Σάββατο, 12 Σεπτεμβρίου 2015 11:50

Μεσοθηλίωμα

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Χρήσιμες πληροφορίες για το κακόηθες μεσοθηλίωμα

Γράφει ο 

Το μεσοθηλίωμα ICD-10 C45 ή κακόηθες μεσοθηλίωμα είναι μία σπάνια μορφή καρκίνου που αναπτύσσεται από τα κύτταρα του μεσοθηλίου που είναι η προστατευτική επένδυση που καλύπτει πολλά εσωτερικά όργανα του σώματος.

Το μεσοθηλίωμα  πιο συχνά προκαλείται από την έκθεση στον αμίαντο.

Η πιο συχνή ανατομική περιοχή που εμφανίζεται το μεσοθηλίωμα είναι ο υπεζωκότας που είναι η εξωτερική επένδυση των πνευμόνων και το εσωτερική θωρακικό τοίχωμα, αλλά μπορεί επίσης να εμφανισθεί και στο περιτόναιο που είναι η επένδυση της κοιλιακής κοιλότητας, στο περικάρδιο που είναι ο σάκος που περιβάλλει την καρδιά ή στο σπερματικό τόνο που είναι ένας σάκος που περιβάλλει τους όρχεις.

Αν και υπάρχουν και καλοήθη μεσοθηλιώματα τα περισσότερα είναι κακοήθη με επιθετική συμπεριφορά.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που αναπτύσσουν μεσοθηλίωμα έχουν εργαστεί σε ορυχεία όπου η εισπνοή ή η κατάποση των ινών αμιάντου, ή η αερομεταφερόμενη σκόνη είναι οι αιτίες. Το πλύσιμο των ρούχων από ένα μέλος της οικογένειας αυτού που εργάζεται με τον αμίαντο δημιουργεί, επίσης, κίνδυνο για την ανάπτυξη μεσοθηλιώματος.

Αν και τα ποσοστά εμφάνισης του μεσοθηλιώματος έχουν αυξηθεί τα τελευταία 20 χρόνια, το μεσοθηλίωμα εξακολουθεί να είναι μια σχετικά σπάνια μορφή καρκίνου. Η συχνότητα του κακοήθους μεσοθηλιώματος κυμαίνεται σήμερα από περίπου 7 έως 40 ανά 1.000.000 στις βιομηχανικές χώρες της Δύσης, ανάλογα με το ποσό της έκθεσης στον αμίαντο των πληθυσμών κατά τη διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών.  Η παγκόσμια συχνότητα εμφάνισης εκτιμάται σε 1-6 ανά εκατομμύριο. Το μεσοθηλίωμα εμφανίζεται πιο συχνά στους άνδρες παρά στις γυναίκες σε αναλογία 5:1 και ο κίνδυνος αυξάνει με την ηλικία, αλλά η ασθένεια αυτή μπορεί να εμφανιστεί είτε σε άνδρες ή γυναίκες σε οποιαδήποτε ηλικία. Περίπου το ένα πέμπτο έως το ένα τρίτο του συνόλου των μεσοθηλιωμάτων είναι περιτοναϊκό. Λιγότερο από το 5% των μεσοθηλιωμάτων είναι περικαρδιακό. Ο επιπολασμός του περικαρδιακού μεσοθηλιώματος είναι μικρότερος από 0,002% και είναι πιο συχνό στους άνδρες παρά στις γυναίκες. Αυτό συμβαίνει συνήθως στην ηλικία 50-70 ενός ατόμου. 

Αν και το 80% των μεσοθηλιωμάτων συνδέονται με έκθεση στον αμίαντο μόνο 5% των ασθενών που εκτίθενται στον αμίαντο αναπτύσσουν μεσοθηλίωμα. Σε αντίθεση με τον καρκίνο του πνεύμονα και την αμιάντωση, το κάπνισμα δεν αυξάνει τον κίνδυνο για μεσοθηλίωμα. Σε αντίθεση με την αμιάντωση που υπάρχει σχέση δοσοεξαρτώμενη, αυτή η σχέση δεν υπάρχει στο μεσοθηλίωμα με εξαίρεση τον αμίαντο χρυσοτίλη που μπορεί να είναι καρκινογόνος σε μεγάλες δόσεις.

Οι διάφοροι τύποι αμίαντου χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες τις σερπεντίνες με κύριο εκπρόσωπο τον χρυσοτίλη και τις αμφιβόλες, όπου ανήκει και ο κρικιδολίτης ή κυανούς αμίαντος που είναι ο πιο καρκινογόνος τύπος.

Οι καρκινογόνες ιδιότητες του αμίαντου οφείλονται στις φυσικές και όχι στις χημικές του ιδιότητες.

Τα σημεία και συμπτώματα του μεσοθηλιώματος περιλαμβάνουν δύσπνοια λόγω της υπεζωκοτικής συλλογής (υγρό μεταξύ του πνεύμονα και του θωρακικού τοιχώματος), πόνος του θωρακικού τοιχώματος και ανεξήγητη απώλεια βάρους. Η διάγνωση βασίζεται στην ακτινογραφία θώρακος και την αξονική τομογραφία, αλλά επιβεβαιώνεται, συνήθως, είτε με την εξέταση της ορώδους συλλογής ή την κυτταρολογική εξέταση ή με βιοψία (αφαίρεση ενός δείγματος του ύποπτου ιστού). Η θωρακοσκόπηση (εισαγωγή ενός σωλήνα με φωτογραφική μηχανή στο θώρακα) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απόκτηση υλικού βιοψίας, και επιτρέπει και την εισαγωγή ουσιών, όπως ταλκ για πλευροδεσία και θεραπεία της υπερβολικής παραγωγής πλευριτικού υγρού. Παρά τη χημειοθεραπεία, την ακτινοβολία ή και τη χειρουργική επέμβαση μερικές φορές, το μεσοθηλίωμα έχει κακή πρόγνωση. 

Ένα ποσοστό 60% των μεσοθηλιωμάτων συμβαίνουν στο δεξιό ημιθωράκιο και η αμφοτερόπλευρη προσβολή του θωρακικού τοιχώματος είναι μικρότερη από 5%.

Απαιτείται μοριακό προφίλ του όγκου.


Σημεία και συμπτώματα μεσοθηλιώματος

Τα συμπτώματα ή σημεία του μεσοθηλιώματος μπορεί να μην εμφανιστούν μέχρι 20 έως 50 έτη (ή περισσότερο) μετά από την έκθεση σε αμίαντο.

Δύσπνοια, βήχας, πόνος στο στήθος που οφείλεται σε συσσώρευση υγρού στο πλευρικό διάστημα (υπεζωκοτική συλλογή) είναι συχνά τα συμπτώματα του μεσοθηλιώματος του υπεζωκότα.

Τα πιο συχνά συμπτώματα του περιτοναϊκού μεσοθηλιώματος είναι το πρήξιμο στην κοιλιά και ο πόνος οφείλεται σε ασκίτη (συσσώρευση υγρού στην κοιλιακή κοιλότητα). Άλλα σημεία είναι η απώλεια βάρους, ο πυρετός, οι νυχτερινές εφιδρώσεις, η ανορεξία, ο έμετος, η δυσκοιλιότητα, και η ομφαλοκήλη. Αν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί πέραν του μεσοθηλίου σε άλλα μέρη του σώματος, τα συμπτώματα είναι ο πόνος, η δυσκολία στην κατάποση, το πρήξιμο στο λαιμού ή στο πρόσωπο.

Το μεσοθηλίωμα του υπεζωκότα μπορεί να προκαλέσει τα παρακάτω συμπτώματα: 

  • Πόνος του θωρακικού τοιχώματος
  • Υπεζωκοτική συλλογή, ή υγρό που περιβάλλει τον πνεύμονα
  • Δυσκολία στην αναπνοή
  • Κόπωση ή αναιμία
  • Συριγμό, βραχνάδα, βήχα
  • Το αίμα στα πτύελα και αιμόπτυση
  • Σε σοβαρές περιπτώσεις, το άτομο μπορεί να έχει πολλές καρκινικές μάζες. Το άτομο μπορεί να αναπτύξει πνευμοθώρακα, ή κατάρρευση του πνεύμονα. Η νόσος μπορεί να κάνει μετάσταση και να εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος.

