Παρασκευή, 11 Ιουλίου 2014 10:54

Τα καρκινικά μονοπάτια της οξείας λευχαιμίας

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Στοχευμένες θεραπείες στην οξεία μυελογενή λευχαιμία

Γράφει η

Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά

Ειδ. Παθολόγος-Ογκολόγος, PhD, MD

Τα προϊόντα των ογκογονιδίων μπορούν να παίξουν κεντρικό ρόλο στην κυτταρική διαφοροποίηση και στην λειτουργία των τελικών διαφοροποιημένων κυττάρων.

Για παράδειγμα, η μυελοειδής λευχαιμία τυπικά εμφανίζει αξιοσημείωτες ανωμαλίες στην κυτταρική ωρίμανση και συνοδεύεται με ειδικές χρωμοσωμικές μεταθέσεις, που έχουν ως αποτέλεσμα την αλλαγή της λειτουργίας των γονιδίων που έχουν κεντρικό ρόλο στα ελαττώματα ωρίμανσης.

Ένα παράδειγμα, στην Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία είναι η οικογένεια των μεταγραφικών παραγόντων που εμπλέκονται στην ρύθμιση της φυσιολογικής αιμοποίησης. Ο πιο συχνός στόχος είναι το γονίδιο AML1 στο χρωμόσωμα 21. Η πρωτεϊνη AML1, επίσης, γνωστή ως κεντρικός παράγοντας δέσμευσης α, CBFA2, σχηματίζει ένα ετεροδιμερές με άλλη πρωτεϊνη την CBFB, και σχηματίζουν έναν μεταγραφικό παράγοντα. Ο μεταγραφικός αυτός παράγοντας δεσμεύει απευθείας την αλληλουχία του DNA, ενισχύοντας την διαμόρφωση του πυρήνα για την μεταγραφική ρύθμιση περιοχών πολλών ειδικών αιμοποιητικών γονιδίων και αυξάνει την έκφρασή τους. Τα φυσιολογικά γονίδια-στόχοι της AML1/CBFB μεταγραφής περιλαμβάνουν τις κυτοκίνες της ιντερλευκίνης IL-3 και τον διεγερτικό παράγοντα των αποικιών των μακροφάγων GM-CSF και τους υποδοχείς τους, όπως τον CSF1 υποδοχέα που ρυθμίζει την αύξηση των αιμοποιητικών κυττάρων και τη διαφοροποίηση. Το AML1, επίσης, ρυθμίζει την έκφραση της μυελουπεροξειδάσης που είναι χρήσιμη για τα ώριμα κοκκιοκύτταρα. Σε απώλεια της λειτουργίας του γονιδίου AML1 ή CBFB συμβαίνει, συνήθως, θάνατος κατά την εμβρυογένεση και αυτό δείχνει ότι τα γονίδια-στόχοι AML1/CBFB είναι απαραίτητα για την αιμοποίηση πολλαπλών κυτταρικών σειρών.

Και τα δύο γονίδια AML1 και CBFB εμπλέκονται σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες σε λευχαιμίες. Το AML1 εντοπίζεται στο χρωμόσωμα 21 και συμβαίνει μετάθεση t(8;21) σε 20% της AML-M2 και το CBFB γονίδιο βρίσκεται στο 16q22 inv(16)/t(16;16) στον τύπο Μ4 της ΟΜΛ με ανώμαλα ηωσινόφιλα.

Στην μετάθεση t(8;21) το AML1 συντήκει το ETO γονίδιο στο χρωμόσωμα 8 και σχηματίζουν το χιμαιρικό προϊόν AML1/ΕΤΟ. Το AML1/ΕΤΟ διατηρεί την ικανότητα να αλληλεπιδρά με το ενισχυτικό κεντρικό μοτίβο, αλλά παρεμβαίνει στην ενεργοποίηση της έκφρασης του γονιδίου από τον φυσιολογικό μεταγραφικό παράγοντα AML1/CBFB. Επιπλέον το AML1/ΕΤΟ είναι ικανό να δραστηριοποιεί την έκφραση του BCL2 και άλλων γονιδίων. Έτσι, η μετατροπή από το AML1/ΕΤΟ οδηγεί σε τροποποιημένη μεταγραφική ρύθμιση των φυσιολογικών AML1 γονιδίων-στόχων και σε συνδυασμό με την ενεργοποίηση νέων γονιδίων στόχων, εμποδίζουν τον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο.

