Κυριακή, 01 Δεκεμβρίου 2013 20:46

Ισχαιμικό επεισόδιο της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Εγκεφαλικό από ισχαιμία της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας

Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια αποτελούν στο δυτικό κόσμο την τρίτη κατά σειρά αιτία θανάτου και την πρώτη αιτία μόνιμης αναπηρίας. Ένα ποσοστό της τάξης του 15-20% των ασθενών καταλήγουν εντός των πρώτων 4 εβδομάδων μετά την εκδήλωση των συμπτωμάτων. Μόλις το 1/3 των επιζώντων επανέρχεται πλήρως, ενώ σχεδόν άλλο 1/3 παρουσιάζει βαρύ κλινικό υπόλειμμα. Με βάση τα παραπάνω στοιχεία καταλήγει κανείς εύκολα στο συμπέρασμα ότι τα αγγειακά επεισόδια είναι από κοινωνικοοικονομική άποψη μια από τις πλέον δαπανηρές κατηγορίες παθήσεων.

Η συντριπτική πλειοψηφία των αγγειακών επεισοδίων είναι ισχαιμικής αιτιολογίας (80-85%). Οι περισσότερες των περιπτώσεων αυτών οφείλονται σε εμβολικής ή αυτόχθονα θρομβωτικής αιτιολογίας απόφραξη μιας εκ των κυρίων εγκεφαλικών αρτηριών ή ενός εκ των πρωτεύοντων κλάδων τους. Με τον τρόπο αυτό προκύπτουν ισχαιμικές βλάβες οι οποίες ουσιαστικά συμπίπτουν με το πεδίο άρδευσης της εκάστοτε προσβεβλημένης αρτηρίας.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων περιγράφονται τέτοιου είδους ισχαιμίες στο πεδίο της Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας (ΜΕΑ).

Η κύρια αρτηρία που αιματώνει τον εγκέφαλο είναι η έσω καρωτίδα, που είναι κλάδος της κοινής καρωτίδας. 

Η έσω καρωτίδα άρχεται στο άνω χείλος του θυρεοειδούς χόνδρου και αφού διέλθει του καρωτιδικού σωλήνα δίνει δύο κλάδους: την πρόσθια και μέση εγκεφαλική αρτηρία. Επίσης, χορηγεί και την οφθαλμική αρτηρία που αγγειώνει το περιεχόμενο του οφθαλμικού κόγχου. Πορεύεται επί τα εκτός και πίσω της έξω καρωτίδας με την οποία χωρίζεται μέσω του βελονογλωσσικού, βελονοφαρυγγικού μυός. Έπειτα χιάζεται με τη δεύτερη υπό οξεία γωνία και ανέρχεται του καρωτιδικού σωλήνα. Αφ' ότου διελάσει αυτού, πορεύεται οβελιαίως προς τα εμπρός στα πλάγια του σώματος του σφηνοειδούς οστού στην καρωτιδική αύλακα αυτού. Τέλος, ισοϋψώς και επί τα εντός της πρόσθιας κλινοειδούς αποφύσεως διατιτραίνει τη σκληρά μήνιγγα ανακόπτουσα προς τα πάνω και πίσω δίδοντας τους προαναφερθέντες κλάδους αυτής. Συνεπώς εμφανίζει 3 μοίρες: την τραχηλική, τη λιθοειδή και την ενδοκράνια.

Η μέση εγκεφαλική αρτηρία διανέμεται στην πλάγια επιφάνεια του κροταφικού, μετωπιαίου και βρεγματικού λοβού. Αρδεύει περιοχές που σχετίζονται με την ομιλία, την κίνηση, την αισθητικότητα και τη χώρα των Broca & Wernicke. Απόφραξη της αρτηρίας αυτής, που είναι το συνηθέστερο, προκαλεί αφασία, δυσκολία στην αντίληψη, στην ακοή και στην όσφρηση. Οι κεντρικοί κλάδοι αυτής που χορηγούν αίμα στα βασικά γάγγλια και το θάλαμο σύμφωνα με τον Fitzgerald 1996, ονομάζονται «αρτηρίες του εγκεφαλικού» (arteries of stroke) διότι είναι εξαιρετικά λεπτές αρτηρίες με μεγάλη αρτηριακή πίεση, επιρρεπείς σε ρήξη και αιμορραγία.

Κλινική εικόνα απόφραξης της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας

Εκτιμάται πως ένα ποσοστό 5-10% του συνόλου των ασθενών με ισχαιμικό επεισόδιο παρουσιάζουν έμφρακτα, το οποίο οφείλεται κατά κανόνα σε πλήρη, εμβολικής αιτιολογίας, απόφραξη του αρχικού τμήματος της ΜΕΑ(Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας). Σε πολλές περιπτώσεις η αρτηριακή απόφραξη εντοπίζεται στο τελικό τμήμα ή όπως αλλιώς λέγεται στο "Τ" της έσω καρωτίδας.

Η απόφραξη του αρχικού τμήματος της ΜΕΑ χαρακτηρίζεται από συγκριτικά σαφώς χειρότερη κλινική πορεία και πρόγνωση. Η ισχαιμική βλάβη καταλαμβάνει ολόκληρο το πεδίο άρδευσης της ΜΕΑ, ενδεχομένως ακόμη κι ολόκληρο το εγκεφαλικό ημισφαίριο. Στην πορεία αναπτύσσεται κατά κανόνα εκτεταμένο εγκεφαλικό οίδημα, το οποίο δρώντας χωροκατακτητικά μετατοπίζει αρχικά τη μέση γραμμή, συμπιέζει τις βασικές δεξαμενές και τέλος οδηγώντας σε εγκολιασμό προκαλεί δυσλειτουργία του εγκεφαλικού στελέχους. Στις περιπτώσεις αυτές γίνεται λόγος και για "κακοήθη απόφραξη της ΜΕΑ". Βασικό ρόλο στην εγκατάσταση και ταχεία ανάπτυξη εγκεφαλικού οιδήματος φαίνεται να παίζει η απουσία επαρκούς παράπλευρου αρτηριακού δικτύου. Ο αγγειογραφικός και υπερηχογραφικός αρτηριακός έλεγχος των ασθενών που τελικά επιβιώνουν αναδεικνύει ικανοποιητικό σύστημα παράπλευρης κυκλοφορίας. Αντιθέτως χαρακτηριστική είναι η διαπίστωση ότι στο σύνολο τους οι ασθενείς οι οποίοι καταλήγουν στα πλαίσια γενικευμένου εγκεφαλικού οιδήματος παρουσιάζουν ανεπαρκές ή ακόμη και απόν αναστομωτικό δίκτυο, γεγονός που πιθανόν να σχετίζεται με την ελαττωμένη αιμάτωση της ισχαιμικής Penumbra.

Σε ό,τι αφορά την κλινική εικόνα οι ασθενείς παρουσιάζουν από την αρχή στένωση συνειδησιακού επιπέδου και ημιπληγία, συνήθως συνοδευόμενη από στροφή της κεφαλής και του βλέμματος προς το πάσχον ημισφαίριο.

Όπως παθολογοανατομικά έχει περιγραφεί, το αναπτυσσόμενο εγκεφαλικό οίδημα προσβάλλει εξίσου την φαιά και τη λευκή ουσία οδηγώντας σε αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης με τελικό αποτέλεσμα τον διασκηνιδιακό εγκολιασμό και τη συμπίεση του στελέχους. Τα φαινόμενα αυτά παρατηρούνται τις πρώτες ημέρες μετά την εγκατάσταση της ισχαιμίας για να φτάσουν στο μέγιστο τους μεταξύ του 2ου και του 5ου 24ώρου. Κλινικά διαπιστώνεται κατά τη διάρκεια του διαστήματος αυτού διαρκής επιδείνωση της συνειδησιακής κατάστασης. Σε περιπτώσεις αρχόμενου εγκολιασμού παρατηρείται σύστοιχη και στη συνέχεια αμφοτερόπλευρη μυδρίαση. Αντιδράσεις έκτασης καθώς και διαταραχές της αναπνευστικής λειτουργίας ακολουθούν. Η διασωλήνωση και μηχανική υποστήριξη της αναπνοής των ασθενών κρίνεται πλέον απαραίτητη. Η πιθανότητα επιβίωσης στο στάδιο αυτό, ακόμη και εξαντλώντας τα καθιερωμένα συντηρητικά θεραπευτικά σχήματα κάτω από συνθήκες εντατικής νοσηλείας, είναι εξαιρετικά χαμηλή. Η θνητότητα φτάνει το 80%.

Να σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι σε νεαρά άτομα παρατηρείται ταχύτερη αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης σε σύγκριση με ηλικιωμένους ασθενείς με ίδιας αιτιολογίας ισχαιμική βλάβη. Μια ερμηνεία του φαινομένου αυτού υποστηρίζει ότι η λόγω του γήρατος φλοιώδης ατροφία σε συνδυασμό με τη διεύρυνση του κοιλιακού συστήματος και του υπαραχνοειδούς χώρου επιτρέπει την μέχρι ενός βαθμού ασυμπτωματική διόγκωση του εγκεφαλικού παρεγχύματος.


Νευροαπεικονιστικά ευρήματα

Παθολογικά ευρήματα, όπως διάχυτες υπόπυκνες βλάβες, ασαφής απεικόνιση των εγκεφαλικών αυλάκων και των ορίων μεταξύ λευκής και φαιάς ουσίας παρατηρούνται εντός του πρώτου 6ώρου από την εγκατάσταση της συμπτωματολογίας στην υπολογιστική τομογραφία (CT). Στοιχεία που υποδηλώνουν την εξέλιξη του χωροκατακτητικού οιδήματος, όπως για παράδειγμα η συμπίεση της πλάγιας κοιλίας ή και η μετατόπιση της μέσης γραμμής στο ύψος του διαφανούς διαφράγματος διαπιστώνονται κατά τη διάρκεια του πρώτου κιόλας 24ώρου. Η παρουσία και η έκταση των πρώιμων αυτών απεικονιστικών ευρημάτων έχουν σημαντική προγνωστική σημασία. Μια υπόπυκνη ημισφαιρική βλάβη η οποία καλύπτει περισσότερο από το 50% του πεδίου άρδευσης της ΜΕΑ και συνοδεύεται από εγκεφαλικό οίδημα χαρακτηρίζεται από μια σαφώς βαρύτερη πορεία, ενώ παρουσιάζει θνητότητα μέχρι και 85%.

Νεότερες εφαρμογές της μαγνητικής τομογραφίας επιτρέπουν την καλύτερη προσέγγιση και μελέτη των παθοφυσιολογικών δεδομένων στην οξεία φάση μετά την εγκατάσταση της εγκεφαλικής ισχαιμίας. Με τη μελέτη της αιμάτωσης του εγκεφαλικού παρεγχύματος (Perfusion Weighted Images - PWI) μπορεί έγκαιρα να καθοριστεί η έκταση του ισχαιμικού πεδίου και να εκτιμηθεί η βαρύτητα της ισχαιμίας. Η μελέτη των διαταραχών της διάχυσης και της κατανομής του ύδατος (Diffusion Weighted Images DMI) επιτρέπει την ασφαλή εκτίμηση της έκτασης της κυτταροτοξικής βλάβης. Η ευαισθησία της μεθόδου έχει πλέον αποδειχθεί τόσο πειραματικά όσο και κλινικά, επιτρέποντας ακόμη και λίγα λεπτά μετά την αρτηριακή απόφραξη την ασφαλή απεικόνιση της ισχαιμικής βλάβης. Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα μπορούμε να θεωρήσουμε πως το πεδίο μειωμένης διάχυσης αντιστοιχεί στο κέντρο της ισχαιμίας, όπου τα εγκεφαλικά κύτταρα έχουν ήδη υποστεί βλάβη, η οποία με τα σημερινά θεραπευτικά δεδομένα θεωρείται μη αναστρέψιμη και οδηγεί στον κυτταρικό θάνατο. Αντιθέτως, η περιοχή με ελαττωμένη αιμάτωση είναι ευρύτερη, περιλαμβάνοντας τόσο το ισχαιμικό κέντρο όσο και την ισχαιμική Penumbra. H διαφορά μεταξύ της έκτασης των δύο αυτών απεικονιστικά διαπιστωμένων παθολογικών περιοχών αντιστοιχεί λοιπόν στην Penumbra και αποτελεί τον ουσιαστικό στόχο κάθε απόπειρας θεραπευτικής προσέγγισης του οξέος ισχαιμικού επεισοδίου. Είναι πλέον θέμα χρόνου το πότε οι μέθοδοι αυτές καθιερωθούν στα πλαίσια του άμεσου διαγνωστικού ελέγχου μετά από εγκεφαλική ισχαιμία επιτρέποντας την ταχεία και ακριβή εκτίμηση της ισχαιμικής βλάβης, διευκολύνοντας έτσι και την λήψη της ορθής απόφασης σε ό,τι αφορά την ενδεικνυόμενη θεραπεία.


