Παρασκευή, 10 Ιουλίου 2015 12:08

Αιματοεγκεφαλικός φραγμός

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(4 ψήφοι)

Τι είναι ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός;

Τα τριχοειδή αγγεία του εγκεφάλου είναι του τύπου των συνεχών τριχοειδών.

Τα ενδοθηλιακά κύτταρα του τοιχώματος των τριχοειδών αυτών συνδέονται μεταξύ τους και σε εκτεταμένες συχνά θέσεις με αποφρακτικές ζώνες, ενώ ο βασικός υμένας, πάνω στον οποίο στηρίζονται, είναι συνεχής και χωρίζει τα ενδοθηλιακά κύτταρα από τις γύρω αποφυάδες των αστροκυττάρων.

Κλινικές παρατηρήσεις και πειραματικά ευρήματα, αποδεικνύουν ότι το κυανό του τρυπανίου μετά από ενδοφλέβια ένεση εμφανίζεται στους μεσοκυττάριους χώρους όλων των ιστών, εκτός από από το νευρικό ιστό του κεντρικού συστήματος και αυτό αποδεικνύει ότι το τοίχωμα των τριχοειδών αποτελεί, εξαιτίας της κατασκευής του (παρουσία αποφρακτικών ζωνών και λίγων πινοκυτταρικών κυστιδίων στο κυτταρόπλασμα των ενδοθηλιακών κυττάρων), φραγμό ανάμεσα στο αίμα και το νευρικό ιστό.

Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός (blood-barrier) παρεμποδίζει τη δίοδο στο νευρικό ιστό πολλών ουσιών και το προστατεύει από τυχόν μεταβολές της συνθέσεως του αίματος και από πιθανή εισβολή τοξικών ουσιών. Η διάχυση, όμως, των αερίων και πολλών συστατικών απλών διαλυμάτων, βασικών για τη θρέψη των νευρώνων γίνεται με ευκολία.

Τα αστροκύτταρα τύπου 1  περιβάλλουν τα τριχοειδή αγγεία στον εγκέφαλο.

Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός είναι ένας εξαιρετικά εκλεκτικός φραγμός διαπερατότητας που χωρίζει την κυκλοφορία του αίματος από το εξωκυτταρικό υγρό του εγκεφάλου στο κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ). Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός σχηματίζεται από ενδοθηλιακά κύτταρα του εγκεφάλου, τα οποία είναι συνδεδεμένα με στενές συνδέσεις, με εξαιρετικά υψηλή ηλεκτρική αντίσταση τουλάχιστον 0,1 Ω⋅m. Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός επιτρέπει τη διέλευση του νερού, μερικών αερίων, και λιπιδίων με παθητική διάχυση. Επίσης, γίνεται και επιλεκτική μεταφορά μορίων, όπως η γλυκόζη και τα αμινοξέα τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την νευρική λειτουργία. Από την άλλη πλευρά, Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός  μπορεί να εμποδίσει την είσοδο των λιπόφιλων, νευροτοξινών μέσω ενός δραστικού μηχανισμού μεταφοράς που διαμεσολαβείται από την Ρ-γλυκοπρωτεΐνη. Τα αστροκύτταρα είναι αναγκαία για να δημιουργηθεί το φράγμα αίματος-εγκεφάλου. Ένας μικρός αριθμός περιοχών του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένων των περικοιλιακών οργάνων, δεν έχουν αιματοεγκεφαλικό φραγμό.

Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός  εμφανίζεται κατά μήκος όλων των τριχοειδών και αποτελείται από στενές συνδέσεις γύρω από τα τριχοειδή αγγεία που δεν υπάρχουν στη φυσιολογική κυκλοφορία. Τα ενδοθηλιακά κύτταρα περιορίζουν τη διάχυση μικροσκοπικών μορίων (π.χ. βακτήρια) και των μεγάλων ή υδρόφιλων μορίων μέσα στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, ενώ επιτρέπουν την διάχυση μικρών υδρόφοβων μορίων (O2, CO2, ορμονών). Κύτταρα του φράγματος μεταφέρουν ενεργά μεταβολικά προϊόντα, όπως η γλυκόζη διαμέσου του φραγμού με συγκεκριμένες πρωτεΐνες.  Αυτό το φράγμα είναι μια παχιά βασική μεμβράνη με τα αστροκύτταρα από κάτω. Το νεογέννητα έχουν ανεπτυγμένο ήδη τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό κατά τη γέννησή του. 

Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός  δρα πολύ αποτελεσματικά στην προστασία του εγκεφάλου από πολλές  βακτηριακές λοιμώξεις. Έτσι, οι λοιμώξεις του εγκεφάλου είναι πολύ σπάνιες. Οι λοιμώξεις του εγκεφάλου που συμβαίνουν είναι συχνά πολύ σοβαρές και είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν. Τα αντισώματα είναι πολύ μεγάλα για να διασχίσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και μόνο ορισμένα αντιβιοτικά είναι σε θέση να περάσουν. Όταν ένα φάρμακο χορηγείται απευθείας εντός του εγκεφαλονωτιαίου υγρού δεν διεισδύει αποτελεσματικά στον εγκεφαλικό ιστό, πιθανώς λόγω της ελικοειδούς φύσης του διάμεσου χώρου στον εγκέφαλο. Το φράγμα αίματος-εγκεφάλου γίνεται πιο διαπερατό κατά την διάρκεια της φλεγμονής. Αυτό επιτρέπει σε μερικά αντιβιοτικά και στα φαγοκύτταρα να κινηθούν μέσω του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Ωστόσο, αυτό επιτρέπει, επίσης, στα βακτήρια και τους ιούς να διεισδύσουν. Εξαίρεση στον βακτηριακό αποκλεισμό είναι οι ασθένειες που προκαλούνται από σπειροχαίτες, όπως η Borrelia, η οποία προκαλεί τη νόσο του Lyme, στρεπτόκοκκους της ομάδας Β που προκαλούν μηνιγγίτιδα σε νεογνά και το pallidum, που  προκαλεί σύφιλη. Αυτά τα επιβλαβή βακτήρια μπορούν να περάσουν τον φραγμό γιατί εκκρίνουν κυτταροτοξίνες, όπως πνευμονιολυσίνη, που έχει άμεση τοξική επίδραση στο εγκεφαλικό μικροαγγειακό ενδοθήλιο.

Υπάρχουν, επίσης, ορισμένα βιοχημικά δηλητήρια που αποτελούνται από μεγάλα μόρια που είναι πάρα πολύ μεγάλα για να περάσουν μέσα από το φράγμα αίματος-εγκεφάλου. Οι νευροτοξίνες, όπως το botulinum στα τρόφιμα μπορεί να επηρεάσει τα περιφερικά νεύρα, αλλά ο φραγμός αίματος-εγκεφάλου μπορεί συνήθως να αποτρέψει τέτοιες τοξίνες από την είσοδο στο κεντρικό νευρικό σύστημα.


Κλινική σημασία του αιματοεγκεφαλικού φραγμού

  • Ως στόχος φαρμάκων

Ο φραγμός αίματος-εγκεφάλου σχηματίζεται από το τριχοειδές ενδοθήλιο και αποκλείει το 100% των φαρμάκων μεγάλων μορίων και περισσότερο από το 98% όλων των φαρμάκων που είναι μικρά μόρια. Η υπέρβαση της δυσκολίας χορήγησης θεραπευτικών παραγόντων σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου είναι μια μεγάλη πρόκληση για την θεραπεία των  διαταραχών του εγκεφάλου. Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός εμποδίζει  την παράδοση πολλών σημαντικών διαγνωστικών και θεραπευτικών παραγόντων στον εγκέφαλο. Τα θεραπευτικά μόρια και αντισώματα που είναι αποτελεσματικά στη διάγνωση και τη θεραπεία δεν διασχίζουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό σε επαρκείς ποσότητες.

Η χρήση αγγειοδραστικών ουσιών, όπως η βραδυκινίνη ή ακόμα και η τοπική έκθεση σε υψηλής έντασης εστιασμένους υπέρηχους ή η χρήση  ενδογενών συστημάτων μεταφορών, όπως με μεταφορείς γλυκόζης και αμινοξέων, η μεσολάβηση του υποδοχέα διακυττάρωσης για την ινσουλίνη ή την τρανσφερίνη και το μπλοκάρισμα των ενεργών μεταφορέων εκροής όπως της p-γλυκοπρωτεΐνης είναι μερικοί τρόποι μεταφοράς των φαρμάκων στον εγκεφαλικό ιστό. Ωστόσο, οι μεταφορείς στόχευσης, όπως ο υποδοχέας τρανσφερίνης,  παραμένουν εγκλωβισμένοι στα ενδοθηλιακά κύτταρα των τριχοειδών αγγείων του εγκεφάλου και δεν μεταφέρονται στο εγκεφαλικό παρέγχυμα. Άλλοι μέθοδοι για την παράδοση του φαρμάκου είναι η ενδοεγκεφαλική εμφύτευση (όπως με βελόνες). Η μαννιτόλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί γιατί περνάει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.

  • Νανοσωματίδια 

Η νανοτεχνολογία μπορεί, επίσης, να βοηθήσει στη μεταφορά των φαρμάκων  μέσω του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Πρόσφατα, ερευνητές έχουν φτιάξει λιποσώματα φορτωμένα με νανοσωματίδια για να διαπεράσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, για τους ασθενείς με όγκους στον εγκέφαλο. Η χορήγηση φαρμάκων δια μέσου του φράγματος αίματος-εγκεφάλου είναι μία από τις πιο ελπιδοφόρες εφαρμογές της νανοτεχνολογίας στην κλινική νευροεπιστήμη. Τα νανοσωματίδια μπορούν να παραδώσουν τα αντινεοπλασματικά φάρμακα στους όγκους του κεντρικού νευρικού συστήματος. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα αγγειακά ενδοθηλιακά κύτταρα και τα γύρω κύτταρα είναι συχνά ανώμαλα σε όγκους και ότι το φράγμα αίματος-εγκεφάλου δεν είναι πάντα άθικτο σε αυτές τις περιπτώσεις. Επίσης, η βασική μεμβράνη είναι επηρεασμένη. Άλλοι παράγοντες, όπως τα αστροκύτταρα, μπορεί να συμβάλλουν στην αντοχή του εγκεφάλου στη θεραπεία των όγκων.

  • Τα πεπτίδια 

Τα πεπτίδια είναι σε θέση να διαπεράσουν το φράγμα αίματος-εγκεφάλου μέσα από διάφορους μηχανισμούς, ανοίγοντας νέες διαγνωστικές και θεραπευτικές κατευθύνσεις. 


Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός σε διάφορες νόσους

  • Μηνιγγίτιδα

Μηνιγγίτιδα είναι η φλεγμονή των μεμβρανών που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό (αυτές οι μεμβράνες είναι γνωστές ως μήνιγγες). Η μηνιγγίτιδα προκαλείται συνήθως από μολύνσεις με διάφορα παθογόνα, όπως ο Streptococcus pneumoniae και ο Haemophilus influenzae. Όταν οι μήνιγγες έχουν φλεγμονή, ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός  μπορεί να διαταραχθεί. Η διαταραχή μπορεί να αυξήσει τη διείσδυση διαφόρων ουσιών (τοξίνες ή αντιβιοτικά) στον εγκέφαλο. Τα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της μηνιγγίτιδας μπορεί να επιδεινώσουν την φλεγμονώδη απόκριση του κεντρικού νευρικού συστήματος με την απελευθέρωση νευροτοξινών από τα κυτταρικά τοιχώματα των βακτηρίων, όπως λιποπολυσακχαρίτες. Ανάλογα με το παθογόνο αιτιολογικό παράγοντα, αν είναι βακτήριο, μύκητας, πρωτόζωο, γίνεται αγωγή με τρίτης γενιάς ή τέταρτης γενιάς κεφαλοσπορίνες ή αμφοτερικίνη Β.

  • Απόστημα στον εγκέφαλο 

Ένα εγκεφαλικό απόστημα, όπως και άλλα αποστήματα, προκαλούνται από τη φλεγμονή και τη συλλογή των λεμφικών κυττάρων και του μολυσμένου υλικού που προέρχεται από μια τοπική ή απομακρυσμένη λοίμωξη. Το εγκεφαλικό απόστημα είναι μια σπάνια, απειλητική για τη ζωή κατάσταση. Τοπικές πηγές για το εγκεφαλικό απόστημα είναι οι μολύνσεις του αυτιού, της στοματικής κοιλότητας και των δοντιών, των παραρρινίων κόλπων, ή το επισκληρίδιο απόστημα. Άλλες πηγές για εγκεφαλικό απόστημα είναι οι μολύνσεις στον πνεύμονα, στην καρδιά ή τα νεφρά. Ένα απόστημα εγκεφάλου μπορεί, επίσης, να προκληθεί από τραύμα κεφαλής ή μπορεί να είναι επιπλοκή μιας χειρουργικής επέμβασης. Σε παιδιά τα εγκεφαλικά αποστήματα, συνήθως, συνδέονται με συγγενή καρδιοπάθεια. Στις περισσότερες περιπτώσεις, 8-12 εβδομάδες αντιβακτηριακή θεραπεία είναι απαραίτητη. 

  • Επιληψία 

Η επιληψία είναι μια συχνή νευρολογική ασθένεια που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες και μερικές φορές ανίατες επιληπτικές κρίσεις. Αρκετά κλινικά και πειραματικά δεδομένα έχουν ενοχοποιήσει την αποτυχία της λειτουργίας του αιματοεγκεφαλικού φραγμού στην ενεργοποίηση χρόνιων ή οξέων κρίσεων. Ορισμένες μελέτες εμπλέκουν τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ της πρωτεΐνης του αίματος αλβουμίνης και των αστροκυττάρων. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι οι οξείες κρίσεις είναι συνέπεια της διαταραχής του φραγμού είτε από τεχνητούς είτε από φλεγμονώδεις μηχανισμούς. Επιπλέον, η έκφραση των μορίων αντίστασης των φαρμάκων και μεταφορέων μέσω του φραγμού είναι ένας σημαντικός μηχανισμός αντίστασης που χρησιμοποιείται, συνήθως, για τα αντιεπιληπτικά φάρμακα.

  • Σκλήρυνση κατά πλάκας 

Η σκλήρυνση κατά πλάκας  θεωρείται ότι είναι μια αυτοάνοση και νευροεκφυλιστική διαταραχή στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα προσβάλλει τη μυελίνη που προστατεύει και μονώνει ηλεκτρικά τους νευρώνες του κεντρικού και περιφερικού νευρικού συστήματος. Κανονικά, το νευρικό σύστημα ενός ατόμου είναι απρόσιτο για τα λευκά κύτταρα του αίματος, λόγω του φραγμού αίματος-εγκεφάλου. Ωστόσο, η μαγνητική τομογραφία δείχνει ότι όταν ένα άτομο έχει πολλαπλή σκλήρυνση, το φράγμα αίματος-εγκεφάλου έχει κλονιστεί σε ένα τμήμα του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού, επιτρέποντας στα λευκά αιμοσφαίρια που ονομάζονται Τ-λεμφοκύτταρα να περάσουν και να επιτεθούν στη μυελίνη κι έτσι από πολλούς θεωρείται μια ασθένεια του φράγματος αίματος-εγκεφάλου.  Η εξασθένηση του αιματοεγκεφαλικού φραγμού μπορεί να είναι αποτέλεσμα της διαταραχής των ενδοθηλιακών κυττάρων στο εσωτερικό των αιμοφόρων αγγείων, λόγω της οποίας η παραγωγή της πρωτεΐνης Ρ-γλυκοπρωτεΐνη δεν λειτουργεί καλά. Το οξειδωτικό στρες παίζει έναν σημαντικό ρόλο στην διάσπαση του φραγμού. Αντιοξειδωτικά, όπως το λιποϊκό οξύ μπορούν να σταθεροποιήσουν την αποδυνάμωση του αιματοεγκεφαλικού φραγμού.

  • Η οπτική νευρομυελίτιδα

Η οπτική νευρομυελίτιδα, επίσης γνωστή ως νόσος του Devic, είναι παρόμοια με τη σκλήρυνση κατά πλάκας. Οι ασθενείς με οπτική νευρομυελίτιδα έχουν υψηλά επίπεδα αντισωμάτων έναντι μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται ακουαπορίνη 4 (ένα συστατικό των προσεκβολών των αστροκυττάρων στο φράγμα αίματος-εγκεφάλου). 

  • Τρυπανοσωμίαση (Ασθένεια του Ύπνου)

Η σοβαρή νευρολογική τρυπανοσωμίαση, ή ασθένεια του ύπνου, είναι μια κατάσταση κατά την οποία τα πρωτόζωα του τρυπανοσώματος  βρίσκονται στον ιστό του εγκεφάλου. Δεν είναι ακόμη γνωστό πώς τα παράσιτα μολύνουν τον εγκέφαλο από το αίμα, αλλά υπάρχει η υποψία ότι αυτά διέρχονται μέσω του χοριοειδούς πλέγματος.

  • Προϊούσα πολυεστιακή λευκοεγκεφαλοπάθεια 

Η προϊούσα πολυεστιακή λευκοεγκεφαλοπάθεια είναι μια απομυελινωτική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος που προκαλείται από την επανενεργοποίηση του λανθάνοντος παποβαϊού που μπορεί να διασχίσει τον φραγμό. Επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα και παρατηρείται σε ασθενείς που πάσχουν από AIDS.

  • Νόσος De Vivo 

Η νόσος De Vivo (επίσης γνωστό ως σύνδρομο ανεπάρκειας GLUT1) είναι μια σπάνια κατάσταση που προκαλείται από την ανεπαρκή μεταφορά της γλυκόζης κατά μήκος του φράγματος αίματος-εγκεφάλου, οδηγώντας σε αναπτυξιακές καθυστερήσεις και άλλα νευρολογικά προβλήματα. Γενετικές ανωμαλίες στον τύπο μεταφορέα 1 της γλυκόζης (GLUT1) φαίνεται να είναι η κύρια αιτία της νόσου De Vivo. 

  • Νόσος του Αλτσχάιμερ 

Ορισμένα στοιχεία δείχνουν ότι η διάσπαση του φράγματος αίματος-εγκεφάλου σε ασθενείς με νόσο του Alzheimer επιτρέπει στο πλάσμα του αίματος που περιέχει αμυλοειδές βήτα (Αβ) να εισέλθει στον εγκέφαλο όπου το αμυλοειδές Αβ προσκολλάται κατά προτίμηση στην επιφάνεια των αστροκυττάρων. Η διάσπαση του φράγματος αίματος-εγκεφάλου επιτρέπει την πρόσβαση των αυτοαντισωμάτων των νευρώνων δέσμευσης και του διαλυτού εξωγενούς Αβ42 στους νευρώνες εγκεφάλου και  σύνδεση αυτών των αυτοαντισωμάτων στους νευρώνες ώθησης ή / και διευκολύνει την εσωτερίκευση και τη συσσώρευση των κυττάρων στην επιφάνεια συνδεδεμένου Αβ42 σε ευπαθείς νευρώνες μέσω της φυσικής τάσης να καθαρίζει την επιφάνεια των συνδεδεμένων αυτοαντισωμάτων μέσω ενδοκυττάρωσης. Τελικά τα αστροκύτταρα είναι βλάπτονται, πεθαίνουν, ρήγνυνται, και αποσυντίθεται, αφήνοντας πίσω την αδιάλυτη Αβ42 πλάκα. Έτσι, σε ορισμένους ασθενείς, η νόσος του Alzheimer μπορεί να προκαλείται (ή πιο πιθανό να επιδεινώνεται) από μια κατάρρευση του αιματοεγκεφαλικού φραγμού.

  • Εγκεφαλικό οίδημα

Το εγκεφαλικό οίδημα είναι η συσσώρευση της περίσσειας του νερού στον εξωκυτταρικό χώρο του εγκεφάλου, που  μπορεί να προκύψει όταν η υποξία προκαλεί τον φραγμό αίματος-εγκεφάλου να ανοίξει.

  • Prion and νόσοι prion

Πολλές νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Πάρκινσον και η νόσος Alzheimer πιστεύεται ότι προκύπτουν από εσφαλμένη αναδίπλωση παθολογικών εξωκυτταρικών πρωτεΐνών. 

  • Εγκεφαλίτιδα από τον ιό HIV 

Πιστεύεται  ότι ο HIV μπορεί να διαπεράσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό μέσω των κυκλοφορούντων μονοκυττάρων στην κυκλοφορία του αίματος εντός των πρώτων 14 ημερών της λοίμωξης. Αυτά τα μονοκύτταρα ενεργοποιούνται και μετατρέπονται σε μακροφάγα. Τα ενεργοποιημένα μακροφάγα απελευθερώνουν ιοσωμάτια στον ιστό εγκεφάλου πλησίον των μικροαγγείων του εγκεφάλου. Αυτά τα ιικά σωματίδια ενδέχεται να προκαλέσουν την έναρξη ενός φλεγμονώδη καταρράκτη που μπορεί να προκαλέσει μια ενδοκυτταρική σηματοδότηση στα μικροαγγειακά ενδοθηλιακά κύτταρα εγκεφάλου και αυτά να βλάψουν την λειτουργική και δομική ακεραιότητα του φραγμού. 