Το μεσοθηλίωμα  της κοιλιακής κοιλότητας μπορεί να προκαλέσει τα παρακάτω συμπτώματα (σε προχωρημένο στάδιο):  

  • Κοιλιακό άλγος
  • Ασκίτη, ή μια ανώμαλη συσσώρευση υγρού στην κοιλιακή χώρα
  • Μια μάζα στην κοιλιά
  • Προβλήματα με τη λειτουργία του εντέρου
  • Απώλεια βάρους

Σε σοβαρές περιπτώσεις μεσοθηλιώματος, τα ακόλουθα σημεία και συμπτώματα παρατηρούνται:

  • Θρόμβοι αίματος στις φλέβες, η οποία μπορεί να προκαλέσει θρομβοφλεβίτιδα
  • Διάχυτη ενδαγγειακή πήξη, μια διαταραχή που προκαλεί σοβαρή αιμορραγία σε πολλά όργανα του σώματος
  • Ίκτερος, ή κιτρίνισμα των ματιών και του δέρματος
  • Το επίπεδο του σακχάρου στο αίμα είναι χαμηλό
  • Υπεζωκοτική συλλογή
  • Πνευμονική εμβολή, ή θρόμβοι αίματος στις αρτηρίες των πνευμόνων
  • Σοβαρού βαθμού ασκίτης

Οι όγκοι του υπεζωκότα, συνήθως, βρίσκονται μόνο στη μία πλευρά των πνευμόνων.

Το μεσοθηλίωμα μπορεί να δώσει μεταστάσεις.

Το περικαρδιακό μεσοθηλίωμα εμφανίζει καρδιακά συμπτώματα, όπως, συμπιεστική περικαρδίτιδα, καρδιακή ανεπάρκεια, πνευμονική εμβολή, και καρδιακό επιπωματισμό. Υπάρχουν, επίσης, μη ειδικά συμπτώματα, όπως οπισθοστερνικός θωρακικός πόνος, ορθόπνοια (δύσπνοια όταν ο ασθενής είναι όρθιος ή καθιστός), και βήχας. Αυτά τα συμπτώματα προκαλούνται από τον όγκο που περισφίγγει διεισδύοντας στην καρδιά. 


Αίτια μεσοθηλιώματος

  • Όσοι έχουν επάγγελμα που σχετίζεται με τον αμίαντο έχουν μεγάλο κίνδυνο  για μεσοθηλίωμα

Πράγματι, η σχέση μεταξύ αμιάντου και μεσοθηλιώματος είναι πολύ ισχυρή. Σχεδόν πάντα υπάρχει ιστορικό έκθεσης στον αμίαντο. Ωστόσο, το μεσοθηλίωμα παρατηρείται και σε μερικά άτομα χωρίς οποιαδήποτε γνωστή έκθεση στον αμίαντο. Σε σπάνιες περιπτώσεις, το μεσοθηλίωμα σχετίζεται με την ακτινοβολία, το  διοξείδιο του θορίου (Thorotrast) και την εισπνοή άλλων ινωδών πυριτικών αλάτων, όπως τον εριονίτη. Μερικές μελέτες δείχνουν  ότι ο ιός πιθήκου 40 (SV40) μπορεί να δρα ως συμπαράγοντας στην ανάπτυξη του μεσοθηλιώματος.

Το περικαρδιακό μεσοθηλίωμα δεν σχετίζεται με την έκθεση στον αμίαντο. 

Ο αμίαντος χρησιμοποιούνταν ευρέως στο εμπόριο, μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα. Η χρήση της αυξήθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.  Αρχικά, οι κίνδυνοι που συνδέονται με την έκθεση στον αμίαντο δεν ήταν γνωστοί. Αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μεσοθηλιώματος υπήρχε στο ναυτικό προσωπικό, στους οι εργαζόμενους στα ναυπηγεία, σε όσους εργάζονταν σε ορυχεία αμίαντου και ελαιοτριβεία, σε παραγωγούς προϊόντων αμίαντου, στους εργαζόμενους στην θέρμανση και τον κατασκευαστικό τομέα, και σε άλλους τεχνίτες. Το όριο για την έκθεση στον αμίαντο πρέπει να είναι σε πολύ χαμηλό επίπεδο... Η διάρκεια της έκθεσης στον αμίαντο που προκαλεί μεσοθηλίωμα μπορεί να είναι μικρή. Για παράδειγμα, περιπτώσεις μεσοθηλιώματος έχουν τεκμηριωθεί  μόνο 1-3 μήνες από την έκθεση. Οι άνθρωποι που εργάζονται με αμίαντο πρέπει να χρησιμοποιούν ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό να μειώσουν τον κίνδυνο της έκθεσης.  O χρόνος από την πρώτη έκθεση μέχρι την εκδήλωση της νόσου είναι από δεκαπέντε χρόνια και μέχρι 30-40 χρόνια. 

Η έκθεση σε ίνες αμιάντου έχει αναγνωριστεί ως επαγγελματικός κίνδυνος για την υγεία από τις αρχές του 20ου αιώνα. Πολυάριθμες επιδημιολογικές μελέτες έχουν συσχετίσει την επαγγελματική έκθεση στον αμίαντο με την ανάπτυξη διάχυτης πάχυνσης του υπεζωκότα, αμιάντωσης, καρκίνου του πνεύμονα και του λάρυγγα, όγκων του γαστρεντερικού, και διάχυτο κακόηθες μεσοθηλίωμα του υπεζωκότα και του περιτοναίου. Ο αμίαντος έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως σε πολλά βιομηχανικά προϊόντα, όπως το τσιμέντο, τα φρένα, οι φλάντζες, τα βότσαλα στεγών, τα δάπεδα, τα υφάσματα, και η μόνωση και η συντήρηση κτιρίων που έχουν αμίαντο.

Τα μέλη της οικογένειας των εργαζομένων στον αμίαντο έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μεσοθηλιώματος, και, ενδεχομένως, άλλων ασθενειών που σχετίζονται με τον αμίαντο, από την έκθεση σε σκόνη αμιάντου που φέρνουν οι εργαζόμενοι στο σπίτι με τα ρούχα και τα μαλλιά. Για να μειώσουν την πιθανότητα έκθεσης των μελών της οικογένειας σε ίνες αμιάντου, οι εργαζόμενοι στον αμίαντο πρέπει να κάνουν ντους και να αλλάζουν τα ρούχα τους πριν φύγουν από το χώρο εργασίας.

  • Περιβαλλοντική έκθεση σε αμίαντο

Η επίπτωση μεσοθηλιώματος έχει βρεθεί να είναι υψηλότερη σε πληθυσμούς που ζουν κοντά σε φυσικές πηγές αμίαντου, όπως σε περιοχές που γίνεται εξόρυξη ή οδοποιία  ή για στέγες σε σπίτια στην Ελλάδα, στην κεντρική Καππαδοκία, στην Τουρκία, στην Κορσική, στην Κύπρο, στην Κίνα, και την Καλιφόρνια. Στο Μέτσοβο, η έκθεση αυτή είχε ως αποτέλεσμα το μεσοθηλίωμα να έχει συχνότητα περίπου 300 φορές περισσότερο  και συνδέεται με την πολύ συχνή ασβεστοποίηση του υπεζωκότα γνωστή ως "Πνεύμονα του Μετσόβου". Η τεκμηριωμένη παρουσία των ινών αμιάντου στις παροχές στο νερό και στα τρόφιμα έχει προκαλέσει ανησυχίες για τις πιθανές μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία.

  • Ο αμίαντος στα κτίρια

Πολλοί χρησιμοποίησαν αμίαντο σε εγκαταστάσεις πριν από την απαγόρευση του αμιάντου σε οικοδομικά υλικά. Εκείνοι που εκτελούν εργασίες ανακαίνισης σπιτιών ή κτιρίων μπορεί να εκτεθούν σε σκόνη αμίαντου ή αμιάντου. Η χρήση του χρυσοτίλη έχει απαγορευθεί, το ίδιο και ο καφέ και μπλε αμίαντος.

  • Γενετική προδιάθεση 

Τα άτομα με μια μετάλλαξη βλαστικής σειράς στο γονίδιο BAP1 διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης μεσοθηλιώματος και μελανώματος του χοριοειδούς χιτώνα. 

  • Εριονίτης 

Ο εριονίτης είναι ένα ορυκτός ζεόλιθος με παρόμοιες ιδιότητες με τον αμίαντο. Ο εριονίτης προκαλεί μεσοθηλίωμα, κυρίως, σε οικογένειες με γενετική προδιάθεση. Χρησιμοποιείται σε χαλίκι οδοστρωμάτων, και για την κατασκευή σπιτιών και είναι γνωστή καρκινογόνος ουσία.