Θεραπεία

Στα πλαίσια της αντιμετώπισης ασθενών μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο πέρα από τον έλεγχο και τη σταθεροποίηση των ζωτικών λειτουργιών, η συστηματική παρακολούθηση και ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, των επιπέδων σακχάρου και της θερμοκρασίας του σώματος αποτελούν τα κυριότερα στοιχεία της λεγόμενης βασικής θεραπείας, τα οποία θα πρέπει να είναι καθιερωμένα ακόμη και σε μη εξειδικευμένες κλινικές και μονάδες.

Στην οξεία φάση μετά από βαρύ ισχαιμικό επεισόδιο δεν υπάρχει σαφής ένδειξη για φαρμακευτική μείωση της αρτηριακής πίεσης. Συστολικές τιμές μέχρι 190 mmHg και διαστολικές μέχρι 110 mmHg κρίνονται αποδεκτές. Συνιστάται σε κάθε περίπτωση όμως η αποφυγή φαρμακογενούς υπότασης, η οποία μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την αιμάτωση στην περιοχή της ισχαιμικής Penumbra. Έχει άλλωστε διαπιστωθεί ότι μετά τα πρώτα 24ωρα και χωρίς ειδική φαρμακευτική αγωγή οι τιμές της αρτηριακής πίεσης επανέρχονται στα φυσιολογικά επίπεδα παύοντας να παρουσιάζουν σοβαρές διακυμάνσεις.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα διαφόρων πειραματικών μελετών αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα επιβαρύνουν σημαντικά την πορεία και την πρόγνωση των ασθενών. Η αναερόβια γλυκόλυση και η κατ' επέκταση αυξημένη ενδοκυτταρική παραγωγή γαλακτικού οξέος, η οποία οδηγεί σε ελάττωση του pΗ και σχηματισμό νευροτοξικών ουσιών (π.χ. ελεύθερες ρίζες) προκαλεί αύξηση της έκτασης και έντασης της ισχαιμικής κυτταρικής βλάβης. Κλινικές μελέτες απέδειξαν τα ευεργετικά αποτελέσματα ενός στενού και αυστηρού ελέγχου των επιπέδων σακχάρου, τα οποία δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τα 180 mg/ml.

Πειραματικές έρευνες σε ζώα καταδεικνύουν, τέλος, την αρνητική επίδραση της αυξημένης σωματικής θερμοκρασίας τόσο στην έκταση της κυτταρικής βλάβης όσο και στην κλινική πορεία του ασθενούς. Εκτιμάται ότι αυξημένη κατά 1 °C θερμοκρασία σώματος συνοδεύεται από 2,2 φορές υψηλότερο κίνδυνο κακής κλινικής εξέλιξης. Εύκολα συνάγεται από τα προηγούμενα η ανάγκη διαρκούς παρακολούθησης της θερμοκρασίας και φαρμακευτικής αντιμετώπισης της, εφόσον ξεπερνά τους 37,5 °C.

Σε πολλές περιπτώσεις κι ενώ οι ασθενείς είναι αρχικά σε σταθερή κατάσταση, παρατηρείται σε δεύτερο χρόνο σημαντική κλινική επιδείνωση, η οποία οφείλεται στην ανάπτυξη γενικευμένου εγκεφαλικού οιδήματος. Η μηχανική αναπνευστική υποστήριξη, η χρήση οσμοδιουρητικών, ενδεχομένως και βαρβιτουρικών είναι τα βασικότερα μέτρα στα πλαίσια της καθιερωμένης θεραπείας της αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης (ΕΠ).

Μέχρι πρότινος και αμέσως μετά τη διασωλήνωση του ασθενούς, ο ελεγχόμενος υπεραερισμός με επιθυμητά επίπεδα pCΟ2 μεταξύ 25 και 30 mmHg εθεωρείτο ως η ενδεικνυόμενη μέθοδος για την ταχεία μείωση της ΕΠ. Ο υπεραερισμός προκαλεί αλκάλωση στο αίμα και το ΕΝΥ. Η αύξηση του pΗ οδηγεί σε αγγειοσυστολή και μείωση της εγκεφαλικής παροχής αίματος. Μείωση του pCΟ2 σε επίπεδα της τάξης των 35 mmHg είναι σε θέση να μειώσει την ΕΠ έως και 25%. Το φαινόμενο αυτό έχει όμως περιορισμένη διάρκεια. Μέσα σε λίγες κιόλας ώρες παρατηρείται εξισορρόπιση της αλκάλωσης στο ΕΝΥ. Περαιτέρω υπεραερισμός μπορεί να επιφέρει εκ νέου αύξηση της ΕΠ επιβαρύνοντας έτσι την αιμάτωση του εγκεφαλικού παρεγχύματος.

Οσμοδιουρητικά, δηλαδή χαμηλού μοριακού βάρους, υπέρτονα σακχαρούχα διαλύματα, όπως η Γλυκερίνη, η Μαννιτόλη και η Σορβιτόλη, χρησιμοποιούνται από πολλά χρόνια στα πλαίσια της αντιμετώπισης του εγκεφαλικού οιδήματος. Δημιουργώντας οσμωτική διαφορά εκατέρωθεν του αιματοεγκεφαλικού φραγμού προκαλούν μετακίνηση ύδατος μειώνοντας έτσι τον όγκο του εγκεφαλικού εξωκυτταρικού χώρου. Σε θεωρητικό επίπεδο η δράση των οσμοδιουρητικών περιορίζεται στις περιοχές όπου o αιματοεγκεφαλικός φραγμός παραμένει άθικτος.

H Μαννιτόλη χορηγείται σε δόσεις μεταξύ 0,5 και 1,0 g ανά kg σωματικού βάρους. Η δράση της είναι άμεση και διαρκεί 2-4 ώρες. Σε αντίθεση με τη Γλυκερίνη, η Μαννιτόλη δεν μεταβολίζεται στο ήπαρ, αλλά αποβάλλεται απευθείας από τους νεφρούς. Ηλεκτρολυτικές διαταραχές, νεφρική ανεπάρκεια και υπογκαιμία είναι οι σημαντικότερες επιπλοκές μιας τέτοιας αγωγής. Σε μεμονωμένα περιστατικά έχει παρατηρηθεί φαινόμενο Rebound. Η άκριτη χορήγηση Γλυκερίνης και Μανιτόλης, όπως εφαρμοζόταν στο παρελθόν, ίσως και ακριβώς λόγω συσσώρευσης τους στην ισχαιμούσα περιοχή να διευκολύνει την εξάπλωση του εγκεφαλικού οιδήματος. Πέραν των οσμοδιουρητικών μπορούν να χορηγηθούν και διουρητικά της αγκύλης. Η αποφυγή της παροδικής αύξησης της εγκεφαλικής παροχής αίματος (CBF) αποτελεί θεωρητικά τουλάχιστον πλεονέκτημα της θεραπευτικής αυτής επιλογής. Μακράς διαρκείας χορήγηση διουρητικών δεν κρίνεται πάντως σκόπιμη.

Υπάρχει, τέλος, η δυνατότητα χρήσης βαρβιτουρικών. Προτιμούνται εύκολα τιτλοποιήσιμα παράγωγα όπως η Θειοπεντάλη (Thiopental), τα οποία επιφέρουν ταχεία μείωση της αιματικής παροχής και της ΕΠ. Δεν έχει πάντως μέχρι σήμερα αποδειχτεί η δραστικότητα των βαρβιτουρικών σε ασθενείς με βαριά εγκεφαλική ισχαιμική ή τραυματική βλάβη. Λαμβανομένων υπόψιν των σοβαρότατων επιπλοκών (καρδιοκαταστολή, αυξημένα ποσοστά δευτερογενών λοιμώξεων) η χορήγηση βαρβιτουρικών αποτελεί ουσιαστικά την τελευταία θεραπευτική επιλογή.

Η χορήγηση στερεοειδών όπως έχει καθιερωθεί στα πλαίσια της αντιμετώπισης περιεστιακού οιδήματος σε ασθενείς με εγκεφαλικούς όγκους, δεν έχει ένδειξη στην αντιμετώπιση του γενικευμένου εγκεφαλικού οιδήματος σε ασθενείς μετά από κακοήθη απόφραξη της ΜΕΑ.

Η υποθερμία

Η θερμοκρασία του ανθρώπινου σώματος κάτω από φυσιολογικές συνθήκες φτάνει τους 36,5 °C. Ελάττωση της είναι σε θέση μειώσει σημαντικά τον εγκεφαλικό μεταβολισμό και να σταθεροποιήσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό απελευθερώνοντας διεγερτικά αμινοξέα. Με τον τρόπο αυτό ελαττώνεται η ΕΠ (24/26). Η ήπια (<=34°C) και η (<=29°C) μέτρια υποθερμία μπορεί να περιορίσει την έκταση της ισχαιμικής βλάβης και να επηρεάσει θετικά την κλινική πορεία σύμφωνα με πειραματικά δεδομένα σε ζώα με εστιακή ή γενικευμένη εγκεφαλική ισχαιμία. Ανάλογα φαινόμενα παρατηρήθηκαν κλινικά και σε ασθενείς με βαρύ κρανιεγκεφαλικό τραύμα. Μόλις πρόσφατα εξετάστηκε η επίδραση της μέτριας υποθερμίας στην κλινική πορεία ασθενών με απόφραξη της ΜΕΑ. Ασθενείς που υποβλήθησαν σε μέτρια υποθερμία για χρονικό διάστημα 24 έως 48 ωρών παρουσίασάν θνητότητα της τάξης του 42%. Αντιθέτως, η θνητότητα των ασθενών που αντιμετωπίστηκαν με τις καθιερωμένες συντηρητικές μεθόδους έφτασε το 80%. Με βάση τα δεδομένα της κλίμακας Barthel οι επιζήσαντες ασθενείς παρουσιάσαν μετά από λίγους μήνες μέτρια ή ελαφρά μόνο αναπηρία.

Ουσιαστικό πρόβλημα της θεραπευτικής αυτής μεθόδου αποτελεί η φάση της επαναθέρμανσης. Στη φάση αυτή λόγω του ταχέως αυξανόμενου εγκεφαλικού μεταβολισμού και της ενδεχομένως ανεπαρκούς οξυγόνωσης μπορεί να προκληθεί επιπλέoν εγκεφαλική βλάβη. Υπάρχει τέλος και το ενδεχόμενο αιφνίδιας αγγειοδιαστολής που μπορεί να προκαλέσει shock αυξάνοντας την ΕΠ.

Σοβαρές επιπλοκές δεν έχουν περιγραφεί, παρά μόνο σε περιπτώσεις βαθιάς υποθερμίας (<28 °C) όπου έχουν παρατηρηθεί διαταραχές πηκτικότητας, αρρυθμίες αλλά και λοιμώξεις. Με τα μέχρι στιγμής, έστω και περιορισμένα κλινικά δεδομένα η ήπια υποθερμία δείχνει να έχει τις δυνατότητες να αποτελέσει αξιόπιστη και αποτελεσματική μέθοδο για τη θεραπεία εκτεταμένων επιπεπλεγμένων ισχαιμικών εγκεφαλικών βλαβών.

Αποσυμπιεστική χειρουργική αντιμετώπιση

Το σκεπτικό να δοθεί χώρος, ώστε να εκπτυχθεί το οιδηματικό εγκεφαλικό παρέγχυμα είναι απλό. Στην πράξη, η έγκαιρη αποσυμπιεστική ημικρανιεκτομή φαίνεται να μειώνει δραστικά τη θνητότητα ασθενών με εκτεταμένη ημισφαιρική ή παρεγκεφαλιδική ισχαιμία. Στις περιπτώσεις αυτές σε συνδυασμό με μηνιγγοπλαστική διενεργείται εκτεταμένος τρυπανισμός διαμέτρου 14-15 cm, περιλαμβάνοντας τμήματα του μετωπιαίου, βρεγματικού, κροταφικού και ινιακού οστού. Οι μετεγχειρητικές επιπλοκές είναι σπάνιες. Τα πρόσφατα δημοσιευμένα αποτελέσματα προοπτικών κλινικών μελετών ήταν ενθαρρυντικά. H θνητότητα μετά από κρανιεκτομή φάνηκε να μειώνεται από 78% σε μόλις 27%, ενώ θετικά ήταν και τα αποτελέσματα σε ό,τι αφορά την κλινική πορεία των ασθενών. Η πλειονότητα αυτών μετά την πάροδο 3 μηνών παρουσίαζε ελαφρά έως μετρίου βαθμού αναπηρία. Κατέστη ουσιαστικά δυνατόν να αποφευχθούν καταστάσεις βαριάς μόνιμης αναπηρίας. Να σημειωθεί επίσης το γεγονός ότι οι ασθενείς που χειρουργήθηκαν εντός του πρώτου 24ώρου, εν συγκρίσει με εκείνους που χειρουργήθηκαν παρηγορητικά μετά την πάροδο των πρώτων 24 ωρών, είχαν σαφώς χαμηλότερη θνητότητα (16% έναντι 34,4%). Χαρακτηριστικό είναι ακόμη ότι νοσηλεύτηκαν για συντομότερο χρονικό διάστημα σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και παρουσίασαν τελικά μικρότερο κλινικό υπόλειμμα.

