Τρίτη, 26 Αυγούστου 2014 11:47

Καρκινικά αντιγόνα

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Τα καρκινικά αντιγόνα και οι καρκινικοί δείκτες

Γράφει η

Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά

Ειδικός Παθολόγος-Ογκολόγος, MD, PhD

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα αντιγόνα του όγκου που εκφράζονται στην επιφάνεια των κυττάρων, επίσης, εκφράζονται και από τουλάχιστον μερικά φυσιολογικά κύτταρα κατά τη διάρκεια της εμβρυογένεσης, την ανάπτυξη του εβρύου ή την ενήλικη ζωή. Αυτές οι πρωτεϊνες, που συνήθως ονομάζονται καρκινοεμβρυϊκά αντιγόνα, μοιράζονται από όγκους και φυσιολογικούς ιστούς και μπορεί να είναι χρήσιμοι στη διάγνωση και τη θεραπεία.

Για παράδειγμα, οι διαφορές μεταξύ των φυσιολογικών και των καρκινικών κυττάρων με σεβασμό στα ποσοτικά επίπεδα της έκφρασης των επιπέδων των αντιγόνων τους ή τη συχνότητα των θετικών αντιγόνων της ανατομικής περιοχής του ενδιαφέροντος είναι,  συνήθως, αρκετές για την ανάπτυξη πρακτικών καρκινικών δεικτών, που μπορεί να είναι στόχοι για αντισώματα που έχουν αναπτυχθεί σε άλλα δείγματα ή στόχοι για αυτόλογα Τ κύτταρα.

Ένα παράδειγμα μιας φυσιολογικής κυτταρικής πρωτεϊνης που είναι, επίσης, αντιγόνο για την καταπολέμηση του όγκου μέσω των Τ κυττάρων είναι το ένζυμο τυροσίνη που βρίσκεται σε ασθενείς με μελάνωμα. 'Αλλα αντιγόνα αυτού του τύπου είναι το MAGE (Melanoma-associated-gene) και το HER2/neu. Έτσι, αυτά τα αντιγόνα είναι σχετικά, αλλά όχι εντελώς ειδικά του όγκου.

Αυτά τα αντιγόνα μπορεί εκλεκτικά να εκφράζονται στα κύτταρα του όγκου που αναγνωρίζονται με την ανοσοϊστοχημεία ή με ELISA με μονοκλωνικά αντισώματα. Τα αντιγόνα που σχετίζονται με τον όγκο, όπως η α-φετοπρωτεϊνη, το ειδικό προστατικό αντιγόνο, το CA 19-9, το CA 125 και το καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο μπορούν να προσδιοριστούν και να παρακολουθηθούν για να εκτιμηθεί η ανταπόκριση στη θεραπεία. Αντισώματα, όπως τα μόρια προσκόλλησης στα επιθηλιακά κύτταρα, μπορούν, επίσης, να είναι χρήσιμα για την ανοσομαγνητική αιχμαλώτιση των καρκινικών κυττάρων για να εκτιμηθεί η ανταπόκριση στη θεραπεία.

Μοριακές τροποποιήσεις των φυσιολογικών πρωτεϊνών που μπορεί να προκύψουν από την ογκογένεση, όπως, διαγραφές, σημειακές μεταλλάξεις, αλλαγή των αλληλουχιών των νουκλεοτιδίων και μεταθέσεις, μπορεί να έχουν σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία νεοπρωτεϊνών, που μπορούν να αναγνωριστούν από το ανοσοποιητικό σύστημα. Παραδείγματα αυτής της κατηγορίας είναι το p53, το K-RAS και το BCR-ABL. Η ανοσοσφαιρίνη που εκφράζεται ή η ανταπόκριση των μορίων των Τ κυττάρων που τα ίδια έχουν επίτοπα που προάγουν την ανοσολογική απόκριση (αντι-ιδιοτυπικά αντισώματα), ανήκουν στην ίδια κατηγορία. Εναλλακτικά, μεταμορφωμένα κύτταρα μπορεί να εκφράζουν ανώμαλους υδατάνθρακες ή γλυκοζυλιωμένα μοτίβα, όπως τα αντιγόνα MUC-1 ή τα Lewis Y. Τελευταία, πρωτεϊνες ιών συνεργικά στην ογκογενική διαδικασία, μπορεί να αναγνωριστούν σαν ξένα στοιχεία. Παραδείγματα, είναι ο HPV (Human Papilloma Virus) και ο EBV (Epstein-Barr-Virus).

Τα αντιγόνα που αναγνωρίζονται από το κυτταρικό ανοσοποιητικό σύστημα διαφέρουν από αυτά που διαφοροποιούνται από τα αντισώματα. Οι ανταποκρίσεις των Τ κυττάρων στα πολλαπλά αντιγόνα μπορεί να συμβούν σε έναν ασθενή. Αντίθετα, ένα απλό αντιγόνο, μπορεί να περιέχει επίτοπα που μπορούν να παρουσιαστούν από πολλά διαφορετικά μόρια του Μείζονος Συστήματος Ιστοσυμβατότητας-MHC. Τα Τ κύτταρα αναγνωρίζουν τα αντιγόνα των πρωτεϊνών, αλλά δεν έχει αναφερθεί να διαφοροποιούν τα αντιγόνα των υδατανθράκων, ενώ τα αντισώματα αναγνωρίζουν και τα δύο. Τα Τ κύτταρα αναγνωρίζουν κομμάτια ξένων πρωτεϊνών που σχετίζονται με τα μόρια κυτταρικής επιφάνειας του MHC σε ένα μόριο σύντηξης που δεν χρησιμοποιείται από τα αντισώματα.  Αυτή η διαφορά αξίζει έμφασης, γιατί πολλά ανθρώπινα καρκινικά αντιγόνα έχουν αναγνωριστεί μόνο από μονοκλωνικά αντισώματα. Συνεπώς, τα μονοκλωνικά αντισώματα μπορούν να αναγνωρίσουν αντιγόνα που δεν μπορούν να αναγνωριστούν από τα Τ κύττταρα. Μερικά από αυτά τα αντιγόνα υπάρχουν σε πολλά είδη καρκίνων και με μοριακές και κυτταρικές τεχνικές, πάνω από 500 καρκινικά αντιγόνα έχουν αναγνωριστεί.

Διαβάστε, επίσης,

Οι κυτοκίνες και οι χημειοκίνες στη θεραπεία του καρκίνου

Μακροφάγα και δενδριτικά κύτταρα εναντίον του καρκίνου

Kαταστροφή των καρκινικών κυττάρων με κυτταροτοξικούς μηχανισμούς

Ενεργοποιημένα από τη λεμφοκίνη κύτταρα φονείς

Τα κύτταρα που φυσικά φονεύουν τον καρκίνο

Κυτταρική ανοσία στον καρκίνο

www.emedi.gr

Γράφει η
Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά
Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD, PhD

 

 

Διαβάστηκε 2923 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 26 Αυγούστου 2014 17:25
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.