Διάγνωση μεσοθηλιώματος

Η διάγνωση του μεσοθηλιώματος μπορεί να εξακριβωθεί με την απεικόνιση κι επιβεβαιώνεται με βιοψία. Το πρωτοπαθές περικαρδιακό μεσοθηλίωμα συχνά διαγιγνώσκεται αφού έχει κάνει μετάσταση στους λεμφαδένες ή στους πνεύμονες.

Η διάγνωση του μεσοθηλιώματος είναι συχνά δύσκολη, επειδή τα συμπτώματα είναι παρόμοια με άλλες καταστάσεις.

Η διάγνωση ξεκινά με μία ανασκόπηση του ιατρικού ιστορικού του ασθενούς. Ένα ιστορικό έκθεσης σε αμίαντο μπορεί να αυξήσει την κλινική υποψία για μεσοθηλίωμα. Μια φυσική εξέταση γίνεται, ακολουθούμενη από ακτινογραφία θώρακος και συχνά τεστ της πνευμονικής λειτουργίας. Η ακτινογραφία μπορεί να αποκαλύψει την πάχυνση του υπεζωκότα που παρατηρείται συχνά μετά από έκθεση στον αμίαντο και αυξάνει την υποψία του μεσοθηλιώματος. Η αξονική τομογραφία ή μια μαγνητική τομογραφία γίνονται συνήθως. Εάν μεγάλη ποσότητα υγρού υπάρχει, τα ανώμαλα κύτταρα μπορεί να ανιχνευθούν με κυτταροπαθολογία εάν αυτό υγρό αναρροφηθεί με μία σύριγγα. Για το πλευριτικό υγρό, γίνεται παρακέντηση ή τοποθετείται σωλήνας θωρακοστομίας.  Για ασκίτη, γίνεται με παρακέντηση ή καθετήρα ασκιτικού υγρού και για περικαρδιακή συλλογή με περικαρδιοκέντηση. Ενώ η απουσία των κακοηθών κυττάρων στην κυτταρολογική εξέταση δεν αποκλείει εντελώς το μεσοθηλίωμα, το καθιστά πολύ πιο πιθανό, ειδικά εάν υπάρχει μια εναλλακτική διάγνωση, όπως π.χ. φυματίωση ή καρδιακή ανεπάρκεια. Στο πρωτοπαθές περικαρδιακό μεσοθηλίωμα, το περικαρδιακό υγρό μπορεί να μην περιέχει κακοήθη κύτταρα και η βιοψία ιστού είναι πιο χρήσιμη στη διάγνωση. Η κυτταρολογική διάγνωση  του κακοήθους μεσοθηλιώματος είναι δύσκολη.

Προσοχή! Υπάρχει κίνδυνος να εμφυτευτούν καρκινικά κύτταρα στο σημείο βιοψίας ή στην χειρουργική ουλή από τον όγκο!

Τα μεσοθηλιώματα είναι τοπικοί όγοι και 20% των ασθενών αναπτύσσουν θωρακική μάζα από την θωρακοκέντηση τους θωρακικούς σωλήνες ή τη θωρακοτομή!

Απαιτείται μοριακό προφίλ του όγκου.

Σε γενικές γραμμές γίνεται αφαίρεση ενός δείγματος ιστού με βιοψία για εξέταση στο μικροσκόπιο από παθολογοανατόμο, αν είναι στον υπεζωκότα, με θωρακοσκόπηση, με μια μικρή τομή μέσω του θωρακικού τοιχώματος και τοποθέτηση του θωρακοσκοπίου μεταξύ των δύο πλευρών. Η θωρακοσκόπηση επιτρέπει στο γιατρό να δει μέσα στο θώρακα  και να λάβει δείγματα ιστών. Εναλλακτικά, ο χειρουργός μπορεί να κάνει θωρακοτομή. Αν ο καρκίνος είναι στην κοιλιά, ο γιατρός μπορεί να εκτελέσει μια λαπαροσκόπηση, με μια μικρή τομή στην κοιλιακή χώρα και εισάγει ένα ειδικό όργανο μέσα στην κοιλιακή κοιλότητα.

Ανοσοϊστοχημεία μεσοθηλιώματος

Θετικά Αρνητικά

EMA (epithelial membrane antigenιαντιγόνο επιθηλιακής μεμβράνης) 

CEA
WT1 (Wilms' tumour 1) B72.3
Calretinin-Καλρετινίνη
MOC-3 1
Mesothelin-1 CD15
Cytokeratin 5/6
Ber-EP4
HBME-1 (human mesothelial cell 1) TTF-1 (thyroid transcription factor-1)

Οι ανοσοϊστοχημικές μελέτες παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαφοροδιάγνωση του κακοήθους μεσοθηλιώματος από άλλες καταστάσεις 

Υπότυποι μεσοθηλιώματος

Υπάρχουν τρεις βασικοί ιστολογικοί τύποι του κακοήθους μεσοθηλιώματος 

(1) επιθηλιοειδές μεσοθηλίωμα 

(2) σαρκωματώδες μεσοθηλίωμα

(3) μεικτό μεσοθηλίωμα

Το επιθηλιοειδές περιλαμβάνει περίπου 50-60% των κακοήθων περιπτώσεων μεσοθηλιώματος και έχει μια καλύτερη πρόγνωση από τον σαρκωματώδες και τον μεικτό.

Άλλοι μορφολογικά υπότυποι μεσοθηλιώματος:

  • Δεσμοπλαστικό
  • Διαυγοκυτταρικό
  • Αδενωματώδες
  • Αδενικό
  • Βλεννοϋαλώδες
  • Με χόνδρινη και οστική μετάπλαση
  • Λεμφοϊστοκυτταρικό

Διαφορική διάγνωση μεσοθυλιώματος

  • Μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα
  • Σάρκωμα του υπεζωκότα
  • Αρθρικό σάρκωμα
  • Θύμωμα
  • Μεταστατικό διαυγοκυτταρικό καρκίνωμα εκ νεφρικών κυττάρων
  • Μεταστατικό οστεοσάρκωμα

Ουδέτεροι πολυσακχαρίτες που είναι πολύ θετικοί στη χρώση acid-Shiff ανευρίσκονται σε ενδοκυτταρικά εκκριτικά κοκκία και άλλα κοκκία στα αδενοκαρκινώματα, αλλά δεν ανευρίσκονται στα μεσοθηλιώματα. Η χρώση αμινουπεροξειδάσης για Leu M1 και η Mayer χρώση βλεννοκαρμίνης και το καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο δεν είναι θετικά στα αδενοκαρκινώματα.


Σταδιοποίηση μεσοθηλιώματος

Η Σταδιοποίηση του μεσοθηλιώματος I-IV με βάση την κατάσταση ΤΝM

Το σύστημα σταδιοποίησης TNM

Το σύστημα πιο συχνά χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ανάπτυξη και εξάπλωση του μεσοθηλιώματος του υπεζωκότα.

Τ συνοψίζει την έκταση της εξάπλωσης του πρωτοπαθούς όγκου. 

Ν περιγράφει την εξάπλωση του καρκίνου σε λεμφαδένες.  

M υποδεικνύει εάν ο καρκίνος έχει κάνει μετάσταση σε άλλα όργανα του σώματος. Οι πιο συχνές περιοχές είναι ο υπεζωκότας στην άλλη πλευρά του σώματος, τους πνεύμονες, και το περιτόναιο.

Τ

TX: Ο κύριος όγκος δεν μπορεί να αξιολογηθεί για κάποιο λόγο.

Τ0: Δεν υπάρχει απόδειξη ενός κύριου όγκου 

Τ1: Το μεσοθηλίωμα είναι στον υπεζωκότα, στο θωρακικό τοίχωμα στη μία πλευρά του θώρακα. Αυτό μπορεί ή δεν μπορεί να επηρεάσει  το υπεζωκοτικό διάφραγμα (ο λεπτός αναπνοή μυς κάτω από τους πνεύμονες) ή το μεσοθωράκιο (ο χώρος μεταξύ των πνευμόνων). Μπορεί, επίσης, να έχει εξαπλωθεί στον υπεζωκότα που καλύπτει τον πνεύμονα.

Τ2: Το μεσοθηλίωμα είναι στον υπεζωκότα του θωρακικού τοιχώματος στη μία πλευρά του θώρακα. Είναι, επίσης, στο υπεζωκοτικό διάφραγμα, το μεσοθωράκιο και τον πνεύμονα.