Η εκτεταμένη ημισφαιρική ισχαιμία λόγω απόφραξης του τελικού τμήματος της έσω καρωτίδας ή του αρχικού τμήματος της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας, το οποίο παρουσιάζει χαρακτηριστική βαριά κλινική εικόνα καθώς και τυπικά απεικονιστικά (CT, MRT) και υπερηχογραφικά ευρήματα, χαρακτηρίζεται από κακή κλινική πορεία με υψηλή θνητότητα λόγω του αναπτυσσόμενου γενικευμένου εγκεφαλικού οιδήματος και της αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης.

H έγκαιρη και σωστή εκτίμηση της κατάστασης με βάση τα παραπάνω επιτρέπει την ταχεία έναρξη της κατάλληλης θεραπείας. Με το δεδομένο της συνολικά κακής πρόγνωσης, ιδίως στις περιπτώσεις με διαρκή επιδείνωση της συνειδησιακής κατάστασης και προδιαγραφόμενο εγκολιασμό, η απόφαση για τη διενέργεια - εφόσον υπάρχει η απαραίτητη υποδομή - άμεσης αποσυμπιεστικής κρανιεκτομής κρίνεται θεμιτή και σκόπιμη προκειμένου να αποφευχθούν μόνιμες, συμπιεστικής αιτιολογίας ισχαιμικές βλάβες. Με τον τρόπο αυτόν είναι δυνατόν να αυξηθεί σημαντικά η πιθανότητα επιβίωσης και να βελτιωθεί σε μεγάλο βαθμό το τελικό κλινικό αποτέλεσμα. Εναλλακτικά μπορεί να εφαρμοστεί με επίσης καλά αποτελέσματα η ήπια υποθερμία.

Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το νευρικό σύστημα

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το νευρικό σύστημα

Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

Διαβάστε, επίσης,

Δευτερογενής πρόληψη εγκεφαλικού

Η προϋπέρταση απειλεί με εγκεφαλικό

O καφές και το τσάι προλαμβάνουν τα εγκεφαλικά επεισόδια

Βλαστοκύτταρα για το εγκεφαλικό

www.emedi.gr

 

 

Διαβάστηκε 7204 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 09 Ιανουαρίου 2021 19:21
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη Διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη

    Διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη είναι η παραγωγή ινώδους στο αίμα που κυκλοφορεί, το οποίο εμφανίζεται σαν επιπλοκή της μαιευτικής (π.χ. πρόωρη αποκόλληση του πλακούντα), των λοιμώξεων (ειδικά από Gram αρνητικά) και των κακοηθειών 

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Αιμοποιητικό, Λεμφικό, Ανοσοποιητικό

    Γενετική: Ομόζυγη έλλειψη πρωτεΐνης C ή πρωτεΐνης S

    Επικρατέστερη ηλικία: Καμία

    Επικρατέστερο φύλο: Γυναίκες = Άνδρες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Επίσταξη
    • Αιμορραγία από τα ούλα
    • Αιμορραγία από τους βλεννογόνους
    • Αιμόπτυση
    • Αιματέμεση 
    • Μητρορραγία
    • Βήχας
    • Δύσπνοια
    • Σύγχυση
    • Διαταραχές προσανατολισμού
    • Αίμα στα κόπρανα
    • Αιματουρία
    • Ολιγουρία
    • Πυρετός
    • Πετέχειες
    • Πορφύρα
    • Εκχυμώσεις 
    • Δερματικές αιμορραγικές νεκρώσεις
    • Εντοπισμένοι ρόγχοι
    • Ταχύπνοια
    • Πλευριτικός ήχος τριβής
    • Αμφιβληστροειδικές αιμορραγίες 
    • Ανουρία
    • Θρομβοφλεβίτιδα
    • Ληθαργικότητα
    • Περιφερική κυάνωση

    ΑΙΤΙΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Διαταραχές πήξης λόγω διάχυτης ενεργοποίησης των αιμοστατικών μηχανισμών 
    • Μαιευτικές επιπλοκές 
    • Λοίμωξη
    • Νεοπλάσματα
    • Ενδαγγειακή αιμόλυση 
    • Αγγειακές διαταραχές, θρόμβωση
    • Δήγμα φιδιού 
    • Μαζική ιστική καταστροφή 
    • Τραύμα
    • Υποξία
    • Ηπατοπάθεια
    • Σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας βρεφών και ενηλίκων (ΣΑΔ)

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Κύηση
    • Χειρουργική προστάτη
    • Κρανιοεγκεφαλική κάκωση 

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Μαζική ηπατική νέκρωση
    • Έλλειψη βιταμίνης Κ
    • Θρομβοκυτταροπενική πορφύρα 
    • Αιμολυτικό - ουραιμικό σύνδρομο
    • Υποκλοπή εξομονοφωσφορικών 

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Θρομβοκυτταροπενία 
    • Αύξηση χρόνου μερικής θρομβοπλαστίνης 
    • Αύξηση χρόνου προθρομβίνης 
    • Μείωση ινωδογόνου
    • Αύξηση προϊόντων αποδόμησης ινώδους
    • Μείωση αντιθρομβίνης ΙΙΙ
    • Αύξηση χρόνου ροής 
    • Σχιζοκυττάρωση
    • Αναιμία
    • Λευκοκυττάρωση 
    • Αύξηση γαλακτικής αφυδρογονάσης (LDH)
    • Αύξηση ΑΟΑ
    • Μείωση παράγοντα V
    • Μείωση ή αύξηση παράγοντα VIII
    • Μείωση παράγοντα X
    • Μείωση παράγοντα ΧΙΙΙ
    • Αιμοσφαιριναιμία
    • Αιματουρία
    • Θετική γουαϊάκη (Hemocult)
    • Μείωση πρωτεΐνης C

    Pathogenesis of DIC Disseminated intravascular coagulation

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    Ακτινογραφία θώρακα: αμφοτερόπλευρη πυλαία βαμβακοειδής σκίαση

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Θεραπεία υποκείμενης πάθησης π.χ. εκκένωση μήτρας σε περίπτωση προδρόμου πλακούντα, αντιβιοθεραπεία ευρέος φάσματος σε Gram αρνητική σηψαιμία
    • Αντικατάσταση απωλειών αίματος
    • Χορήγηση αιμοπεταλίων
    • Φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα
    • Κρυοϊζηματίνες 

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Αντιπηκτικά (ηπαρίνη) αν τα κλινικά ευρήματα υποδηλώνουν ανάπτυξη θρομβωτικών επιπλοκών, αλλά ποτέ σε κρανιοεγκεφαλική κάκωση
    • Αντιβιοτικά ευρέος φάσματος για τη σήψη 

    Αντενδείξεις: 

    • Κρανιοεγκεφαλική κάκωση
    • Αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    Για διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη που οφείλεται σε καρκίνο του προστάτη μπορεί να χορηγηθεί ηπαρίνη και αμινοκαπροϊκό οξύ

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΔΙΑΧΥΤΗ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΗΞΗ

    Πολύ στενή μέχρι να σημειωθεί σημαντική βελτίωση

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    • Οξεία νεφρική ανεπάρκεια
    • Καταπληξία 
    • Καρδιακός επιπωματισμός 
    • Αιμοθώρακας 
    • Ενδοεγκεφαλικό αιμάτωμα
    • Γάγγραινα και απώλεια δακτύλων

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΔΙΑΧΥΤΗΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΠΗΞΗΣ

    Φτωχή πρόγνωση, η θνησιμότητα είναι περίπου 60%

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Θρομβοεμβολικά φαινόμενα σχετιζόμενα με φλεβοθρόμβωση, θρομβωτικές εκβλαστήσεις στην αορτική βαλβίδα, αρτηριακή εμβολή, κεραυνοβόλος νεογνική πορφύρα (έλλειψη ομόζυγης πρωτεΐνης C ή πρωτεΐνης S)

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την κυκλοφορία του αίματος

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την κυκλοφορία του αίματος

    Purpura and petechiae

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    D-dimers

    Σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας ενηλίκων

    Θρομβοπενία

    Αιμορραγία στον καρκίνο

    www.emedi.gr

     

     

     

  • Διαταραχή μετατραυματικού stress Διαταραχή μετατραυματικού stress

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη διαταραχή μετατραυματικού stress

    Διαταραχή μετατραυματικού stress είναι μία κατάσταση που παρατηρείται σε άτομα που βίωσαν ένα γεγονός, το οποίο θα προκαλούσε μεγάλη δυσφορία στους περισσότερους ανθρώπους, π.χ. σοβαρή απειλή για τη ζωή κάποιου, την ψυχική και σωματική του ακεραιότητα. Σοβαρή απειλή για τα παιδιά κάποιου ή βλάβη τους, την/τον σύζυγο του, τα αδέλφια του, τους γονείς ή άλλους στενούς συγγενείς ή φίλους. Ξαφνική καταστροφή του σπιτιού του ή της κοινότητας του, η θέα κάποιου προσώπου που έχει τραυματιστεί ή σκοτωθεί (ή αυτό γίνεται εκείνη τη στιγμή μπροστά του) σαν αποτέλεσμα ανθρώπινης βίαιης ενέργειας ή φυσικής καταστροφής.

    • Η αντίδραση του ατόμου περιλαμβάνει έντονο φόβο, έντονο αίσθημα έλλειψης βοήθειας ή τρόμο. Στα παιδιά αυτό, πιθανώς, εκφράζεται με αποδιοργανωμένη ή επιθετική συμπεριφορά
    • Τα συμπτώματα αυτής της κατάστασης δεν υπήρχαν πριν από το τραύμα και εμμένουν για τουλάχιστον ένα μήνα μετά το τραύμα
    • Υπάρχει μία υποκατηγορία της διαταραχής του μετατραυματικού stress (ΔΜΤΣ) με καθυστερημένη έναρξη συμπτωμάτων που ξεκινούν τουλάχιστον 6 μήνες μετά το τραύμα
    • Ο οξύς τύπος ΔΜΤΣ ορίζεται ως ο έχων διάρκεια λιγότερη από 3 μήνες 
    • Χρόνιος τύπος ορίζεται όταν η διάρκεια των συμπτωμάτων είναι πάνω από 3 μήνες 

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Νευρικό

    Επικρατέστερη ηλικία: Οι ηλικιωμένοι και οι πολύ νέοι είναι περισσότερο ευάλωτοι

    Επικρατέστερο φύλο: Οι ενήλικες γυναίκες έχουν περισσότερο την τάση να ζητούν βοήθεια. Τα νεαρά αγόρια μπορεί να είναι πιο ευάλωτα στο τραύμα απ΄ ότι τα κορίτσια

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    Το τραυματικό γεγονός αναβιώνεται επίμονα τουλάχιστον με έναν από τους ακόλουθους τρόπους:

    • Επαναλαμβανόμενες και αθέλητες, οδυνηρές αναμνήσεις του γεγονότος, που περιλαμβάνουν εικόνες, σκέψεις, αντιλήψεις. Στα παιδιά επαναλαβανόμενα παιχνίδια πάνω σ' ένα θέμα, μπορεί να αντανακλούν τα θέματα ή αντικείμενα που σχετίζονται με το ψυχοτραυματικό γεγονός 
    • Επαναλαμβανόμενα λυπητερά όνειρα σχετιζόμενα με το τραύμα. Στα παιδιά μπορεί να υπάρχουν τρομακτικά όνειρα, χωρίς αναγνωρίσιμο περιεχόμενο 
    • Δράση ή αίσθηση ως εάν το τραυματικό γεγονός βιώνεται τώρα (επιστρέφει), (περιλαμβάνει μια αίσθηση ότι αναβιώνεται η τραυματική εμπειρία, ψευδαισθήσεις, παραισθήσεις και σχιζοειδικά επεισόδια επιστροφής, όπως, αυτά που συμβαίνουν σε εγρήγορση ή σε μέθη). Σε νέα παιδιά μπορεί να επισυμβεί μια δραματουργική ανάπλαση γεγονότων που σχετίζονται με το ψυχοτραυματικό γεγονός 
    • Έντονη ψυχολογική δυσφορία με την έκθεση σε ενδογενή ή εξωγενή ερεθίσματα που συμβολίζουν ή υπενθυμίζουν μερικές πλευρές του ψυχοτραυματικού γεγονότος 
    • Φυσιολογική αντίδραση με την έκθεση σε ενδογενή ή εξωγενή ερεθίσματα που συμβολίζουν ή υπενθυμίζουν μια πλευρά του ψυχοτραυματικού γεγονότος, όπως: αυξημένος καρδιακός ρυθμός αλλαγής αρτηριακής πιέσεως, αποχρωματισμός δέρματος, θόλωση οράσεως, υπερπερισταλτικότητα λείων μυϊκών ινών, ναυτία, εμετός, διάρροια, έπειξη προς ούρηση

    Επίμονη αποφυγή των ερεθισμάτων που συνδέονται με το τραύμα ή μούδιασμα της γενικής απαντητικότητας, όπως αποδεικνύεται από 3 τουλάχιστον από τα παρακάτω:

    • Προσπάθειες να αποφύγει σκέψεις ή συναισθήματα που συνδέονται με το τραύμα
    • Προσπάθειες να αποφύγει δραστηριότητες ή καταστάσεις που ξυπνούν αναμνήσεις του τραύματος 
    • Ανικανότητα να επαναφέρει μία σημαντική πλευρά του τραύματος  (ψυχογενής αμνησία)
    • Εκσεσημασμένη μείωση του ενδιαφέροντος σε σημαντικές δραστηριότητες (σε νεαρά παιδιά, απώλεια πρόσφατα αποκτημένων αναπτυξιακών δεξιοτήτων, του ελέγχου των απεκκριτικών λειτουργιών ή της δεξιότητας της ομιλίας)
    • Αισθήματα απομάκρυνσης ή αποξένωσης από άλλους 
    • Περιορισμένο εύρος συναισθήματος, π.χ., ανικανότητα ατόμου να έχει συναισθήματα αγάπης
    • Αίσθηση βράχυνσης του μέλλοντος, π.χ., το άτομο δεν περιμένει ότι θα κάνει καριέρα, ότι θα παντρευτεί ή ότι θα κάνει παιδιά ή ότι η ζωή του θα είναι μακριά 

    Επίμονα συμπτώματα αυξημένης διεγερσιμότητας (που δεν ήταν παρόμοια πριν το τραύμα), όπως φαίνεται από τουλάχιστον δύο από τα παρακάτω:

    • Δυσκολία να κοιμηθεί ή να παραμείνει κοιμισμένος (αϋπνία)
    • Ευερεθιστότητα ή εκρήξεις θυμού 
    • Δυσκολία στη συγκέντρωση 
    • Υπεραγρύπνιση
    • Αυξημένη αντίδραση μουδιάσματος
    • Διέγερση του αυτόνομου νευρικού συστήματος κατά την έκθεση σε γεγονότα που συμβολίζουν ή μοιάζουν με μια πλευρά του τραυματικού γεγονότος (π.χ., μία γυναίκα που βιάστηκε σε ανελκυστήρα γίνεται κάθιδρη, όταν μπαίνει σε ανελκυστήρα)

    Άλλα:

    • Διάρκεια της διαταραχής πάνω από 1 μήνα
    • Η διαταραχή προκαλεί κλινικά σημαντική δυσφορία ή επιδείνωση της κοινωνικής εργασιακής ή άλλων σημαντικών περιοχών δραστηριότητας

    maxresdefault 3

    ΑΙΤΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    Γεγονότα που προσβάλλουν την προσωπική ακεραιότητα, αυτοεκτίμηση και ασφάλεια κάποιου είναι ψυχολογικά τραυματικά και μπορεί να οδηγήσουν σε ΔΜΤΣ

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS 

    Άτομα με ιστορικό εγκατάλειψης στην παιδική ηλικία ή δυσλειτουργικές οικογένειες, παιδιά αλκοολικών γονιών ή κακοποιημένα, έχουν προδιάθεση και είναι περισσότερο ευάλωτα στο να αναπτύσσουν ΔΜΤΣ ως αντίδραση στο τραύμα 

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    • Οργανικές, ψυχικές διαταραχές 
    • Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή 
    • Φοβικές διαταραχές 
    • Καταθλιπτική διαταραχή 
    • Διαταραχή πανικού 
    • Διαταραχή μετατροπής 
    • Διαταραχή σωματοποίησης
    • Διαταραχές προσωπικότητας
    • Εξάρτηση από ουσίες και χημική εξάρτηση

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    • Νευροψυχολογική δοκιμασία βοηθάει σε περιπτώσεις άνοιας και πιο λεπτής γνωστικής δυσλειτουργίας 
    • Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα για να αποκλειστεί οποιαδήποτε βλάβη του εγκεφάλου (τα αποτελέσματα μπορεί να διαφοροποιηθούν από οποιοδήποτε φάρμακο, που επηρεάζει τα πρότυπα του ΗΕΓ όπως υπνωτικά χάπια, αντικαταθλιπτικά, νευροληπτικά και άλλα ψυχοτρόπα φάρμακα)
    • Ψυχολογική δοκιμασία και μία λεπτομερής εξέταση του διανοητικού επιπέδου είναι πολύτιμα για μία πλήρη λεπτομερή εκτίμηση του ασθενούς 
    • Εργαστηριακές μελέτες ύπνου ενός 8ώρου ΗΕΓ βοηθούν στη διάγνωση διαταραχών ύπνου 
    • Κατά τη διάρκεια μίας εξέτασης και συνέντευξης υποβοηθούμενης με νατριούχο αμυτάλη (που δίνεται ενδοφλέβια) ή παρεμφερείς ουσίες, μπορεί να αποκαλυφθεί τραυματικό υλικό σε ασθενείς με αμνησία. Παρεμφερώς μία εξέταση υποβοηθούμενη με ύπνωση μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση 
    • Οι δοκιμασίες μπορεί να επηρεαστούν από τη διακοπή φαρμάκων ή την τοξίκωση από φάρμακα (ναρκωτικά) και αλκοόλ, οποιαδήποτε οργανικά εγκεφαλικά σύνδρομα, όπως πολυεμφραγματική άνοια, άλλες μορφές άνοιας και τύποι επιληψίας

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    Υπολογιστική τομογραφία κεφαλής και μαγνητικός συντονισμός του εγκεφάλου είναι πολύτιμες, ώστε να αποκλείσουν οποιαδήποτε βλάβη του εγκεφάλου

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    • Ψυχιατρική εξέταση 
    • Ψυχολογικές δοκιμασίες 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS 

    • Το μεγαλύτερο μέρος της θεραπείας γίνεται σε εξωνοσοκομειακή βάση 
    • Σε περίπτωση κρίσης, όπως αν ένας ασθενής έχει τάσεις αυτοκτονίας ή είναι δυσλειτουργικός με δραστηριότητες της καθημερινής ζωής, ενδείκνυται εισαγωγή σε πρόγραμμα εντατικής φροντίδας νοσοκομείου σε ψυχιατρική μονάδα

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    • Όπως υποδεικνύεται από τη φυσική κατάσταση του ασθενούς, η θεραπεία περιλαμβάνει ατομική ψυχοθεραπεία, ύπνωση και ναρκοθεραπεία και θεραπεία συμπεριφοράς 
    • Η κριτική παρέμβαση σύντομα μετά το τραυματικό γεγονός είναι πολύτιμη για την άμεση διαταραχή και μπορεί να προλάβει την ανάπτυξη ενός χρόνιου ή καθυστερημένου τύπου του συνδρόμου μεταραυματικού stress
    • Ασκήσεις χαλάρωσης για να βοηθήσουν στη μείωση του άγχους και να βελτιώσουν τον ύπνο, βρέθηκαν ότι είναι πολύ βοηθητικές 

    2797638 an overview of ptsd symptoms 5ae723971d6404003665ce0c

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    • Όπως υποδεικνύεται από τη φυσική κατάσταση του ασθενούς 
    • Η αποκατάσταση του φυσιολογικού ύπνου τη νύχτα είναι βασική σε περιπτώσεις αϋπνίας 

    ΔΙΑΙΤΑ

    Όχι ειδική δίαιτα

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    Τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά:

    • Δοξεπίνη 50-150 mg/ημέρα
    • Νορτριπτυλίνη 30-100 mg/ημέρα
    • Ιμιπραμίνη 50-300 mg/ημέρα
    • Δεσυπραμίνη 50-300 mg/ημέρα
    • Αμιτριπτυλίνη 50-300 mg/ημέρα
    • Τριμιπραμίνη 50-300 mg/ημέρα
    • Προτρυπτιλίνη 15-60 mg/ημέρα
    • Αμοξαπίνη 50-300 mg/ημέρα
    • Ναπροτυλίνη 80-225 mg/ημέρα (αυξημένος κίνδυνος σπασμών με μεγαλύτερες δόσεις)

    Αναστολείς της μονοαμινοξειδάσης (ΜΑΟ):

    • Φαινελζίνη 45-75 mg/ημέρα είναι χρήσιμη ειδικά σε ασθενείς με PTSD με προσβολές πανικού 

    Άλλα:

    • Τραζοδόνη 100-400 mg/ημέρα, χορηγούμενα κυρίως την ώρα του ύπνου είναι βοηθητικά σε ασθενείς με αϋπνία 
    • Μικρές δόσεις νευροληπτικών είναι βοηθητικές για κάποιους ασθενείς επιλεκτικά
    • Οι βενζοδιαζεπίνες πρέπει να χρησιμοποιούνται εκλεκτικά και με προσοχή 
    • Η προπρανολόνη και η κλονιδίνη έχουν χρησιμοποιηθεί με περιορισμένα αποτελέσματα

    Αντενδείξεις:

    • Αλλεργικές αντιδράσεις σε συγκεκριμένα φάρμακα
    • Χορήγηση με προσοχή σε αλκοολικούς ασθενείς με φτωχές λειτουργίες του ήπατος 

    Προφυλάξεις:

    • Μην αναμειγνύετε τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά με αναστολείς της ΜΑΟ
    • Μακροχρόνια χρήση βενζοδιαζεπινών μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη αντοχή και εξάρτηση από το φάρμακο

    Σημαντικές πιθανές αλληλεπιδράσεις:

    Οι αναστολείς της ΜΑΟ μπορεί να αλληλεπιδράσουν με άλλα αντικαταθλιπτικά, συμπαθητικομιμητικά, όπως η ψευδοεφεδρίνη και οποιαδήποτε τροφή με τυραμίνη ή τα προδρομα μόρια της

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    • Η κλομιπραμίνη 75-250 mg/ημέρα σε ασθενείς με ψυχαναγκαστικά καταναγκαστικά συμπτώματα, έχει βοηθήσει σε ορισμένες περιπτώσεις 
    • Επιλεκτικοί αναστολείς της επαναπρόσληψης σεροτονίνης όπως η φλοιοξενίνη 20-80 mg/ημέρα, έχει βρεθεί ότι βοηθούν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις με καταθλιπτικά συμπτώματα
    • Η βουσπιρόνη 30-80 mg/ημέρα έχει βρεθεί ότι βοηθάει σε περιπτώσεις με σοβαρό άγχος 

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    Ψυχοθεραπεία τουλάχιστον μία ώρα την εβδομάδα είναι αναγκαία στην πρώτη φάση της θεραπείας 

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    Κριτική παρέμβαση αμέσως μετά το τραυματικό γεγονός, που περιλαμβάνει έντονη υποστήριξη και θεραπεία, μπορεί να προλάβει την ανάπτυξη του χρόνου ΔΜΤΣ αργότερα

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    • Αυτοκτονία 
    • Αυτοεπιβαλλόμενη βία σε αναπαράσταση του τραύματος 