  • Λύσσα 

Κατά τη διάρκεια της θανατηφόρου λοίμωξης ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός δεν επιτρέπει στα αντιιικά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος να εισέλθουν στον εγκέφαλο, που είναι η κύρια θέση της αντιγραφής του ιού της λύσσας. Η  τεχνητή αύξηση της διαπερατότητας του φραγμού προωθεί την ιογενή κάθαρση. Το άνοιγμα του φραγμού κατά τη διάρκεια της λύσσας έχει προταθεί ως μια πιθανή νέα προσέγγιση για τη θεραπεία της νόσου.

Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το νευρικό σύστημα

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για το νευρικό σύστημα

Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

Διαβάστε, επίσης,

Γιατί τα χημειοθεραπευτικά δεν λειτουργούν

Η έλλειψη αργινίνης υπεύθυνη για το Alzheimer

Ισχαιμικό επεισόδιο της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας

Σκλήρυνση κατά πλάκας

www.emedi.gr

 

Διαβάστηκε 6455 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 21 Δεκεμβρίου 2020 23:11
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Χρήσιμες πληροφορίες για την τραχηλίτιδα Χρήσιμες πληροφορίες για την τραχηλίτιδα

    Τραχηλίτιδα

    Τραχηλίτιδα είναι η φλεγμονή του τραχήλου της μήτρας.

    • Η οξεία τραχηλίτιδα μπορεί να προκαλείται από Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Herpes simplex ή Trichomonas vaginalis
    • Η χρόνια τραχηλίτιδα χαρακτηρίζεται από την παρουσία φλεγμονής χωρίς καθορισμένο παθογόνο αίτιο

    Επικρατέστερη ηλικία: Συχνότερη στην εφηβεία αλλά απαντάται σε γυναίκες κάθε ηλικίας

    Επικρατέστερο φύλο: Γυναίκες μόνο

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΑΧΗΛΙΤΙΔΑΣ

    • Βλεννοπυώδης (κιτρινωπή) έκκριση από τον τράχηλο
    • Διάβρωση ή ερυθρότητα του τραχήλου 
    • Αιμορραγία του ενδοτραχηλικού βλεννογόνου μετά από μικρό ερεθισμό
    • Ευαισθησία του τραχήλου 
    • Συχνά ασυμπτωματική

    ΑΙΤΙΑ ΤΡΑΧΗΛΙΤΙΔΑΣ

    • Chlamydia trachomatis
    • Neisseria gonorrhoeae
    • Herpes simplex virus
    • Trichomonas vaginalis
    • Αίτια χρόνιας τραχηλίτιδας άγνωστα

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΙΤΙΔΑΣ

    • Πολυάριθμοι σεξουαλικοί σύντροφοι
    • Ιστορικό σεξουαλικών μεταδιδόμενων παθήσεων 
    • Περίοδος λοχείας 

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΡΑΧΗΛΙΤΙΔΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 

    • Κολπίτιδα από candida albicans ή Trichomonas vaginalis που επεκτείνεται στον τράχηλο
    • Καρκίνωμα του τραχήλου

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Χρώση κατά Gram ενδοτραχηλικής βλέννας, πάνω από 10 λευκά αιμοσφαίρια ανά μεγάλο οπτικό πεδίο υποδηλώνουν τραχηλίτιδα
    • Καλλιέργειες για C. Trachomatis, N. gonorrhoeae
    • Ενζυμική ανάλυση (Chlamydiazyme και άλλα) - χρησιμοποιείται, μερικές φορές, για την ανίχνευση χλαμυδίων 
    • Μικροβιολογική εξέταση για Trichomonas vaginalis
    • Σε παρουσία εξελκώσεων, καλλιέργειες για ιό του έρπητα
    • Ορολογικές εξετάσεις VDRL και RPR για τον αποκλεισμό συνυπάρχουσας σύφιλης
    • PCR (Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυμεράσης)

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    Στοιχεία φλεγμονής στο επίχρισμα κατά Παπανικολάου

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    Κολποσκόπηση και βιοψία των ύποπτων περιοχών σε χρόνια τραχηλίτιδα

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΡΑΧΗΛΙΤΙΔΑΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    Η χρόνια τραχηλίτιδα με αρνητικές καλλιέργειες και βιοψίες μπορεί να αντιμετωπίζεται με κρυοχειρουργική 

    Cervicitis 1200x675

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Συμβουλέψτε την ασθενή να χρησιμοποιεί προφυλακτικά, σε σταθερή βάση
    • Σε υποψία λοιμώδους αιτιολογίας, συμβουλέψτε την ασθενή να ενημερώσει τους συντρόφους της

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΤΡΑΧΗΛΙΤΙΔΑΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    • Σε υποψία λοιμώδους τραχηλίτιδας η θεραπεία πρέπει να αρχίζει χωρίς να αναμένονται τα αποτελέσματα των καλλιεργειών. Κεφτριαξόνη 250 mg ΕΜ εφ'άπαξ, ακολουθούμενη από δοξυκυκλίνη 100 mg p.o 2 φορές την ημέρα για 10 ημέρες ή αζιθρομυκίνη 1 gr εφ' άπαξ
    • Σε τριχομοναδική τραχηλίτιδα, μετρονιδαζόλη 2 gr εφ' άπαξ
    • Σε ερπητική τραχηλίτιδα, ακυκλοβίρη 200 mg p.o. 5 φορές την ημέρα για 7 ημέρες 
    • Η χρόνια τραχηλίτιδα με αρνητικές καλλιέργειες αντιμετωπίζεται, μερικές φορές με σουλφοναμιδική κολπική κρέμα
    • Η χρόνια τραχηλίτιδα που σχετίζεται με μετεμμηνοπαυσιακές, ατροφικές, αλλοιώσεις του κόλπου μπορεί να ανταποκρίνεται στην τοπική εφαρμογή οιστρογόνων

    Αντενδείξεις:

    • Η δοξυκυκλίνη δεν πρέπει να χορηγείται σε έγκυες γυναίκες ή μητέρες που θηλάζουν 
    • Η μετρονιδαζόλη αντενδείκνυται στο 1ο τρίμηνο της κύησης

    Προφυλάξεις: Η δοξυκυκλίνη δεν πρέπει να λαμβάνεται ταυτόχρονα με γάλα, αντιόξινα ή σιδηρούχα σκευάσματα

    Σημαντικές πιθανές αλληλεπιδράσεις: Δοξυκυκλίνη - πιθανή μείωση της αποτελεσματικότητας της ουαρφαρίνης και των αντισυλληπτικών χαπιών 

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    • Σπεκτινομυκίνη 2 gr ΕΜ μπορεί να αντικαταστήσει την κεφτριαξόνη 
    • Ερυθρομυκίνη βάση ή στεατικό άλας 500 mg p.o. 4 φορές την ημέρα ή ερυθρομυκίνη εστολική 800 mg p.o. 4 φορές την ημέρα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη θέση της δοξυκυκλίνης 
    • Οφλοξασίνη 300 mg p.o. 2 φορές την ημέρα για 7 ημέρες

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Σε έγκυες γυναίκες και ασθενείς υψηλού κινδύνου ενδείκνυται επανάληψη των καλλιεργειών μετά τη θεραπεία για χλαμύδια ή γονόκοκκο
    • Ετήσιο Pap test σε σεξουαλικά δραστήριες γυναίκες για ανίχνευση χρόνιας τραχηλίτιδας

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    Σε ασθενείς με περισσότερους από έναν σεξουαλικούς συντρόφους θα πρέπει να συνιστάται η χρήση προφυλακτικών σε κάθε σεξουαλική επαφή

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Η τραχηλίτιδα από C. Trachomatis, N. gonorrhoeae σχετίζεται με τον κίνδυνο εμφάνισης δευτεροπαθούς πυελικής φλεγμονής σε ποσοστό 8-10%
    • Η μέτρια ως βαριά φλεγμονή σχετίζεται με οξυτενή κονδυλώματα και καρκίνωμα του τραχήλου

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    • Η οξεία τραχηλίτιδα συνήθως ανταποκρίνεται στη συστηματική αντιβιοθεραπεία
    • Η χρόνια τραχηλίτιδα μπορεί να αντιστέκεται στη θεραπεία και πρέπει να παρακολουθείται στενά για την ανάπτυξη τραχηλικής δυσπλασίας

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Ασθενείς με οξεία τραχηλίτιδα θα πρέπει να ελέγχονται και για άλλες σεξουαλικά μεταδιδόμενες παθήσεις όπως σύφιλη, τριχομονάδα και πιθανά HIV

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: Σε παρουσία λοιμώδους τραχηλίτιδας σε παιδιά θα πρέπει να διερευνάται το ενδεχόμενο σεξουαλικής κακοποίησης 

    Γηριατρικό: Η χρόνια τραχηλίτιδα σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες μπορεί να σχετίζεται με την έλλειψη οιστρογόνων

    Άλλα: Οι έφηβοι παραμένουν ομάδα υψηλού κινδύνου για την εμφάνιση σεξουαλικά μεταδιδόμενων παθήσεων 

    ΚΥΗΣΗ

    Έλεγχος όλων των εγκύων γυναικών για λοιμώδη τραχηλίτιδα λόγω του κινδύνου μετάδοσης στο έμβρυο

    ΑΛΛΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

    Η παρουσία τριχομονάδας δεν αποκλείει τη συνύπαρξη άλλης λοίμωξης

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τις λοιμώξεις

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για τις λοιμώξεις 

    wbz cervicitis

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Τριχομοναδική μόλυνση

    Είναι τελικά ασφαλές ο εμβολιασμός HPV;

    Χρήσιμες πληροφορίες για το σύνδρομο Reiter

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη φλεγμονώδη νόσο της πυέλου

    Ουρηθρίτιδα

    Χλαμυδιακές σεξουαλικά μεταδιδόμενες παθήσεις

    Χρήσιμες πληροφορίες για την τετρακυκλίνη

    Χλαμύδια της πνευμονίας

    Αιμορραγία από τον κόλπο κατά την κύηση

    Θηλώματα

    Χρήσιμες πληροφορίες για τις γονοκοκκικές λοιμώξεις

    Αυτόματη έκτρωση

    Χρήσιμες πληροφορίες για τον καρκίνο του κόλπου

    Κνησμός αιδοίου

    Χρήσιμες πληροφορίες για τον καρκίνο τραχήλου μήτρας

    Χρήσιμες πληροφορίες για τις κολπικές μυκητιάσεις

    Πότε πρέπει να κάνετε τεστ Παπ

    Κολπικές πλύσεις για την υγεία του κόλπου

    Βότανα για τη λευκόρροια

    Πότε να ανησυχείτε για τις κολπικές εκκρίσεις σας

    Γιατί μερικές γυναίκες παθαίνουν εύκολα κολπίτιδες;

    Μήπως έχετε δυσκολία στην ούρηση;

