ή ότι έγινε από τον βοηθό του Röntgen. Οι φήμες αυτές αποδόθηκαν αργότερα στο Ινστιτούτο Quincke της Χαϊδελβέργης. Ο Röntgen θύμωσε πάρα πολύ, δεν έδωσε την τιμητική διάλεξη κατά την απονομή του βραβείου Nobel και ανέστειλε τη συγγραφική του δραστηριότητα. Ο χαρακτήρας του άλλαξε σημαντικά. Απομωνονόταν ολοένα και περισσότερο. Πέθανε καταθλιπτικός και μόνος το 1923 στο Μόναχο.

Η ακτινοβολία, υδατογραφία του I. Salinger (1921)


Hermann Gocht

1896 Hermann Gocht (1869-1938):

Παρηγορητική ακτινοβολία σε 2 περιπτώσεις καρκίνου μαστού:

Ακτινοβολία από τον Gocht, που δούλευε ως βοηθός στο χειρουργικό τμήμα του Hermann Kummell στο Neue Allgemeine Krankenhaus στο Hamburg, σε δύο περιπτώσεις με καρκίνο του μαστού. Δημοσίευσε το 1897 τα αποτελέσματα της ιατρικής χρήσης των ακτίνων Χ με την εργασία του «Fortschritte auf dem Gebiete der Roentgenstrahlen». Η μια ασθενής έπασχε από έναν ελκοποιημένο καρκίνο και η άλλη είχε υποτροπή του καρκίνου του μαστού με μασχαλιαίους λεμφαδένες μετά από επανειλημμένες επεμβάσεις. Και στις δυο περιπτώσεις ο πόνος εξαφανίστηκε. Η πρώτη ασθενής πέθανε τη 17η μέρα της θεραπείας από καχεξία και σήψη, μετά από συνεχιζόμενες μεγάλες αιμορραγίες από την εξέλκωση. Η δεύτερη γυναίκα πέθανε μετά από 3 μήνες. Για λόγους οικονομίας ο Gocht χρησιμοποίησε ακτινολογικούς σωλήνες. Η ισχύς ήταν αρκετά μεγάλη, τουλάχιστον 50 volts. Ο σωλήνας τοποθετούνταν σε μια απόσταση 6-7 εκατοστών και η διάρκεια των συνεδριών ήταν 15-30 λεπτά 2 φορές την ημέρα. Οι γύρω περιοχές προστατεύονταν με μόλυβδο.


1897 Emile Groubbe:

Πρώτος που ακτινοβόλησε θεραπευτικά καρκίνο μαστού:

Ο  Emile Groubbe ήταν ένας δευτεροετής φοιτητής στο Σικάγο, που μετά από δύο χρόνια από την ανακάλυψη των ακτίνων Röentgen είναι ο πρώτος που ακτινοβόλησε για θεραπευτικό σκοπό μια άρρωστη με καρκίνο μαστού. Αυτός έγινε και ο πρώτος καθηγητής της Ακτινολογίας το 1897 στο Hahneman Medical College.


1898 Maria Curie:

Ανακάλυψη του ραδίου. Στη συνέχεια θα χρησιμοποιηθεί στον καρκίνο.


1899 Kαλλιοντζής Ευάγγελος:

Έκδοση της «Εγχειρητικής»:

            Με την «Εγχειρητική» που εκδίδεται το 1899 από το τυπογραφείο της εστίας παίρνουμε μια σαφή εικόνα για όσα ίσχυαν τότε για τις διάφορες παθήσεις του μαστού συμπεριλαμβανομένων και των κακοηθών νεοπλασμάτων των μαστών. Συγκεκριμένα αναφέρει: «Εις την πράξιν δήλα δη υμών, Κύριοι, θ΄ απαντήσετε και όγκους κακοήθεις κατά τους μαστούς, οίτινες επιβάλλουσι την ολική αφαίρεση τούτων, αλλά τας τοιαύτας αφαιρέσεις ή ακρωτηριασμούς των μαστών θα ενεργήτε εν όσω είναι δυνατή η ολική αφαίρεση του όλου νεοπλασματικού κακοήθους όγκου μετά και των συστοίχων μασχαλιαίων αδένων, εγχειρούντες μακράν της εστίας του νεοπλάσματος, επί υγιών δήλα δη ιστών, αποφεύγοντες δε πάσαν εγχειρητικήν επέμβασιν επί αδυνάτου αφαιρέσεως του όλου νεοπλάσματος ή επί γενικεύσεως τούτου».

Διπλή καρκινωματώδης διάχυτος διήθηση αμφότερων των μαστών  «Εγχειρητική» Ευάγγελου Καλιοντζή, έκδοση από την Εστία 1899  Από το βιβλίο: Die Krankheiten der Brustdrüsen, 1880 του  Th. Billroth

Γενικά, υποστηρίζει ότι οπωσδήποτε πρέπει να αφαιρούνται και οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες, ακόμα και αν δεν έχουν εμφανώς διηθηθεί, καθώς και το δέρμα που καλύπτει τον μαστό. Όχι σπάνια και ανάλογα με το περιστατικό πρέπει να αφαιρείται και ο υποκείμενος μείζων και ελάσσων θωρακικός μυς. Ακολούθως αναφέρει τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται στην εγχείρηση και προχωρά στην λεπτομερήπεριγραφή διεξαγωγής της μαστεκτομής. Μετά επεκτείνεται στην αντιμετώπιση της πιθανής τρώσης της μασχαλιαίας αρτηρίας και φλέβας και στην αιμόσταση του τραύματος. Εκτός από τον τρόπο αφαίρεσης του μαστού με τις μηνοειδείς τομές αναφέρει και την μέθοδο Ηalsted. Tην διατήρηση του δέρματος δέχεται μόνο για καλοήθη νεόπλασματα του μαστού.

Α): Μηνοειδείς τομές (1,2,3,5) για αφαίρεση του μαστού, με επέκταση αυτών στην μασχάλη (4, 6) «Εγχειρητική» Ευάγγελου Καλιοντζή, έκδοση από την Εστία 1899

) Αφαίρεση του μαστού (1-1) και των σύστοιχων μασχαλιαίων λεμφαδένων (2-2) «Εγχειρητική» Ευάγγελου Καλιοντζή, έκδοση από την Εστία 1899 

Τομή κατά Halsted για αφαίρεση του μαστού και υποδορά μασχαλιαίου δερματικού κρημνού για αφαίρεση των σύστοιχων μασχαλιαίων γαγγλίων  «Εγχειρητική» Ευάγγελου Καλιοντζή, έκδοση από την Εστία 1899                                                                          

Μεταξύ του 1900 και του 1950 οι εξελίξεις στην θεραπεία ήταν αξιοσημείωτες. Η πιο σημαντική εξέλιξη ήταν στις κλινικές μεθόδους της σταδιοποίησης και της εξέλιξης της νόσου.

Όσον αφορά τη σταδιοποίηση η εξέλιξη ήρθε από το 1905 με τον διαχωρισμό των ασθενών με καρκίνο του μαστού σε δύο ομάδες βασιζόμενες σε καθορισμένα κλινικά σημεία. Από τη μια τα στάδια Ι & ΙΙ όπου η νόσος ήταν εγχειρήσιμη και θεραπεύσιμη, και από την άλλη το στάδιο ΙΙΙ όπου οι ασθενείς είχαν προχωρημένη νόσο και ο καρκίνος θεωρούνταν μη εγχειρήσιμος και το στάδιο ΙV όπου περιγράφονταν ασθενείς με απομακρυσμένες μεταστάσεις. Τα ποσοστά επιβίωσης βελτιώθηκαν πολύ κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα. Η 10ετής επιβίωση αυξήθηκε από το 1920 που ήταν 10%, στο 50% το 1950.Υπάρχει έκτοτε μια σταθερή αύξηση. Πιστεύεται ότι τα ποσοστά υποτροπής ήταν τόσο υψηλά  (με τα σημερινά standards) επειδή δεν υπήρχαν καλές διαγνωστικές τεχνικές. Το 1975 μια σημαντική ανακάλυψη έγινε, λύνοντας το μυστήριο του καρκίνου. Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας ανακάλυψαν ότι συγκεκριμένα γονίδια σε φυσιολογικά σωματικά κύτταρα με κάποιο τρόπο γινόντουσαν ανώμαλα. Βασιζόμενοι σ’ αυτήν την ανακάλυψη, οι επιστήμονες από τότε βρήκαν περίπου 70 γονίδια που μπορούν να διεγείρουν την ανάπτυξη καρκίνου και τουλάχιστον άλλα 12 που θα μπορούσαν να αποτρέψουν μια τέτοια ανάπτυξη, αλλά δεν μπορούν.

Όσον αφορά τη νεώτερη Ελλάδα οι χειρουργοί που επηρέασαν την πορεία του κλάδου κατά την περίοδο αυτή ήταν οι Καθηγητές Γ. Φωκάς, Κ. Μέρμηγκας (μαθήματα μαστεκτομής στο αμφιθέατρο 1930-1939),  Μ. Γερουλάνος (εκτελεί μαστεκτομή το 1942), Π. Κόκκαλης και ο Μ. Μακκάς στον Ερυθρό Σταυρό που ήταν όλοι εκπρόσωποι της Γερμανικής σχολής. Ο Καθηγητής Γ. Καραγιαννόπουλος, τελευταίος εκπρόσωπος, άφησε μια πλειάδα μαθητών που σφράγισε την χειρουργική του μαστού και όχι μόνο, όπως οι Ν. Χρηστέας, Μακρής, Κ. Τούντας στη Θεσσαλονίκη, Μίχας κ.α. Πρέπει να αναφερθεί επίσης το έργο των Κ. Αλιβιζάτου και μετά του Ν. Οικονόμου στο Ιπποκράτειο, Ξανθοπουλίδη, Γιαννόπουλου, Α. Μάνου, Χ. Σταθάτου στον Ευαγγελισμό, Περράκη, Κοντήρη, Προπατορίδη στο Κρατικό, Σμπαρούνη – Τρίκορφου, Β. Κούρια στον Ερυθρό, Π. Χρυσοσπάθη στο Λαϊκό, του Γρ. Σκαλκέα, του Πολίτη και του Γκαρά. Τα χρόνια αυτά μαστεκτομές εκτελούσαν όλοι οι χειρουργοί αφού η εξειδίκευση της μαστολογίας δεν υπήρχε ούτε υπάρχει επίσημα μέχρι σήμερα. Οι τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν ήταν αυτές που χρησιμοποιούσαν στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, αφού οι Έλληνες χειρουργοί παρακολουθούσαν από κοντά τις εξελίξεις και τις διάφορες τάσεις. Η υπεριζική, η πρώτη μαστεκτομή κατά Halsted είχε μέτρια αποτελέσματα και δημιουργούσε στις ασθενείς μεγάλα προβλήματα. Ακολούθως εφαρμοζόταν η τροποποιημένη μαστεκτομή κατά Patey που έδινε καλύτερα αποτελέσματα και λιγότερα προβλήματα. Τέλος εφαρμόστηκε η ογκεκτομή με κένωση της μασχάλης που προτάθηκε από τον Veronesi.

Διαβάστε περισσότερα για την Σάββη Μάλλιου Κριαρά

Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τον καρκίνο μαστού

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τον καρκίνο μαστού

sympliromata karkinos mastoy 1

Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό

Διαβάστε, επίσης,

Η ιστορία του καρκίνου μαστού τον 20ο αιώνα

Η ιστορία του καρκίνου του μαστού τον 19ο αιώνα

Η ιστορία του καρκίνου μαστού τον 18ο αιώνα

Η ιστορία του καρκίνου μαστού τον 17ο αιώνα

Η ιστορία του καρκίνου μαστού τον 16ο αιώνα

Η αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού τον 13ο αιώνα

Ο μαστός στην Τέχνη 

Ο ακρωτηριασμός των μαστών

Μαστός και μαστεκτομή

Ο καρκίνος του μαστού στην αρχαία Αίγυπτο

Ο καρκίνος του μαστού στην αρχαία Ελλάδα

Ο καρκίνος του μαστού στην ελληνορωμαϊκή περίοδο

Ο καρκίνος του μαστού στην βυζαντινή περίοδο

Ο καρκίνος του μαστού στην εποχή των Αράβων

Βιβλιογραφία

Διδακτορική Διατριβή Σάββη Μάλλιου Κριαρά

www.emedi.gr

 

 

 

Διαβάστηκε 3868 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 18 Ιανουαρίου 2020 09:56
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Πλατυελμινθιάσεις Πλατυελμινθιάσεις

    Χρήσιμες πληροφορίες για τις πλατυελμινθιάσεις

    Οι πλατυέλμινθες είναι σκώληκες (κεστώδη) του γαστρεντερικού με σωματική κατάτμηση. Η κεφαλή του ονομάζεται σκώληκας, το αλυσιδωτό τους σώμα ονομάζεται στρόβιλος, και κάθε τμήμα του είναι μια προγλωττίδα. Το αλυσιδωτό σώμα των προγλωττίδων ποικίλλει σε μήκος, από 3 mm έως 25 m.