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ STRESS

    Η έλλειψη της κριτικής παρέμβασης αμέσως μετά το τραύμα μπορεί να οδηγήσει στην εμμονή των συμπτωμάτων. Αν διαρκέσουν πάνω από 4-6 εβδομάδες, αναπτύσσεται οξύ ΔΜΤΣ. Αν τα συμπτώματα επιμένουν για πάνω από 6 μήνες, οι ασθενείς μπορεί να αναπτύξουν χρόνιο ΔΜΤΣ, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της δουλειάς τους, συζυγικούς καυγάδες, ολική ανικανότητα και επαναλαμβανόμενες και/ή μακροχρόνιες εισαγωγές στο νοσοκομείο με σοβαρή νοσηρότητα

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Διαταραχές προσωπικότητας, όπως μεταιχμιακή διαταραχή προσωπικότητας, κατάθλιψη, διαταραχή πανικού, αγχώδης διαταραχή και διασχιστικές διαταραχές 

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: Τα νέα παιδιά είναι ευάλωτα στην κακοποίηση και εγκατάλειψη και μπορεί να αναπτύξουν χρόνιο ΔΜΤΣ με αποτυχία να προοδεύσουν και να μεγαλώσουν με υγιή τρόπο

    Γηριατρικό: Οι ηλικιωμένοι έχουν λιγότερες πηγές κοινωνικής υποστήριξης και η προσαρμογή τους στο τραύμα είναι λιγότερο ελαστική. Επίσης είναι περισσότερο ευαίσθητοι στα φάρμακα και χρειάζονται προσαρμογή των δόσεων 

    ΚΥΗΣΗ

    Αποφύγετε τις ψυχοτρόπες ουσίες στο πρώτο τρίμηνο. Συγκεντρωθείτε στις τεχνικές μη φαρμακολογικής θεραπείας, όπως ψυχοθεραπεία, ύπνωση, θεραπεία χαλάρωσης 

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το νευρικό σύστημα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το νευρικό σύστημα

    7f236752 6c6e 45c4 805f 324d37cb7edd

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Κάνναβη και σύνδρομο μετατραυματικού στρες

    Κάνναβη και ινομυαλγία

    Πώς η κάνναβη θεραπεύει τον καρκίνο

    Οι θεραπευτικές δράσεις των ψυχεδελικών ουσιών

    Η νομιμοποίηση της ιατρικής κάνναβης θα προάγει την υγεία

    Ποιοι πρέπει να παίρνουν φαρμακευτική κάνναβη

    Η τεχνική της χαλαρωτικής αναπνοής

    Πώς η κάνναβη θεραπεύει τον καρκίνο

    Διαταραχή γενικευμένου άγχους

    Αντιμετώπιση του άγχους στον ογκολογικό ασθενή

    www.emedi.gr

     

  • Δρεπανοκυτταρική αναιμία Δρεπανοκυτταρική αναιμία

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη δρεπανοκυτταρική αναιμία

    Η δρεπανοκυτταρική αναιμία είναι μια χρόνια αιμοσφαιρινοπάθεια γενετικά μεταβιβαζόμενη, χαρακτηριζόμενη από μετρίως σοβαρή χρόνια αιμολυτική αναιμία, περιοδικά οξέα επεισόδια επώδυνων "κρίσεων" και αυξημένη ευπάθεια σε παρεμπίπτουσες νόσους, κυρίως, στρεπτοκοκκική πνευμονία. Η ετερόζυγη κατάσταση (Hb A/S) ονομάζεται στίγμα δρεπανοκυτταρικής αναιμίας και είναι, συνήθως, ασυμπτωματική, χωρίς αναιμία.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Αιμοποιητικό/Λεμφικό/Ανοσολογικό/Μυοσκελετικό

    Επικρατέστερη ηλικία: Όλες οι ηλικίες

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες = Γυναίκες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    • Συνήθως, ασυμπτωματική στους πρώτους μήνες της ζωής 
    • Μετά τους 6 πρώτους μήνες ζωής, τα πρώιμα συμπτώματα είναι ωχρότητα και συμμετρικό επώδυνο οίδημα των χεριών και των ποδιών (σύνδρομο χεριών - ποδιών)
    • Χρόνια αιμολυτική αναιμία
    • Επώδυνες "κρίσεις" στα οστά, αρθρώσεις, κοιλία, πλάτη και σπλάχνα
    • Υπίκτερος
    • Αυξημένη ευπάθεια σε λοιμώξεις κυρίως πνευμονοκοκκική σήψη και οστεομυελίτιδα από σαλμονέλλα
    • Λειτουργική ασπληνία
    • Καθυστερημένη σωματική/σεξουαλική ωρίμανση κυρίως στα αγόρια
    • Πολυσυστηματικές επιπλοκές, κυρίως, στην όψιμη παιδική ηλικία και στην εφηβεία

    ΑΙΤΙΑ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    • Σε μοριακό επίπεδο: Η Hb S παράγεται από την αντικατάσταση της βαλίνης από το γλουταμινικό οξύ στο 6ο αμινοξύ της β-αλυσίδας του μορίου της αιμοσφαιρίνης. Όταν αποξυγονώνεται, η Hb S πολυμερίζεται και σχηματίζει μακριές ράβδους (ραβδία) (ρίζες μπαμπού), οι οποίες μεταβάλλουν το σχήμα του ερυθρού αιμοσφαιρίου από αμφίκοιλο σε δρεπανιού
    • Σε κυτταρικό επίπεδο: Τα δρεπανοκύτταρα είναι άκαμπτα περίεργου σχήματος και η κυτταρική ακαμψία προκαλεί αυξημένη γλοιότητα αίματος, στάση και μηχανική έμφραξη των μικρών αρτηριολίων και τριχοειδών, που οδηγεί σε περιφερική ισχαιμία. Τα δρεπανοκύτταρα είναι επίσης περισσότερο εύθραυστα από το κανονικό και οδηγούν σε αιμόλυση του αίματος και καταστροφή του δικτυοενδοθηλιακού συστήματος
    • Σε κλινικό επίπεδο: Χρόνια αναιμία, μια ποικιλία "κρίσεων" λοιμώξεις
    1. Εμφρακτικές κρίσεις (επώδυνες κρίσεις): περισσότερο συνήθεις, ο πόνος προέρχεται από τη νέκρωση των ιστών δευτεροπαθώς σε αγγειακό έμφρακτο και υποξία των ιστών. Προοδευτική ανεπάρκεια οργάνων και οξεία καταστροφή ιστών προκύπτει από επαναλαμβανόμενα επεισόδια αγγειακών εμφράκτων 
    2. Απλαστική κρίση: Προσωρινή καταστολή της παραγωγής ερυθρών αιμοσφαιρίων από το μυελό των οστών από σοβαρή λοίμωξη 
    3. Αιμολυτική κρίση: Αυξημένη αιμόλυση, αυξημένη ευθραστότητα ερυθρών αιμοσφαιρίων ή/και μειωμένος χρόνος ζωής αιμοσφαιρίνης 
    4. Κρίσεις εγκλωβισμού: Σπληνική κατακράτηση αίματος (μόνο σε νήπια/μικρά παιδιά)
    5. Ευπάθεια στις λοιμώξεις: Διαταραχή/απουσία σπληνικής λειτουργίας, ελάττωμα στην εναλλακτική οδό ενεργοποίησης του συμπληρώματος

    Sickle Cell Anemia

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    Εμφρακτική κρίση:

    • Υποξία
    • Αφυδάτωση
    • Λοίμωξη
    • Πυρετός
    • Οξείδωση
    • Κρύο
    • Αναισθησία 
    • Επίπονη φυσική άσκηση

    Απλαστική κρίση:

    • Σοβαρές λοιμώξεις
    • Ανεπάρκεια φυλλικού οξέος

    Αιμολυτική κρίση:

    • Οξεία βακτηριακή λοίμωξη
    • Έκθεση σε οξειδωτικά φάρμακα

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    • Αναιμία: Άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες, π.χ. αιμοσφαιρινοπάθεια Hb SC, αιμοσφαιρινοπάθεια Hb C, δρεπανοκυτταρική β-θαλασσαιμία (μικροδρεπανοκυτταρική)
    • Επώδυνες κρίσεις: Άλλες αιτίες οξέος πόνου στα οστά στις αρθρώσεις και στην κοιλία. Αναζητήστε λοιμώξεις και άλλες αιτίες καθίζησης

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    • Ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης: κυριαρχεί Hb S, ποικίλο ποσό Hb F, όχι Hb Α (σε στίγμα δρεπανοκυτταρικής αναιμίας υπάρχουν και Hb Α και Hb S)
    • Δοκιμασίες ανίχνευσης: δοκιμασία αναγωγής μεταθειώδους νατρίου (δοκιμασία δρεπάνωσης), δοκιμασία "Sickledex"
    • Αναιμία: αιμοσφαιρίνη περίπου 8 gr/dl ερυθροκυτταρικοί δείκτες συνήθως φυσιολογικοί αλλά MCV > 75
    • Δικτυοερυθροκυττάρωση 10-20%
    • Λευκοκυττάρωση: ουδετερόφιλα φυσιολογικά σε απουσία λοίμωξης 
    • Θρομβοκυττάρωση 
    • Περιφερικό επίχρισμα (πλακάκι): λίγα δρεπανοερυθροκύτταρα, πολυχρωματοφιλία, εμπύρηνα ερυθρά αιμοσφαίρια
    • Χολερυθρίνη ορού: ελαφρά αυξημένη (2-4 mg/dl) υψηλό ουροχολινογόνο ούρων/κοπράνων 
    • ΤΚΕ: χαμηλή 
    • LDH ορού: υψηλή 
    • Δεν υπάρχει απτοσφαιρίνη

    Doctors Explain the Causes and Signs of Sickle Cell Anemia 1600x900

    Διαταραχές που μπορεί να μεταβάλλουν τα ευρήματα:

    • Λοίμωξη
    • Άλλες αναιμίες (π.χ. έλλειψη σιδήρου)

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    • Ποικίλουν εξαρτώμενα από τον τύπο
    • Υποξία/έμφρακτο σε ποικίλα όργανα

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    • Σπινθηρογράφημα οστών (για αποκλεισμό οστεομυελίτιδα)
    • ΑΤ/ΜΤ (για αποκλεισμό αγγειακού επεισοδίου)

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ 

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    • Σε εξωνοσοκομειακό ασθενή, πρέπει να περιλαμβάνει εκτίμηση της ανάπτυξης τακτικές ανοσοποιήσεις και εμβόλιο για πνευμονιόκοκκο, έλεγχο όρασης, ακοής και τακτική οδοντιατρική φροντίδα
    • Απαιτείται εισαγωγή στο νοσοκομείο για τις περισσότερες κρίσεις και επιπλοκές

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    • Λοιμώξεις/πυρετός - άμεση θεραπεία με αντιβιοτικά
    • Ελαχιστοποίηση των παραγόντων που ευνοούν τη δρεπάνωση 
    • Επώδυνες κρίσεις - ενυδάτωση (2 Χ υγρά συντήρησης), αναλγητικά (ναρκωτικά και μη ναρκωτικά)
    • Απαιτείται μετάγγιση στις απλαστικές κρίσεις, στις σοβαρές επιπλοκές (π.χ. αγγειακά επεισόδια καρδιάς - εγκεφάλου πριν το χειρουργείο και σε υποτροπιάζουσες επώδυνες κρίσεις που εξασθενίζουν τον άρρωστο)

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    • Κλινήρης στις κρίσεις, αλλιώς επίπεδο δραστηριότητας όσο είναι ανεκτό 
    • Η δραστηριότητα μπορεί να είναι κάπως περιορισμένη εξαιτίας της χρόνιας αναιμίας και της φτωχής μυϊκής ανάπτυξης

    ΔΙΑΙΤΑ

    Καλά ισορροπημένη δίαιτα με συμπλήρωμα φυλλικού οξέος

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ

    • Οδηγίες για άμεση αντιμετώπιση του πυρετού, των λοιμώξεων, του πόνου και ειδικών επιπλοκών πρέπει να ανακεφαλαιώνονται σε κάθε επίσκεψη 
    • Ζωτική σημασία της διατήρησης καλής ενυδάτωσης 
    • Διδάξτε πρώιμη αναγνώριση των πιθανών επιπλοκών, κυρίως εκπαίδευση σχετικά με τον πριαπισμό
    • Γενετική συμβουλή

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    • Επώδυνες κρίσεις (ελαφρές - εξωνοσοκομειακός ασθενής) - ναρκωτικά παρεντερικά (μορφίνη, Demerol) σε καθορισμένο πρόγραμμα, σταδιακά χαμηλότερη δόση και αντικατάσταση με φάρμακα από το στόμα το συντομότερο δυνατό (ακαιταμινοφαίνη/κωδεΐνη, ιβουπροφένη). Διορθώστε την αφυδάτωση και οξείδωση 
    • Λοιμώξεις - πριν τα αποτελέσματα των καλλιεργειών, δώστε αντιβιοτικά που καλύπτουν τον πνευμονιόκοκκο και τον αιμόφιλο ινφλουέντσας
    • Πενικιλλίνη προφυλακτικά - είναι αμφιλεγόμενη, αλλά συχνά συνιστάται