    Καντιντίαση

    Η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου

    Η καλύτερη προστασία στο σεξ

    Τι να προσέχετε όταν κάνετε σεξ

    Κρυοθεραπεία

    Τριχομονάδες

    Τραχηλίτιδα

    Ερνηνεία των αποτελεσμάτων του τεστ παπ

    Ουρολοίμωξη

    Λοίμωξη από χλαμύδια

    Ουρεόπλασμα

    Γονόρροια

    Εξέταση τραχηλικής βλέννας

    'Ερπητας των γεννητικών οργάνων

    Φτιάξτε μόνες σας κολπικά υπόθετα για την κολπίτιδα

    Όταν η γυναίκα πονάει κατά τη σεξουαλική επαφή

    Πρόπολη

    Echinacea Compositum

    Λοιμώξεις γεννητικών οργάνων γυναίκας

    Κολπικές πλύσεις για τις κολπίτιδες

    Εργαστηριακός έλεγχος για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα

    Δυσοσμία κολπικών υγρών

    www.emedi.gr

     

  • Χρήσιμες πληροφορίες για το σκληρόδερμα Χρήσιμες πληροφορίες για το σκληρόδερμα

    Σκληρόδερμα

    Σκληρόδερμα (προοδευτική συστηματική σκλήρυνση) είναι μία χρόνια νόσος άγνωστης αιτιολογίας, που χαρακτηρίζεται από διάχυτη ίνωση, καταστροφικές αλλοιώσεις και αγγειακές διαταραχές του δέρματος, των δομικών στοιχείων των αρθρώσεων και άλλων οργάνων (νεφροί, πνεύμονες, καρδιά, γαστρεντερικό και σκελετικοί μύες). Στην πλειοψηφία τους οι εκδηλώσεις αυτές έχουν αγγειακά/αγγειοκινητικά χαρακτηριστικά (π.χ. φαινόμενο του Raynaud) αλλά αληθής αγειΐτιδα είναι σπάνια. Ποικίλλει από ήπια νόσος προσβάλλουσα το δέρμα, σε βαριά συστηματική, που επιφέρει το θάνατο σε λίγους μήνες 

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Δέρμα, Νεφροί, Καρδιά, Γαστρεντερικό, Σκελετικοί μύες, Αγγεία

    Γενετική: Έχει παρατηρηθεί οικογενής κατανομή

    Επικρατέστερη ηλικία: 

    • Νέοι ενήλικες (16-40 χρόνια), μέση ηλικία (40-75 χρόνια)
    • Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται στην 3η με 5η δεκαετία

    Επικρατέστερο φύλο: Γυναίκες > Άνδρες (4:1)

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΚΛΗΡΟΔΕΡΜΑΤΟΣ

    • Σύνδρομο CREST (Calsinosis = ασβέστωση, Raynaud's phenomenon = φαινόμενο του Raynaud, Esophageal dysmotility = οισοφαγική δυσκινησία, Sclerodactyly = σκληροδακτυλία, Telangiectasia = τηλαγγειεκτασία)
    • Διάρροια
    • Έλκη θηλών δακτύλων
    • Ξηροί ρόγχοι στις βάσεις των πνευμόνων
    • Δυσφαγία
    • Δύσπνοια
    • Πόνος προσώπου 
    • Οίδημα, πάχυνση, δυσκαμψία δακτύλων 
    • Αγκυλώσεις 
    • Κριγμός κατά την κίνηση των τενόντων 
    • Οιδηματώδη άκρα χέρια
    • Υπέρχρωση 
    • Υπέρταση 
    • Δυσκαμψία αρθρώσεων 
    • Σμίκρυνση της μέγιστης διανοίξεως του στόματος 
    • Ναυτία και εμετός 
    • Περιφερική νευροπάθεια 
    • Πολυαρθραλγία
    • Εγγύς μυϊκή αδυναμία
    • Κνησμός
    • Φαινόμενο του Raynaud
    • Αποφολίδωση δέρματος
    • Σκληροδακτυλία
    • Υποδόριες ασβεστώσεις 
    • Αίσθημα πληρότητας κάτω από το στέρνο 
    • Τηλαγγειεκτασία
    • Αδυναμία
    • Απώλεια βάρους
    • Ξηροστομία

    ΑΙΤΙΑ ΣΚΛΗΡΟΔΕΡΜΑΤΟΣ

    • Άγνωστα
    • Πιθανές διαταραχές της ανοσολογικής αποκρίσεως 
    • Πιθανή κάποια συσχέτιση με εργασία σε ορυχεία χαλαζία, εργασία σε λατομεία, χρήση βινυχλωριδίου, υδρογονανθράκων 
    • Θεραπεία με βλεομυκίνη έχει ενοχοποιηθεί για ένα σύνδρομο που μοιάζει με σκληρόδερμα

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΚΛΗΡΟΔΕΡΜΑΤΟΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 

    • Αλληλοεπικαλυπτόμενο σύνδρομο μεταξύ σκληροδέρματος/δερματομυοσίτιδας
    • Μεικτή νόσος του συνδετικού ιστού
    • Σύνδρομο τοξικού ελαίου
    • Σύνδρομο ηωσινοφιλίας - μυαλγίας

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Αυξημένη ΤΚΕ
    • Ορθοκυτταρική αναιμία
    • Ορθόχρωμη αναιμία
    • Θετικά ΑΝΑ
    • Πυρηνισκική χρώση

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Δέρμα - οίδημα
    • Λεμφοκυτταρικά διηθήματα γύρω από τους ιδρωτοποιούς αδένες
    • Απώλεια τριχοειδών 
    • Υπερπλασία ενδοθηλίου 
    • Ατροφία θυλάκων τριχών 
    • Υποκατάσταση του χαλαρού υποδορίου ιστού από παχιές ίνες κολλαγόνου 
    • Αρθρικός υμένας - δημιουργία pannus, εναποθέσεις ινικής των μεσολοβιδιακών αρτηριών
    • Καρδιά - πάχυνση ενδοκαρδίου, διάμεση ίνωση του μυοκαρδίου 
    • Διατεταμένη καρδιά 
    • Καρδιακή υπερτροφία
    • Πνεύμονας - διάμεση πνευμονίτιδα, δημιουργία κύστεων 
    • Διάμεση ίνωση
    • Βρογχεκτασίες
    • Οισοφάγος - ατροφία οισοφάγου - ίνωση

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ 

    • ΗΚΓ - χαμηλά δυναμικά, πιθανώς μη ειδικές ανωμαλίες
    • Δοκιμασίες πνευμονικής λειτουργίας - ελάττωση διαχύσεως και ζωτικής χωρητικότητας 
    • Βιοψία δέρματος - εκσεσημασμένη πάχυνση επιδερμίδας, αποφρακτική αγγειοπάθεια 
    • Διαταραχές της αρχιτεκτονικής του τριχοειδικού δικτύου της κοίτης των ονύχων 

    scleroderma

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

    • Ακτινογραφία άκρας χειρός - απορρόφηση των ακρολοφιών των τελικών φαλάγγων, ατροφία μαλακού ιστού, υποδόριες ασβεστώσεις 
    • Ακτινογραφία ανώτερου γαστρεντερικού - χάλαση οισοφάγου - ατονικές κινήσεις οισοφάγου
    • Βαριούχος υποκλυσμός - εκκολπώματα παχέος εντέρου, μεγάκολο
    • Ακτινογραφία θώρακος - διάχυτο δικτυοοζώδες πρότυπο, ίνωση στις πνευμονικές βλάβες άμφω
    • Σπινθηρογράφημα με θάλλιο-67 μπορεί να είναι θετικό σε πρώιμη, διάμεση νόσο (καλύτερα να μη γίνεται)

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΚΛΗΡΟΔΕΡΜΑΤΟΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    • Η θεραπεία είναι συμπτωματική και υποστηρικτική 
    • Διαστολές οισοφάγου
    • Αποφυγή ψύχους, κατάλληλη ένδυση για το χειμώνα
    • Αποφυγή καπνίσματος (ουσιώδης)
    • Για χρόνια έλκη δακτύλων - αφαίρεση των ιστικών ρακών μετά πλύσιμο σε ημικανονικό διάλυμα υπεροξειδίου του υδρογόνου, δακτυλικός νάρθηκας για ακινητοποίηση
    • Φυσιοθεραπεία για διατήρηση της λειτουργικότητας και αύξηση της δύναμης 
    • Αποφυγή τραυματισμών δακτύλων
    • Προφύλαξη από συσκευές κλιματισμού
    • Θερμοθεραπεία για ελάττωση της δυσκαμψίας των αρθρώσεων
    • Ανύψωση της κεφαλής κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορεί να βοηθήσει στην ύφεση των συμπτωμάτων από το γαστρεντερικό
    • Δέρμα - χρήση μαλακτικών κρεμών, αλοιφών, ελαιούχων σαπώνων μπάνιου για πρόληψη ξηρότητας και ρήξεων 
    • Αιμοδιάλυση ίσως είναι αναγκαία με την πρόοδο της νόσου

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

    Παραμονή σε όσο γίνεται μεγαλύτερη δραστηριότητα αλλά αποφυγή της κόπωσης 

    ΔΙΑΙΤΑ

    • Μαλακή ελαφρά διατροφή με συχνά, μικρά γεύματα
    • Πόση άφθονων υγρών με τα γεύματα

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΚΛΗΡΟΔΕΡΜΑΤΟΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    • Δεν υπάρχουν φαρμακευτικές θεραπείες αποδεδειγμένης αξίας, εκτός από τους αναστολείς μετατρεπτικού ενζύμου και για την υπερτασική νεφρική κρίση 
    • Κορτικοστεροειδή για βαρειά μυοσίτιδαή μεικτή νόσο του συνδετικού ιστού
    • Αντιβιοτικά - για δευτεροπαθείς λοιμώξεις του εντέρου
    • Διπυριδαμόλη ή ασπιρίνη σαν αντιαιμοπεταλιακός παράγων
    • Υδρόφιλες δερματικές αλοιφές για αντιμετώπιση του ξηρού δέρματος
    • Τοπικά κλινδαμικύνη ή ερυθρομυκίνη ή κρέμα Silvadene για πρόληψη υποτροπιαζουσών λοιμώξεων (συνήθως ακολουθούν συστηματική αντιβιοτική θεραπεία για λοίμωξη)
    • Ανοσοκατασταλτικά - χρησιμοποιούμενα από μόνα τους ή σε συνδυασμό με πλασμαφαίρεση για τη θεραπεία απειλητικού για τη ζωή ή δυνητικά καταστροφικού, επιφέροντος αναπηρία σκληροδέρματος 
    • Αγγειοδιασταλτικοί παράγοντες και αντιϋπερτασικά - για φαινόμενο του Reynaud
    • Η D-πενικιλλαμίνη - ελαττώνει την πάχυνση του δέρματος όπως και το ρυθμό δημιουργίας καινούργιων αγγειακών βλαβών 
    • Αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης για προσβολή νεφρού

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    Συχνή για τον έλεγχο της θεραπείας και την παροχή ψυχολογικής υποστήριξης