    • Ο κύκλος ζωής των περισσότερων πλατυελμίνθων απαιτεί έναν ενδιάμεσο ξενιστή πριν προσβληθεί ο άνθρωπος. Ο άνθρωπος, συνήθως, μολύνεται τρώγοντας την κυστική μορφή σε κάποιον ιστό (χοιρινό, βοδινό, ψάρια του γλυκού νερού) ή τρώγοντας ένα μολυσμένο αρθρόποδο (ψύλλοι των αρουραίων, σκαθάρια, κατσαρίδες, ψύλλοι των σκύλων ή φθείρες) που μπορεί να βρεθεί σε αποξηραμένα ή ευμεγέθη δημητριακά ή σε αποθηκευμένα προϊόντα. Μικρά παιδιά και ενήλικοι που παίζουν με ένα κατοικίδιο σκύλο ή γάτα, μπορεί να μεταφέρουν ένα μολυσμένο ενδιάμεσο ξενιστή στα χέρια τους αν φάνε κάτι που έχει πέσει στο πάτωμα ή στο χώρο του ζώου. Σε ένα είδος πλατυελμινθίασης που δεν προσβάλλει το έντερο, την εχινοκοκκίαση, οι άνθρωποι μολύνονται από την επαφή με μολυσμένα περιττώματα σκύλων.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Γαστρεντερικό, Νευρικό

    Επικρατέστερη ηλικία: Όλες οι ηλικίες προσβάλλονται 

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες = Γυναίκες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΛΑΤΥΕΛΜΙΝΘΙΑΣΕΩΝ

    Taenia saginata (ταινία των βοοειδών):

    • Ήπιες κοιλιακές κράμπες 
    • Περιπρωκτική ενόχληση στο πέρασμα των προγλωττίδων
    • Στην εντερική φάση - ήπια κοιλιακά ενοχλήματα

    Taenia solium (ταινία του χοίρου):

    • Στην εντερική φάση - ήπια κοιλιακά ενοχλήματα 
    • Στη μεταναστευτική των προνυμφών: κυστικέρκωση του ανθρώπου με διαταραχή της λειτουργικότητας του κεντρικού νευρικού συστήματος: κεφαλαλγία, ελαττωμένη όραση, σπασμοί, ενδοκράνια υπέρταση, διανοητική έκπτωση

    Diphyllobothrium latum (έλμινθας των ψαριών):

    • Στην εντερική μορφή ανταγωνίζεται τη βιταμίνη Β12 και παρεμβαίνει στην απορρόφησή της από τον άνθρωπο. Μεγαλοβλαστική αναιμία με γλωσσίτιδα, απώλεια των θηλών της γλώσσας και νευρολογικά συμπτώματα

    Hymenolepis nana (σε μεγάλο αριθμό σκωλήκων):

    • Κοιλιακές κράμπες 
    • Διάρροια
    • Έμετοι
    • Απώλεια βάρους

    Εχινοκοκκίαση (υδατίδα νόσος):

    • Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το μέγεθος της κύστης. Πιο συχνή εντόπιση είναι στο δεξιό λοβό του ήπατος. Σπληνικές, νεφρικές, εγκεφαλικές, οφθαλμικές, οστέινες υδατίδες κύστεις έχουν αναφερθεί
    • Σπάνια είναι τα αλλεργικά συμπτώματα
    • Ήπια ως μέτρια ηωσινοφιλία 

    Dipilidium caninum:

    • Ήπια κοιλιακή δυσχέρεια
    • Ανησυχία
    • Ηωσινοφιλία 

    ΑΙΤΙΑ ΠΛΑΤΥΕΛΜΙΝΘΙΑΣΕΩΝ

    • Οι σημαντικοί πλατυέλμινθες που μπορούν να μολύνουν τον άνθρωπο περιλαμβάνουν: Taenia saginata (ταινία των βοοειδών), Taenia solium (ταινία του χοίρου), Diphyllobothrium latum (έλμινθας των ψαριών), Hymenolepis nana (έλμινθας των νάνων), Hymenolepis diminuta (έλμινθας των τρωκτικών) και Dipilidium caninum (έλμινθας των ζώων)
    • Η εχινονοκοκκίαση είναι η εξωεντερική πλατυελμινθίαση. Τρεις τύποι μπορεί να προσβάλλουν τον άνθρωπο: Echinococcus granulosis (υδατίδα νόσος ήπατος, σπληνός, κλπ.), Echinococcus multilocularis (κυψελιδική υδατίδα νόσος) και Echinococcus vogeli (πολυκυστική υδατίδα νόσος)

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΠΛΑΤΥΕΛΜΙΝΘΙΑΣΕΩΝ

    Ταξίδι στη Μέση Ανατολή, Ρωσία, Αφρική και βρώση κακοψημένου φαγητού (T. saginata), ταξίδι στο Μεξικό, Λατινική Αμερική, Αφρική, Ινδία, Ισπανία, Μέση Ανατολή και βρώση μισοψημένου χοιρινού (T. solium), ταξίδι στην Αλάσκα, Καναδά, Ιαπωνία, Μέση Ανατολή και βρώση ψαριών του γλυκού νερού που δεν μαγειρεύτηκαν καλά (D. latum). Ποικίλα παιχνίδια με σκύλους (D. caninum). Επαφή με σκύλους, ιδιαίτερα εκείνους που φυλάνε πρόβατα (Ε. granulosis)

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΛΑΤΥΕΛΜΙΝΘΙΑΣΕΩΝ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

    • Η πλειοψηφία των εντερικών πλατυελμινθιάσεων είναι ασυμπτωματική. Ένας ασθενής μπορεί να το αντιληφθεί μόνο με την εμφάνιση μιας προγλωττίδας στα κόπρανα
    • Η διαφορική διάγνωση των γενικών εντερικών συμπτωμάτων είναι ευρεία
    • Η διαφορική διάγνωση των κύστεων εξαρτάται από την εντόπιση. Υπάρχει μεγάλο εύρος καλοήθων και καοήθων κύστεων 
    • Κακοήθης αναιμία (D. latum)

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Μικροσκοπική εξέταση της προγλωττίδας στα κόπρανα
    • Αναγνώριση των αυγών στα κόπρανα

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • T. solium: κυστίκερκοι μπορεί να εμφανισθούν σε οποιοδήποτε ιστό του σώματος. Κύστεις 5-10 mm στα μαλακά μόρια. Αποτιτανωμένες κύστεις στο κεντρικό νευρικό σύστημα και τους γραμμωτούς μυς
    • D. latum: μακροκυτταρική μεγαλοβλαστική αναιμία
    • Ε. granulosis: υδατίδες κύστεις εμφανίζονται πιο συχνά στο δεξιό λοβό του ήπατος

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

    • T. saginata: δοκιμασίες με σελοτέϊπ περιπρωκτικά για τα ωάρια, ωάρια και παράσιτα κοπράνων
    • T. solium: εξέταση κοπράνων για προγλωττίδες 
    • D. latum: δοκιμασίες με σελοτέϊπ περιπρωκτικά για τα ωάρια, ωάρια και παράσιτα κοπράνων
    • H. nana: δοκιμασίες με σελοτέϊπ περιπρωκτικά για τα ωάρια, ωάρια και παράσιτα κοπράνων
    • H. diminuta: δοκιμασίες με σελοτέϊπ περιπρωκτικά για τα ωάρια, ωάρια και παράσιτα κοπράνων
    • D. caninum: προγλωττίδες στα κόπρανα
    • Ε. granulosis: σκώληκες στην αναρρόφηση από την κύστη

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

    • T. saginata: σπάνια ορατή στο γαστρεντερικό ακτινογραφικό έλεγχο με σκιαγραφικό (λεπτό έντερο)
    • T. solium: απλές ακτινογραφίες μπορεί να δείξουν αποτιτανωμένες κύστεις στον υποδόριο ιστό ή τον εγκέφαλο. Η αξονική τομογραφία μπορεί να αποκαλύψει αποτιτανωμένες και μη κύστεις. Η μαγνητική τομογραφία μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη
    • Ε. granulosis: σπινθηρογράφημα ήπατος, αξονική τομογραφία και υπερηχογράφημα αποκαλύπτουν τις κύστεις

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    • T. solium: βιοψία με εκτομή υποδόριου ιστού. Υπάρχουν διαθέσιμες αρκετές ανοσοδιαγνωστικές δοκιμασίες 
    • D. latum: χαρακτηριστικά φλοιώδη αυγά στα κόπρανα
    • H. nana: αυγά με διπλή μεμβράνη στα κόπρανα 
    • Ε. granulosis: υπάρχουν διαθέσιμες αρκετές ορολογικές δοκιμασίες. Επισυμβαίνουν όμως ψευδώς θετικές και ψευδώς αρνητικές αντιδράσεις 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΛΑΤΥΕΛΜΙΝΘΙΑΣΕΩΝ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    Εξωτερικοί ασθενείς

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    • Προσδιορισμός του τρόπου μετάδοσης και γενική υποστηρικτική αγωγή κατά τη θεραπεία
    • Υγιεινή όσον αφορά τα κόπρανα κατά τη διάρκεια και μετά το τέλος της θεραπευτικής αγωγής
    • Στη νευροκυστικέρκωση, σκέψη για κορτικοστεροειδή (για το εγκεφαλικό οίδημα) και αντισπασμωδικά

    Echinococcus LifeCycleCDC

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Για τις ταινίες, καλά μαγειρεμένα βοδινό και χοιρινό κρέας (ιδιαίτερα σε ταξίδια εκτός χώρας)
    • Να αποφεύγονται ωμά και άψητα ψάρια 
    • Προσοχή στα κατοικίδια σκυλιά, ιδιαίτερα αν χρησιμοποιούνται για το φύλαγμα προβάτων με ενδημική υδατίδα νόσο
    • Προσεκτικό πλύσιμο χεριών μετά την τουαλέτα 
    • Να αποφεύγεται η βρώση τροφής που έχει πέσει στο πάτωμα (H. nana)
    • Να εξασφαλίζεται ότι τα κατοικίδια δεν έχουν ψύλλους ή φθείρες ή αν έχουν να αποφεύγεται η επαφή τους με μικρά παιδιά (D. caninum)
    • Να αποφεύγεται το τάισμα των σκύλων με τα άχρηστα προϊόντα σφαγμένων ζώων (υδατίδα νόσος)

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΛΑΤΥΕΛΜΙΝΘΙΑΣΕΩΝ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    • Εντερική φάση D. latum (ψάρια), T. saginata (βοδινό), D. caninum (σκύλος) και T. solium (χοιρινό): νικλοζαμίδη, μασώμενα δισκία (1 gr) καλά μασημένα. Παιδιά βάρους άνω των 40 Kg 3 δισκία (1,5 gr). Και στους ενήλικες και στα παιδιά, η δόση είναι εφάπαξ
    • H. nana (πλατυέλμινθα των νάνος): πραζικουαντέλη 25 mg/kg σε μία δόση 
    • Προνυμφική φάση του Ε. granulosis (υδατίδες κύστεις): δοκιμή της αλβενδαζόλης. Στους ενήλικες 400 mf δύο φορές την ημέρα για 28 ημέρες. Σε παιδιά άνω των 2 ετών δίνεται η δόση των ενηλίκων. Σε παιδιά 1-2 ετών, 200 mg/ημέρα
    • Στην κυστικέρκωση (προνυμφική φάση της T. solium): πραζικουαντέλη 50 mg/Kg την ημέρα σε 3 δόσεις για 14 ημέρες, τόσο σε παιδιά όσο και ενήλικες 

    Προφυλάξεις: 

    • Νικλοζαμίδη: σπάνια ναυτία και κοιλιακά άλγη
    • Πραζικουαντέλη: αίσθημα κακουχίας, καφαλαλγία και ζάλη συμβαίνουν συχνά. Σπάνια αίσθημα νάρκωσης, κοιλιακή δυσφορία, πυρετός, εφιδρώσεις, ναυτία, ηωσινοφιλία και αίσθημα κόπωσης. Πιο σπάνια επισυμβαίνουν κνησμός και εξάνθημα 
    • Αλβενδαζόλη: σπάνια διάρροια και πόνος, πιο σπάνια λευκοπενία. Μπορεί να αυξηθούν τα επίπεδα των τρανσαμινασών στον ορό

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    • Για την εντερική φάση των D. latum, T. saginata, T. solium και D. caninum: πραζικουαντέλη 10-20 mg/Kg σε δόση εφάπαξ. Για το H. nana, 4 δισκία σε μία δόση (2 gr) και έπειτα 2 δισκία την ημέρα για 6 ημέρες, στους ενήλικες 
    • Στην κυστικέρκωση ενηλίκων και απιδιών, αλβενδαζόλη 15 mg/Kg την ημέρα σε 3 δόσεις, για 30 ημέρες 
    • Το διχλωροφαίνιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της ταινίασης 

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    Έλεγχος κοπράνων για ωάρια και παράσιτα μέσα σε δύο εβδομάδες από τη λήξη της θεραπείας των πλατυελμινθιάσεων του εντερικού σωλήνα

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    • Οδηγίες στους ασθενείς εκείνων των εθνικών ομάδων που οι διαιτητικές τους συνήθειες τους εκθέτουν σε μόλυνση 
    • Σε ταξίδι στην Άπω Ανατολή, την Αφρική και τη Ρωσία να αποφεύγεται το όχι καλά ψημένο βοδινό
    • Η ταινία του χοίρου επιπολάζει στο Μεξικό, τη Λατινική Αμερική, την Ασία, Ινδία και Κίνα
    • Οι άνθρωποι μολύνονται τρώγοντας άψητο βοδινό και από τα ανθρώπινα απορρίμματα σε φτωχές πρακτικές υγιεινής. Κακομαγειρεμένο ψάρι (περιλαμβάνεται και ο σολομός) από γλυκά ή υφάλμυρα νερά της Ευρώπης, της Ασίας, του Καναδά, της Αλάσκας και της Αφρικής θα πρέπει να αποφεύγεται 
    • Υγιεινομική προσέγγιση της διαδικασίας κατάψυξης των ψαριών 
    • Οι έλμινθες του σκύλου αποφεύγονται με την υγιεινή εκπαίδευση των παιδιών, όταν παίζουν με κατοικίδια 
    • Έλεγχος υγιεινής της αποχέτευσης και συνεχής υγιεινομική επιθεώρηση των κρεάτων. Σε περιοχές που ανατρέφονται πρόβατα, θα πρέπει να καθαρίζονται συχνά από τα παράσιτα τους οι σκύλοι. Πτώματα προβάτων δεν θα πρέπει να ρίχνονται στους σκύλους για τροφή ώστε να αποφεύγεται επαφή τους με υδατίδες κύστεις
    • Η κατάψυξη ψαριών του γλυκού νερού στους 10 βαθμούς C για 48 ώρες θα σκοτώσει τα παράσιτα του D. latum
    • Οικογένειες που μένουν στο εξωτερικό, σε ενδημικές περιοχές και που θέλουν να προσλάβουν μάγειρες ή άλλο προσωπικό θα πρέπει να τους εξετάζουν κατάλληλα