    Προφυλάξεις: Αποφύγετε τις υψηλές δόσεις οιστρογονικών αντισυλληπτικών από το στόμα

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ

    • Η συχνότητα καθορίζεται από τον αριθμό/σοβαρότητα των κρίσεων και των επιπλοκών 
    • Πρώιμη αναγνώριση, πρώιμη θεραπεία των λοιμώξεων. Γονείς/ασθενείς πρέπει να έχουν, οδηγία, ότι θερμοκρασία 101 βαθμών F ή περισσότερο απαιτεί άμεση ιατρική προσοχή 
    • Όλοι οι εμπύρετοι ασθενείς απαιτούν καλλιέργειες (αίματος/ούρων), ακτινογραφία θώρακος, γενική αίματος/Δικτυοερυθροκύτταρα
    • Σε ασθενείς που υφίστανται χρόνιες μεταγγίσεις εξετάστε για ηπατίτιδα και αιμοσιδήρωση

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    Αποφύγετε καταστάσεις που επιταχύνουν τη δρεπάνωση (υποξία, αφυδάτωση, κρύο, λοίμωξη, πυρετό, οξείδωση, αναισθησία) 

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    • Οστικό έμφρακτο 
    • Άσηπτη νέκρωση μηριαίας κεφαλής 
    • Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο με νευρολογικό υπόλειμμα
    • Καρδιακή διόγκωση 
    • Χολολιθίαση/μη φυσιολογική λειτουργία ήπατος 
    • Άτονα έλκη ποδιών 
    • Πριαπισμός 
    • Αιματουρία/Υποσθενουρία
    • Αμφιβληστροειδοπάθεια 
    • Οξύ θωρακικό σύνδρομο (λοίμωξη ή εμβολή) που οδηγεί σε χρόνια πνευμονοπάθεια 
    • Λοιμώξεις (πνευμονία, οστεομυελίτιδα, μηνιγγίτιδα, πυελονεφρίτιδα με αυξημένη πιθανότητα σηψαιμίας σε καθεμία από τις παραπάνω)
    • Αιμοσιδήρωση δευτεροπαθής (2%) σε πολλαπλές μεταγγίσεις 

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

    Η αναιμία είναι εφ' όρου ζωής. Στη 2η δεκαετία οι κρίσεις ελαττώνονται, αλλά οι επιπλοκές είναι συχνότερες. Μερικοί ασθενείς πεθαίνουν από αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια ή σήψη. Οι περισσότεροι ασθενείς ζουν έως την πρώιμη μέση ηλικία, λίγοι ζουν περισσότερο από 50 έτη. Συνήθη αίτια θανάτου είναι οι λοιμώξεις, η θρόμβωση, η πνευμονική εμβολή ή η νεφρική ανεπάρκεια

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    • Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις χρόνιας νόσου, κυρίως χαμηλή αυτοεκτίμηση, κατάθλιψη και εξάρτηση. Μπορεί να χρειαστεί συμβουλή, καθοδήγηση και/ή επαγγελματική εκπαίδευση 

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό:

    • Κρίσεις εγκλωβισμού και σύνδρομο χεριού - ποδιού βρίσκονται μόνο σε νήπια/μικρά παιδιά
    • Λειτουργική ασπληνία στην όψιμη παιδική ηλικία

    Εφηβεία/νεαροί ενήλικες:

    • Η συχνότητα επιπλοκών και δευτεροπαθών καταστροφών οργάνων/ιστών αυξάνουν με την ηλικία
    • Ψυχολογικές επιπλοκές συμπεριλαμβανομένων προβλημάτων εικόνας σώματος και σεξουαλικής ταυτότητας, διακεκομμένης σχολικής/επαγγελματικής εκπαίδευσης, περιορισμός δραστηριοτήτων, στίγμα χρόνιας νόσου, χαμηλή αυτοεκτίμηση, φόβος για το μέλλον  

    Κύηση:

    • Συνήθως επιλεγμένη και υψηλού κινδύνου, κυρίως στο 3ο τρίμηνο και τον τοκετό 
    • Οι επιπλοκές συμπεριλαμβάνουν αυξημένο αριθμό/σοβαρότητα κρίσεων, τοξιναιμία, λοίμωξη, πνευμονικό έμφρακτο, φλεβίτιδα
    • Εμβρυϊκή θνησιμότητα 35-40%, αποβολές/θνησιγενή, προωρότητα
    • Προφυλακτική μερική αφαιμαξομετάγγιση στο 3ο τρίμηνο ελαττώνει τη μητρική νοσηρότητα και την εμβρυϊκή θνησιμότητα

    Risk Factors for Sickle Cell Anemia 12

    Διαβάστε, επίσης,

    Χρήσιμες πληροφορίες για την ελονοσία

    Η νόσος της αιμοσφαιρίνης C

    Θαλασσαιμία

    Μάθετε να αξιολογείτε τη γενική αίματος

    Μήπως έχετε αναιμία;

    Μάθετε να αξιολογείτε τη γενική αίματος

    Χρήσιμες πληροφορίες για τα γενετικά τεστ

    Δεφερασιρόξη για τη μεσογειακή αναιμία

    Τι είναι η αποσιδήρωση

    Αιμολυτική αναιμία

    Γιατί κάποιος παθαίνει χολολιθίαση

    Πώς θα καταλάβετε ότι έχετε αναιμία;

    Σωμάτια Howell-Jolly

    Τι είναι η μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία

    Δρεπανοκυτταρικά Σύνδρομα

    Λοιμώξεις από πνευμονιόκοκκο

    Αιτιολογημένη ιατρική γνωμάτευση χορήγησης εμβολίου κατά του πνευμονιόκοκκου

    Ελονοσία

    Αιμοχρωμάτωση

    Ίκτερος

    www.emedi.gr

     

  • Χρήσιμες πληροφορίες για την ελονοσία Χρήσιμες πληροφορίες για την ελονοσία

    H ελονοσία

    Η ελονοσία είναι μια οξεία ή/και χρόνια, πρωτοζωική λοίμωξη που μεταδίδεται στους ανθρώπους από τους ανωφελείς κώνωπες.

    Υπάρχουν τέσσερα πλασμώδια που προκαλούν λοίμωξη στον άνθρωπο: πλασμώδιο falciparum, πλασμώδιο vivax, πλασμώδιο malariae, και πλασμώδιο ovale.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Αιμοποιητικό/Λεμφικό/Ανοσοποιητικό

    Επικρατέστερη ηλικία: Όλες οι ηλικίες 

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες = Γυναίκες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    • Ρίγη
    • Πυρετός
    • Αιμόλυση
    • Λοίμωξη από P. falciparum (γνωστή και ως κακοήθης τριταίος πυρετός) - δεν εμφανίζει περιοδικότητα σε μη ανοσοποιημένα άτομα. Ο ασθενής μπορεί να έχει επίμονο πυρετό και, επί μαζικής παρασιταιμίας, να εμφανίσει σοβαρές επιπλοκές όπως νεφρική ανεπάρκεια, προσβολή του ΚΝΣ, γαστρεντερίτιδα, αναιμία και θρομβοπενία. Είναι η μόνη λοίμωξη που μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο 
    • Λοίμωξη από P. malariae (γνωστή και ως τεταρταίος πυρετός) - ο ασθενής εμφανίζει προσβολές κάθε 72 ώρες. Η νόσος μπορεί να γίνει χρόνια. Ασθενείς με χρόνια λοίμωξη από P. malariae μπορεί να εμφανίσουν νεφρωσικό σύνδρομο
    • Λόιμωξη από P. vivax (καλοήθης τριταίος) και από P. ovale - ο ασθενής εμφανίζει προσβολές κάθε 48 ώρες
    • Σπληνομεγαλία ανευρίσκεται σε ασθενείς με χρόνια νόσο

    ΑΙΤΙΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    Δήγμα μολυσμένου ανωφελούς κώνωπα ή μετάγγιση μολυσμένου αίματος 

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    Ταξίδι ή/και διαμονή σε περιοχή όπου ενδημεί η νόσος 

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

    • Η βαριά λοίμωξη από P. falciparum μπορεί να εκδηλωθεί με συμπτώματα και σημεία ενδεικτικά οξείας ηπατίτιδας, οξείας αιμολυτικής αναιμίας, οξέος διαρροϊκού συνδρόμου, αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, πνευμονίας και οξείας ιογενούς λοίμωξης
    • Η χρόνια λοίμωξη πρέπει να διαφοροδιαγνωσθεί από άλλα τροπικά αίτια σπληνομεγαλίας και δυσκρασιών αίματος

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    • Αναιμία
    • Λευκοπενία
    • Θρομβοπενία
    • Ανύψωση της αμινοτρανσφεράσης της αλανίνης (ALT) και της ασπαρτικής αμινοτρασφεράσης (AST)
    • Αύξηση της χολερυθρίνης, άμεσης και έμμεσης
    • Ελάττωση της λευκωματίνης

    Φάρμακα που μπορεί να μεταβάλλουν τα ευρήματα:

    Τα ανθελονοσιακά φάρμακα μπορεί να ελαττώσουν την παρασιταιμία

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    • Η ελονοσία προκαλεί αιμόλυση 
    • Σε λοίμωξη από P. falciparum, η αυξημένη συγκολητικότητα των προσβεβλημένων κυττάρων, προκαλεί απόφραξη των αρτηριολίων και των τριχοειδών 
    • Οίδημα, εντοπισμένες αιμορραγίες και παρουσία χρωστικής της ελονοσίας είναι συχνά ευρήματα

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

    Επίχρισμα περιφερικού αίματος, έμμεσος ανοσοφθορισμός (IFA), ELISA, ανίχνευση και καταγραφή της αλληλουχίας του DNA

    file 20190210 174861 1qo6xfh

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    Επίχρισμα περιφερικού αίματος για την ανεύρεση των παρασίτων 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    Εισαγωγή στο νοσοκομείο για τους περισσότερους μη ανοσοποιημένους ασθενείς με λοίμωξη από P. falciparum. Εξωνοσοκομειακή αντιμετώπιση για τους υπόλοιπους, εκτός από τη φάση της οξείας νόσησης 

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    Σε βαριές περιπτώσεις, προσοχή για επιπλοκές όπως, βαριά αναιμία και νεφρική ανεπάρκεια 

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    Από τη στιγμή που ο πυρετός θα ελεγχθεί, ο ασθενής μπορεί να αναλάβει πλήρη δραστηριότητα

    ΔΙΑΙΤΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    Χωρίς περιορισμούς σε ήπιες περιπτώσεις. Σε βαριές μορφές, χορηγείστε ότι μπορεί να δεχθεί ο ασθενής 

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΕΛΟΝΟΣΙΑ

    Πρόληψη μελλοντικής έκθεσης. Τα προληπτικά μέτρα περιλαμβάνουν την αποφυγή δηγμάτων από κώνωπες και την ανθελονοσιακή χημειοπροφύλαξη

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    Για ελονοσία εκτός από την περίπτωση λοίμωξης από P. falciparum ανθεκτικό στη χλωροκίνη:

    • Από του στόματος αγωγή - φωσφορική χλωροκίνη: δόση ενηλίκων - 600 mg δόση εφόδου (1 gm) ακολουθούμενη από 300 mg σε 6 ώρες και, στη συνέχεια 300 mg ημερησίως για 2 ημέρες. Δόση παιδιών - δόση εφόδου 10 mg/kg (μέγιστο 500 mg) ακολουθούμενη από το μισό της προηγούμενης δόσης σε 6 ώρες και ημερησίως για 2 ημέρες 
    • Παρεντερική αγωγή - κινιδίνη ή κινίνη ΕΦ 
    • Δόση ενηλίκων - 10 mg/Kg σε 300 ml φυσιολογικού αλατούχου ορού ΕΦ, χορηγούμενα μέσα σε διάστημα 2-4 ωρών. Επανάληψη κάθε 8 ώρες, μέχρι να καταστεί δυνατή η έναρξη από του στόματος αγωγής (μέγιστο 1,8 gr/ημέρα)
    • Δόση παιδιών - 25 mg/Kg/ημέρα σε φυσιολογικό αλατούχο ορό, διαιρεμένα σε 3 δόσεις, χορηγούμενα ΕΦ μέσα σε διάστημα 2-4 ωρών. Επανάληψη κάθε 8 ώρες, μέχρι να καταστεί δυνατή η έναρξη από του στόματος αγωγής (μέγιστο 1,8 gr/ημέρα)