Επίσης, έχει αυξηθεί σε τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα:

  • Το διάφραγμα 
  • Τον ίδιο πνεύμονα 

Τ3: Το μεσοθηλίωμα έχει αυξηθεί περαιτέρω, αλλά μπορεί ακόμα ενδεχομένως να αφαιρεθεί με χειρουργική επέμβαση. Ο όγκος είναι στον υπεζωκότα του θωρακικού τοίχωματος στη μία πλευρά του θώρακα, καθώς και στην επίστρωση του υπεζωκότα του πνεύμονα, το διάφραγμα, και το μεσοθωράκιο.

Επίσης, έχει αυξηθεί σε τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα:

  • Το πρώτο στρώμα του θωρακικού τοιχώματος (που ονομάζεται ενδοθωρακική περιτονία)
  • Το λιπώδη ιστό στο μεσοθωράκιο
  • Σε μια θέση στα βαθύτερα στρώματα του θωρακικού τοιχώματος
  • Στην επιφάνεια του περικαρδίου (εξωτερικό στρώμα κάλυψης της καρδιάς)

Τ4: Το μεσοθηλίωμα έχει αυξηθεί πάρα πολύ και δεν μπορεί να αφαιρεθεί πλήρως με χειρουργική επέμβαση. Ο όγκος έχει εξελιχθεί στον υπεζωκότα του θωρακικού τοιχώματος στη μία πλευρά του θώρακα, καθώς και στην επίστρωση του υπεζωκότα του πνεύμονα, στο διάφραγμα, και το  μεσοθωράκιο στην ίδια πλευρά.

Επίσης, έχει αυξηθεί σε τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα:

  • Σε περισσότερες από μία θέσεις στα βαθύτερα στρώματα του θωρακικού τοιχώματος, στο μυ ή σε νεύρα
  • Μέσω του διαφράγματος και στο περιτόναιο
  • Κάθε όργανο στο μεσοθωράκιο (οισοφάγος, τραχεία, θύμος, αιμοφόρα αγγεία)
  • Στην σπονδυλική στήλη
  • Στον υπεζωκότα στην άλλη πλευρά του θώρακα
  • Στο περικάρδιο ή στην ίδια την καρδιά 

Ν ομάδες

NX: δεν μπορούν να εκτιμηθούν οι κοντινοί λεμφαδένες. 

N0: Δεν έχει εξαπλωθεί σε κοντινούς λεμφαδένες.

N1: Έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες μέσα στον πνεύμονα και / ή γύρω από την περιοχή όπου ο βρόγχος εισέρχεται στον πνεύμονα στους πυλαίους ή βρογχικούς λεμφαδένες στην ίδια πλευρά με τον κύριο όγκο. 

N2: Έχει εξαπλωθεί σε άλλους λεμφαδένες στην ίδια πλευρά με τον κύριο όγκο, όπως τους υποτροπιδικούς, γύρω από το σημείο όπου οι κλάδοι της τραχείας εισβάλλουν μέσα στον αριστερούς και δεξιούς  βρόγχους) και στους λεμφαδένων του μεσοθωρακίου. Επίσης, έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες στο χώρο ακριβώς πίσω από το στέρνο (που ονομάζονται έσω μαστικοί λεμφαδένες) και σε εκείνους κοντά στο διάφραγμα, που ονομάζονται περιδιαφραγματικοί.

Ν3: Έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες κοντά στην κλείδα και στις δύο πλευρές (υπερκλείδιοι λεμφαδένες), και / ή έχει εξαπλωθεί στους πυλαίους ή τους λεμφαδένες του μεσοθωρακίου στην πλευρά απέναντι από τον κεντρικό όγκο.

Μ 

M0: Δεν έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα όργανα ή περιοχές.

M1: Ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα σημεία. Αυτό μπορεί να είναι σε μακρινούς λεμφαδένες ή σε άλλα όργανα.

Στάδια για μεσοθηλίωμα του υπεζωκότα

Στάδιο Ι

Τ1, N0, Μ0: Το μεσοθηλίωμα υπάρχει στο θωρακικό τοίχωμα του υπέζωκότα στη μία πλευρά του θώρακα. Μπορεί ή δεν μπορεί να επηρεάσει επίσης το υπεζωκοτικό διάφραγμα  ή το μεσοθωράκιο (ο χώρος μεταξύ των πνευμόνων). Μπορεί επίσης να έχει εξαπλωθεί στον υπεζωκότα που καλύπτει τον πνεύμονα (Τ1). Δεν έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες (N0) ή σε απομακρυσμένες περιοχές (M0).

Στάδιο ΙΙ

Τ2, N0, Μ0: Το μεσοθηλίωμα έχει εξελιχθεί στον υπεζωκότα του θωρακικού τοιχώματος στη μία πλευρά του θώρακα. Είναι επίσης στο υπεζωκοτικό διάφραγμα, το μεσοθωράκιο και τον πνεύμονα. Ο καρκίνος έχει επίσης εξελιχθεί στο διάφραγμα ή του ίδιο τον πνεύμονα (Τ2). Δεν έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες (N0) ή σε απομακρυσμένες περιοχές (M0).

Στάδιο ΙΙΙ 

Καθένα από τα ακόλουθα:

Τ1 ή Τ2, Ν1 ή Ν2, M0: Το μεσοθηλίωμα υπάρχει στον υπεζωκότα στο θωρακικό τοίχωμα από τη μία πλευρά, και μπορεί ή δεν μπορεί να έχει επεκταθεί στην υπεζωκοτική επένδυση του πνεύμονα, στο διάφραγμα, ή στο μεσοθωράκιο. Μπορεί, επίσης, να έχει διεισδύσει μέσα στο μυ του διαφράγματος ή στον ίδιο τον πνεύμονα (Τ1 ή Τ2). Έχει εξαπλωθεί σΤΟΥς λεμφαδένες στον θώρακα στην ίδια πλευρά με τον κύριο όγκο (Ν1 ή Ν2). Δεν έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα σημεία (M0). 

Ή

Τ3, N0-Ν2, Μ0: Το μεσοθηλίωμα είναι στον υπεζωκότα στο θωρακικό τοίχωμα από τη μία πλευρά, και έχει επεκταθεί στο πρώτο στρώμα του θωρακικού τοιχώματος, το λιπώδη ιστό στο μεσοθωράκιο, και σε ένα μέρος στα βαθύτερα στρώματα του θωρακικού τοιχώματος, ή το εξωτερικό στρώμα κάλυψης της καρδιάς (Τ3). Μπορεί ή δεν μπορεί να έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες στο θωρακικό τοίχωμα στην ίδια πλευρά με τον όγκο, αλλά δεν έχει εξαπλωθεί σε λεμφαδένες κοντά την κλείδα ή στην αντίθετη πλευρά του θώρακα (N0, Ν1, ή Ν2). Δεν έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα σημεία (M0).

Στάδιο IV

Οποιοδήποτε από τα ακόλουθα:

T4, οποιαδήποτε N, M0: Το μεσοθηλίωμα υπάρχει στον υπεζωκότα του θωρακικού τοιχώματος από τη μία πλευρά και έχει επεκταθεί σε περισσότερες από μία θέσεις στα βαθύτερα στρώματα του θωρακικού τοιχώματος (μυς ή νεύρα), μέσω του διαφράγματος και στο περιτόναιο, σε οποιοδήποτε όργανο στο μεσοθωράκιο, στη σπονδυλική στήλη, στον υπεζωκότα στην άλλη πλευρά του θώρακα, και / ή μέσω της επένδυσης της καρδιάς ή στην ίδια την καρδιά (Τ4) απέναντι. Μπορεί ή δεν μπορεί να έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες (οποιαδήποτε Ν). Δεν έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα σημεία (M0).

Ή

Κάθε Τ, N3, Μ0: Ο όγκος μπορεί  ή δεν μπορεί να έχει επεκταθεί σε κοντινούς ιστούς (κάθε Τ). Έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες κοντά την κλείδα εκατέρωθεν ή / και και στους πυλαίους  ή μεσοπνευμόνιους στην πλευρά απέναντι από τον κεντρικό όγκο (N3). Δεν έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα σημεία (M0).