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Προνυμφική μορφή του T. solium: διάχυτη πολυσυστηματική κυστικέρκωση μπορεί να επισυμβεί. Προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος - νευροκυστικέρκωση με σπασμούς, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα και μυϊκή συμμετοχή μπορεί να παρουσιαστεί
    • Ε. granulosis (ενοχοκοκκίαση): απλές ή πολλαπλές κύστεις μπορεί να εμφανιστούν. Οι κύστεις μπορεί να ραγούν ενδοκοιλιακά. Ηπατικές, σπληνικές, οφθαλμικές, κοιλιακές, εγκεφαλικές κύστεις έχουν αναφερθεί
    • D. latum: αναιμία από ανεπάρκεια της βιταμίνης Β12 παρατηρείται κυρίως στους κατοίκους της Φινλανδίας. Τα νευρολογικά συμπτώματα περιλαμβάνουν αιμωδίες, παραισθησίες, αστάθεια βαδίσματος και αδυναμία

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    • Οι περισσότερες εντερικές μορφές των πλατυελμίνθων των ενηλίκων αντιμετωπίζονται ικανοποιητικά με τα τρέχοντα φάρμακα. Αναφέρονται ποσοστά ίασης 95%
    • Μπορεί να χρειαστεί δεύτερος γύρος θεραπείας 
    • Στην υδατίδα νόσο των κυψελίδων (πνευμονική εχινοκοκκίαση) αν η πνευμονική κύστη δεν εξαχθεί άθικτη, η θνησιμότητα μέσα στη 10ετία ανέρχεται στο 90%

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: Φτωχή ατομική υγιεινή και επιθυμία για ποικίλα παιχνίδια με σκύλους, μπορεί να οδηγήσει σε μόλυνση

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τις λοιμώξεις

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για τις λοιμώξεις 

    kjp 55 1 61f1

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Χρόνια διάρροια

    Χρήσιμες πληροφορίες για την αμοιβάδωση

    Ασκαρίδες εντέρου

    Οξεία διάρροια

    Εντερικά παράσιτα

    Βιταμινική ανεπάρκεια

    Αντικαρκινική και αντιπαρασιτική θεραπεία Clark

    Κνησμός δακτυλίου του πρωκτού

    Τα οφέλη από το μαύρο κύμινο στην υγεία

    Παρασίτωση από Blastocystis hominis

    Λαμβλίαση

    Tριχίνωση

    Κρυπτοσποριδίωση

    www.emedi.gr

     

     

     

     

  • Σιτάρι Σιτάρι

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με σιτάρι

    Triticum sativum ή Triticum aestivum

    Το τρίτικουμ το κοινό ή Triticum sativum ή Triticum aestivum ή μαλακό σιτάρι ή Τriticum durum ή σκληρό σιτάρι δεν είναι άλλο από το γνωστό μας σιτάρι ή σίτος και ανήκει στην οικογένεια των Αγρωστωδών.

    Είναι μονοετές φυτό με καλάμι που μπορεί να φτάσει το ένα μέτρο στις καλύτερες συνθήκες ανάπτυξής του. Έχει φύλλα λογχοειδή και η άνθηση του είναι σε ακραία τετράγωνα στάχυα. Το βρίσκουμε να ανθίζει από το Μάρτη μέχρι τον Απρίλη και καλλιεργείται πλατιά. 

    Υπάρχει ένας μύθος για το σιτάρι. Λέγεται ότι κάποτε στον Ευφράτη ζούσαν 2 διαφορετικά φυτά και ο νόμος των φυτών ήταν πολύ αυστηρός και απαγόρευε να παντρευτούν μεταξύ τους δείγματα από διαφορετικά είδη. Όμως τα φυτά αυτά ήταν πολύ ερωτευμένα για να λάβουν υπόψη τους το φυσικό νόμο και παντρεύτηκαν. Από την ένωσή τους αυτή γεννήθηκε ένα παράνομο παιδί, το σιτάρι. Στα σημερινά δεδομένα οι επιστήμονες επανέλαβαν το πείραμα του μύθου και πέτυχε, όμως βασικά πιστεύουν ότι το σιτάρι προήλθε από μετάλλαξη του γενετικού υλικού ενός είδους από τα τρίτικουμ, που υποθέτουν ότι έγινε σε μεγάλο υψόμετρο και κάτω από την επίδραση των κοσμικών ακτίνων ή ακτίνων Χ. Ό,τι και να προκάλεσε τη δημιουργία του νέου αυτού είδους, μετάλλαξη ή διασταύρωση, η ουσία είναι μία, ότι ήταν ζωτικής σημασίας για την ανθρωπότητα. Σήμερα καλλιεργείται σε πάρα πολλές ποικιλίες σχεδόν σε όλο τον κόσμο και χρησιμοποιείται πλατιά σαν μέσο διατροφής.

    Χρήσιμα μέρη σιταριού

    Χρήσιμα μέρη του είναι τα σπέρματά του, το αλεύρι και τα πίτουρά του, τα φύτρα και το λάδι των σπερμάτων του σιταριού.

    Χρήσιμα συστατικά σιταριού

    Τα σπέρματα του περιέχουν 60-70% άμυλο, γλουτένη, βιταμίνες της κατηγορίας Β, όπως θειαμίνη-Β1, ριβοφλαβίνη-Β2, νιασίνη-Β3, παντοθενικό οξύ-Β5, πυριδοξίνη-Β6, παγκαμικό οξύ, φώσφορος, μαγνήσιο, κάλιο, μαγγάνιο, χρώμιο, χλώριο και ασβέστιο.

    Το άμυλό του, που παίρνεται έπειτα από ειδική διαδικασία, χρησιμοποιείται στη φαρμακοποιία για την παρασκευή φαρμάκων, είτε για αραίωση είτε για συμπύκνωσή τους.

    Τα άμυλο του σιταριού χρησιμοποιείται βασικά σαν πρώτη ύλη στην αρτοποιία, μακαρονοποιία και ζαχαροπλαστική.

    Επειδή, το ψωμί αποτελεί ένα βασικό είδος στην καθημερινή μας διατροφή, θα σταθούμε αναλυτικά σε μερικές χρήσιμες πληροφορίες που θα σας βοηθήσουν να διαλέξετε το καλύτερο για εσάς και την οικογένειά σας.

    Πληροφορίες που αγνοούνται και ενώ πιστεύουμε ότι αγοράζοντας ένα ψωμί καλύπτουμε αρκετές βασικές ανάγκες του οργανισμού από τα ωφέλιμα συστατικά του σιταριού, κάθε άλλο παρά έτσι γίνεται. Γιατί άλλο το τι συστατικά περιέχει το σιτάρι και άλλο το τι μένει μετά από τη διαδικασία που χρειάζεται μέχρις ότου πάρουμε στα χέρια μας το ψωμί.

    Το καλύτερο ψωμί!!!

    Οι βιταμίνες της οικογένειας Β κάνουν καλό στο μυαλό, στα νεύρα, στο δέρμα, στην πέψη, στην καρδιά και τους μυς, αλλά, είναι ευαίσθητες στη θερμότητα.

    Τα σύγχρονα μέσα άλεσης του σιταριού, υπερθερμαίνουν το αλεύρι με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος 750-80%, των βιταμινών αυτών να καταστρέφεται. 

    Το άσπρο ψωμί που κυκλοφορεί στην αγορά, αποτελείται μόνο από το εσωτερικό του σπόρου, το άμυλο και τη γλουτένη, ενώ τα υπόλοιπα συστατικά του που είναι και τα πιο ωφέλιμα, αφαιρούνται με τα πίτουρα. Εάν παρατηρήσετε ότι σε ορισμένα προϊόντα αναγράφεται ότι περιέχουν βιταμίνες και άλλα ωφέλιμα συστατικά, να είστε σίγουροι ότι δεν είναι τα φυσικά του σιταριού, αλλά χημικά προϊόντα που έχουν προστεθεί κατά το ζύμωμα.

    Πιο υγιεινά είναι τα ψωμιά ολικής ολικής αλέσεως, παρ' όλο που κατά την άλεση μεγάλο ποσοστό των βιταμινών Β καταστρέφεται.

    Για να αποθηκεύσουν το σιτάρι και το αλεύρι και να μην έχουν απώλειες είναι φυσικό ότι χρησιμοποιούν συντηρητικά και εντομοκτόνα, τα οποία όσο αβλαβή και αν είναι δεν παύουν να είναι ισχυρές συνθετικές ουσίες, που μέρος τους περνά στο ψωμί που τρώμε.

    Για να έχουμε ψωμί άσπρο, αφράτο, νόστιμο, ροδοκοκκινισμένο και να μπορεί να διατηρηθεί και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες κατανάλωσης, περνά από μια διαδικασία εντατικής προετοιμασίες και ψησίματος με την προσθήκη διαφόρων συνθετικών ουσιών που κυκλοφορούν νόμιμα, άσχετα αν μερικές από αυτές προκαλούν, άσχετα αν μερικές από αυτές προκαλούν γαστρεντερικές διαταραχές. Οι ουσίες αυτές χρησιμοποιούνται τις περισσότερες φορές κατά βούληση και όχι ανάλογα με τις οδηγίες χρήσης. Το ψήσιμο σε ψηλές θερμοκρασίες καταληστεύει το ψωμί από τις εναπομείναντες βιταμίνες Β.

    Υπάρχουν δύο κατηγορίες ψωμιών, η κατηγορία του διατιμημένου, που αν το ζητήσετε δεν θα το βρείτε και η κατηγορία πολυτελείας που δεν είναι διατιμημένο. Το ψωμί πολυτελείας περιλαμβάνει το άσπρο ψωμί, το μαύρο ψωμί και το ψωμί ολικής αλέσεως. Η προσφορά και η ποικιλία είναι μεγάλη, η εκλογή αγοράς μένει στον καθένα μας. Αυτό που χρειάζεται είναι να μάθουμε και να ερμηνεύουμε σωστά, για την υγεία της οικογένειάς μας, τα συστατικά που αναγράφονται σε κάθε προϊόν, είτε αυτό είναι το ψωμί, είτε είναι άλλα έτοιμα προϊόντα. Εύκολα μπορούμε να ετοιμάσουμε το δικό μας ψωμί και με τον τρόπο αυτό θα καταφέρουμε να μειώσουμε την προσθήκη αρκετών συνθετικών ουσιών σε αυτό.

    bread wheat

    Ένας άλλος τρόπος να παίρνουμε τα ωφέλιμα συστατικά του σιταριού είναι το πιλάφι πουργούρι. Καλά είναι να προστεθεί στο εβδομαδιαίο διαιτολόγιό μας. Κατά το μαγείρεμά του καλά είναι να χρησιμοποιούμε χαμηλές θερμοκρασίες. Μπορούμε να το νοστιμίσουμε και συνάμα να ενισχύσουμε την ωφελιμότητά του για τον οργανισμό, προσθέτοντας σε αυτό ενώ σιγοβράζει δυόσμο, ρίγανη, βασιλικό ή τζίντζερ.

    Τα φύτρα του σιταριού είναι μια ακόμη πιο ωφέλιμη τροφή για τον οργανισμό, που κατά τη φύτρωσή τους ενισχύονται οι σπόροι με ένζυμα και βιταμίνες, ενώ το άμυλό τους γίνεται ευκολοχώνευτο. Τα προετοιμάζουμε αφήνοντας μια κουταλιά της σούπας σιτάρι για κάθε άτομο σε νερό να φουσκώσει για ολόκληρο το βράδυ και μετά κοιτάζουμε να κρατούνται υγροί οι σπόροι, βρέχοντάς τους συχνά ή αφήνοντάς τους σε βρεγμένη επιφάνεια. Τα φύτρα θα είναι έτοιμα την πέμπτη μέρα, οπότε μπορούμε να τα προσθέσουμε στη σαλάτα μας ή να τα βράσουμε σε σιγανή φωτιά σε πολύ λίγο νερό για λίγα λεπτά. Τα φύτρα του σιταριού χρησιμοποιούνται στην κοσμετική για την παρασκευή διαφόρων καλλυντικών λόγω της μεγάλης περιεκτότητάς τους σε βιταμίνη Ε και για την παραγωγή φυσικής βιταμίνης Ε στη φαρμακοβιομηχανία.

    Το βρασμένο σιτάρι βοηθά τον οργανισμό να ρίξει την ψηλή χοληστερόλη στο αίμα και είναι πολλοί που το έχουν προσθέσει στο καθημερινό τους διαιτολόγιο για το σκοπό αυτό.

    Το νερό μέσα στο οποίο βράζει το σιτάρι δεν το πετάμε, γιατί περιέχει αρκετά από τα ωφέλιμα στοιχεία του, αλλά το πίνουμε κρύο σαν νερό ή δίνοντας του τη γεύση που θέλουμε, προσθέτοντας μέλι, λεμόνι, κανέλα ή άλλα αρωματικά φυτά. Μερικοί το δένουν σε παλουζέ ή μουσταλευριά. Το λάδι των σπόρων του σιταριού είναι ένα θαυμάσιο θεραπευτικό μέσο για το έκζεμα και τον ερεθισμό που αναπτύσσεται για διάφορους λόγους ανάμεσα στα σκέλια. Παλιά η τεχνική για εξαγωγή του λαδιού αυτού ήταν έργο των σιδηρουργών. Περνούσαν πάνω από τους σπόρους του σιταριού καυτό σίδηρο αρκετές φορές μέχρι να πάρουν το θεραπευτικό αυτό λάδι. Το λάδι αυτό ανακατεμένο με λειωμένη ρίζα σύμφυτου και μέλι, γινόταν μια παχύρευστη αλοιφή που χρησιμοποιούταν για εγκαύματα, με καταπληκτικά αποτελέσματα.

    Τα πίτουρα του σιταριού ζεστά χρησιμοποιούνται για διάνοιξη αποστημάτων, αιμορραγιών και για ρευματικούς και αρθριτικούς πόνους. Ενισχυμένα με άλλα φαρμακευτικά φυτά, λειωμένα και ανακατεμένα με τα πίτουρα, χρησιμοποιούνται για πάρα πολλά άλλα δερματικά προβλήματα.