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Νεφρική ανεπάρκεια 
    • Θάνατος
    • Αναπνευστική ανεπάρκεια 
    • Αγκυλώσεις 
    • Αναπηρία
    • Δυσκινησία οισοφάγου
    • Οισοφαγίτιδα από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    • Ποικίλλει 
    • Πιθανή βελτίωση, αλλά η νόσος είναι ανίατη 
    • Η πρόγνωση είναι φτωχή αν παρουσιασθούν ενωρίς πνευμονικές, νεφρικές ή καρδιακές εκδηλώσεις

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    • Ρευματοειδής αρθρίτιδα
    • Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος
    • Πολυμυοσίτιδα

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: Σπάνια σε αυτές τις ηλικίες

    Γηριατρικό: Όχι σπάνια μέχρι την ηλικία των 75 ετών

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα αυτοάνοσα νοσήματα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα αυτοάνοσα νοσήματα

    maxresdefault 44

    Διαβάστε, επίσης,

    Χρήσιμες πληροφορίες για το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα

    Χρήσιμες πληροφορίες για την πνευμονίτιδα εξ υπερευαισθησίας

    Πρωτοπαθής πνευμονική υπέρταση

    Χρήσιμες πληροφορίες για το φαινόμενο του Raynaud

    Περικαρδίτιδα

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη Δυσφαγία

    Θεραπεία με δηλητήριο της μέλισσας

    Χρήσιμες πληροφορίες για την οξεία δυσφαγία

    Νόσοι του συνδετικού ιστού

    Η μυοσίτιδα

    Προοδευτική ατροφία του προσώπου

    Αντιπυρηνικά αντισώματα

    Φαινόμενο Raynaud

    Σκληρόδερμα

    Με τι ασχολείται ο ρευματολόγος

    www.emedi.gr

     

     

     

     

  • Υδρονέφρωση Υδρονέφρωση

    Χρήσιμες πληροφορίες για την υδρονέφρωση

    Υδρονέφρωση ετερόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη διαταραχή των ουροφόρων οδών σε οποιοδήποτε ύψος που οφείλεται σε ενδοαυλική και/ή εξωαυλική απόφραξη της ροής των ούρων. Μπορεί επίσης να είναι λειτουργική 

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Νεφροί/Ουροποιητικό

    Επικρατέστερη ηλικία: Σε όλες τις ηλικίες.

    Μεγαλύτερη συχνότητα: συγγενής και πάνω από την ηλικία των 60 χρόνων  

    Επικρατέστερο φύλο:

    • Ηλικία 0-20 χρόνων: Άνδρες = Γυναίκες
    • Ηλικία 20-60 χρόνων: Γυναίκες > Άνδρες 
    • Ηλικία πάνω από 60 χρόνων Άνδρες > Γυναίκες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΥΔΡΟΝΕΦΡΩΣΗΣ

    • Διαφέρουν στην οξεία και τη χρόνια μορφή
    • Η χρόνια υδρονέφρωση μπορεί να είναι εντελώς ασυμπτωματική 
    • "Κολικός" που ακτινοβολεί στο αιδοίο ή τον όρχι (λιθίαση), σε οξεία απόφραξη 
    • Μεταβολές στην ποσότητα των ούρων (ανουρία, πολυοουρία, διακυμάνσεις στον όγκο των ούρων)
    • Δυσουρία 
    • Σταγονοειδής ούρηση
    • Λοιμώξεις των ουροφόρων οδών 
    • Νυκτουρία 
    • Ελάττωση της ακτίνας των ούρων
    • Κοιλιακή μάζα
    • Συχνουρία και έπειξη προς ούρηση 
    • Δίψα 
    • Υπέρταση (μπορεί να είναι προοδευτική)
    • Οίδημα
    • Μετά την υποχώρηση - μεταποφρακτική διούρηση
    • Επιδιδυμίτιδα

    ΑΙΤΙΑ ΥΔΡΟΝΕΦΡΩΣΗΣ

    Ενδοαυλικά, συγγενή:

    • Στένωση (ουρητηρική ή ουρηθρική)
    • Αχαλασία ουρητήρα
    • Βλάβη του νωτιαίου μυελού 

    Ενδοαυλικά, επίκτητα:

    • Νεφρολιθίαση 
    • Νεόπλασμα (νεφρού, ουρητήρα ή κύστης)
    • Νεκρωτική θηλίτιδα με απόπτωση των θηλών
    • Ουρητηροκήλη
    • Τραύμα
    • Πήγμα αίματος
    • Μάζα από μύκητες 
    • Κοκκίωμα (φυματίωση)
    • Νευρογενής κύστη
    • Άλλες παθήσεις του νευρικού συστήματος - σκλήρυνση  κατά πλάκας, σακχαρώδης διαβήτης, κάκωση του νωτιαίου μυελού
    • Αντιχολινεργικά
    • Φίμωση
    • Ουρητηρική βαλβίδα
    • Πολύποδας ή στένωση
    • Σχιστοσωμίαση (αιματόβιο)

    Εξωαυλικά:

    • Οπισθοπεριτοναϊκά - νεόπλασμα, αιμάτωμα, απόστημα, ίνωση, ανεύρυσμα
    • Νόσος του Crohn
    • Λεμφοκήλη, Υδροκήλη
    • Γυναικολογικά - εγκύμων μήτρα, ενδομητρίωση, πυελική φλεγμονή, απόστημα, κύστη, ιατρογενής κάκωση ουρητήρων κατά τη διάρκεια επέμβασης 
    • Σύνδρομο Sjogren (ψευδολέμφωμα)

    Λειτουργικά - Συγγενή:

    • Μεγαουρητήρας
    • Σύνδρομο Prune belly (Το Σύνδρομο Prune Belly είναι μία σπάνια πάθηση που είναι παρούσα κατά τη γέννηση και έχει επιπτώσεις στο στομάχι, την καρδιά, τους πνεύμονες, τo έντερo και το σκελετικό σύστημα)
    • Διπλή νεφρική πύελος

    Λειτουργικά - άλλα:

    • Άποιος διαβήτης 
    • Διουρητικά 
    • Κύηση
    • Κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση
    • Μεταποφρακτικό υπόλειμμα
    • Μετεγχειρητικά: μετά από ουρητηρική αναστόμωση 
    • Προεμμηνορρυσιακοί παράγοντες 

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΔΡΟΝΕΦΡΩΣΗΣ

    • Ακτινοβολία 
    • Υπερτροφία προστάτη και/ή κακοήθεια 
    • Νεφρολιθίαση 
    • Μεθυσεργίδη 
    • Κατάχρηση αναλγητικών (νεκρωτική θηλίτιδα, καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου)
    • Δρεπανοκυτταρική αναιμία (νεκρωτική θηλίτιδα)
    • Σακχαρώδης διαβήτης (νεκρωτική θηλίτιδα)
    • Αιμορραγική διήθηση
    • Αντιχολινεργικά 

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΥΔΡΟΝΕΦΡΩΣΗΣ

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Μπορεί να είναι απόλυτα φυσιολογικά
    • Αζωθαιμία
    • Υπερκαλιαιμία
    • Μεταβολική οξέωση (με και χωρίς χάσμα ανιόντων)
    • Υπερνατριαιμία (άποιος διαβήτης)
    • Ανάλυση ούρων - αιματουρία, κρύσταλλοι, μικροβιουρία
    • Μειωμένη συμπυκνωτική ικανότητα των ούρων 
    • Πολυκυτταραιμία (σπάνια)
    • Αναιμία της χρόνιας νεφρικής πάθησης

    Φάρμακα που μπορεί να μεταβάλλουν τα ευρήματα: Τα νεφροτοξικά μπορεί να επιδεινώσουν την αζωθαιμία (μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, ανοσοκατασταλτικά, αμινογλυκοσίδες, ιωδιούχα σκιαγραφικά, αντιχολινεργικά)

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Λέπτυνση του φλοιού των νεφρών 
    • Ατροφία των νεφρικών σωληναρίων
    • Καταστροφή του μυελού

    ZXUyPNdHApcnmaVLkEf79Xra

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ 

    • Νεφροί και ουροδόχος κύστη
    • Κυστεοουρηθρογραφία κατά την ούρηση
    • Μέτρηση υπολείμματος μετά την κένωση της κύστης
    • Διορθικό υπερηχογράφημα προστάτη 
    • Ειδικό προστατικό αντιγόνο, όξινη φωσφατάση (κακοήθεια)

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

    • Υπερηχογράφημα - διαταραχή της νεφρικής λειτουργίας, λέπτυνση του φλοιού, διάταση ουρητήρα
    • Ενδοφλέβια πυελογραφία με τομογραφίες (φυσιολογική νεφρική λειτουργία), διάταση της νεφρικής πυέλου
    • Σπινθηρογράφημα νεφρών, ραδιενεργό νεφρόγραμμα (καλύτερα να μη γίνεται)
    • Αξονική τομογραφία
    • Μαγνητική τομογραφία
    • Έγχρωμο Doppler

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    Για τη διερεύνηση της θέσης και αιτιολογίας της υδρονέφρωσης:

    • Κυστεοσκόπηση/ανιούσα πυελογραφία
    • Κατιούσα πυελογραφία
    • Ανιούσα ουρητηρο-πυελογραφία (απόφραξη με παράκαμψη του ουρητήρα)

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΔΡΟΝΕΦΡΩΣΗΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    1. Γυναίκες: Επίχρισμα κατά Παπανικολάου για πιθανό γυναικολογικό καρκίνο. Κατάλληλη διερεύνηση σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις του ουροποιητικού
    2. Άνδρες: Ανατομική μελέτη του ουροποιητικού σε κάθε λοίμωξη των ουροφόρων οδών, ανασκόπηση των συστημάτων και δακτυλική εξέταση του ορθού για υπερτροφία προστάτη. Ειδικό προστατικό αντίγονο, όξινη φωσφατάση, διορθικό υπερηχογράφημα του προστάτη για υπερτροφία

    Αντιμετώπιση της απόφραξης για διατήρηση της νεφρικής λειτουργίας:

    • Ουροκαθετήρας σε υπερτροφία προστάτη 
    • Διουρηθρική αφαίρεση του προστατικού αδένα σε υπερτροφία
    • Νεφροστομία
    • Πυελοπλαστική 
    • Χειρουργική παράκαμψη των ουρητήρων 
    • Ουρητηρικοί καθετήρες (Stents)
    • Διαδερμική λιθοτριψία (λιθίαση)
    • Basket capture (λιθίαση)
    • Λιθοτριψία (λιθίαση, με ή χωρίς stent και διαδερμική αφαίρεση των λίθων)
    • Νεφρεκτομή

    Νευρογενής υδρονέφρωση:

    • Συχνή κένωση της κύστης
    • Διπλή κένωση
    • Άσκηση πίεσης υπερηβικά 
    • Διαλείπων καθετηριασμός
    • Χολινεργικά
    • Χειρουργική επανεμφύτευση των ουρητήρων 
    • Αντιβιοτικά, σε λοίμωξη