Ή

Κάθε Τ, κάθε Ν, Μ1: Το μεσοθηλίωμα μπορεί να έχει ή να μην έχει εξαπλωθεί σε κοντινούς ιστούς (οποιαδήποτε Τ). Μπορεί ή δεν μπορεί να έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες (οποιαδήποτε Ν). Έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα σημεία (Μ1).

Χειρουργήσιμο και μη χειρουργήσιμο μεσοθηλίωμα

Το σύστημα TNM χωρίζει μεσοθηλιώματος σε διάφορα στάδια που βοηθούν τους γιατρούς να κάνουν πρόγνωση ενός ατόμου. Αλλά για θεραπευτικούς σκοπούς, οι γιατροί χρησιμοποιούν συχνά ένα απλούστερο σύστημα με βάση το αν ο καρκίνος είναι χειρουργήσιμος (ο ορατός όγκος μπορεί να αφαιρεθεί με χειρουργική επέμβαση) ή μη χειρουργήσιμος.

Σε γενικές γραμμές, τα μεσοθηλιώματα σταδίου Ι, ΙΙ, και ΙΙΙ είναι δυνητικά χειρουργήσιμα, αλλά υπάρχουν και εξαιρέσεις. Το αν ή όχι ο καρκίνος μπορεί να αφαιρεθεί δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο ο όγκος έχει αυξηθεί, αλλά επίσης και από τον υπότυπο του (οι επιθηλιοειδείς και μικτοί όγκοι είναι δυνητικά χειρουργήσιμοι), το που βρίσκεται, και εάν ο ασθενής είναι αρκετά υγιής για  την χειρουργική επέμβαση.

Ακόμη και στα χειρουργήσιμα μεσοθηλιώματα, στις περισσότερες περιπτώσεις τα καρκινικά κύτταρα δεν εξαλείφονται μετά την επέμβαση. Για το λόγο αυτό, πολλοί γιατροί χρησιμοποιούν άλλες μορφές θεραπείας (ακτινοθεραπεία και / ή χημειοθεραπεία), μαζί με τη χειρουργική επέμβαση όταν είναι δυνατόν.

Άλλοι προγνωστικοί παράγοντες

Το στάδιο είναι ένας σημαντικός προβλεπτικός παράγοντας για την πρόγνωσης, αλλά και άλλοι παράγοντες παίζουν, επίσης, ρόλο.

Μερικοί παράγοντες που συνδέονται με μεγαλύτερους χρόνους επιβίωσης είναι:

  • Καλή γενική κατάσταση (το άτομο είναι σε θέση να πραγματοποιήσει τα συνήθη καθήκοντα της καθημερινής ζωής)
  • Νεαρότερη ηλικία
  • Γυναικείο φύλο
  • Επιθηλιοειδής υπότυπος
  • Δεν υπάρχει πόνος στο στήθος
  • Δεν υπάρχει σημαντική απώλεια βάρους
  • Είναι φυσιολογικά τα επίπεδα μιας ουσίας στο αίμα που ονομάζεται LDH
  • Είναι φυσιολογικά τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα λευκά αιμοσφαίρια στο αίμα, και τα αιμοπετάλια στο αίμα

Πρόληψη μεσοθηλιώματος

Το μεσοθηλίωμα μπορεί να προληφθεί, στις περισσότερες περιπτώσεις με την πρόληψη της έκθεσης στον αμίαντο. Το συνιστώμενο όριο έκθεσης σε ίνες αμιάντου είναι 0,1 ανά κυβικό εκατοστό. 

Δεν υπάρχει καθολικά αποδεκτό πρωτόκολλο για την ανεύρεση των ατόμων που έχουν εκτεθεί στον αμίαντο. Ένα τεστ ανίχνευσης θα μπορούσε να διαγνώσει το μεσοθηλίωμα νωρίτερα από τις συμβατικές μεθόδους βελτιώνοντας έτσι τις προοπτικές επιβίωσης για τους ασθενείς. Το επίπεδο στον ορό της οστεοποντίνης μπορεί να είναι χρήσιμος στη διαλογή των ατόμων που εκτίθενται σε αμίαντο, για μεσοθηλίωμα. Το επίπεδο της mesothelin-μεσοθηλίνης που είναι μια πρωτεΐνη που είναι αυξημένη στον ορό σε περίπου 75% των ασθενών κατά τη διάγνωση έχει προταθεί ότι μπορεί να είναι χρήσιμη εξέταση για διαλογή. Η δοκιμασία μετρά τα επίπεδα της διαλυτής mesothelin σχετικών πρωτεϊνών (SMRP) που απελευθερώνεται από τα κακοήθη κύτταρα μεσοθηλιώματος.


Παθοφυσιολογία μεσοθηλιώματος

Το μεσοθήλιο αποτελείται από ένα μόνο στρώμα από πεπλατυσμένα κυβοειδή κύτταρα που σχηματίζουν την επιθηλιακή επένδυση των κοιλοτήτων του σώματος, συμπεριλαμβανομένων της περιτοναϊκής, της περικαρδιακής και των πλευρικών. Εναπόθεση των ινών αμιάντου στο παρέγχυμα του πνεύμονα μπορεί να οδηγήσει σε διείσδυση στον σπλαχνικό υπεζωκότα από όπου η ίνα μπορεί τότε να μεταφερθεί στην υπεζωκοτική επιφάνεια, οδηγώντας έτσι στην ανάπτυξη των κακοηθών μεσοθηλιακών πλακών. Οι διεργασίες που οδηγούν στην ανάπτυξη του περιτοναϊκού μεσοθηλιώματος δείχνουν ότι οι ίνες αμιάντου από τον πνεύμονα μεταφέρονται στα κοιλιά και σε όργανα μέσω του λεμφικού συστήματος. Επιπλέον, οι ίνες αμιάντου μπορεί να εναποτεθούν στο έντερο μετά από την κατάποση των πτυέλων  με ίνες αμιάντου. 

Η μόλυνση του υπεζωκότα με αμίαντο ή άλλες ορυκτές ίνες έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί καρκίνο. Οι μακριές λεπτές ίνες αμιάντου (μπλε αμίαντος, αμφίβολες ίνες) είναι περισσότερο καρκινογόνες ουσίες από τις "φτερωτός ίνες» (χρυσοτίλης ή ίνες λευκού αμίαντου).  Ωστόσο, υπάρχει πλέον απόδειξη ότι τα μικρότερα σωματίδια μπορεί να είναι πιο επικίνδυνα από ό, τι οι μεγαλύτερες ίνες. Αιωρούνται στον αέρα, από όπου μπορούν να εισπνέονται, και μπορεί να διεισδύσουν πιο εύκολα και πιο βαθιά μέσα στους πνεύμονες. Η ανάπτυξη μεσοθηλιώματος έχει αποδειχθεί μετά από ενδουπεζωκοτικό εμβολιασμό φωσφορυλοποιημένων ινών χρυσοτίλης. Η μεταφορά των ινών στη υπεζωκότα είναι κρίσιμη για την παθογένεση του μεσοθηλιώματος. Αυτό υποστηρίζεται από την παρατηρούμενη συσσώρευση σημαντικών αριθμών μακροφάγων και άλλων κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος σε εντοπισμένη αλλοιώσεις συσσωρευμένων ινών αμιάντου στον υπεζωκότα και την περιτοναϊκή κοιλότητα. Αυτές οι βλάβες συνεχίζουν να προσελκύουν τα μακροφάγα και αυτά συσσωρεύονται, καθώς η ασθένεια προχωράει, και γίνονται κυτταρικές αλλαγές εντός της βλάβης, και προκαλείται κακοήθης όγκος.

Ο αμίαντος δρα ως καρκινογόνος με την ανάπτυξη του μεσοθηλιώματος με διαδοχικά στάδια έναρξης και προαγωγής. Οι μοριακοί μηχανισμοί που διέπουν την κακοήθη εξαλλαγή των κανονικών μεσοθηλιακών κυττάρων από ίνες αμιάντου παραμένουν ασαφείς, παρά την επίδειξη των ογκογόνων ικανοτήτων τους. Ωστόσο, ο πλήρης in vitro μετασχηματισμός των φυσιολογικών ανθρώπινων μεσοθηλιακών κυττάρων σε κακοήθη φαινότυπο μετά από έκθεση σε ίνες αμιάντου δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί. Σε γενικές γραμμές, οι ίνες αμιάντου πιστεύεται ότι δρουν μέσω των άμεσων φυσικών αλληλεπιδράσεων με τα κύτταρα του μεσοθηλίου, σε συνδυασμό με τις έμμεσες επιδράσεις μετά από αλληλεπίδραση με φλεγμονώδη κύτταρα όπως τα μακροφάγα.