    Βρασμένα με ξύδι ζεστά όσο να τα ανεχόμαστε βοηθούν σε προβλήματα διόγκωσης των αδένων.

    Τα παξιμάδια βοηθούν σε γαστρίτιδα, γιατί απορροφούν τα οξέα και απαλύνουν τις ενοχλήσεις του στομαχιού. Το ίδιο βοηθά και το καπυρωμένο ψωμί.

    Τα παξιμάδια σε συνδυασμό με το λεμόνι, βοηθούν όσους τους ενοχλεί η θάλασσα και παθαίνουν ναυτία όταν ταξιδεύουν με πλοίο. 

    Υπάρχουν αρκετές συμβουλές της λαϊκής ιατρικής για τη χρήση του σιταριού για θεραπευτικούς και άλλους σκοπούς.

    Το αλεύρι του ζυμωμένο με ασπράδι αυγού μέχρι να γίνει ένα νερουλό μείγμα, χρησιμοποιείται με επαλείψεις σε πιτυριάσεις, μύκητες στο δέρμα. Αφήνετε όλο το βράδυ να δράσει και το πρωί ξεπλένετε με χλιαρό νερό. 

    Βράζετε 50 γραμμάρια αλεύρι σε ένα ποτήρι ξύδι, να γίνει χυλός και το βάζετε κατάπλασμα σε πονεμένο λαιμό.

    Βράζετε καλά 100 γραμμάρια πίτουρα σιταριού σε 100 γραμμάρια ξηρά σύκα σε 2 λίτρα νερό. Τα σουρώνετε και στο αφέψημα αυτό προσθέτετε 20 γραμμάρια μέλι και 20 γραμμάρια βούτυρο γάλακτος, τα αναμειγνύετε καλά, τα βράζετε για ακόμη λίγα λεπτά και πίνετε λίγο, λίγο. Βοηθά σε πονεμένο και πρησμένο λαιμό.

    Για αιμορραγίες, μασάτε λίγο σιτάρι και το βάζετε στην αιμορραγούσα πληγή, γιατί έχει την ιδιότητα να σταματά τις αιμορραγίες.

    Συνταγή για περιποίηση προσώπου 

    Αφήνετε 50 γραμμάρια πίτουρα σιταριού, 50 γραμμάρια μάρμαρο άσπρο σε σκόνη και 15 γραμμάρια μέλι από άνθη εσπεριδοειδών, να βράσουν σε τρία ποτήρια νερό για λίγα λεπτά. Αφού κρυώσουν, σουρώνετε από χοντρό ύφασμα και φυλάτε το υγρό. Με το υγρό αυτό κάνετε επαλείψεις του προσώπου πρωί και βράδυ για οκτώ συνεχείς μέρες. Η κούρα αυτή βοηθά να καθαρίζει το πρόσωπο από τα μαύρα στίγματα και τους λεκέδες και κάνει την επιδερμίδα κάτασπρη.

    Τα καλάμια του σιταριού χρησιμοποιούνται στην καλαθοπλεκτική για την κατασκευή διαφόρων πρακτικών και διακοσμητικών κατασκευασμάτων.

    Οι "ποκαλάμες" τους, ό,τι απομένει μετά τη συγκομιδή των καρπών και τα άχυρά τους χρησιμοποιούνται για διατροφή των ζώων κατά τους χειμερινούς μήνες. 

    Με τα άχυρα παλιά έφτιαχναν, ανακατεύοντάς τα με ειδικό χώμα που περιείχε ύλη των ποταμών, τα "πλιθάρκα" για το χτίσιμο των σπιτιών και των περιτοιχισμάτων των σπιτιών, ενώ με τα πιο λεπτά άχυρα και χώμα έφτιαχναν ένα χυλό με τον οποίο επικάλυπταν τα κτίσματά τους, τους χωριάτικους φούρνους, τις "ντισκιές" που ήταν ακάλυπτες εστίες φωτιάς, ακόμη και ειδικά χωματένια πιθάρια μέσα στα οποία φύλαγαν το αλεύρι για τις ανάγκες της οικογένειας.

    Όσοι είχαν την τύχη να ζήσουν σε σπίτια που είχαν κατασκευαστεί από πλιθάρκα, θα σας πούνε ότι ένα βασικό χαρακτηριστικό τους ήταν η ζεστασιά των σπιτιών αυτών.

    Τα κατάλληλα βότανα για την Υγεία σας

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα βότανα για την υγεία σας

    13364998 Spelt Triticum aestivum subsp spelta

    Διαβάστε, επίσης,

    Φύτρα σιταριού

    Φυτικό οξύ

    Φυσικές βιταμίνες

    Χρήσιμες πληροφορίες για το σιταρόχορτο

    Χρήσιμες πληροφορίες για τα δημητριακά και τα όσπρια

    Ελαιώδεις φυτικές τροφές

    Τροφές για όσους έχουν καρκίνο

    Τελικά πρέπει ή δεν πρέπει να καταναλώνουμε υδατάνθρακες;

    Σπόροι μη αποφλοιωμένοι

    Βιγκανισμός

    Είναι υγιεινό το αλεύρι σιταριού;

    Τα βασικά σημεία της διατροφής ανάλογα με την ομάδα αίματος

    Τα οφέλη από το πίτουρο στην υγεία

    Δε φταίει μόνο η γλουτένη για τα φουσκώματα στο έντερο

    Το φυτικό οξύ στη θεραπεία του καρκίνου

    Φύτρα σιταριού για τη θεραπεία του καρκίνου

    Να παίρνετε σιταρόχορτο αν έχετε καρκίνο

    Θεραπεία του καρκίνου με φυτικά ανοσοτροποποιητικά

    Αν έχετε ομάδα αίματος 0 Rh θετικό ή αρνητικό

    Σάντουιτς για μεσημεριανό ή βραδινό

    Οι απώλειες βιταμινών στα επεξεργασμένα τρόφιμα

    Σιταρόχορτο

    Ζωοτροφές

    Προϊόντα ολικής αλέσεως

    Η κοιλιοκάκη

    Το ψωμί και η θρεπτική του αξία

    Οι τροφικές αλλεργίες

    Ζυμαρικά ολικής αλέσεως

    Ζέα

    www.emedi.gr

     

  • Χρήσιμες πληροφορίες για το φαινόμενο του Raynaud Χρήσιμες πληροφορίες για το φαινόμενο του Raynaud

    Φαινόμενο του Raynaud

    Φαινόμενο του Raynaud είναι αγγειοσυσπαστική διαταραχή που εκδηλώνεται αμφοτερόπλευρα με περιοδικά επεισόδια έντονης ωχρότητας και μετά κυάνωσης των δακτύλων των χεριών (σπανίως των ποδιών) μετά από έκθεση στο κρύο.

    Με τη θερμότητα προκαλείται αγγειοδιαστολή και έντονη ερυθρότητα που ακολουθείται από οίδημα, αίσθημα σφύξεων και παραισθήσεις. Υποχωρεί με τη θερμότητα. Μπορεί να προκληθεί από συναισθηματική ένταση. Οι αντίχειρες, σπανίως, προσβάλλονται. Στο 13% των περιπτώσεων μπορεί να ατροφήσουν οι θηλές των δαχτύλων, και να εμφανισθούν ισχαιμικά έλκη στις άκρες των δακτύλων.

    50% ιδιοπαθής ή πρωτοπαθής νόσος του Raynaud, 50% δευτεροπαθής (φαινόμενο Raynaud)

    • Νόσος - προοδευτική, συμμετρική. Προσβάλλει τα δάχτυλα των χεριών, σπανίως των ποδιών. Η αναλογία γυναικών/ανδρών είναι 4:1. Ηλικίες μεταξύ 15-45. Με την πάροδο του χρόνου ο αγγειοσπασμός είναι συχνότερος και πιο έντονος. Δεν εμφανίζεται γάγγραινα, σπανίως, έλκη. Εφ' όσον δεν υπάρχει υποκείμενη νόσος η  διάγνωση τίθεται μόνο μετά από δύο χρόνια. Μπορεί να συνοδεύεται από σπασμό των στεφανιαίων αγγείων ή πρωτοπαθή πνευμονική υπέρταση. Στις αρτηρίες των δακτύλων δεν διαπιστώνονται βλάβες ιστολογικώς 
    • Το φαινόμενο - μπορεί να είναι ετερόπλευρο, ασύμμετρο, μπορεί να προσβάλλονται μόνο ένα ή δύο δάχτυλα. Συνήθως, με την πάροδο του χρόνου διαπιστώνονται συνυπάρχουσες υποκείμενες παθήσεις. Συνήθως, έχει χειρότερη πρόγνωση και μεγαλύτερη από ό,τι η πρωτοπαθής νόσος

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Δέρμα/Εξωκρινείς, Μυοσκελετικό, Αιμοποιητικό/Λεμφικό/Ανοσολογικό

    Επικρατέστερη ηλικία: Πάνω από 40 χρόνων

    Επικρατέστερο φύλο:

    • Γυναίκες > άνδρες (4:1 στην πρωτοπαθή νόσο)
    • Άνδρες = γυναίκες (δευτεροπαθής)

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ RAYNAUD

    • Με την έκθεση στο κρύο οι άκρες των δακτύλων παίρνουν χρώμα λευκό/ωχρό, μετά κυανό, ενώ με τη θερμότητα ερυθρό και με πόνο 
    • Οι ράγες των δακτύλων εμφανίζουν εξελκώσεις, ενώ σε βαρεία μακροχρόνια περιστατικά (10-13% των περιπτώσεων) καταλήγουν σε αυτόματους ακρωτηριασμούς 
    • Στην πρωτοπαθή νόσο η φυσική εξέταση είναι χωρίς παθολογικά ευρήματα, στη δευτεροπαθή μπορεί να διαπιστωθεί υποκείμενο αγγειακό ή αυτοάνοσο νόσημα

    ΑΙΤΙΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ RAYNAUD

    Στην πρωτοπαθή μορφή μπορεί να ενέχεται ιδιοσυγκρασιακή ευαισθησία των αγγείων των δακτύλων στους β-αδρενεργικούς υποδοχείς. Στο δευτεροπαθές Raynaud μπορεί να ενέγχονται οι υποδοχείς της σεροτονίνης (5-HT2). Διαταραχές των αιμοπεταλίων και της γλοιότητας του αίματος μπορεί, επίσης, να ευθύνονται

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ RAYNAUD

    • Κάπνισμα 
    • Προϋπάρχουσα αυτοάνοση νόσος ή νόσος του συνδετικού ιστού

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ RAYNAUD

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

    • Αποφρακτική θρομβαγγειΐτιδα (Νόσος Buerger) στους άνδρες, προσβάλλει τα κάτω άκρα, μόνο σε ποσοστό μικρότερο του 5% υπάρχει προσβολή των άνω άκρων, 90% εμφανίζουν Raynaud το οποίο συσχετίζεται με το κάπνισμα 
    • Ρευματοειδής αρθρίτιδα
    • Προϊούσα συστηματική σκλήρυνση (σκληρόδερμα) - 90% εμφανίζουν Raynaud, το Raynaud μπορεί να προηγείται άλλων συμπτωμάτων κατά πολλά χρόνια
    • Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος 
    • Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα 
    • Σύνδρομο θωρακικής εξόδου 
    • Σύνδρομο CREST (ασβέστωση δέρματος, φαινόμενο Raynaud, δυσκινησία οισοφάγου, σκληροδακτυλία και τηλεαγγειεκτασία)
    • Κρυοσφαιριναιμίες 
    • Μακροσφαιριναιμία του Waldenstrom
    • Ακροκυάνωση
    • Πολυκυτταραιμία
    • Επαγγελματικά τραύματα (ιδιαίτερα από κρουστικά εργαλεία)
    • Φάρμακα (β-αναστολείς, κλονιδίνη, εργοταμίνη, μεθυσεργίδη, αμφεταμίνες, βρωμοκρυπτίνη, μπλεομυκίνη, βινβλαστίνη, σισπλατίνη, κυκλοσπορίνη)

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    Εξετάσεις για υποκείμενες παθήσεις (γενική αίματος, ΤΚΕ, RF, ANA, ανοσοηλεκτροφόρηση, έλεγχος κινητικότητας οισοφάγου)

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    Τα ιστολογικά ευρήματα των βιοψιών δέρματος έχουν μικρή συσχέτιση με την κλινική εικόνα. Μπορεί να διαπιστωθεί οίδημα, νεκρωτική ή μη νεκρωτική αγγειΐτιδα 

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

    • Δοκιμασία κρύου ώστε να αναδειχθούν οι χαρακτηριστικές αλλαγές του χρώματος στα χέρια
    • Τριχοειδοσκόπηση των παρωνυχίδων για να διαπιστωθούν διεύρυνση, ανώμαλη πορεία των τριχοειδών του συνδετικού ιστού

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

    Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να αναδείξει οστεολύσεις των άπω αποφύσεων των φαλάγγων, ρίκνωση και ασβέστωση των μαλακών ιστών 

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    Ως επί το πλείστον η διάγνωση στηρίζεται στο ιστορικό και στην δοκιμασία του κρύου

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ RAYNAUD

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    Η αντιμετώπιση του ασθενούς σε επίπεδο εξωτερικού ιατρείου, συνήθως, αρκεί

    027020bd 96e8 46b4 912b d19668ea130e16207266908178

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    • Ζεστό ντύσιμο, γάντια, αποφυγή κρύου
    • Αποφυγή καπνίσματος
    • Αποφυγή β-blockers, αμφεταμινών, εργοταμίνης, αλκαλοειδών, σουματριπτάνης 
    • Ειδικές τεχνικές με τις οποίες οι ασθενείς μαθαίνουν να αυξάνουν την θερμοκρασία των χεριών τους 
    • Προστατευτικά δακτύλων τα οποία μπαίνουν πάνω από τις εξελκώσεις 
    • Η βοήθεια την οποία προσφέρει η αυχενική συμπαθεκτομή είναι παροδική - τα συμπτώματα επανέρχονται σε 1-2 χρόνια

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

    Αποφυγή κάθε δραστηριότητας η οποία συνεπάγεται έκθεση στο κρύο

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    Υπογραμμίζεται η διακοπή του καπνίσματος. Αποφυγή επιβαρυντικών παραγόντων (τραυματισμός, κλυδωνισμοί, κρύο, κλπ.)