    Ουραιμία:

    • Διάλυση 
    • Υπερκαλιαιμία (ασβέστιο, ιοντοανταλλακτική ρητίνη, γλυκόζη)
    • Αντιμετώπιση της οξέωσης 
    • Διόρθωση της υπασβεστιαιμίας 

    ΔΙΑΙΤΑ

    • Σε απουσία ουραιμίας - ελεύθερη 
    • Σε ουραιμία - περιορισμός λευκώματος, αλατιού και καλίου ανάλογα με τις ανάγκες

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΥΔΡΟΝΕΦΡΩΣΗΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    Λιθίαση - ειδική θεραπεία για λίθους

    • Υπερασβεστιουρία/λίθοι οξαλικού ασβεστίου: υδροχλωροθειαζίνη 25-50 mg από το στόμα κάθε ημέρα για ελάττωση της αποβολής ασβεστίου από τα ούρα
    • Νεφρολιθίαση υπερουριχαιμίας: ουρικού οξέος - αλκαλοποίηση των ούρων σε pH 8 με διττανθρακικό νάτριο. Χρονίως - αλλοπουρινόλη 100-300 mg από το στόμα την ημέρα

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Η απεικονιστική μέθοδος εκλογής εξαρτάται από την αιτιολογία της υδρονέφρωσης (IVP, σπινθηρογράφημα νεφρών, ανιούσα κυστεογραφία, υπερηχογράφημα)
    • Μεταβολικός έλεγχος σε νεφρολιθίαση 
    • Κατάλληλη παρακολούθηση σε καρκίνο, αν είναι εφικτή

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    • Αποφυγή αντιχολινεργικών όταν υπάρχει απόφραξη 
    • Αποφύγετε την αφυδάτωση σε λιθίαση

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Λοιμώξεις ουροποιητικού από χρήση εργαλείων 
    • Ίνωση από ακτινοβολία σε κακοήθεια της πυέλου
    • Απόφραξη από θραύσματα λίθων σε λιθοτριψία
    • Μετεγχειρητική αιμορραγία

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    • Αμφίβολη πορεία μετά από αντιμετώπιση της απόφραξης και παραμονή υπολειμματικής νεφρικής λειτουργίας 
    • Άριστη πορεία και πρόγνωση μετά από αντιμετώπιση της απόφραξης και αποκατάσταση φυσιολογικής νεφρικής λειτουργίας

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: Η υδρονέφρωση είναι συνήθως συγγενής

    Γηριατρικό: Στους άνδρες οφείλεται πολύ συχνά σε υπερτροφία του προστάτη

    ΚΥΗΣΗ

    Συχνό, παροδικό αίτιο υδρονέφρωση

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα νεφρά

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα νεφρά

    9c77fdba55e34359aafc8bc5a2b6b1d4

    Διαβάστε, επίσης,

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη νεφρολιθίαση

    Ουρολιθίαση

    Χρήσιμες πληροφορίες για την ακράτεια ούρων

    Χρήσιμες πληροφορίες για τον καρκίνο τραχήλου μήτρας

    Στενώματα νεφρών και ουρητήρων

    Στενώματα της ουρήθρας

    Φυματίωση του νεφρού

    Υπερηχογράφημα νεφρών

    Βαλβίδες οπίσθιας ουρήθρας

    Πεταλοειδής νεφρός

    Νεφρολιθίαση

    Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας

    Ινομυώματα

    Καρκίνος ουροδόχου κύστεως

    Νόσος του Crohn

    www.emedi.gr

     

  • Πυρετικοί σπασμοί Πυρετικοί σπασμοί

    Χρήσιμες πληροφορίες για τους πυρετικούς σπασμούς

    Πυρετικοί σπασμοί είναι επιληπτική κρίση με συνοδό πυρετό κατά την νεογνική ή παιδική ηλικία χωρίς σημεία άλλης υποκείμενης νόσου.

    Κρίσεις δευτεροπαθείς από άλλες διαταραχές του ΚΝΣ όπως μηνιγγίτιδα, όγκοι ή ιστορικό επιληπτικής κρίσης χωρίς συνοδό πυρετό δεν περιλαμβάνονται σε αυτό το άρθρο

    • Απλή εμπύρετη επιληπτική κρίση - μοναδικό επεισόδιο εντός 24 ωρών, με διάρκεια λιγότερη των 15 λεπτών και γενικευμένη τονικο-κλινική δραστηριότητα. Ευθύνεται για το 85% των εμπύρετων επιληπτικών κρίσεων 
    • Μικτή εμπύρετη επιληπτική κρίση - πολλαπλά επεισόδια εντός του 24ωρου με εστιακά συμπτώματα και διάρκεια άνω των 15 λεπτών. Ευθύνεται για το 15% των περιπτώσεων 

    Επηρεαζόμενα συστήματα: ΚΝΣ

    Επικρατέστερη ηλικία: 95% των επεισοδίων εμφανίζονται μέχρι την ηλικία των 5 ετών, συχνότερη ηλικία εμφάνισης τα 2 έτη 

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες > Γυναίκες (ελαφρά υπεροχή)

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΥΡΕΤΙΚΩΝ ΣΠΑΣΜΩΝ

    Πυρετός συνήθως 39℃  ή άνω

    Τονικο-κλονική επιληπτική δραστηριότητα

    • Γενικευμένη με απλές κρίσεις ή εστιακή με μικτά στοιχεία 
    • Συνήθως εμφανίζεται εντός ωρών από την εμφάνιση του πυρετού 
    • Η επιληπτική κρίση είναι το αρχικό σημείο της νόσου σε 25% των ασθενών 
    • Η διάρκεια δεν υπερβαίνει τα 15 λεπτά στις απλές κρίσεις, μεγαλύτερη σε μικτά επεισόδια 
    • Η μέση συχνότητα είναι άπαξ ημερησίως με τις απλές κρίσεις, και πιο συχνά στις μικτές κρίσεις

    ΑΙΤΙΑ ΠΥΡΕΤΙΚΩΝ ΣΠΑΣΜΩΝ

    • Ο πυρετός μπορεί να μειώσει τον ουδό εμφάνισης επιληπτικών κρίσεων σε ευπαθή παιδιά 
    • Θερμοκρασία συνήθως άνω των 39℃ , αλλά ο ρυθμός μεταβολής πιθανόν να διαδραματίζει σπουδαιότερο ρόλο παρά η θερμοκρασία 
    • Ιογενή νοσήματα: Λοιμώξεις του ανωτέρου αναπνευστικού, roseola infantum, ιός της γρίπης Α, γαστρεντερίτιδα
    • Βακτηριδιακές λοιμώξεις: Σιγκέλλα, σαλμονέλα, μέση ωτίτιδα
    • Ιστορικό εμβολιασμού για παρωτίτιδα, ιλαρά, ερυθρά πριν από 7-10 ημέρες ή εμβολιασμού για διφθερίτιδα, κοκκύτη και τέτανο μέχρι πριν 48 ώρες

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΠΥΡΕΤΙΚΩΝ ΣΠΑΣΜΩΝ

    Εμπύρετη επιληπτική κρίση σε αδελφό/αδελφή αυξάνει τον κίνδυνο κατά 2-3 φορές 

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΥΡΕΤΙΚΩΝ ΣΠΑΣΜΩΝ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 

    • Εμπύρετο παραλήρημα 
    • Εμπύρετα ρίγη με ωχρότητα και περιστοματική κυάνωση
    • Κατακράτηση αναπνοής κατά τη διάρκεια πυρετικού επεισοδίου
    • Σπασμοί χωρίς πυρετό, που επισυμβαίνει όμως στο πλαίσιο εμπυρέτου νόσου 
    • Οξεία μηνιγγίτιδα με σπασμούς 
    • Εγκεφαλικές κακώσεις και πυρετός
    • Επιληπτικές κρίσεις από φάρμακα 
    • Ξαφνική διακοπή αντιεπιληπτικών φαρμάκων

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Πρώτο επεισόδιο: Γενική αίματος, ασβέστιο, γλυκόζη, μαγνήσιο ηλεκτρολύτες, γενική ούρων, καλλιέργειες αίματος, άζωτο ουρίας, κρεατινίνη 
    • Έλεγχος για τοξικές ουσίες ενδείκνυται σε αμφίβολες περιπτώσεις 
    • Στο πρώτο επεισόδιο ή σε ηλικία κάτω του ενός έτους, ενδείκνυται οσφυονωτιαία παρακέντηση για αποκλεισμό μηνιγγίτιδας

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ 

    ΗΕΓ πιθανώς ενδείκνυται στις ακόλουθες περιπτώσεις: σε συχνές εμπύρετες επιληπτικές κρίσεις, αυτές που παρουσιάζουν εστιακά συμπτώματα, μικτού τύπου, υποκείμενη νευρολογική συνδρομή, οικογενειακό ιστορικό επιληπτικών κρίσεων άνευ πυρετού, καθυστερημένη εγρήγορση μετά το επεισόδιο ή εάν είναι το πρώτο επεισόδιο μετά την ηλικία των 3 ετών. Να γίνει ΗΕΓ 2-4 εβδομάδες μετά το επεισόδιο. ΗΕΓΩ δεν ενδείκνυται σε απλή εμπύρετη επιληπτική κρίση όταν υπάρχει λογική εξήγηση και η ανάρρωση είναι ταχεία 

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

    Αξονική τομογραφία ή καλύτερα μαγνητική τομογραφία για μικτού τύπου επεισόδια, εστιακά συμπτώματα, υποκείμενη νευρολογική συνδρομή ή παρατεταμένο στάδιο ανάρρωσης 

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    Οσφυονωτιαία παρακέντηση

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΥΡΕΤΙΚΩΝ ΣΠΑΣΜΩΝ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    Παρακολούθηση στα εξωτερικά ιατρεία ή παρατεταμένη παρακολούθηση ανάλογα με την κλινική κατάσταση, τύπο της επιληπτικής κρίσης και ανάλογα εάν πρόκειται για το πρώτο ή επόμενο επεισόδιο