Η ανάλυση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των ινών αμιάντου και του DNA έχει δείξει ότι οι φαγοκυτταρωθέντες ίνες είναι σε θέση να έρχονται σε επαφή με τα χρωμοσώματα, συχνά προσκολλούνται στις ίνες χρωματίνης ή μπλέκονται μέσα στο χρωμόσωμα. Αυτή η επαφή μεταξύ των ινών αμιάντου και των χρωμοσωμάτων ή των δομικών πρωτεΐνών της  ατράκτου μπορεί να προκαλέσουν ανωμαλίες. Η πιο συχνή ανωμαλία είναι η μονοσωμία του χρωμοσώματος 22. Άλλες συχνές ανωμαλίες είναι η δομική αναδιάταξη των 1p, 3p, 9p και 6q χρωμοσωμάτων.

Η διαγραφή των ογκοκατασταλτικών γονιδίων σε μεσοθηλίωμα

  • Νευροϊνωμάτωση τύπου 2 σε 22q12
  • P16INK4a
  • P14ARF

Ο αμίαντος έχει επίσης δειχθεί ότι μεσολαβεί στην είσοδο του ξένου DNA σε κύτταρα-στόχους. Η ενσωμάτωση αυτού του ξένου DNA μπορεί να οδηγήσει σε μεταλλάξεις και ογκογένεση με διάφορους πιθανούς μηχανισμούς:

  • Αδρανοποίηση των ογκοκατασταλτικών γονιδίων
  • Ενεργοποίηση των ογκογονιδίων
  • Ενεργοποίηση των πρωτο-ογκογονιδίων λόγω της ενσωμάτωσης του ξένου DNA που περιέχει μία περιοχή υποκινητή
  • Ενεργοποίηση των ενζύμων επιδιόρθωσης του DNA, το οποίο μπορεί να είναι επιρρεπές σε λάθη
  • Ενεργοποίηση της τελομεράσης
  • Πρόληψη της απόπτωσης

Οι ίνες αμιάντου έχουν αποδειχθεί ότι μεταβάλλουν τη λειτουργία και τις εκκριτικές ιδιότητες των μακροφάγων, και τελικά, δημιουργούν συνθηκες που ευνοούν την ανάπτυξη του μεσοθηλιώματος. Μετά την φαγοκυττάρωση του αμίαντου, τα μακροφάγα δημιουργούν αυξημένες ποσότητες ριζών υδροξυλίου, τα οποία είναι φυσιολογικά υποπροϊόντα του κυτταρικού αναερόβιου μεταβολισμού. Ωστόσο, αυτές οι ελεύθερες ρίζες είναι επίσης γνωστοί  δραστικοί μιτωτικοί παράγοντες της μεμβράνης και πιστεύεται ότι προάγουν την καρκινογένεση από αμίαντο. Αυτά τα οξειδωτικά μπορούν να συμμετέχουν στην ογκογόνο διαδικασία με άμεσα και έμμεσα αλληλεπιδράση με το DNA, που τροποποιεί τα κυτταρικά γεγονότα που σχετίζονται με τη μεμβράνη, όπως την ενεργοποίηση ογκογονιδίων και τη διατάραξη των κυτταρικών αντιοξειδωτικών αμυνών.

Ο αμίαντος, επίσης, διαθέτει ανοσοκατασταλτικές ιδιότητες. Για παράδειγμα, oi ίνες χρυσότιλου συμπιέζουν τον in vitro πολλαπλασιασμό των διεγερμένων από τη φυτοαιμαγλουτινίνη λεμφοκυττάρων του  περιφερικού αίματος, καταστέλλουν την κυτταρική λύση των φυσικών φονέων και μειώνουν σημαντικά τη βιωσιμότητα των κυττάρων φονέων που ενεργοποιούνται από τη λεμφοκίνη. Επιπλέον, γενετικές αλλοιώσεις στα μακροφάγα, όταν γίνεται ενεργοποίηση από τον αμίαντο, μπορεί να οδηγήσουν στην απελευθέρωση ισχυρών μεσοθηλιακών μιτογόνων κυττάρων, όπως ο παράγοντας ανάπτυξης των αιμοπεταλίων (PDGF) και ο αυξητικός παράγοντας μετασχηματισμού-β (ΤΟΡ-β), που μπορεί να επάγουν την χρόνια διέγερση και τον πολλαπλασιασμό των μεσοθηλιακών κυττάρων μετά από τραυματισμό με ίνες αμιάντου.


Θεραπεία μεσοθηλιώματος

Η πρόγνωση για το κακόηθες μεσοθηλίωμα παραμένει απογοητευτική.

Η θεραπεία του κακοήθους μεσοθηλιώματος σε αρχικά στάδια έχει καλύτερη πρόγνωση.

Η κλινική συμπεριφορά της κακοήθειας επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες, όπως της μεσοθηλιακής επιφάνειας της υπεζωκοτικής κοιλότητας η οποία ευνοεί την τοπική μετάσταση, την εισβολή σε υποκείμενο ιστό και άλλα όργανα εντός της υπεζωκοτικής κοιλότητας, και την εξαιρετικά μακρά περίοδο της λανθάνουσας κατάστασης μεταξύ της έκθεσης στον αμίαντο και της ανάπτυξης της νόσου. Ο ιστολογικός υπότυπος και η ηλικία και η κατάσταση της υγείας του ασθενούς βοηθάει στην πρόγνωση. Η επιθηλιοειδής ιστολογία ανταποκρίνεται καλύτερα στη θεραπεία και έχει ένα πλεονέκτημα επιβίωσης έναντι της σαρκωματώδους αιτιολογίας.

  • Χειρουργική αφαίρεση του μεσοθηλιώματος

Η Χειρουργική, από μόνη της, έχει αποδειχθεί απογοητευτική. Η διάμεση επιβίωση με χειρουργική επέμβαση είναι μόνο 11.7 μήνες. Όταν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με ακτινοβολία και χημειοθεραπεία, θεωρείται από κάποιους ότι έχει καλύτερα αποτελέσματα. Η πλευρεκτομή είναι η πιο κοινή χειρουργική επέμβαση, στην οποία αφαιρείται η επένδυση του θώρακα. Λιγότερο συχνές είναι η πνευμονεκτομή με πλευρεκτομή στην οποία ο πνεύμονας, η επένδυση στο εσωτερικό του θώρακα, το ημι-διάφραγμα και το περικάρδιο αφαιρούνται. Στο εντοπισμένο περικαρδιακό μεσοθηλίωμα, η περικαρδιεκτομή μπορεί να είναι θεραπευτική. Όταν ο όγκος έχει κάνει μετάσταση, η περικαρδιεκτομή είναι μια παρηγορητική φροντίδα. Το σύνολο του όγκου δεν μπορεί, συχνά, να αφαιρεθεί. 

  • Ακτινοβολία σε μεσοθηλίωμα

Για τους ασθενείς με εντοπισμένη νόσο, και οι οποίοι μπορούν να ανεχθούν μια ριζική χειρουργική επέμβαση, ακτινοβολία μπορεί να δοθεί μετεγχειρητικά ως ενισχυτική θεραπεία και για την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων που έχουν εμφυτευθεί από τις παρεμβάσεις. Το σύνολο του ημιθώρακα υποβάλλεται σε ακτινοθεραπεία, συχνά ταυτόχρονα με χημειοθεραπεία.  Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες, όπως θανατηφόρο πνευμονίτιδα. Η ακτινοθεραπεία εφαρμόζεται  προκειμένου να αποτρέψει την ανάπτυξη του όγκου κατά μήκος του θωρακικού τοιχώματος. Το μεσοθηλίωμα είναι γενικά ανθεκτικό στην θεραπευτική αγωγή με ακτινοθεραπεία μόνο, και χρησιμοποιείται παρηγορητικά  για να ανακουφίσει τα συμπτώματα που προκύπτουν από την ανάπτυξη του όγκου, όπως απόφραξη ενός μείζονος αιμοφόρου αγγείου. Η ακτινοθεραπεία όταν χορηγείται ως μονοθεραπεία δεν βελτιώνει την επιβίωση από μεσοθηλίωμα, καθώς και την ποιότητα ζωής. Η απαραίτητη δόση ακτινοβολίας για τη θεραπεία του μεσοθηλιώματος που δεν έχει αφαιρεθεί χειρουργικά είναι πολύ τοξική.  Η ακτινοθεραπεία δεν έχει κάποια χρησιμότητα στο περικαρδιακό μεσοθηλίωμα. 