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ RAYNAUD

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    • Νιφεδιπίνη 30-90 mg την ημέρα (εμείνετε στη μορφή βραδείας αποδέσεμυσης). (Μπορεί να είναι απαραίτητη μόνο τον χειμώνα). Ποσοστό μέχρι και 75% παρουσιάζει βελτίωση
    • Η υποχώρηση των συμπτωμάτων δεν συσχετίζονται με αντικειμενικές ενδείξεις βελτίωσης 

    Αντενδείξεις: Αλλεργία στο φάρμακο, εγκυμοσύνη, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια 

    Προφυλάξεις: Μπορεί να προκληθεί κεφαλαλγία, ζάλη, φωτοφοβία, υπόταση 

    Σημαντικές πιθανές αλληλεπιδράσεις:

    • Αυξάνει τα επίπεδα της διγοξίνης στον ορό - όταν προστεθεί στην θεραπεία η νιφεδιπίνη θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά τα επίπεδα της διγοξίνης
    • Η σιμετιδίνη αυξάνει τα επίπεδα της νιφεδιπίνης - ίσως απαιτηθεί προσαρμογή της δόσης 
    • Σε ασθενείς που παίρνουν κουμαρινίκα μπορεί να αυξήσει τον χρόνο προθρομβίνης 

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    Η διλτιαζέμη, η βεραπαμίλη, η ρεζερπίνη, η μεθυλντόπα, η πραζοσίνη έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Αντιμετώπιση των εξελκώσεων στις άκρες των δακτύλων, καθώς επίσης και άμεση αντιμετώπιση των λοιμώξεων 
    • Παρακολουθούμε συνεχώς για σημεία ή συμπτώματα που υποδηλώνουν συνυπάρχουσα νόσο, γιατί το φαινόμενο Raynaud μπορεί να προηγείται κατά μέσο όρο 11 χρόνια περίπου της εκδήλωσης τέτοιου είδους παθήσεων 

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    • Αποφυγή τραυματισμού των άκρων των δακτύλων 
    • Αποφυγή της έκθεσης στο κρύο 
    • Διακοπή καπνίσματος

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    Γάγγραινα, αυτόματος ακρωτηριασμός των άκρων των δαχτύλων 

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    • Μακροχρόνια πορεία με υποτροπιάζουσα ισχαιμικά επεισόδια και εξελκώσεις
    • Στις περιπτώσεις του δευτεροπαθούς φαινομένου, μπορεί τελικά να εκδηλωθούν τα συμπτώματα της υποκείμενης νόσου

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    • Λύκος
    • Ρευματοειδή αρθρίτιδα
    • Σκληρόδερμα 
    • Πολυμυοσίτιδα 
    • Σύνδρομο Sjogren
    • Αποφρακτική αγγειακή νόσος
    • Κρυοσφαιριναιμία
    • Χρήση κρουστικών εργαλείων 

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: Στα παιδιά συσχετίζεται με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο και σκληρόδερμα

    Γηριατρικό: Η εμφάνιση του Raynaud μετά την ηλικία των 40 χρόνων σχεδόν πάντα υποδηλώνει την ύπαρξη υποκείμενης νόσου

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα καρδιοαγγειακά νοσήματα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα καρδιοαγγειακά νοσήματα

    6 Figure1 1

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα  για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης

    Τα πεπτίδια για το σύνδρομο Raynaud

    Η θεραπεία του καρκίνου με πεπτίδια

    Τα τριπεπτίδια είναι το μέλλον

    Μοριακή διατροφή

    Τα πεπτίδια για την αθηροσκλήρωση

    Σε ποιες ασθένειες χρησιμοποιούνται τα πεπτίδια

    Υγρά πεπτίδια

    Τα πεπτίδια στη θεραπεία του καρκίνου

    Θεραπεία ασθενειών με ζωικής προέλευσης προϊόντα

    Πεπτίδια για ανάρρωση από καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό

    Φαινόμενο Raynaud

    Ανταγωνιστές ασβεστίου

    Βιοανάδραση

    Νόσοι του συνδετικού ιστού

    Gingko biloba

    www.emedi.gr

     

     

  • Ιδιοπαθής υπέρταση Ιδιοπαθής υπέρταση

    Χρήσιμες πληροφορίες για την ιδιοπαθή υπέρταση

    Υπέρταση ορίζεται ως η διατήρηση της αρτηριακής πίεσης σε υψηλά επίπεδα (συστολική αρτηριακή πίεση 140 mm Hg ή μεγαλύτερη). Επίσης, εξ ορισμού, υπέρταση ονομάζεται το επίπεδο της αρτηριακής πίεσης κατά το οποίο η λήψη θεραπευτικών μέτρων εμφανίζει σημαντικά οφέλη σε σχέση με τη μη επέμβαση.

    Η υπέρταση είναι σημαντικός παράγων κινδύνου για καρδιoαγγειακή νόσο 

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Καρδιoαγγειακό

    Γενετική: Τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης εμφανίζουν ισχυρή οικογενή συσχέτιση, χωρίς όμως, να έχει εντοπισθεί κάποιο σαφές γενετικό πρότυπο. Σημαντικός οικογενής κίνδυνος καρδιαγγειακής νόσου θα πρέπει να εξετάζεται συγχρόνως 

    Επικρατέστερη ηλικία: Η υπέρταση (πρωτοπαθής, καλοήθης, ιδιοπαθής) συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 20ου και 30ου έτους της ηλικίας 

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες > Γυναίκες (οι άνδρες έχουν την τάση να έχουν υψηλότερες πιέσεις από τις γυναίκες, όμως το σημαντικότερο είναι ότι εμφανίζουν πολύ υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου ακόμα και για τα ίδια επίπεδα αρτηριακής πίεσης)

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ

    • Η υπέρταση θα πρέπει να θεωρείται ασυμπτωματική νόσος, εκτός από ακραίες περιπτώσεις ή αφού επιπλακεί από καρδιαγγειακή νόσο
    • Μπορεί να εμφανισθεί κεφαλαλγία, ειδικά σε πολύ υψηλά επίπεδα αρτηριακής πίεσης. Συνήθως, παρουσιάζεται κατά το ξύπνημα και έχει ινιακή εντόπιση 
    • Αμφιβληστροειδοπάθεια - στενωμένες αρτηρίες, σημείο αρτηριοφλεβικής διασταύρωσης, χαλκόχροα ή αργυρόχροα αρτηριόλια στον αμφιβληστροειδή
    • Επίταση του αορτικού στοιχείου του 2ου καρδιακού τόνου (Α2)

    ΑΙΤΙΑ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ

    Για περισσότερο από το 90% των περιπτώσεων υπέρτασης δεν υπάρχει αναγνωρίσιμο αίτιο. Αυτές οι περιπτώσεις ονομάζονται ιδιοπαθής ή πρωτοπαθής υπέρταση 

    Τα δευτεροπαθή αίτια υπέρτασης καλύπτουν τέσσερις τομείς:

    Νεφρικό παρέγχυμα:

    • Σπειραματονεφρίτιδα
    • Πυελονεφρίτιδα
    • Πολυκυστικοί νεφροί 

    Ενδοκρινείς αδένες:

    • Πρωτοπαθής υπερλδοστερονισμός 
    • Φαιοχρωμοκύττωμα 
    • Υπερθυρεοειδισμός 
    • Σύνδρομο Cushing

    Αγγεία:

    • Ισθμική στένωση της αορτής 
    • Στένωση νεφρικής αρτηρίας 

    Χημικές ουσίες:

    • Από του στόματος αντισυλληπτικά 
    • Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
    • Αποσυμφορητικά
    • Αντικαταθλιπτικά 
    • Συμπαθητικομιμητικά 
    • Διάφορες βιομηχανικές χημικές ουσίες
    • Κορτικοστεροειδή 
    • Αλκαλοειδή της εργοταμίνης 
    • Λίθιο 
    • Κυκλοσπορίνη 

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ

    • Οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης 
    • Παχυσαρκία
    • Κατανάλωση αλκοόλ
    • Δίαιτα πλούσια σε νάτριο
    • Stress
    • Απουσία σωματικής άσκησης 

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

    Δευτεροπαθής υπέρταση (λόγω της χαμηλής επίπτωσης αναστρέψιμων αιτίων υπέρτασης, ειδικές δοκιμασίες θα πρέπει να γίνονται μόνο όταν υπάρχει ένδειξη από το ιστορικό, τη φυσική εξέταση ή το βασικό εργαστηριακό έλεγχο)

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Αιμοσφαιρίνη και αιματοκρίτης ή γενική εξέταση αίματος 
    • Γενική εξέταση ούρων (μπορεί να δείξει πρωτεϊνουρία)
    • Κάλιο, ασβέστιο και κρεατινίνη 
    • Χοληστερόλη 
    • Σάκχαρο αίματος, νηστείας 
    • Ουρικό οξύ 

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    Οι όψιμες επιπλοκές περιλαμβάνουν:

    • Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο 
    • Στένωση των αγγείων του αμφιβληστροειδούς, αιμορραγίες, εξιδρώματα, οίδημα θηλής 
    • Υπερτροφία αριστερής κοιλίας 
    • Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια 
    • Ισχαιμική καρδιοπάθεια 
    • Πρωτεϊνουρία και νεφροσκλήρυνση 

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

    Μόνο όταν ενδείκνυνται από το ιστορικό, τα κλινικά ή τα εργαστηριακά ευρήματα:

    • Ενδοφλέβια πυελογραφία και νεφρική αρτηριογραφία 
    • Μέτρηση κατεχολαμινών πλάσματος, μετανεφρινών/Βανιλλυλμανδελικό Οξύ Ούρων (VMA)
    • Ρενίνη πλάσματος
    • Αορτογραφία
    • Ηλεκτροκαρδιογράφημα

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

    Όταν ενδείκνυνται από το ιστορικό ή τη φυσική εξέταση:

    • Ακτινογραφία θώρακα
    • Υπερηχογράφημα
    • Ενδοφλέβια πυελογραφία 
    • Ψηφιακή αφαιρετική αρτηριογραφία
    • Αγγειογραφία

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    • Νεφρική βιοψία, αν υπάρχει υποψία νεφρικής παρεγχυματικής νόσου (καλύτερα να μη γίνεται)
    • Η διάγνωση της υπέρτασης, μπορεί να γίνει όταν ο μέσος όρος τριών τουλάχιστον μετρήσεων της αρτηριακής πίεσης υπερβαίνει τα 90 mm Hg για τη διαστολική ή τα 160 mm Hg για τη συστολική πίεση, θα πρέπει να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα ώστε ο ασθενής να βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας, να έχει χρησιμοποιηθεί περιχειρίδα σωστού μεγέθους και να έχει τοποθετηθεί στο κατάλληλο σημείο 

    Λήψη ιστορικού και φυσική εξέταση, δίνοντας έμφαση στα παρακάτω:

    • Οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης και καρδιαγγειακής νόσου
    • Ατομικό ιστορικό καρδιαγγειακής, αγγειακής εγκεφαλικής και νεφρικής νόσου, καθώς και ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη
    • Παλαιότερα ανεβασμένη αρτηριακή πίεση
    • Παλαιότερη αγωγή
    • Ιστορικό αύξησης του σωματικού βάρους, σωματικής άσκησης, πρόσληψης νατρίου, λίπους και κατανάλωσης αλκοόλ
    • Συμπτώματα που υποδεικνύουν δευτεροπαθή υπέρταση 
    • Ψυχοκοινωνικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την αρτηριακή πίεση
    • Άλλους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο όπως η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η υπερλιπιδαιμία και ο σακχαρώδης διαβήτης
    • Βυθοσκόπηση για ανεύρεση στένωσης των αρτηριολίων, σημείου αρτηριοφλεβικής διασταύρωσης, αιμορραγιών, εξιδρωμάτων και οιδήματος θηλής 
    • Λεπτομερή εξέταση της καρδιάς και έλεγχο των περιφερικών σφύξεων. Σύγκριση μεταξύ κερκιδικού και μηριαίου σφυγμικού κύματος και για την ανεύρεση διαφόρων στον όγκο και τον συγχρονισμό
    • Εξέταση της κοιλίας για την ανεύρεση μαζών ή παθολογικών φυσημάτων. Ακροασθείτε ιδιαίτερα την περιοχή πάνω από τα λαγόνια, στην κατανομή των νεφρών 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    Εξωνοσοκομειακός ασθενής 

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    • Τα επιθυμητά επίπεδα αρτηριακής πίεσης θα πρέπει να εξατομικεύονται, ανάλογα με τους άλλους παράγοντες κινδύνου του ασθενούς, γενικά όμως, η θεραπεία στοχεύει ώστε η διαστολική πίεση < 90 mm Hg και η συστολική < 160 mm Hg
    • Σε παχύσαρκους ασθενείς, η ελάττωση του σωματικού βάρους μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική ελάττωση της αρτηριακής πίεσης 
    • Η διακοπή του καπνίσματος θα πρέπει να περιλαμβάνεται πάντοτε σε πλήρες πρόγραμμα ελάττωσης των κινδύνων για καρδιαγγειακή νόσο
    • Ασκήσεις "βιοαναστολής" και χαλάρωσης φαίνεται ότι ελαττώνουν την αρτηριακή πίεση

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

    Κανονική δραστηριότητα με ένα πρόγραμμα αεροβικής εξάσκησης 

    hypertension complications medium

    ΔΙΑΙΤΑ

    • Μερικοί ασθενείς μπορούν να ανταποκριθούν σε ελάττωση της διαιτητικής πρόσληψης άλατος 
    • Η κατανάλωση αλκοόλ θα πρέπει να ελαττωθεί κάτω από 30 γραμμάρια την ημέρα 
    • Ελάττωση της πρόσληψης κορεσμένων λιπών και αύξηση των πολυακορέστων 
    • Η χρήση καλίου και ασβεστίου μπορεί να ληφθεί υπ' όψιν