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    • Υποστηρικτική αγωγή 
    • Εάν η κρίση παρήλθε και είναι απλού τύπου σε φάση ανάρρωσης, να καθορισθεί η αιτία του πυρετού ώστε να αντιμετωπιστεί το υποκείμενο αίτιο
    • Χλιαρό υδατικό λουτρό για μείωση του πυρετού 
    • Εάν η διάρκεια της επιληπτικής κρίσης είναι μικρότερη των 10 λεπτών, υποστηρικτική αγωγή με κατάκλιση σε πλάγια θέση, προστασία από τυχόν τραυματισμούς, διατήρηση αεροφόρου οδού, χορήγηση οξυγόνου 

    shutterstock 1392584309

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

    Ανάπαυση σε κατακεκλιμένη θέση κατά τη διάρκεια παρακολούθησης

    ΔΙΑΙΤΑ

    Τίποτα από το στόμα μέχρι να διευκρινιστεί η κατάσταση

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Οι γονείς έχουν ανάγκη υποστηρικτικής αγωγής 
    • Οι εμπύρετες επιληπτικές κρίσεις δεν προκαλούν καθυστέρηση της ανάπτυξης
    • Οι εμπύρετες επιληπτικές κρίσεις δεν προκαλούν πνευματική καθυστέρηση
    • Οι εμπύρετες επιληπτικές κρίσεις δεν προκαλούν διαταραχές της συμπεριφοράς
    • Οι εμπύρετες επιληπτικές κρίσεις δεν προκαλούν το θάνατο
    • Κίνδυνος υποτροπής 33%, το 95% των υποτροπών συμβαίνει κατά τη διάρκεια του επόμενου 1 έτους

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΥΡΕΤΙΚΩΝ ΣΠΑΣΜΩΝ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    • Παρακεταμόλη διορθικά ή από το στόμα για τον πυρετό 10-15 mg/Kg/δόση
    • Αντιεπιληπτικά φάρμακα σπάνια ενδείκνυνται
    • Οξυγόνο

    Αντενδείξεις: Αλλεργία στα φάρμακα

    Προφυλάξεις: Διαταραχή αναπνευστικής λειτουργίας που απαιτεί υποστήριξη ή διασωλήνωση 

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    • Φαινοβαρβιτάλη 10-15 mg/kg ΕΦ, βραδεία έναρξη δράσης και μπορεί να προκαλέσει αναπνευστική καταστολή και υπόταση 
    • Φαινυντοΐνη 10-15 mg/kg ΕΦ, βραδεία έναρξη δράσης και μπορεί να προκαλέσει καρδιακές αρρυθμίες και υπόταση
    • Βαλπροϊκό οξύ 40-60 mg/kg ίσο ποσόν ύδατος 5 cm διορθικά είναι μικρότερης δράσης αλλά μπορεί να προκαλέσει ηπατοτοξικότητα σε άτομα ηλικίας κάτω των 2 ετών, με βραδύτερη έναρξη δράσης 
    • Παραλδεΰδη - 0,2 mg/kg μέχρι 2 ml ενδομυϊκά σε ένα σημείο, αλλά βραδύτερη έναρξη δράσης ή παραλδεΰδη σε διορθική μορφή - 0,3 cc (300 mg/kg/δόση) σε διάλυση 1:1 με βαμβακέλαιο ή ελαιόλαδο (μέγιστη δόση 5 ml)

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    Αναλόγως της θέσης, σοβαρότητας και προέλευσης του πυρετού

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    • Ακεταμινοφαίνη 10 mg/kg από το στόμα ή διορθικά για θερμοκρασία άνω των 38℃ από το ορθό
    • Μπορεί να χορηγηθεί διακεκομμένη προφυλακτική διαζεπάμη από το ορθό για πυρετό άνω των 38,5℃, 5 mg για ηλικία μικρότερη των 3 ετών ή 7,5 mg μεταξύ 3-6 ετών ή 0,5 mg/kg (μέχρι 15 mg), επαναλαμβανόμενο κάθε 12 ώρες για σύνολο 4 δόσεων 
    • Συνεχής προφυλακτική αγωγή είναι αμφισβητούμενη, μπορεί να χορηγηθεί σε παιδιά υψηλού κινδύνου με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό, πολλές υποτροπές, μικτά γεγονότα ή υποκείμενες νευρολογικές διαταραχές μέχρι 1 έτους από την τελευταία επιληπτική κρίση 
    • Φαινοβαρβιτάλη, 3,5 mg/kg/ημέρα μπορεί να δοθεί αλλά προκαλεί συνήθως διαταραχές συμπεριφοράς, βαλπροϋκό οξύ 30-40 mg/kg/ημέρα δίνεται αλλά μπορεί να προκαλέσει σοβαρού βαθμού ηπατοτοξικότητα 

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Οι εμπύρετες επιληπτικές κρίσεις δεν είναι θανατηφόρες, δεν προκαλούν καθυστέρηση πνευματική, διαταραχές της συμπεριφοράς ή καθυστέρηση στην ανάπτυξη 
    • Παιδιά με εμπύρετες επιληπτικές κρίσεις διατρέχουν περισσότερο από το μέσο όρο κίνδυνο να αναπτύξουν επιληψία αργότερα στη ζωή τους 

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    • 33% παρουσιάζουν υποτροπιάζοντα εμπύρετα επιληπτικά επεισόδια, 50% εάν το πρώτο επεισόδιο εμφανίστηκε πριν την ηλικία των 12 μηνών, 45% εάν υπάρχουν δύο προσβληθέντα αδέλφια 
    • 95% των υποτροπών εμφανίζονται μέσα στο 1ο έτος
    • Επιληψία εμφανίζεται στο 0,5% του γενικού πληθυσμού αλλά σε 3-4% του πληθυσμού με ιστορικό εμπύρετης επιληπτικής κρίσης 
    • Αυξημένο κίνδυνο για επιληψία παρουσιάζουν: Μικτό αρχικό γεγονός με αυξανόμενο κίνδυνο για κάθε μικτή εμφάνιση ανεξάρτητα, ηλικία κατά το πρώτο επεισόδιο κάτω των 6 μηνών, τρεις ή περισσότερες υποτροπές, νευρολογικές διαταραχές προ των επιληπτικών κρίσεων και οικογενειακό ιστορικό επιληψίας

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    • Εξέταση παιδιού για κλινικά ευρήματα συνδρόμου Sturge-Weber, σμηγματογόνο αδένωμα και μειωμένη χρωστική δέρματος στη tuberous sclerosis και κηλίδες cafe-au-lait με υποδόρια οζίδια της νευροϊνωμάτωσης 
    • 13-18% των περιπτώσεων μηνιγγίτιδας παρουσιάζονται με επιληπτικές κρίσεις 

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: Εύρος 3 μηνών με 5 έτη με ποσοστό 95% στην ηλικία των 5 ετών και μεγαλύτερη επίπτωση στην ηλικία των 2 ετών 

    ΑΛΛΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

    • Διακεκκομένη προφύλαξη με φαινοβαρβιτάλη δεν συνιστάται
    • Η φαινυντοΐνη και καρβαμαζεπίνη δεν είναι αποτελεσματικοί παράγοντες για προφύλαξη 
    • Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η πρόληψη εμπύρετων επιληπτικών κρίσεων προφυλάσσει από την επιληψία
    • Είναι σημαντικός ο διαχωρισμός μεταξύ απλών και μεικτών κρίσεων 
    • Η υπνηλία μετά την επιληπτική κρίση είναι ήπια, εάν είναι σημαντικού βαθμού υπάρχει υποψία υποκείμενης παθολογικής κατάστασης

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία του νευρικού σας συστήματος

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία του νευρικού σας συστήματος

    febrile seizure

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Βρεφική ροδάνθη

    Σιγκέλλωση

    Επιληπτικές κρίσεις

    Επιληπτική κατάσταση

    Κάνναβη και επιληψία

    Κετογενική δίαιτα

    Αφιέρωμα για την παγκόσμια ημέρα επιληψίας

    Τι να κάνετε αν έχετε πυρετό

    Τι να κάνετε αν κάποιος κάνει σπασμούς

    Κόλπα για να ρίξετε τον πυρετό

    Πυρετικοί σπασμοί στα παιδιά

    Επιληψία του κροταφικού λοβού

    Γαστρεντερίτιδα

    www.emedi.gr

     

     

  • Χρήσιμες πληροφορίες για τη στοματίτιδα Χρήσιμες πληροφορίες για τη στοματίτιδα

    Στοματίτιδα

    Στοματίτιδα είναι η γενικευμένη φλεγμονή του στοματικού βλεννογόνου πολλαπλής αιτιολογίας

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Δέρμα/ Εξωκρινείς

    Επικρατέστερη ηλικία:

    • Ερπητικές - πρωτοπαθείς λοιμώξεις - παιδιά
    • Νόσος χειρός-ποδός και στόματος - παιδιά
    • Η στοματίτιδα Vincent - νεαρά παιδιά και νέοι ενήλικες
    • Νόσος Behcet - νέοι ενήλικες
    • Ερπητική στηθάγχη - παιδιά

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες = Γυναίκες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΤΙΔΑΣ

    Γενικά:

    • Αναλόγως της αιτιολογίας 
    • Ποικίλλει από ελαφράς μορφής μέχρι σοβαρού πόνου
    • Πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν πολλαπλά στοματικά έλκη διαμέτρου από 1 mm μέχρι αρκετών εκατοστών 
    • Μερικοί ασθενείς παρουσιάζουν γενικά συμπτώματα- πυρετός, κακουχία, κεφαλαλγία

    Αλλεργική στοματίτιδα:

    • Έντονο στίλβον ερύθημα
    • Ελαφρό οίδημα 
    • Κνησμός 
    • Ξηρότητα
    • Αίσθημα καύσου

    Φλεγμονή Vincent:

    • Νεκρωτικές εξελκώσεις των μεσοδοντίων θηλών και του βλεννογόνου του στόματος

    Μονιλίαση (καντιντίαση):

    • Λευκωπές πλάκες, ελαφρά υπεγερμένες (που θυμίζουν πήγματα γάλακτος)
    • Κατανομή - Γλώσσα, παρειακός βλεννογόνος, υπερώα, ούλα, αμυγδαλές, λάρυγγας, φάρυγγας, γαστρεντερικός σωλήνας, δέρμα, συχνά απαντάται σε βρέφη, ανοσοκατασταλμένους ασθενείς, ασθενείς που λαμβάνουν μακροχρόνια αντιβίωση, κορτικοστεροειδή και αντινεοπλασματική χημειοθεραπεία

    Ψευδομεμβρανώδης στοματίτιδα:

    • Εξιδρώματα που μοιάζουν με μεμβράνες 

    Αλλοιώσεις των βλεννογόνων που συνοδεύουν συστηματικά νοσήματα:

    • Βλεννογόνιες πλάκες (σύφιλη)
    • Δίκην φράουλας (ιλαρά)
    • Κηλίδες του Koplik (ιλαρά)
    • Έλκη (πολύμορφο ερύθημα)
    • Απαλές, εξέρυθρες, επώδυνες (πελάγρα)