  • Χημειοθεραπεία σε μεσοθηλίωμα

Ο συνδυασμός σισπλατίνης και πεμετρεξίδης προσφέρει ένα πλεονέκτημα επιβίωσης σε κακόηθες μεσοθηλίωμα υπεζωκότα, 10 μηνών μαζί με συμπληρώματα φυλλικού οξέος και με βιταμίνη B12, για τη μείωση παρενεργειών (φυλλικό οξύ 500mcg και ενδομυϊκή βιταμίνης Β12 1000mcg κάθε 9 εβδομάδες). Ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ναυτία και έμετος, στοματίτιδα και η διάρροια. Υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τη βέλτιστη χρήση της χημειοθεραπείας και το βέλτιστο αριθμό των κύκλων.

Η Σισπλατίνη σε συνδυασμό με RALTITREXED έχει δείξει μια βελτίωση στην επιβίωση παρόμοια με αυτή που αναφέρθηκε για την πεμετρεξίδη σε συνδυασμό με σισπλατίνη. Για ασθενείς που δεν μπορούν να ανεχθούν πεμετρεξίδη και σισπλατίνη, ο συνδυασμός με γεμσιταμπίνη ή βινορελμπίνη είναι μια εναλλακτική λύση, ή βινορελμπίνη από μόνη της, αν και δεν υπάρχει όφελος επιβίωσης για αυτά τα φάρμακα. 

Σε περικαρδιακό μεσοθηλίωμα, η χημειοθεραπεία με ανδριαμυκίνη ή / και σισπλατίνη - χρησιμοποιείται κυρίως για τη συρρίκνωση του όγκου και δεν είναι θεραπευτική.

Προσοχή! Οι παρενέργειες από την χημειοθεραπεία είναι πολλές. Να γίνεται μοριακό προφίλ του όγκου.

  • Ανοσοθεραπεία σε μεσοθηλίωμα

Γίνεται ενδοπλευρικός εμβολιασμός με Bacillus Calmette-Guérin (BCG), για ενίσχυση της ανοσοαπόκρισης. Τα κύτταρα μεσοθηλιώματος αποδείχθηκε ότι είναι ευπαθή  in vitro στη λύση από κύτταρα LAK μετά την ενεργοποίηση από την ιντερλευκίνη-2 (IL-2), αλλά υπάρχουν σημαντικές παρενέργειες, όπως ο πυρετός και η καχεξία. Η ιντερφερόνη άλφα σε 20% των ασθενών προκαλεί μείωση μεγαλύτερη από 50% της μάζας του όγκου με ελάχιστες παρενέργειες. 

  • Θερμαινόμενη διεγχειρητική ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία ή υπερθερμία

Αυτή η τεχνική χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με χειρουργική επέμβαση σε ασθενείς με κακόηθες μεσοθηλίωμα υπεζωκότα. Ο χειρουργός αφαιρεί τον όγκο όσο το δυνατόν περισσότερο και ακολουθείται από την άμεση χορήγηση ενός παράγοντα χημειοθεραπείας, σε θερμοκρασία μεταξύ 40 και 48 ° C, στην κοιλιακή χώρα. Το ρευστό διαποτίζεται για 60 έως 120 λεπτά και στη συνέχεια στραγγίζεται. Οι υψηλές συγκεντρώσεις των επιλεγμένων φαρμάκων συνέχεια χορηγούνται στις κοιλιακές και πυελικές επιφάνειες. Η θέρμανση της χημειοθεραπείας αυξάνει την διείσδυση των φαρμάκων στους ιστούς. Επίσης, θερμαίνοντας καταστρέφονται τα κακοήθη κύτταρα περισσότερο από τα φυσιολογικά κύτταρα. 

  • Συνδυασμένη θεραπεία του μεσοθηλιώματος

Παρά το γεγονός ότι η χειρουργική επέμβαση από μόνη της δεν είναι πολύ αποτελεσματική, η χειρουργική επέμβαση σε συνδυασμό με ανοσοενισχυτική θεραπεία και υπερθερμία δείχνει επιβίωση (3-14 ετών) μεταξύ των ασθενών με ευνοϊκούς προγνωστικούς παράγοντες αν και σε όλους τους ασθενείς η διάμεση επιβίωση είναι 14.5 μήνες και μόνο 29,6% επιβιώνουν 2 έτη.  

Η μείωση του όγκου του όγκου με κυτταρομειωτική χειρουργική επέμβαση είναι το κλειδί για την παράταση της επιβίωσης.

Δύο χειρουργικές επεμβάσεις έχουν αναπτυχθεί:  πνευμονεκτομή με πλευρεκτομή και πλευρεκτομή με αποφλοίωση.  Η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται από το μέγεθος του όγκου του ασθενούς. Το μέγεθος του όγκου έχει αναγνωριστεί ως προγνωστικός παράγοντας για το μεσοθηλίωμα.

Η αποφλοίωση με πλευρεκτομή  πραγματοποιείται σε ασθενείς με νόσο σε πρώιμο στάδιο, και γίνεται μακροσκοπικά πλήρης εκτομή, όπου αφαιρούνται en bloc ο βρεγματικός υπεζωκότας, το περικάρδιο προς τον πνεύμονα και το διάφραγμα.

Η πνευμονεκτομή μαζί με τον υπεζωκότα είναι πιο εκτεταμένη και περιλαμβάνει εκτομή του σπλαγχνικού υπεζωκότα, του υποκείμενου πνεύμονα, τη σύστοιχη  του διαφράγματος, και τη σύστοιχη του περικαρδίου και γίνεται σε ασθενείς με μεγαλύτερους όγκους, οι οποίοι μπορούν να ανεχθούν την πνευμονεκτομή.

Οι επεμβάσεις αυτές πρέπει να γίνονται σε νέους ασθενείς λόγω της σοβαρότητας του χειρουργείου και της παρατεταμένης αναισθησίας που απαιτείται.

Για ασθενείς με μη εξαιρέσιμη νόσο γίνεται θωρακοσκόπηση και πλευροδεσία με ταλκ. Επίσης, μπορεί να γίνει αποφλοίωση με αφαίρεση του βρεγματικού, του μεσοθωρακικού και διαφραγματικού υπεζωκότα και των εμπλεκόμενων σπλάχνων, αλλά ο πνεύμονας παραμένει στη θέση του και αυτό μπορεί να ελέγξει την πλευριτική συλλογή. Μικρές δόσεις 21 Gy μπορεί να ελέγξουν την εμφύτευση των μεσοθηλιακών καρκινικών κυττάρων στην πληγή.


Πρόγνωση μεσοθηλιώματος

Το μεσοθηλίωμα έχει κακή πρόγνωση. Ο διάμεσος χρόνος επιβίωσης για μεσοθηλίωμα του υπεζωκότα είναι 12 μήνες από τη διάγνωση. 

Το περικαρδιακό μεσοθηλίωμα έχει 10 μήνες διάμεσο χρόνο επιβίωσης.

Απαιτείται νέα θεραπευτική προσέγγιση για το μεσοθηλίωμα. 

Να προτιμάτε τις φυσικές θεραπείες για το μεσοθηλίωμα, σύμφωνα με το Μοριακό Προφίλ του Όγκου

Η ζωή είναι πολύτιμη.

Η ζωή είναι δική σας. Πάρτε την στα χέρια σας!

Το μοριακό προφίλ του όγκου είναι απαραίτητο και χρήσιμο εργαλείο για τη θεραπευτική σας απόφαση.

Ζητείστε την εξέταση πριν κάνετε οποιαδήποτε θεραπεία. Η ζωή σας είναι πολύτιμη.

Ζητήστε από την EMEDI πληροφορίες για το μοριακό προφίλ του όγκου.

Μάθετε όλες τις πληροφορίες από τους συνεργάτες μας για την εξατομικευμένη θεραπεία του μεσοθηλιώματος, πατώντας εδώ.