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Να δίνεται έμφαση στην ασυμπτωματική φύση της νόσου και στη σημασία της "δια βίου" θεραπευτικής αντιμετώπισης
    • Ανασκόπηση των παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο, με έμφαση για την ανάγκη ενός ολοκληρωμένου προγράμματος πρόληψης 

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    Τα φάρμακα πρώτης γραμμής αποτελούνται από τις τέσσερις ακόλουθες κατηγορίες και τους εκπροσώπους τους:

    Διουρητικά:

    • Υδροχλωροθειαζίδη 12,5-50 mg την ημέρα
    • Χλωροθαλιδόνη 12,5-50 mg την ημέρα
    • Ινδαπαμίδη 2,5-5 mg την ημέρα 

    Αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (α-ΜΕΑ):

    • Καπτοπρίλη 25-300 mg 3 φορές την ημέρα 
    • Εναλαπρίλη 2,5-20 mg την ημέρα 
    • Φοσινοπρίλη 10-80 mg την ημέρα
    • Λισινοπρίλη 50-20 mg την ημέρα
    • Ραμιπρίλη 2,5-20 mg την ημέρα
    • Κουϊναπρίλη 10-80 mg την ημέρα 
    • Μπεναζεπρίλη 10-40 mg την ημέρα 
    • Σιλαζαπρίλη 2,5-5 mg την ημέρα
    • Περινδοπρίλη 1-16 mg την ημέρα 
    • Σπιραπρίλη 12,5-50 mg την ημέρα

    Αναστολείς ασβεστίου:

    • Διλτιαζέμη (συνεχούς απελευθέρωσης) 180-360 mg την ημέρα 
    • Φελοδιπίνη 5-20 mg την ημέρα
    • Ισραδιπίνη 2,5-10 mg δύο φορές την ημέρα 
    • Νικαρδιπίνη 20-40 mg τρεις φορές την ημέρα 
    • Νιφεδιπίνη (βραδείας απελευθέρωσης) 30-120 mg την ημέρα 
    • Νιτρενδιπίνη 5-40 mg την ημέρα 
    • Βεραπαμίλη (συνεχούς απελευθέρωσης) 120-480 mg την ημέρα

    β-αναστολείς:

    • Ασεμπουτολόλη 400-800 mg την ημέρα
    • Ατενολόλη 25-100 mg την ημέρα
    • Μετοπρολόλη 50-200 mg την ημέρα
    • Ναδολόλη 40-320 mg την ημέρα
    • Πενβουτολόλη 20-40 mg την ημέρα
    • Πινδολόλη 5-30 mg δύο φορές την ημέρα
    • Προπρανολόλη 40-240 mg την ημέρα, διαιρεμένα σε δύο δόσεις 
    • Τιμολόλη 10-40 mg την ημέρα, διαιρεμένα σε δύο ημέρες 
    • Βηταξοζολόλη 5-40 mg την ημέρα

    Αντενδείξεις:

    • Τα διουρητικά μπορεί να επιδεινώσουν ουρική αρθρίτιδα και σακχαρώδη διαβήτη
    • Οι β-αναστολείς αντενδείκνυνται σε ενεργό νόσο του αναπνευστικού, καρδιακή ανεπάρκεια και κολποκοιλιακό αποκλεισμό. Ο σακχαρώδης διαβήτης και η περιφερική αγγειοπάθεια αποτελούν σχετικές αντενδείξεις 
    • Η διλτιαζέμη και η βεραπαμίλη θα πρέπει να χορηγούνται με προσοχή σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια ή κολποκοιλιακό αποκλεισμό

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    Πολλά από αυτά μπορούν να προστεθούν στα ανωτέρω, σε συνδυασμένη αγωγή α-αδρενεργικά φάρμακα:

    • Πραζοσίνη 1-10 mg δύο φορές την ημέρα
    • Τεραζοσίνη 1-20 mg την ημέρα 
    • Δοξαζοσίνη 1-16 mg την ημέρα

    Κεντρικώς δρώντες αναστολείς του συμπαθητικού:

    • Κλονιδίνη 0,1-1,2 mg την ημέρα ή αυτοκόλλητο έμπλαστρο που τοποθετείται κάθε εβδομάδα 0,1-0,3 mg την ημέρα
    • Γουαναφασίνη 1-3 mg την ημέρα
    • Μεθυλτόπα 250-2.000 mg δύο φορές την ημέρα

    Περιφερικά δρώντα συμπαθητικολυτικά:

    • Γουαναδρέλη 5-75 mg την ημέρα, διαιρεμένα σε δύο δόσεις 
    • Γουανεθιδίνη 10-50 mg την ημέρα
    • Ρεσερπίνη 0,1-0,25 mg την ημέρα 
    • Λαμπεταλόλη 100-900 mg δύο φορές την ημέρα 

    Αγγειοδιασταλτικά:

    • Υδραλαζίνη 25-150 mg δύο φορές την ημέρα
    • Μινοξιδίλη (χρησιμοποιείται σπάνια, λόγω των παρενεργειών της)

    Διουρητικά της αγκύλης: 

    • Φουροσεμίδη 20-320 mg την ημέρα
    • Βουμετανίδη 0,5-2 mg την ημέρα
    • Εθακρυνικό οξύ 25-100 mg την ημέρα

    Καλιοκρατητικά διουρητικά:

    • Γενικά, χορηγούνται σε ασθενείς που έχουν αναπτύξει υποκαλιαιμία με τα θειαζιδικά διουρητικά 
    • Αμιλορίδη 5-10 mg την ημέρα 
    • Σπιρονολακτόνη 25-150 mg την ημέρα 
    • Τριαμτερένη 50-150 mg την ημέρα

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Από τη στιγμή που η κατάσταση σταθεροποιείται, οι ασθενείς θα πρέπει να επανεξετάζονται τουλάχιστον κάθε 3 έως 6 μήνες 
    • Ανασκόπηση της αποτελεσματικότητας και των ανεπιθύμητων ενεργειών της φαρμακευτικής αγωγής καθώς και της συμμόρφωσης του ασθενούς
    • Θα πρέπει να γίνονται, τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, γενική εξέταση ούρων, μέτρηση κρεατινίνης και καλίου, ως μέρος ενός γενικότερου εργαστηριακού ελέγχου

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    Δίαιτα, γυμναστική, ελάττωση stress, διακοπή του καπνίσματος, ελάττωση ή διακοπή της κατανάλωσης αλκοόλ, συμμόρφωση με τη φαρμακευτική αγωγή 

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια 
    • Νεφρική ανεπάρκεια 
    • Έμφραγμα του μυοκαρδίου 
    • Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο
    • Υπερτασική καρδιοπάθεια

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    Καλή, όταν γίνεται σωστή ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό:

    • Η αρτηριακή πίεση θα πρέπει να μετράται σε κάθε εξέταση ρουτίνας 
    • Η υπέρταση μπορεί να συνοδεύει ένα μεγάλο αριθμό οξέων και χρονίων νοσημάτων αυτής της ηλικίας 

    Γηριατρικό: Σε αυτή την ηλικιακή ομάδα εμφανίζεται συχνότερα αμιγής συστολική υπέρταση. Η θεραπεία είναι αποτελεσματική, αν και οι παρενέργειες των φαρμάκων εμφανίζονται συχνότερα

    ΚΥΗΣΗ 

    Ανύψωση της αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια της κύησης, μπορεί να οφείλεται σε χρόνια υπέρταση ή σε προεκλαμψία. Η θεραπεία ελαττώνει τόσο τη μητρική όσο και την εμβρυϊκή θνητότητα. Μερικά φάρμακα μπορούν να βλάψουν το κύημα

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υπέρταση

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υπέρταση

    high blood pressure hypertension symptoms thumb 732x549

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό

    Διαβάστε, επίσης,

    Κακοήθης υπέρταση

    Χρήσιμες πληροφορίες για την αποκόλληση αμφιβληστροειδούς

    Υπερτασική κρίση

    Τι είναι η αρτηριακή υπέρταση;

    Αλδοστερόνη

    Χρήσιμες πληροφορίες για το φαιοχρωμοκύττωμα

    Χρήσιμες πληροφορίες για την αθηροσκλήρυνση

    Φαιοχρωμοκύττωμα

    Πότε πρέπει να κάνετε εξέταση αίματος για ρενίνη

    Τα περισσότερα πιεσόμετρα της αγοράς είναι ανακριβή

    Μετρήστε σωστά την πίεσή σας

    Συμπληρώματα διατροφής για την υπέρταση

    Επικίνδυνες κατευθυντήριες γραμμές για την υπέρταση

    Μειώστε την αρτηριακή σας πίεση με φυσικούς τρόπους

    Να τρώτε μια σκελίδα σκόρδο κάθε πρωί

    Βελονισμός για να ρυθμίσετε την πίεσή σας

    Η διατροφή που καταπολεμά την κατακράτηση υγρών

    Διατροφή για την υπέρταση

    Κάνναβη και καρδιοαγγειακά νοσήματα

    Επικίνδυνες κατευθυντήριες γραμμές για την υπέρταση

    Πότε πρέπει να κάνετε εξέταση αίματος για ρενίνη - Emedi

    Σταματήστε να παίρνετε φάρμακα για την υπέρταση - Emedi

    Η αφυδάτωση προκαλεί πολλές ασθένειες

    Η τεχνική της χαλαρωτικής αναπνοής

    Τα οφέλη στην υγεία από την κατανάλωση φύλλων ελιάς

    Οι καλύτερες διαγνωστικές εξετάσεις για το ενδοκρινικό σύστημα και τον μεταβολισμό

    Εμπιστευθείτε τους διατροφικούς συμβούλους της EMEDI

    Τα οφέλη από την παπάγια στην υγεία

    Ποιοι πρέπει να παίρνουν μουρουνόλαδο

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με σκόρδα

    Τι θα συμβεί στον οργανισμό σας αν κόψετε τη ζάχαρη

    Τα οφέλη από το μαύρο κύμινο στην υγεία

    Οι καλύτερες οδηγίες για τους υπερτασικούς

    Βελονισμός για να ρυθμίσετε την πίεσή σας

    Διατροφή για την υπέρταση

    Το υδρόθειο βοηθάει στην υπέρταση

    Υπερτασική κρίση

    Διαφορά αρτηριακής πίεσης στα δύο χέρια

    Ανεύρυσμα αορτής

    Η διαφορετικότητα του ανδρικού και γυναικείου φύλου

    Κάντε βάρη αν έχετε αυξημένη πίεση

    Μεταβολικό σύνδρομο

    Βιολογικές αλλαγές των ανδρών στα 50

    Θαλασσινό αλάτι

    Γάλα σόγιας για την υπέρταση και τον καρκίνο

    Γιατί ματώνει η μύτη;

    Πολύ χρήσιμες πληροφορίες για την χοληστερίνη

    Γιατί όσοι έχουν διαβήτη δεν πρέπει να καπνίζουν

    H δίαιτα DASH για τη ρύθμιση της πίεσης

    Δίαιτα για πενηντάρες

    Διερεύνηση αρτηριακής υπέρτασης

    Βουίζουν τ’ αυτιά σας;

    Πρόληψη ασθενειών με γανόδερμα

    Εγκεφαλική αιμορραγία

    Βιοανάδραση

    Τι είναι η αρτηριακή υπέρταση;

    Τροφές φάρμακα

    Αλάτι Ιμαλαΐων

    Διακυμάνσεις αρτηριακής πίεσης

    Το τεστ της μέσης

    Μετρήστε σωστά την πίεσή σας

    Η προϋπέρταση απειλεί με εγκεφαλικό

    Αθηροσκλήρωση

    Πότε επιβάλλεται αυστηρά δίαιτα στο αλάτι και πότε ελαστική

    Βότανα για διάφορα προβλήματα υγείας

    www.emedi.gr

     

  • Χρήσιμες πληροφορίες για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα Χρήσιμες πληροφορίες για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα

    Ρευματοειδής αρθρίτιδα

    Ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια συστηματική, φλεγμονώδης νόσος, άγνωστης αιτιολογίας, που προσβάλλει καθ' υπεροχής τις αρθρώσεις. Η αρθρική φλεγμονή μπορεί να παρουσιάσει ύφεση, αλλά αν συνεχιστεί, συνήθως, καταλήγει σε καταστροφή της αρθρώσεως και αναπηρία.

    Συγκεκριμένες εξωαρθρικές εκδηλώσεις είναι χαρακτηριστικές, συμπεριλαμβανομένων των ρευματοειδών οζιδίων, αρτηρίτιδας, νευροπάθειας, σκληρίτιδας, περικαρδίτιδας και σπληνομεγαλίας.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Μυοσκελετικό, Αιμοποιητικό/Λεμφικό/Ανοσοποιητικό, Πνευμονικό, Καρδιαγγειακό, Νευρικό

    Γενετική: Η οροθετική ρευματοειδής αρθρίτιδα αθροίζεται στις οικογένειες. Οι γενετικοί παράγοντες, ενάντια στις αλληλεπιδράσεις τους με περιβαλλοντικούς επιταχυντές δεν είναι ξεκάθαροι. Το HLA-DR4 εμφανίζεται στο 70% των Καυκασίων οροθετικών ασθενών σε σύγκριση με το 25% των μαρτύρων. Αυξημένος σχετικός κίνδυνος των 4-5 φορών για το DR4-θετικό άτομο, αν και μόνο μια μειονότητα επηρεάζεται.