    Για ελονοσία από P. falciparum ανθεκτικό στη χλωροκίνη:

    • Αγωγή από του στόματος - θειϊκή κινίνη συν πυριμεθαμίνη - σουλφαδιαζίνη
    • Δόση ενηλίκων - Θεϊκή κινίνη 650 mg, τρεις φορές την ημέρα για 3-7 ημέρες. Η πυριμεθαμίνη - σουλφαδιαζίνη κυκλοφορεί ως συνδυασμός συγκεκριμένης δοσολογίας (Fansidar - 25 mg π./500 mg σ.) 2-3 χάπια σε μία δόση 
    • Δόση παιδιών - θειϊκή κινίνη 25 mg/Kg/ημέρα διαιρεμένα σε 3 δόσεις, για 3 ημέρες
    • Πυριμεθαμίνη - σουλφαδιαζίνη για παιδιά < 4 ετών 1/2 χάπι, 4-8 ετών 1 χάπι, 8-12 ετών 2 χάπια
    • Παρεντερική αγωγή - κινιδίνη ή κινίνη ΕΦ
    • Δόση ενηλίκων - 10 mg/Kg σε 300 ml φυσιολογικού αλατούχου ορού ΕΦ, χορηγούμενα μέσα σε διάστημα 2-4 ωρών. Επανάληψη κάθε 8 ώρες, μέχρι να καταστεί δυνατή η έναρξη από του στόματος αγωγής (μέγιστο 1,8 gr/ημέρα)
    • Δόση παιδιών - 25 mg/Kg/ημέρα σε φυσιολογικό αλατούχο ορό, διαιρεμένα σε 3 δόσεις, χορηγούμενα ΕΦ μέσα σε διάστημα 2-4 ωρών. Επανάληψη κάθε 8 ώρες, μέχρι να καταστεί δυνατή η έναρξη από του στόματος αγωγής (μέγιστο 1,8 gr/ημέρα)

    Για λοίμωξη από P. vivax ή P. ovale - για την πρόληψη υποτροπής:

    • Φωσφορική πριμακίνη (μπορεί να χορηγηθεί συγχρόνως ή μετά την προαναφερθείσα ανθελονοσιακή αγωγή):
    • Δόση ενηλίκων - 15 mg per os σε ημερήσια βάση για 14 ημέρες ή 45 mg σε εβδομαδιαία βάση για 8 εβδομάδες 
    • Δόση παιδιών - 0,3 mg/Kg/ημέρα για 14 ημέρες ή 0,9 σε εβδομαδιαία βάση για 8 εβδομάδες
    • Προσοχή - σε ασθενείς με ανεπάρκεια της G-6-PD, η χορήγηση πριμακίνης μπορεί να προκαλέσει αιμόλυση

    nopparit 696x392

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    Για P. falciparum ανθεκτικό στη χλωροκίνη - κινιδίνη συν τετρακυκλίνη. Μεφλοκίνη

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΕΛΟΝΟΣΙΑ

    Παρακολούθηση για υποτροπή των κλινικών συμπτωμάτων 

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    • Χορήγηση ανθελονοσιακών προφυλακτικών φαρμάκων σε περίπτωση ταξιδιού σε περιοχές όπου ενδημεί η νόσος 

    Φωσφορική χλωροκίνη per os (χημειοπροφύλαξη για όλα τα είδη εκτός από το ανθεκτικό στη χλωροκίνη P. falciparum):

    • Δόση ενηλικών - 300 mg μια φορά την εβδομάδα. Αρχίστε 2 εβδομάδες πριν από την άφιξη (σε ενδημική περιοχή) και συνεχίστε μέχρι και 4-6 εβδομάδες μετά την απομάκρυνση από αυτήν 
    • Δόση παιδιών - 5 mg/Kg κάθε εβδομάδα. Ισχύουν τα ίδια με τους ενήλικες. Μέγιστη δόση τα 300 mg

    Μεφλοκίνη per os (χημειοπροφύλαξη για ανθεκτικό στη χλωροκίνη P. falciparum):

    • Δόση ενηλίκων - 250 mg (1 χάπι) την εβδομάδα. Αρχίστε 1 εβδομάδα προ της άφιξης σε ενδημική περιοχή και συνεχίστε για 4 εβδομάδες μετά την απομάκρυνση από αυτήν 
    • Δόση παιδιών - 15-19 Kg, 1/4 χαπιού. 20-30 Kg 1/2 χαπιού. 31-45 Kg/ 3/4 χαπιού. Άνω των 45 Kg, 1 χάπι. Πρόγραμμα ίδιο μ' αυτό των ενηλίκων 
    • Ασθενείς με δρεπανοκυτταρική αναιμία ή στίγμα δρεπανοκυτταρικής αναιμίας, ανεπάρκεια G-6-PD και κληρονομική ελλειποκυττάρωση, μπορεί να έχουν μία μορφή προστασίας κατά της βαριάς λοίμωξης από P. falciparum. Ασθενείς με τύπο αίματος Duffy-αρνητικό, είναι ανθεκτικοί σε λοίμωξη από P. vivax

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    • P. falciparum - αν δεν αντιμετωπισθεί έγκαιρα, μπορεί να αναπτυχθεί εγκεφαλική ελονοσία, οξεία νεφρική ανεπάρκεια, οξεία γαστρεντερίτιδα, πνευμονικό οίδημα, μαζική αιμόλυση και ρήξη του σπλήνα. Ο θάνατος από ελονοσία, ουσιαστικά, προέρχεται μόνο από λοίμωξη από P. falciparum
    • P. malariae - σε ασθενείς με χρόνια λοίμωξη μπορεί να αναπτυχθεί νεφρωσικό σύνδρομο 
    • Άλλες επιπλοκές - σπασμοί, ανουρία, παραλήρημα, δυσεντερία, ψυχρή ελονοσία, ικτερικός αιμοσφαιρινουρικός πυρετός, υπερπυρεξία

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

    Μόνο η λοίμωξη από P. falciparum μπορεί να έχει κακή πρόγνωση και υψηλή θνητότητα, αν δεν θεραπευθεί έγκαιρα. Αν όμως, διαγνωσθεί νωρίς και αντιμετωπισθεί σωστά, η πρόγνωση είναι άριστη

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Γηριατρικό: Χειρότερη εξέλιξη σε αυτούς τους ασθενείς

    ΚΥΗΣΗ

    Η χορήγηση των περισσότερων ανθελονοσιακών φαρμάκων αντενδείκνυται κατά τη διάρκεια της κύησης 

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τις λοιμώξεις

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για τις λοιμώξεις 

    cual es la cura para la malaria y en que ano estaria disponible 786490

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Η νόσος της αιμοσφαιρίνης C

    Δήγματα και κεντρίσματα εντόμων

    Χλωροκίνη

    Αντικαρκινική και αντιπαρασιτική θεραπεία Clark

    Πυριμεθαμίνη

    Η ελονοσία θεραπεύει τον καρκίνο

    Η αρτεμισία στην θεραπεία της ελονοσίας και του καρκίνου

    Που κάνει καλό η αψιθιά

    Ρυθμιστικοί μηχανισμοί της απόπτωσης

    Τα καρκινικά μονοπάτια της απόπτωσης

    Μοριακή διατροφή

    Οι τεχνικές εξατομικευμένης θεραπείας του καρκίνου

    Τα πικρά θεραπεύουν τον καρκίνο

    Η σχιστοσωμίαση

    Αψιθιά

    Φυτό της Κρήτης που θεραπεύει τον καρκίνο σε 12 ώρες

    Ελονοσία

    Διφθερίτιδα

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη διφθερίτιδα

    www.emedi.gr

     

  • Χρήσιμες πληροφορίες για την εκκολπωματική νόσο Χρήσιμες πληροφορίες για την εκκολπωματική νόσο

    H εκκολπωματική νόσος

    Εκκολπωμάτωση του παχέος εντέρου και οι ποικίλες κλινικές της συνέπειες.

    Θεωρείται ότι αποτελεί νόσο των Δυτικών κοινωνιών λόγω ελλείψεων, κύρια διατροφικών 

    • Εκκολπώματα του παχέος εντέρου: κήλη του εντερικού βλεννογόνου διαμέσου της μυϊκής στιβάδας, συνήθως στη θέση εισόδου κάποιας διατιτραίνουσας αρτηρίας, που βρίσκεται μεταξύ των δύο πετάλων του ορογόνου στο μεσεντερικό χείλος. Είναι πιο συνηθισμένα στο σμιγμοειδές και στο περιφερικό παχύ έντερο και ο αριθμός τους αυξάνεται με την ηλικία
    • Εκκολπωματίτιδα: απόστημα  ή περιεκκολπωματική φλεγμονή που αρχίζει από τη ρήξη μικροσκοπικού αποστήματος του βλεννογόνου μέσα στο μεσεντέριο. Οι φλεγμονές αυτές μπορεί να εξελιχθούν σε συρίγγιο με το ουρογεννητικό σύστημα, να προκαλέσουν αποφρακτικά φαινόμενα ή να υποχωρήσουν αυτόματα. Αναπτύσσεται στο 5% περίπου των ατόμων που έχουν εκκολπώματα κάθε χρόνο. Κατά τη διάρκεια της ζωής τους, περίπου οι μισοί από τους ασθενείς που πάσχουν από εκκολπωμάτωση, αναπτύσσουν φλεγμονή.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Γαστρεντερικό

    Επικρατέστερη ηλικία: Σπάνια πριν τα 40, πιο συνηθισμένη κατά την 6η-8η δεκαετία

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες = Γυναίκες 

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    Εκκολπωμάτωση

    • Μόνο το 10-25% των ατόμων που έχουν εκκολπώματα θα αναπτύξουν συμπτώματα (πιθανή συσχέτιση με συνυπάρχουσα ερεθιστική εντερική νόσο)
    • Πόνος - λόγω τάσης του εντερικού τοιχώματος, κύρια στον αριστερό λαγόνιο βόθρο, επιδεινώνεται με τη λήψη τροφής και υποχωρεί κάπως με τη διέλευση του περιεχομένου και τις εντερικές κινήσεις
    • Διάρροια ή δυσκοιλιότητα
    • Ψηλαφητή μάζα στον αριστερό λαγόνιο βόθρο, τεταμένη και ευαίσθητη
    • Η κοιλιά μπορεί να είναι μετεωρισμένη και να παρουσιάζει τυμπανισμό
    • Συνήθως, δεν υπάρχουν σημεία περιτοναϊκής φλεγμονής 
    • Μέλαινα και αιματοχεσία αν αιμορραγήσουν τα εκκολπώματα

    Εκκολπωματίτιδα

    • Πόνος - απότομης έναρξης, συνήθως, εντοπισμένος στο αριστερό κάτω τεταρτημόριο της κοιλιάς. Συνήθως, σχετίζεται με ευαισθησία στην ίδια περιοχή 
    • Πυρετός και ρίγη καθώς αυξάνει η σοβαρότητα
    • Ανορεξία, ναυτία, έμετοι 
    • Δυσκοιλιότητα ή διάρροια
    • Παλίνδρομη ευαισθησία, ακούσια σύσπαση, σανιδοειδής σύσπαση 
    • Ψηλαφητή μάζα - ευαίσθητη, σκληρή σταθερή
    • Η κοιλιά μπορεί να είναι μετεωρισμένη και να παρουσιάζει τυμπανισμό
    • Μείωση εντερικών ήχων ή αύξηση αν συμβεί απόφραξη 
    • Δυσουρία, συχνουρία, αν επιπλακεί και η κύστη
    • Πνευματουρία, κοπρανουρία αν αναπτυχθεί εντεροκυστικό συρίγγιο
    • Η εξέταση από το ορθό μπορεί να δείξει ευαισθησία, σκληρία ή μάζα στον δουγλάσειο

    Diverticulosis Singapore

    ΑΙΤΙΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Τα αίτια είναι υποθετικά και όχι αποδεδειγμένα 
    • Διαταραχές της εντερικής κινητικότητας και αυξημένη ενδοαυλική πίεση, μερική διάταση του εντέρου μπορεί να συμβεί από πολύ μικρό όγκο κοπράνων
    • Διαμερισματοποίηση του εντέρου - μη προωθητικές συσπάσεις που δημιουργούν μικρά διαμερίσματα του εντερικού αυλού με μεγάλη πίεση στο εσωτερικό τους
    • Δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε ίνες - αυξάνει τη διαμερισματοποίηση και προκαλεί υψηλότερες ενδοαυλιακές πιέσεις 
    • Ελλείματα στην ισχύ του εντερικού τοιχώματος 
    • Τα αίτια αιμορραγίας από τα εκκολπώματα είναι ασαφή και δεν σχετίζονται με εκκολπωματίτιδα, τα εκκολπώματα του δεξιού εντέρου, παρ' ότι είναι λιγότερο συχνά, ευθύνονται για το 50% όλων των αιμορραγιών από εκκολπώματα