    ΑΙΤΙΑ ΣΤΟΜΑΤΙΤΙΔΑΣ

    • Αλλεργία - Τροφές, φάρμακα, εξ επαφής (πολύμορφο ερύθημα)
    • Υποβιταμίνωση - ριβοφλαβίνη (γωνιακή στοματίτιδα)
    • Ιογενής - Ιός του απλού έρπητος Ι και ΙΙ (ερπητική στοματίτιδα), Coxsackie A (ερπητική στηθάγχη και νόσος χειρός-ποδός-στόματος)
    • Κάπνισμα (νικοτινική στοματίτιδα)
    • Ορμόνες (πιθανώς υποτροπιάζουσα ελκωτική στοματίτιδα)
    • Άγνωστα (υποτροπιάζουσα αφθώδης στοματίτιδα, στοματίτιδα Vincent, γενικευμένη στοματίτιδα, γαγγραινώδης στοματίτιδα, πολύμορφο ερύθημα)
    • Βακτηριδιακής αιτιολογίας (οστρακιά)
    • Ουραιμική (ουραιμική/νεφριτιδική)
    • Τεχνητές οδοντοστοιχίες

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟΜΑΤΙΤΙΔΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 

    • Ερπητική στοματίτιδα
    • Νόσος χειρός-ποδός-στόματος
    • Υποτροπιάζουσα αφθώδης στοματίτιδα
    • Στοματίτιδα Vincent
    • Νικοτινική στοματίτιδα
    • Στοματίτιδα από τεχνητές οδοντοστοιχίες 
    • Πολύμορφο ερύθημα/Σύνδρομο Stevens-Johnson
    • Υποτροπιάζουσα ελκωτική στοματίτιδα
    • Υποτροπιάζουσα ουλοποιητική στοματίτιδα
    • Νόσος Behcet
    • Γωνιακή στοματίτιδα
    • Γαγγραινώδης στοματίτιδα
    • Οστρακιά
    • Ερπητική στηθάγχη 
    • Ουραιμική 

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Αιματολογικές εξετάσεις 
    • Ορολογικές εξετάσεις για σύφιλη

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    Συνιστάται βιοψία ύποπτων περιοχών ή βλαβών που αργούν να επουλωθούν ή υποτροπιάζουν χρονίως για να αποκλεισθεί η κακοήθεια ή αγγειΐτιδα

    postgradmedj 2020 139421 F1.large

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    Βιοψία σε επιμονή/υποτροπή/υποψία κακοήθειας (καλύτερα να μη γίνεται)

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΜΑΤΙΤΙΔΑΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    Σαν εξωτερικός ασθενής εκτός εάν η μορφή είναι βαριά

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    • Στις περισσότερες περιπτώσεις η αγωγή είναι ασυμπτωματική 
    • Σοβαρές περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε παιδιά, μπορεί να απαιτήσουν παρεντερικά υγρά
    • Τοπική αναισθησία 
    • Αναλγητικά φάρμακα
    • Στοματικές πλύσεις με 50% διάλυμα H2O2
    • Μυκοστατίνη εάν υπάρχει επιλοίμωξη με κάντιντα
    • Διακοπή καπνίσματος

    ΔΙΑΙΤΑ

    Να αποφεύγονται καρυκευματώδη, ξηρές τροφές, σκληρές τροφές

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΤΟΜΑΤΙΤΙΔΑΣ

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    • Στεροειδή και κυτταροτοξικά φάρμακα για τη νόσο του Behcet
    • 2% ιξώδης ξυλοκαΐνη (gel) για τοπική ανακούφιση
    • Διφαινυδραμίνη σε υγρή μορφή από του στόματος ή στοματικές πλύσεις
    • Αντιβιοτικά για γαγγραινώδη στοματίτιδα
    • Αντιμυκητιασική αλοιφή για μονιλίαση που επιπλέκει τη γωνιακή στοματίτιδα
    • Για τη μονιλίαση - νυστατίνη στοματικό διάλυμα 400.000 μονάδες (4 mL) τετράκις ημερησίως για 10 ημέρες. Να χρησιμοποιείται για στοματικές πλύσεις και στη συνέχεια καταπίνεται

    ΕΝΑΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    Στοματικές πλύσεις η τοπική χρήση κορτικοειδών για αφθώδη έλκη

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    Οι βλάβες πρέπει να παρακολουθούνται έως ότου εξαλειφθούν. Εάν δεν υποχωρήσουν, υποτροπιάζουν επανειλημμένως ή είναι ύποπτες απαιτείται βιοψία για διαγνωστικούς σκοπούς

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    Να αποφεύγονται οι εκλυτικοί παράγοντες 

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Η υποτροπιάζουσα ουλοπιητική στοματίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε ενδοστοματικές ουλές με περιορισμό των κινήσεων του στόματος 
    • Η νόσος Behcet μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της όρασης, πνευμονία, κολίτιδα, αγγειίτιδα, ανευρύσματα μεγάλων αρτηριών, θρομβοφλεβίτιδα ή εγκεφαλίτιδα
    • Η γαγγραινώδης στοματίτιδα μπορεί να καταλήξει σε θάνατο
    • Η οστρακιά μπορεί να καταλήξει σε καρδιοπάθεια 
    • Η ερπητική στοματίτιδα μπορεί να επιπλακεί με προσβολή οφθαλμών ή ΚΝΣ

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    • Ερπητική - αυτοπεριοριζόμενη με αποδρομή εντός 7-14 ημερών
    • Νόσος χειρός-ποδός-στόματος - όπως η ερπητική
    • Υποτροπιάζουσα αφθώδης πορεία 7-14 ημερών ανά επεισόδιο
    • Vincent - μπορεί να προχωρήσει σε φλεγμονή προσωπικού χώρου με μηχανική απόφραξη αναπνοής και/ή σηψαιμία
    • Νικοτινική - υποχωρεί με προσεκτική στοματική υγιεινή και χρήση οδοντοστοιχιών κατά τη διάρκεια της ημέρας μόνο
    • Πολύμορφο ερύθημα - υποχωρεί εντός 2-3 εβδομάδων 
    • Stevens-Johnson - υποχωρεί εντός 6 εβδομάδων με την κατάλληλη υποστηρικτική αγωγή 
    • Υποτροπιάζουσα ελκωτική - έχει τάσεις υποτροπής αλλά η γενική πρόγνωση είναι καλή
    • Υποτροπιάζουσα ουλοποιητική - μερικοί ασθενείς υποφέρουν από συνεχή έλκη, αλλά υποτροπιάζουν με επακόλουθη ουλοποίηση. Η πρόγνωση κατά τα άλλα είναι καλή
    • Νόσος Behcet - μπορεί να υποτροπιάζει για αρκετά χρόνια. Η πρόγνωση όσον αφορά την όραση είναι πτωχή. Η γενική πρόγνωση σχετίζεται με τις υπόλοιπες εκδηλώσεις της νόσου 
    • Γωνιακή - μετά από αποκατάσταση των μηχανικών προβλημάτων, των αλλεργικών διαταραχών και της ανεπάρκειας των θρεπτικών συστατικών η πρόγνωση είναι καλή
    • Γαγγραινώδης - είναι η πλέον σοβαρή στοματίτιδα, απαιτεί επιθετική εγωγή με ενδοφλέβια αντιβιοτικά και τοπικό καθαρισμό των νεκρωτικών ιστών για την αποφυγή του θανάτου 
    • Οστρακιά - η πρόγνωση σχετίζεται με τις υπόλοιπες εκδηλώσεις της νόσου
    • Ερπητική στηθάγχη - πορεία 7-14 ημερών με πλήρη αποδρομή 
    • Ουραιμική - εξαρτάται από την υποκείμενη νεφρική νόσο

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Σχετιζόμενη με AIDS με βαριές αλλοιώσεις

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: Μερικά αίτια πιο συχνά στην παιδική ηλικία: ερπητική-πρωτοπαθής, νόσος χειρός-άκρου-ποδός-στόματος, ερπητική στηθάγχη 

    Γηριατρικό: Μερικά αίτια πιο συχνά στην προχωρημένη ηλικία, π.χ. οδοντοστοιχίες

    ΚΥΗΣΗ

    Μπορεί να προκαλέσει υποτροπιάζουσα ελκωτική στοματίτιδα

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τη στοματίτιδα 

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για τη στοματίτιδα 

    Stomatitis

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Σύνδρομο Αδαμαντιάδη-Behcet

    Χρήσιμες πληροφορίες για την ουλίτιδα

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη φαρυγγίτιδα

    Φυσικές θεραπείες για τα στοματικά έλκη

    Νόσος από ακτινοβολία

    Γλωσσίτιδα

    Βιταμινική ανεπάρκεια

    Απλός έρπητας

    Μήπως έχετε αναιμία;

    Πρόπολη για εισπνοές για τις ιώσεις

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα στοματικά έλκη

    Οι ιατρικές χρήσεις της πρόπολης

    Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας στο πεπτικό σύστημα

    Το μέλι έχει ισχυρές θεραπευτικές ιδιότητες

    Στοματικό διάλυμα με πράσινη πρόπολη

    Χρήσιμες πληροφορίες για την πρόπολη

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα για την ουλίτιδα και την περιοδοντίτιδα

    Τα οφέλη από την κόκκινη πρόπολη στην υγεία

    Αντιμετωπίστε τις άφθες του στόματος

    Ουλοστοματίτιδα

    Η τοξικότητα των κυτταροστατικών φαρμάκων

    Πώς τα βακτήρια του στόματος προκαλούν ρευματοειδή αρθρίτιδα

    Στοματικό διάλυμα για δροσερή αναπνοή

    Μήπως έχετε ευαίσθητα δόντια και ούλα;

    Μήπως έχετε γλωσσίτιδα;

    Φυσικό αντισηπτικό στοματικό διάλυμα

    Οι βιταμίνες για τους βλεννογόνους

    Που κάνει καλό ο χυμός αλόης

    Στοματικό διάλυμα για καθημερινή χρήση

    Τραυματισμοί από προσθετικές εργασίες στα δόντια

    Να πίνετε καθημερινά χυμό αλόης

    Κακοσμία του στόματος

    Συμπληρώματα διατροφής για τις παθήσεις του πεπτικού

    Η περιοδοντίτιδα

    Το μινθέλαιο

    Οι καλύτερες βιταμίνες για την ουλίτιδα

    Καντιντίαση

    H βλεννογονίτιδα

    Λευκοπλακία στόματος

    Φαρυγγίτιδα

    Τσάι για τη στοματίτιδα

    Υγεία του πεπτικού συστήματος

    Προβιοτικά για καλή στοματική υγιεινή

    Στοματίτιδα

    Η περιοδοντίτιδα επηρεάζει την καρδιά

    Στοματικό διάλυμα για την στοματίτιδα

    Πρόπολη

    Η διατροφή κατά την ακτινοθεραπεία

    Τα πιο συχνά βότανα και οι θεραπευτικές τους ιδιότητες

    Διατροφή σε στοματίτιδα

    Στοματικό διάλυμα για την περιοδοντίτιδα

    Στοματικό διάλυμα για την εξαγωγή δοντιού

    Γιατί ματώνουν τα ούλα;

    Οι άφθες και η αντιμετώπισή τους

    Echinacea Compositum

    Αλόη Βέρα

    www.emedi.gr