    Επικρατέστερη ηλικία: 3η με 6η δεκαετία

    Επικρατέστερο φύλο: 

    • Γυναίκες > Άνδρες (ολική επίπτωση και επιπολασμός των αρθρικών εκδηλώσεων)
    • Άνδρες > Γυναίκες (εκδηλώνουν περισσότερο συστηματική νόσο)

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΟΥΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

    • Πρωινή δυσκαμψία
    • Οίδημα αρθρώσεων
    • Πόνος σε παθητική κίνηση
    • Θερμότητα στην άρθρωση 
    • Τυπική αρθρική παραμόρφωση 
    • Κόπωση 
    • Κατάθλιψη 
    • Κακουχία
    • Ανορεξία 
    • Ρευματοειδή οζίδια
    • Λεμφαδενοπάθεια 
    • Σπληνομεγαλία 
    • Οφθαλμική προσβολή
    • Νευροπάθειες από παγίδευση νεύρων (στις οστικές αλλοιώσεις ή στο οίδημα)

    ΑΙΤΙΑ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΟΥΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

    Αρθριτογενή ερεθίσματα ενεργοποιούν και το χυμικό και το κυτταρικό ανοσολογικό σύστημα σε ευπαθείς δείκτες. Αντισώματα (IgG, IgM, IgA αντιανοσοσφαιρίνες) που παράγονται από Β κύτταρα και πλασματτοκύτταρα είναι σε συμπλέγματα και καθηλώνουν το συμπλήρωμα, καταλήγοντας σε μια φλεγμονώδη διαδικασία. Διήθηση από λεμφοκύτταρα, κυρίως. βοηθητικά CD4 κύτταρα. Λοιμώδης αιτιολογία δεν έχει αποδειχθεί

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΟΥΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

    • HLA-DR4
    • Οικογενειακό ιστορικό
    • Γυναίκες φύλο, ηλικίας 20-50 χρόνων

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΟΥΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

    • Σύνδρομο Sjogren
    • Σαρκοείδωση
    • Πολυμυοσίτιδα
    • Διαβρωτική οστεοαρθρίτιδα
    • Οροαρνητική πολυαρθρίτιδα
    • Αγγειΐτιδα
    • Ουρική αρθρίτιδα
    • Ψευδοουρική αρθρίτιδα
    • Φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου
    • Αντιδράσεις υπερευαισθησίας
    • Σύνδρομο Reiter
    • Σύνδρομο Αδαμαντιάδη
    • Ψωριασική αρθρίτιδα
    • Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος 
    • Νόσος του Lyme
    • Σκληρόδερμα
    • Χρόνια λοίμωξη 
    • Αποφρακτική κακοήθεια 

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Αιματοκρίτης - ήπια αναιμία είναι συνήθης
    • Ταχύτητα καθιζήσεως (ΤΚΕ) - συνήθως αυξημένη, βοηθητικός προσδιορισμός στην παρακολούθηση της ενεργότητας της νόσου
    • Ρευματοειδής παράγοντας - τίτλος > 1:80 ανιχνεύσιμος σε 70-80% των ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα
    • ΑΝΑ - παρόν στο 20-30%
    • Συμπλήρωμα (CH50), C3, C4 - φυσιολογικό ή αυξημένο, πολύ χρησιμότερο να διακρίνονται άτομα με πρώιμη ρευματοειδή αρθρίτιδα από αυτούς με πρώιμο λύκο, στους οποίους τα επίπεδα είναι μειωμένα 
    • Άλλα: ηλεκτρολύτες, κρεατινίνη, ηπατική λειτουργία
    • Αρθριτικό υγρό
    1. Κιτρινωπό - λευκό, θολό, χαμηλής γλοιότητας 
    2. Ο "θρόμβος βλεννίνης" είναι χαλαρός ή εύθραστος λόγω της εκφύλισης του υαλουρονικού οξέος από λυσοσωμικά ένζυμα
    3. Λευκά αιμοσφαίρια αρθρικού υγρού, αυξημένα (3500-50000)
    4. Αρθρικό CH50 είναι χαμηλότερο από αυτό του ορού
    5. Πρωτεΐνη αρθρικού υγρού - περίπου 4,2 g/dL (42 g/L)
    6. Διαφορά γλυκόζης ορού - άρθρωσης ≥ 30 mg/dL (≥ 1,67 mmol/L)

    Φάρμακα που μπορεί να μεταβάλουν τα ευρήματα: Προηγούμενη θεραπεία με ανοσοκατασταλτικά μπορεί να δείξει φυσιολογικά αποτελέσματα

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Διήθηση του αρθρικού υγρού από λεμφοκύτταρα, πλασματοκύτταρα και μακροφάγα 
    • Υπερτροφία και υπερπλασία κυττάρων αρθρικού υμένα
    • Τοπική παραγωγή IgG με χαρακτήρα ρευματοειδή παράγοντα

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

    Καμία, η βιοψία των οζιδίων δεν ενδείκνυνται στη διάγνωση 

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

    • Οι ακτινογραφίες σπάνια χρειάζονται στη διάγνωση, αλλά είναι χρήσιμες στην παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου 
    • Αρθρογραφία - για να καθοριστούν οι αρθρικές ανωμαλίες ή ο τραυματισμός σε μία υποστηρικτική δομή 
    • Σπινθηρογράφημα οστών - αν έχετε υποψία για άσηπτη νέκρωση (καλύτερα να μη γίνεται) 
    • Αξονική τομογραφία ή καλύτερα μαγνητική τομογραφία - χρήσιμα σε ειδικές περιπτώσεις όπως συμπτώματα από την αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    4 από 7 πρέπει να είναι παρόντα. Τα κριτήρια 1 ως 4 πρέπει να είναι παρόντα για τουλάχιστον 6 εβδομάδες:

    • Πρωινή δυσκαμψία > 1 ώρας διάρκεια
    • Αρθρίτιδα τουλάχιστον σε 3 ομάδες αρθρώσεων με οίδημα μαλακού ιστού ή υγρό 
    • Αρθρίτιδα που προσβάλλει τουλάχιστον μια από τις ακόλουθες ομάδες αρθρώσεων: κεντρικές ενδοφαλαγγικές, μετακαρπιοφαλαγγικές ή καρποί
    • Οίδημα συμμετρικών αρθρώσεων 
    • Υποδόρια οζίδια 
    • Θετική δοκιμασία ρευματοειδή παράγοντα
    • Ακτινογραφικές αλλοιώσεις σύμφωνες με το ρευματοειδή παράγοντα

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΟΥΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    Εξωνοσοκομειακός ασθενής εκτός από επιλεγμένα επείγοντα περιστατικά ή ορθοπεδικές διεργασίες 

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    • Έμφαση στην άσκηση και την κινητικότητα, γενική φροντίδα υγιεινής 
    • Ειδική έμφαση πρέπει να δίνεται στα εξής: μείωση του στρες στις αρθρώσεις, φυσιοθεραπεία και εργασιοθεραπεία

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

    • Ενθαρρύνετε πλήρη δραστηριότητα, αλλά αποφύγετε τις βαριές δουλειές και την έντονη άσκηση κατά τη διάρκεια των ενεργών φάσεων, λόγω του κινδύνου της επίτασης της φλεγμονής της άρθρωσης 
    • Υδροθεραπεία ή ασκήσεις στο νερό είναι αποτελεσματικά και ανακουφιστικά 

     14

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΟΥΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    Υπάρχει αμφισβήτηση σχετικά με την "πυραμίδα της θεραπείας" (που ξεκινάει με τα αντιφλεγμονώδη και προχωράει σε φάρμακα τροποποιητικά της νόσου) και σχετικά με τη χρήση θεραπευτικών συνδυασμών 

    • Πρώιμη νόσος ή οξεία/χρόνια φλεγμονή: ασπιρίνη ή άλλο ΜΣΑΦ
    • Σοβαρή νόσος ή σαν ενδιάμεσα φάρμακα ύφεσης - έξαρσης: κορτικοστεροειδή (5-15 mg πρεδνιζόνης ή ισοδυνάμου κάθε μέρα). Για μικρής διάρκειας χρήσιμη μόνο
    • Εμμένουσα ενεργότητα νόσου (χρόνια αρθροθυλακίτιδα) - παράγοντες ύφεσης - έξαρσης:
    1. Αθελονοσιακά: υδροξυχλωροκίνη 400 mg κάθε ημέρα για 2-3 μήνες, μετά 200 mg την ημέρα, συνήθως δοκιμασία 6 μηνών για να φανούν τα πρώτα αποτελέσματα
    2. Χρυσός: δισκία από του στόματος 6-10 mg/ημέρα, επανεξέταση μετά από 4-6 μήνες ή 1 gr συνολική δόση. Ενέσιμος χρυσός δίνεται εβδομαδιαία μέχρι να δοθεί συνολική δόση 1 γραμμαρίου, μετά επανεξετάστε
    3. Σουλφασαλαζίνη: 50 mg/ημέρα, αυξάνοντας σε 2 g/ημέρα μέσα σε ένα μήνα, μέγιστη δοσολογία είναι 2-3 g/ημέρα, δοκιμασία 4-6 μηνών 
    4. D-πενικιλλαμίνη: 250 mg/ημέρα αρχικά, αυξάνοντας αργά μέχρι ένα μέγιστο των 750-1000 mg/ημέρα, δοκιμασία 6-9 μηνών με τουλάχιστον 8-12 εβδομάδων σε μέγιστη δοσολογία 
    5. Μεθοτρεξάτη: 5-15 mg/εβδομάδα από το στόμα, δοκιμασία 3-6 μηνών - για νόσο που εξαρτάται από στεροειδή ή εφόσον άλλα μέτρα είναι ανεπιτυχή ή ελάχιστα ανεκτά. Ο ρόλος της σε πρώιμη νόσο είναι υπό αμφισβήτηση

    Δεν υπάρχει θεραπεία για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Ωστόσο, οι κλινικές μελέτες δείχνουν ότι η ύφεση των συμπτωμάτων είναι πιο πιθανή όταν η θεραπεία ξεκινά νωρίς με φάρμακα γνωστά ως αντιρρευματικά φάρμακα που τροποποιούν τη νόσο (DMARDs).

    Φάρμακα

    Οι τύποι φαρμάκων που συνιστά ο γιατρός σας θα εξαρτηθούν από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων σας και από πόσο καιρό είχατε ρευματοειδή αρθρίτιδα.

    • ΜΣΑΦ. Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) μπορούν να ανακουφίσουν τον πόνο και να μειώσουν τη φλεγμονή. Τα μη αντισταθμιστικά ΜΣΑΦ περιλαμβάνουν ιβουπροφαίνη και νατριούχο ναπροξένη. Ισχυρότερα ΜΣΑΦ διατίθενται με ιατρική συνταγή. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν ερεθισμό του στομάχου, καρδιακά προβλήματα και νεφρική βλάβη.
    • Στεροειδή. Τα κορτικοστεροειδή φάρμακα, όπως η πρεδνιζόνη, μειώνουν τη φλεγμονή και τον πόνο και την αργή βλάβη των αρθρώσεων. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν αραίωση οστών, αύξηση βάρους και διαβήτη. Οι γιατροί συχνά συνταγογραφούν ένα κορτικοστεροειδές για την ανακούφιση των συμπτωμάτων γρήγορα, με στόχο τη σταδιακή μείωση του φαρμάκου.
    • DMARDs. Αυτά τα φάρμακα μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και να σώσουν τις αρθρώσεις και άλλους ιστούς από μόνιμη βλάβη. Τα συχνά DMARDs περιλαμβάνουν μεθοτρεξάτη, λεφλουνομίδη, υδροξυχλωροκίνη  και σουλφασαλαζίνη. Οι παρενέργειες ποικίλλουν, αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν βλάβη στο ήπαρ και σοβαρές πνευμονικές λοιμώξεις.
    • Βιολογικοί παράγοντες. Επίσης γνωστοί ως τροποποιητές βιολογικής απόκρισης, αυτή η νεότερη κατηγορία DMARDs περιλαμβάνει: abatacept, adalimumab, anakinra, certolizumab, etanercept, golimumab, infliximab, rituximab, sarilumab και tocilizumab. Τα βιολογικά DMARDs είναι συνήθως πιο αποτελεσματικά όταν συνδυάζονται με συμβατικό DMARD, όπως μεθοτρεξάτη. Αυτός ο τύπος φαρμάκου αυξάνει, επίσης,τον κίνδυνο λοιμώξεων.
    • Στοχευμένα συνθετικά DMARDs. Το Baricitinib, το tofacitinib και το upadacitinib μπορούν να χρησιμοποιηθούν εάν τα συμβατικά DMARDs και τα βιολογικά δεν ήταν αποτελεσματικά. Υψηλότερες δόσεις τοφασιτινίμπης μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο θρόμβων αίματος στους πνεύμονες, σοβαρών καρδιακών επεισοδίων και καρκίνου.

    Ο γιατρός σας μπορεί να σας παραπέμψει σε έναν φυσιοθεραπευτή που μπορεί να σας διδάξει ασκήσεις για να διατηρήσετε τις αρθρώσεις σας ευέλικτες. Ο θεραπευτής μπορεί επίσης να προτείνει νέους τρόπους για να κάνετε καθημερινές εργασίες που θα είναι ευκολότερες στις αρθρώσεις σας. Για παράδειγμα, μπορεί να θέλετε να παραλάβετε ένα αντικείμενο χρησιμοποιώντας τα αντιβράχια σας. Οι βοηθητικές συσκευές μπορούν να διευκολύνουν την αποφυγή καταπόνησης στις αρθρώσεις σας. Για παράδειγμα, ένα μαχαίρι κουζίνας εξοπλισμένο με χειρολαβή βοηθά στην προστασία των αρθρώσεων των δακτύλων και του καρπού σας. Ορισμένα εργαλεία, όπως κουμπιά, μπορούν να διευκολύνουν το ντύσιμο. Οι κατάλογοι και τα καταστήματα ιατρικών ειδών είναι καλά μέρη για να αναζητήσετε ιδέες.

    Χειρουργική επέμβαση

    Εάν τα φάρμακα αποτυγχάνουν να αποτρέψουν ή να επιβραδύνουν τη βλάβη των αρθρώσεων, εσείς και ο γιατρός σας μπορεί να εξετάσετε το ενδεχόμενο χειρουργικής επέμβασης για την αποκατάσταση των κατεστραμμένων αρθρώσεων. Η χειρουργική επέμβαση μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της ικανότητάς σας να χρησιμοποιείτε την άρθρωσή σας. Μπορεί επίσης να μειώσει τον πόνο και να βελτιώσει τη λειτουργία.