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Ηλικία μεγαλύτερη των 40 ετών 
    • Δίαιτα με χαμηλό στερεό υπόλειμμα
    • Ιστορικό εκκολπωματίτιδας

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου 
    • Δυσανεξία στη λακτόζη
    • Καρκίνος αριστερού παχέος εντέρου
    • Ελκώδης κολίτιδα, νόσος του Crohn
    • Αγγειοδυσπλασία (για αιμορραγία από το ορθό) 
    • Ισχαιμική ή μικροβιακή κολίτιδα
    • Σκωληκοειδίτιδα
    • Άλλες αιμορραγικές και γυναικολογικές διαταραχές 

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Λευκά αιμοσφαίρια, φυσιολογικά στην εκκολπωμάτωση, αυξημένα με πολυμορφωπυρηνικό τύπο και άωρες μορφές στην εκκολπωματίτιδα 
    • Χαμηλή αιμοσφαιρίνη αν στα συμπτώματα περιλαμβάνεται αιμορραγία
    • Αυξημένη ταχύτητα καθίζησης στην εκκολπωματίτιδα
    • Η εξέταση των ούρων μπορεί να δείξει λευκοκυτταρικούς ή ερυθροκυτταρικούς κυλίνδρους 
    • Ουροκαλλιέργεια - επίμονη λοίμωξη σε περίπτωση συριγγίου
    • Αιμοκαλλιέργεια - θετική σε εκκολπωματίτιδα που έχει εξελιχθεί σε γενικευμένη περιτονίτιδα

    Φάρμακα που μπορεί να μεταβάλλουν τα ευρήματα:

    • Στερεοειδή
    • Άλλα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα

    Διαταραχές που μπορεί να μεταβάλλουν τα ευρήματα:

    • Ηλικιωμένοι ασθενείς 
    • Λεμφώματα ή άλλες καταστάσεις που προκαλούν ανοσοκαταστολή 
    • Σοβαρός υποσιτισμός 

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Προεκκολπωματικό στάδιο - μυόχωση (λέπτυνση της κυκλοτερούς μυϊκής στιβάδας, βράχυνση της κολικής ταινίας, στένωση του αυλού )
    • Πολλαπλά εκκολπώματα - σπαστικό έντερο, εκκολπωμάτωση, απλή μαλακής σύστασης εκκολπωμάτωση δεξιού παχέος εντέρου 
    • Στερεά εκκολπώματα - γιγάντια εκκολπώματα σιγμοειδούς
    • Εκκολπωματίτιδα - φλεγμονή, νέκρωση, διάτρηση
    • Εκκολπωματίτιδα, πρώιμο στάδιο - ρήξη βλεννογόνου αποστήματος στο μεσεντέριο. Δεν ξεκινάει με απόφραξη του αυχένα όπως η σκωληκοειδίτιδα 

    Diverticulitis

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Σπινθηρογράφημα με χρήση ερυθρών σημασμένων με τεχνήτιο 99m για την ανίχνευση αιμορραγίας (χρησιμοποιείται σπάνια) και/ή αγγειογραφία. Καλύτερα να ΜΗ γίνονται
    • Λευκοκύτταρα σημασμένα με γάλλιο ή ίνδιο για τον εντοπισμό αποστημάτων (χρησιμοποιείται σπάνια). Καλύτερα να ΜΗ γίνεται

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Απλή ακτινογραφία κοιλίας σε όρθια θέση και σε κατάκλιση, είναι χρήσιμη για τη διάγνωση περιτονίτιδας ή διάτρησης 
    • Βαριούχος υποκλυσμός - αποτελεί την καλύτερη μέθοδο για τη διάγνωση της εκκολπωμάτωσης. Λιγότερο χρήσιμος στη διάγνωση της εκκολπωματίτιδας 
    • Τα εκκολπώματα μπορεί να φανούν στην ενδοσκόπηση, αλλά η μέθοδος είναι λιγότερο ευαίσθητη από τον βαριούχο υποκλυσμό 
    • Υπολογιστική τομογραφία με ή χωρίς σκιαγραφικό - είναι διαγνωστική για απόστημα, συρίγγιο, μέγεθος και εντόπιση φλεγμονώδους μάζας
    • Η αγγειογραφία είναι διαγνωστική, αλλά και θεραπευτική σε αιμορραγία από εκκολπώματα
    • Συριγγογραφίες   

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Κολονοσκόπηση και σιγμοειδοσκόπηση - βοηθά στη διάγνωση της εκκολπωμάτωσης και είναι πολύ μεγάλης αξίας διαφοροδιαγνωστική μέθοδος για τον αποκλεισμό ή την επιβεβαίωση ύπαρξης καρκίνου. Επίσης, είναι χρήσιμες στη διάγνωση ελκώδους ή ισχαιμικής κολίτιδας
    • Κυστεοσκόπηση - σε εντεροκυστικό συρίγγιο

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Εξωνοσοκομειακή σε εκκολπωματίτιδα (πόνος, ευαισθησία, λευκοκυττάρωση, αλλά όχι τοξικά ή περιτοναϊκά σημεία)
    • Περίπου 2% των ατόμων χρειάζονται εισαγωγή στο νοσοκομείο, λόγω τοξικής κατάστασης, σηψαιμίας, περιτονίτιδας ή λόγω αποτυχίας να ξεπεράσουν την κρίση σε μερικές ημέρες. Περίπου οι μισοί από αυτούς θα χρειαστούν εγχείρηση
    • Οι τοξικοί ασθενείς χρειάζονται εισαγωγή στο νοσοκομείο και ενδοφλέβια χορήγηση αντιβιοτικών, τουλάχιστον μέχρι να υπάρξει ανταπόκριση

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Ενδοφλέβια χορήγηση υγρών, αναλγητικά, ρινογαστρικός καθετήρας 
    • Ενδείξεις χειρουργικής επέμβασης - σοβαρή εκολπωματίτιδα, διάτρηση, απόστημα, συρίγγιο, σοβαρή αιμορραγία (που απαιτεί περισσότερο από 2 lt αίματος το 24ωρο), υποτροπιάζοντα επεισόδια 
    • Χειρουργικές τεχνικές - εκτομή του εντερικού τμήματος που φέρει τα εκκολπώματα (συνήθως σιγμοειδές ή σιγμοειδές και κατιόν και τελικοτελική αναστόμωση). Αν υπάρχει απόστημα ή συρίγγιο χρειάζεται πιο ριζική επέμβαση, ενώ μπορεί να χρειαστεί κολοστομία

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    Πλήρης δραστηριότητα στην εκκολπωμάτωση, περιορισμένη στην εκκολπωματίτιδα

    ΔΙΑΙΤΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    Τίποτα από το στόμα κατά τη διάρκεια της εκκολπωματίτιδας, υγρά και τροφή υψηλής περιεκτικότητας σε στερεό υπόλειμμα καθώς επανέρχεται η φυσιολογική εντερική κινητικότητα

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟ

    • Ενημέρωση για τη σημασία των φυτικών ινών στη διατροφή, καθώς και για τα συμπτώματα των επιπλοκών σε πρώιμο στάδιο έχει μεγάλη σημασία

    colorectal practive img 09

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    Εκκολπωμάτωση

    • Τα επώδυνα σύνδρομα μπορεί να θεραπευθούν με σπασμολυτικά, βουσπιρόνη 15-30 mg την ημέρα ή μεπεριδίνη 100-150 mg την ημέρα σε συνδυασμό με δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες
    • Η διάρροια και η δυσκοιλιότητα αντιμετωπίζονται όπως ενδείκνυται στις περιπτώσεις ευερέθιστου εντέρου 

    Εκκολπωματίτιδα

    • Θεραπεία από το στόμα για ήπια νόσο - μετρονιδαζόλη 250-500 mg την ημέρα κάθε 8 ώρες σε συνδυασμό με αμοξυκιλλίνη (500 mg κάθε 8 ώρες) ή σιπροφλοξασίνη 500 mg x 2. Αναμένεται ανταπόκριση μέσα σε 3 ημέρες. Απαιτείται συνέχιση της θεραπείας για μία εβδομάδα
    • Πιο σοβαρές περιπτώσεις στο νοσοκομείο - γενταμυκίνη 3-5 mg/kg την ημέρα σε συνδυασμό με κλινδαμυκίνη 1,8-2,7 mg την ημέρα και αναλγητικά. Η δόση των αμινογλυκοσιδών ποικίλλει ανάλογα με την κάθαρση της κρεατινίνης 

    Αιμορραγία από εκκολπώματα

    Βαζοπρεσσίνη 0,2-0,3 μονάδες/λεπτό μέσω εκλεκτικού αρτηριακού καθετήρα. Χρησιμοποιείται όταν η αιμορραγία είναι εμφανής στην αγγειογραφία

    Αντενδείξεις: Αντιδράσεις υπερευαισθησίας 

    Προφυλάξεις:

    • Θα πρέπει να αποφεύγεται η μορφίνη και τα άλλα οπιοειδή, εκτός από τη δεμερόλη 
    • Προσοχή για νεφροτοξικότητα και ωτοτοξικότητα από τις αμινογλυκοσίδες

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    Τομπραμυκίνη και μετρονιδαζόλη, κεφαλοσπορίνες 3ης γενιάς 

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟ

    • Μερικοί κλινικοί δεν συνιστούν επεμβατικές μεθόδους ελέγχου. Άλλοι συνιστούν βαριούχο υποκλυσμό, κάθε 3 χρόνια αν τα συμπτώματα δεν είναι συχνά ή απουσιάζουν ή ακολουθούν χειρουργική διόρθωση 
    • Κολονοσκόπηση - η ένδειξη θα βασιστεί στα παραπάνω 

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    Δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες, ψύλλιο, άγαρ, μεθυλσελουλόζη

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Αιμορραγία 
    • Διάτρηση 
    • Περιτονίτιδα
    • Εντερική απόφραξη 
    • Απόστημα - παρακολικό, υφηπατικό, υποδιαφραγματικό 
    • Συρίγγιο - εντεροκυστικό, εντεροκολπικό, εντεροδερματικό

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

    • Η πρόγνωση είναι καλή αν γίνει έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση των επιπλοκών 
    • Από εκείνους που το πρώτο τους επεισόδιο εκκολπωματίτιδας αντιμετωπίστηκε συντηρητικά με επιτυχία, το 67% δεν θα παρουσιάσει προσβολή που να απαιτεί ενδονοσοκομειακή αντιμετώπιση και το 33% θα υποτροπιάσει. Δύο ή τρεις υποτροπές σε 1-2 χρόνια αποτελούν ένδειξη για χειρουργική αφαίρεση του υπεύθυνου τμήματος του παχέος εντέρου 
    • Από αυτούς που παρουσίασαν αιμορραγία ένα 20% θα επανααιμορραγήσει σε διάστημα από μήνες έως χρόνια

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Συχνά υπάρχουν σε συνδυασμό με ευερέθιστο έντερο 

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό:

    • Πολύ σπάνια 
    • Αν υπάρχουν είναι πιο επιθετικά και υποτροπιάζουν σε νεαρή ηλικία 

    Γηριατρικό:

    • Πιο συνηθισμένα
    • Μερικές φορές μπορεί να είναι δύσκολο να διαγνωσθούν 

    ΚΥΗΣΗ

    Θα πρέπει να γίνει διαφοροδιάγνωση από έκτοπη κύηση

    Τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για το πεπτικό σας σύστημα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία του πεπτικού σας συστήματος

    diverticular disease e

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό

    Διαβάστε, επίσης,

    Το έντερο υπεύθυνο για όλες τις ασθένειες

    Οξεία αιμορραγία κατώτερου πεπτικού

    Οι καλύτερες εξετάσεις για τις παθήσεις του παχέος εντέρου

    Εκκολπωματική νόσος

    Ορθομοριακή αποτοξίνωση του γαστρεντερικού συστήματος

    Κόλπα για να απαλλαγείτε από την δυσκοιλιότητα

    Δίαιτα για την εκκολπωματίτιδα

    www.emedi.gr