Άλλο σημαντικό καρκινικό μονοπάτι στις λευχαιμίες δημιουργείται από τις μεταθέσεις στο γονίδιο MLL των 100kb στο 11q23. Το γονίδιο ενεργοποιεί 12kb-15kb αντιγραφές. Όλα τα σπασίματα πέφτουν σε μια περιοχή 8,3 kb περιλαμβάνοντας τα εξόνια 5-11.

Οι αναδιατάξεις στο γονίδιο MLL αναπαριστούν μια μεγάλη τάξη μεταλλάξεων στην οξεία λευχαιμία στα παιδιά και στους ενήλικες και τις περισσότερες φορές συνδέονται με κακή πρόγνωση. Η πρωτεϊνη MLL περιέχει δύο δυνητικά μοτίβα δέσμευσης του DNA, μια μεταγραφική ενεργοποίηση του τομέα του άκρου COOH και μια καταστολή του τομέα του άκρου N.

Αυτή η πρωτεϊνη είναι ομόλογη με έναν μεταγραφικό παράγοντα της Drosophila που ρυθμίζει την εμβρυονική ανάπτυξη και τη διαφοροποίηση των ιστών. Οι μεταθέσεις στο MLL έχουν σαν αποτέλεσμα την δημιουργία χιμαιρικών γονιδίων στο παραγόμενο 11 χρωμόσωμα, αποτελούμενο από την περιοχή 5' του MLL και την περιοχή 3' του συντηκόμενου γονιδίου. Η μεγάλη MLL ενεργοποίηση του τομέα χάνεται στις χιμαιρικές πρωτεϊνες κι έτσι, μεταβάλλουν την λειτουργία του MLL και οδηγούν στην λευχαιμιογένεση.

Οι μεταθέσεις που εμπλέκουν το χρωμόσωμα 11q23 είναι οι 1p32, 4q21 και 19p13.3 στην οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία και 1q21, 2q21, 6q27, 9p22, 10p11, 17q25, 19p13 στην οξεία μυελοβλαστική λευχαιμία, ειδικά των μονοβλαστικών και μυελομονοκυτταρικών υποτύπων. Οι μεταθέσεις στο  11q23 είναι υπαίτιες για τα 3/4 των λευχαιμιών σε παιδιά μικρότερα του ενός έτους.

Διαβάστε, επίσης,

Τα καρκινικά μονοπάτια των σαρκωμάτων

Το καρκινικό μονοπάτι στον καρκίνο του νεφρού

Τα καρκινικά μονοπάτια στο μελάνωμα

Το καρκινικό μονοπάτι στον καρκίνο παχέος εντέρου

Το καρκινικό μονοπάτι στον καρκίνο του μαστού

Οξεία προμυελοκυτταρική λευχαιμία

Έτσι προκαλείται ο καρκίνος

Τα ογκοκατασταλτικά γονίδια στον Κυτταρικό Κύκλο

Τo καρκινικό μονοπάτι

Τα μονοπάτια του καρκίνου

Ογκογονίδια

Ανοσοϊστοχημεία στον καρκίνο

Η χρήση του καρυότυπου στην ογκολογία

Διαγνωστικά τεστ του ανθρώπινου γονιδιώματος

Μεθυλίωση του DNA

Ο ρόλος της απόπτωσης στον καρκίνο

Ο ρόλος του p53 στον καρκίνο του μαστού

Μονοπάτι PI3K/AKT/mTOR

Οξεία προμυελοκυτταρική λευχαιμία

Στοχευμένη θεραπεία για τον καρκίνο

Η χρήση του καρυότυπου στην ογκολογία

Γνωστοί παράγοντες που προκαλούν καρκίνο

Επιδημιολογία του καρκίνου

Σε ποιες ασθένειες χρησιμοποιούνται τα πεπτίδια

Στροφή αριστερά ή δεξιά

Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία

Γιατί οι χημειοθεραπείες δεν είναι αποτελεσματικές

Η πραγματική αιτία της παιδικής λευχαιμίας

www.emedi.gr
Γράφει η
Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά
Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD, PhD
Διαβάστε περισσότερα για την Σάββη Μάλλιου Κριαρά

 

 

Διαβάστηκε 2535 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 12 Ιουλίου 2014 07:54
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Αγγειοσάρκωμα Πολυφαρμακευτική αντοχή »