    Η χειρουργική επέμβαση ρευματοειδούς αρθρίτιδας μπορεί να περιλαμβάνει μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες διαδικασίες:

    • Συνοκτομή. Η χειρουργική επέμβαση για την απομάκρυνση της φλεγμονώδους επένδυσης της άρθρωσης μπορεί να μειώσει τον πόνο και να βελτιώσει την ευελιξία της άρθρωσης.
    • Επισκευή τενόντων. Η φλεγμονή και η βλάβη των αρθρώσεων μπορεί να προκαλέσουν χαλάρωση ή ρήξη των τενόντων γύρω από την άρθρωση. Ο χειρουργός σας μπορεί να είναι σε θέση να επισκευάσει τους τένοντες γύρω από την άρθρωση σας.
    • Επιδιόρθωση άρθρωσης. Η χειρουργική επιδιόρθωση μιας άρθρωσης μπορεί να συνιστάται για τη σταθεροποίηση ή την ευθυγράμμιση της άρθρωσης και για την ανακούφιση του πόνου όταν η αντικατάσταση της άρθρωσης δεν είναι επιλογή.
    • Ολική αντικατάσταση αρθρώσεων. Κατά τη χειρουργική επέμβαση αντικατάστασης αρθρώσεων, ο χειρουργός σας αφαιρεί τα κατεστραμμένα μέρη της άρθρωσης σας και εισάγει μια πρόθεση από μέταλλο και πλαστικό. Η χειρουργική επέμβαση ενέχει κίνδυνο αιμορραγίας, λοίμωξης και πόνου. Συζητήστε τα οφέλη και τους κινδύνους με το γιατρό σας.

    Σημαντικές πιθανές αλληλεπιδράσεις:

    Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων με ΜΣΑΦ:

    • Αντιόξινα: Μειώνουν το ρυθμό και την έκταση της απορρόφησης των ΜΣΑΦ, ποικίλο αποτέλεσμα
    • Αντιπηκτικά: Η φαινυλβουταζόνη και η οξυφαινυλβουταζόνη, επιταχύνουν τη δράση της βαρφαρίνης. Όλα τα ΜΣΑΦ αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας σε ασθενή που υφίσταται αντιπηκτική θεραπεία 
    • Αντιδιαβητικά από το στόμα: Η ασπιρίνη, φαινυλβουταζόνη και οξυφαινυλβουταζόνη, μπορεί να ενισχύουν τη δράση των αντιδιαβητικών
    • Αντιϋπερτασικά/διουρητικά: Τα ΜΣΑΦ μπορεί να μετριάζουν τη δράση των διουρητικών β-αναστολέων, υδραλαζίνης, πραζοσίνης και αναστολείς ΜΕΑ
    • Λίθιο: Αύξηση των επιπέδων του λιθίου του πλάσματος μπορεί να συμβεί, ειδικά με την ινδομεθακίνη και τη δικλοφενάκη
    • Μεθοτρεξάτη: Το σαλικυλικό αναστέλλει τη νεφρική κάρθαση της μεθοτρεξάτης και μπορεί να εμφανιστούν τοξικά επίπεδα
    • Φαινυτοΐνη: Η φαινυλβουταζόνη αναστέλλει το μεταβολισμό της φαινυτοΐνης. Τα σαλικυλικά αποσυνδέουν τη φαινυτοΐνη από την αλβουμίνη και αυξάνουν τη συγκέντρωση του ελεύθερου φαρμάκου 
    • Προβενεσίδη: Αναστέλλει τη νεφρική κάθαρση πολλών ΜΣΑΦ
    • Συνδυασμός ΜΣΑΦ: Αποφύγετέ τον

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Διάρκεια πρωινής δυσκαμψίας 
    • Χρόνος έναρξης της κόπωσης 
    • Ανάγκη για ΜΣΑΦ/ημέρα
    • Δύναμη σφιξίματος χεριών 
    • Αριθμός αρθρώσεων που είναι ευαίσθητες ή επώδυνες σε παθητικό εύρος κίνησης 
    • Βαθμός οιδήματος των προσβεβλημένων αρθρώσεων 
    • Ταχύτητα καθίζησης - συχνά η καλύτερη εργαστηριακή δοκιμασία για την ενεργότητα της νόσου
    • Άλλοι εργαστηριακοί έλεγχοι, όπως υποδεικνύεται, που εξαρτώνται από τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται και το βαθμό της εξέλιξης της νόσου 
    • Υδροξυχλωροκίνη: Η κυριότερη τοξικότητα είναι η αμφιβληστροειδοπάθεια - οφθαλμολογικός 'ελεγχος κάθε 6 μήνες 
    • Χρυσός από του στόματος - Η κυριότερη τοξικότητα είναι ερύθημα, διάρροια, θρομβοκυττοπενία, κοκκιοκυττοπενία, πρωτεϊνουρία (σπάνια), γενική αίματος, αριθμός αιμοπεταλίων, γενική ούρων κάθε μήνα
    • Χρυσός ενδομυϊκά: Η κύρια τοξικότητα είναι ερύθημα, διάρροια, θρομβοπενία, ουδετεροπενία, πρωτεϊνουρία - γενική αίματος, αιμοπετάλια, γενική ούρων κάθε 2 εβδομάδες για 6 μήνες, μετά κάθε μήνα 
    • D-πενικιλλαμίνη: Η κυριότερη τοξικότητα είναι ερύθημα, δυσανεξία από το γαστρεντερικό, πρωτεϊνουρία, θρομβοπενία, ουδετεροπενία-γενική αίματος, αιμοπετάλια, γενική ούρων κάθε 2 εβδομάδες για 6 μήνες, μετά κάθε μήνα
    • Μεθοτρεξάτη: Η κυριότερη τοξικότητα είναι η ηπατική δυσλειτουργία, πιθανή τοξικότητα μυελού των οστών - γενική αίματος, αιμοπετάλια, ηπατική λειτουργία κάθε 1-3 μήνες, που εξαρτάται από τη δόση και την εμπειρία με το φάρμακο
    • Κορτικοστεροειδή: Σύνδρομο Cushing, οστεοπόρωση 
    • ΜΣΑΦ: προβλήματα από το γαστρεντερικό, ρόλος της μεθοτρεξάτης σε ταυτόχρονη χορήγηση

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    • Πιθανή σχέση χρήσης αντισυλληπτικών από το στόμα με μειωμένο κίνδυνο ρευματοειδούς αρθρίτιδας 
    • Συγκεκριμένοι τύποι εμφανίζονται και συγκεκριμένοι τύποι ατόμων, που προσβάλλονται

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Εκφυλιστική αρθρίτιδα και καταστροφή αρθρώσεων 
    • Αγγειΐτιδα δέρματος
    • Περικαρδίτιδα
    • Ενδοκαρδιακά ρευματοειδή οζίδια, προκαλούν βαλβιδικές ανωμαλίες και ανωμαλίες αγωγιμότητας 
    • Πλευριτική συλλογή και πνευμονική συμμετοχή 
    • Διάμεση ίνωση
    • Πολλαπλή μονονευρίτιδα, παγίδευση μέσου νεύρου 
    • Σύνδρομο Sjogren, σκληρωτικά ρευματοειδικά οζίδια 
    • Σύνδρομο Felty (σπληνομεγαλία, αναιμία, θρομβοκυττοπενία, ουδετεροπενία) - σχεδόν τελείως περιορίζεται σε οροθετικούς ασθενείς με ενεργό αρθρίτιδα
    • Επιπλοκές που προκαλούνται από τη θεραπεία (π.χ. επιπλοκές από το γαστρεντερικό με ΜΣΑΦ, σύνδρομο Cushing με μακροχρόνια χρήση στεροειδών, ηπατικές ανωμαλίες με μεθοτρεξάτη, οφθαλμικές εκδηλώσεις με PLAQUENIL

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    Η συνήθης πορεία μέχρι τώρα είναι η προοδευτική επιδείνωση της λειτουργίας, αυτό μπορεί να αλλάξει σημαντικά με κατάλληλες ιατρικές, χειρουργικές και φυσιοθεραπευτικές παρεμβάσεις. Το σχέδιο ελέγχου πρέπει να λαμβάνει υπόψη όλες τις πλευρές της ζωής του ασθενούς

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    • Σύνδρομο Sjogren
    • Felty

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Γηριατρικό: 

    • Η έναρξη στο γηριατρικό πληθυσμό είναι λιγότερο συνήθης (20% των ατόμων πάνω από 60 χρονών έχουν τη νόσο)
    • Παρά τη βελτιωμένη θεραπεία, αναμείνετε αυξημένη συμβολή/αλληλεπίδραση άλλων συνοσηρών καταστάσεων που εξαρτώνται από την ηλικία. Συνηθέστερα στους ηλικιωμένους είναι η περικαρδίτιδα, η σηπτική αρθρίτιδα, το σύνδρομο Sjogren
    • Οι ηλικιωμένοι έχουν μικρότερη ανοχή στα φάρμακα, αυξημένη επίπτωση νόσου ωχράς κηλίδας, που σχετίζεται με την υδροξυχλωροκίνη ερυθήματος από D-πενικιλλαμίνη και έμετου και ναυτίας που προκαλούνται από σουλφασαλαζίνη. Η τοξικότητα του χρυσού παρεντερικά δεν σχετίζεται με την ηλικία 

    ΚΥΗΣΗ 

    • Η κύηση και ο τοκετός δεν εμφανίζουν σοβαρά προβλήματα, εκτός αν υπάρχει σοβαρή νόσος μηχανικών αρθρώσεων (π.χ. ισχία)
    • Πάνω από 75% των ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα, που μένουν έγκυες βλέπουν βελτίωση, 50% κατά το πρώτο τρίμηνο, με τη μέγιστη βελτίωση να εμφανίζεται στο 3ο τρίμηνο, παρά τη διακοπή των φαρμάκων, όπως ο χρυσός και η μεθοτρεξάτη. Τυχαία τα πρώτα επεισόδια συμβαίνουν κατά την κύηση (αμφισβητούμενη σημασία). Δεν είναι ξεκάθαρη η αιτία της βελτίωσης. Υποτροπή μόνιμα εμφανίζεται μετά τον τοκετό (μέσα σε 6 μήνες)
    • Δεν έχει αναφερθεί αυξημένος αριθμός εμβρυϊκών ανωμαλιών λόγω αυτής καθαυτής της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Η παρουσία του συνδρόμου Sjogren και του αντι-Ro αντισώματος, σχετίζεται με συγγενή, πλήρη κολποκοιλιακό αποκλεισμό (δεν επηρεάζονται όλοι ωστόσο, οι περισσότερες περιπτώσεις που αναφέρονται είναι για μητέρες με λύκο)

    ΑΛΛΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

    Λειτουργική ικανότητα - γενική ταξινόμηση:

    • Τάξη Ι: όχι περιορισμός στην ικανότητα να γίνονται συνήθεις ασχολίες
    • Τάξη ΙΙ: Μέτριος περιορισμός, αλλά δυνατή η επιτέλεση των συνήθων ασχολιών
    • Τάξη ΙΙΙ: Σημαντικός περιορισμός, ανικανότητα να γίνουν οι περισσότερες συνήθεις ασχολίες ή αυτοεξυπηρέτηση ασθενούς
    • Τάξη IV: Ανικανότητα ή καθήλωση σε κρεβάτι ή αναπηρική πολυθρόνα

    Λειτουργική ικανότητα:

    • Να ντύνεται 
    • Να κάθεται και να σηκώνεται από το κρεβάτι 
    • Να τρώει και να πίνει με μαγειρικά σκεύη
    • Να περπατάει έξω σε επίπεδο χώμα
    • Να πλένει και να στεγνώνει όλο το σώμα
    • Να σκύβει και να μαζεύει ρούχα από το πάτωμα
    • Να ανοίγει και να κλείνει συνηθισμένες βρύσες 
    • Να μπαίνει και να βγαίνει σε αυτοκίνητο

    Τα  καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για τις αρθρώσεις σας

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τις αρθρώσεις σας

    PX0001CO PRESENTATION

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα  για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Πνευμονική καρδία

    Ρευματικός πυρετός

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη ραγοειδίτιδα

    Ρευματική πολυμυαλγία

    Περικαρδίτιδα

    Νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα

    Σύνδρομο Felty

    Μειώστε τον πόνο της αρθρίτιδας με τη διατροφή

    Κάνναβη και ρευματοειδής αρθρίτιδα

    Μήπως έχετε ρευματισμούς

    Να παίρνετε σερραπεπτάση για τη φλεγμονή και τον πόνο

    Χρήσιμες πληροφορίες για τις αρθρώσεις σας

    Boswellia Serrata το ισχυρό φυσικό αντιφλεγμονώδες

    Πώς τα βακτήρια του στόματος προκαλούν ρευματοειδή αρθρίτιδα

    Συμβουλευτείτε την EMEDI για να μην πονάτε

    Πώς να κάνετε σεξ αν έχετε αρθρίτιδα

    Τα οφέλη της σερραπεπτάσης στην υγεία

    Βότανα για την αρθρίτιδα και τον πόνο των αρθρώσεων

    Τα καλύτερα βότανα για τους πόνους της φλεγμονής

    Αντιμετώπιση του πόνου με φυτικά αντιφλεγμονώδη

    Βιοανάδραση για την αρθρίτιδα

    Ο βελονισμός για την αρθρίτιδα

    Ομοιοπαθητική για τις αρθρίτιδες

    Όζοι σε ρευματολογικές παθήσεις

    Διάγνωση ασθενειών από τα χέρια

    Με τι ασχολείται ο ρευματολόγος

    Υποσχόμενη θεραπεία για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα

    Τι να κάνετε αν σας πονάει μια άρθρωση

    Ποιες είναι οι αυτοάνοσες ρευματικές παθήσεις;

    Βιταμίνες για την αρθρίτιδα

    Το νέο φάρμακο για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα

    Ρευματοειδής αρθρίτιδα

    Διαβάστε για τις εξετάσεις στα ρευματολογικά νοσήματα

    www.emedi.gr