 

Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα  για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

Διαβάστε, επίσης,

Φυματιώδης περιτονίτιδα

Παράγοντες κινδύνου για καρκίνο που σχετίζονται με την εργασία

Μικροσκοπικές ενδείξεις της προέλευσης ενός όγκου

Η αμιάντωση

Διαφορική διάγνωση πλευρίτιδας

Γνωστοί παράγοντες που προκαλούν καρκίνο

Παρακέντηση υπεζωκότα

Πλευρίτιδα

Επαγγελματικοί καρκίνοι

Μπορεί η υπερθερμία να θεραπεύσει τον καρκίνο;

www.emedi.gr

Διαβάστηκε 5860 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 09 Ιουλίου 2021 20:24
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με αγριάδα Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με αγριάδα

    Αγριάδα

    Triticum repens - Agropyron repens

    Το τρίτικουμ το έρπον ή Triticum repens ή Agropyron repens ή Cynodon dactylon Rich είναι η κοινή αγριάδα και ανήκει στην οικoγένεια των Αγροστωδών.

    Στην ονομασία αγριάδα θα πρέπει να συμπεριλάβουμε και όλα τα είδη γρασιδιού που αν λάβουμε υπόψη μας ότι ολοένα και περισσότερα σπίτια φυτεύουν γρασίδι, τότε μπορούμε να υπολογίσουμε ότι υπάρχουν αρκετά είδη αγριάδας στον τόπο μας. Τα περισσότερα είδη είναι εισαγόμενα, όμως από τη στιγμή που φυτρώνουν περισσότερο από δύο χρόνια στα δικά μας χώματα, τότε γίνεται εγκλιματισμός τους και περιέχουν συστατικά που είναι ταυτόσημα με το δικό μας οικοσύστημα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για φαρμακευτικούς σκοπούς με καλύτερα αποτελέσματα, απ' ό,τι αν αγοράσουμε έτοιμα για χρήση, εισαγόμενα βότανα.

    Είναι πολυετή φυτά με ρίζωμα που έρπει και με μακρόστενα λογχοειδή φύλλα.

    agriada 1

    Χρήσιμα μέρη αγριάδας

    Χρήσιμα μέρη τους είναι τα ριζώματα τους που μαζεύονται και ξηραίνονται και τα φρέσκα φύλλα τους.

    Συστατικά αγριάδας

    Περιέχουν βλέννα, τριτικίνη, αγροπυρίνη, λευκώματα, ινοζίτη, προβιταμίνη Α, βιταμίνη C, ινσουλίνη, σαπωνίνες και ανόργανα άλατα.

    agriada 2

    Ιδιότητες κι ενδείξεις αγριάδας

    Η αγριάδα ήταν γνωστή από τα παλιά χρόνια για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες.

    Ο Πλίνιος και ο Διοσκουρίδης την αναφέρουν συστήνοντας της για τις παθήσεις του ουροποιητικού.

    Κατά το 18ο αιώνα είχε τη φήμη σαν ένα ισχυρό διαλυτικό για τις πέτρες της χολής.

    Σημειώνεται ότι παλιά, όταν οι άνθρωποι ήταν αναγκασμένοι να χρησιμοποιούν χόρτα την άνοιξη στη διατροφή τους, δεν είχαν να φοβηθούν από πολλές αρρώστιες της σύγχρονής μας εποχής, όπως αρθρίτιδα, πέτρες στα νεφρά και τη χολή, αιμορροΐδες, ψωρίαση, ακμή και άλλες παθήσεις που οφείλονται κύρια στη συσσώρευση τοξινών στον οργανισμό.

    agriada 3

    Η αγριάδα έχει μαλακτικές, δροσιστικές, διουρητικές, διαλυτικές, αντιφλεγμονώδεις και τονωτικές ιδιότητες. 

    Συστήνεται για ανωμαλίες του ουροποιητικού συστήματος, όπως φλεγμονές, πέτρες στα νεφρά, νεφρικές διαταραχές, νυχτερινή ενούρηση, κολικούς των νεφρών, αρθριτικά και ρευματικά.

    Σαν αποσυμφορητικό συστήνεται σε συμφόρηση του ήπατος και της χολής, διαλύει τις πέτρες στη χολή και βοηθά την απόρριψή τους. Χρησιμοποιείται ο χυμός του φυτού και αφέψημα των ριζωμάτων του.

    Σαν αντιφλεγμονώδες συστήνεται σε χρόνιο κατάρρου του αναπνευστικού, σε φλεγμονές και πυρετούς.

    Θεωρείται ένα από τα καλύτερα βότανα για μια αποτοξίνωση του οργανισμού και συνδυάζεται με τις προσπάθειες για θεραπεία της ακμής, της ψωρίασης και γενικά για δερματικές παθήσεις.

    Βοηθά τους διαβητικούς να ρίξουν το σάκχαρό τους στο αίμα.

    Σαν τονωτικό βοηθά σε καχεξία και ραχιτισμό και καλυτερεύει την όραση.

    default

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με αγριάδα

    Τα φαρμακευτικά της παρασκευάσματα τα παίρνουμε με τους παρακάτω τρόπους:

    Χυμός

    Λιώνετε φρέσκα φύλλα αγριάδας τα σουρώνετε και παίρνετε το χυμό τους. Πίνετε 50-100 γραμμάρια χυμό την ημέρα. Για προβλήματα χολής προτιμήστε να το παίρνετε πρωί νηστικοί.

    Ένα ωφέλιμο μείγμα χυμού μπορείτε να πάρετε αν λιώσετε μαζί ίσα μέρη αγριάδας, πικραλίδας και αρνόγλωσσου. Η καθημερινή δοσολογία είναι 100-500 γραμμάρια από το χυμό αυτό.

    Αφέψημα

    Αφήνετε δύο κουταλιές της σούπας ψιλοκομμένο ρίζωμα σε μισό λίτρο ζεστό νερό να φουσκώσει για 1-2 ώρες. Ακολούθως, το βράζετε για 10 λεπτά, το αφήνετε σκεπασμένο για άλλα 30 λεπτά, σουρώνετε και παίρνετε από ένα ποτήρι τρεις φορές την ημέρα. Επειδή το αφέψημα αυτό είναι πικρό, μπορείτε να το γλυκάνετε με μέλι και να τακτοποιήσετε τη γεύση με χυμό λεμονιού.

    Σε αρκετά μέρη συνηθίζουν να προσθέτουν μερικά φρέσκα φύλλα τους σε σαλάτες.

    Τα κατάλληλα βότανα για την Υγεία σας

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα βότανα για την υγεία σας

    agriada 4

    Διαβάστε, επίσης,

    Αδίαντος

    Αντικαρκινική και αντιπαρασιτική θεραπεία Clark

    Σαξιφράγα για να ρίξετε τις πέτρες από τα νεφρά

    Προστατευθείτε από τα παράσιτα

    Τα καλύτερα βότανα για το συκώτι σας

    Που κάνει καλό η αγριάδα

    Τα βότανα για την κυστίτιδα

    Αγριάδα

    Νεφρολιθίαση

    www.emedi.gr

     

     

  • Ζοχός Ζοχός

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με ζοχούς

    Sonchus oleraceus

    Ο σόγχος ο λείος γνωστός και σαν τσόχος, γαλατούνα και γαλατόχορτο ή ζοχός ή Sonchus oleraceus ανήκει στην οικογένεια των Συνθετών.

    Είναι όρθιο, μονοετές ή διετές, λείο φυτό, 20-70 εκ., με ακραίες διακλαδώσεις και γαλακτώδη χυμό. Έχει φύλλα πτερόσχιδα, δελτοειδή σε περίγραμμα με οδοντωτούς οξύκορφους λοβούς. Τα άνθη του είναι κίτρινα κεφάλια 20-25 χιλ. και βρίσκονται σε ανισομερή κόρυβους. Ο καρπός του είναι αχαίνιο με πάππο. Ανθίζει από το Φεβρουάριο μέχρι τον Οκτώβριο και το βρίσκουμε σε καλλιεργημένα μέρη και σε χαντάκια κατά μήκος των δρόμων. Μπορεί μάλιστα να βλαστήσει όλο το χρόνο εάν το έδαφος είναι αρκετά υγρό.

    Είναι από τα φυτά που δεν έχουν διερευνηθεί και ένας από τους λόγους είναι ότι οι ιδιότητες του δεν είναι τόσες που να διακιολογούν τη διερεύνησή του.

    Θεωρείται σαν ένα μαλακτικό και ηρεμιστικό φυτό και συστήνεται για τις ιδιότητές του αυτές.

    Όμως περισσότερο είναι γνωστό σαν ένα αγριόχορτο που τηγανισμένο με τα αυγά αποτελεί για τα σημερινά δεδομένα ένα μεζέ για τους καλοφαγάδες, ενώ παλιά αποτελούσε συνάμα και ένα συμπλήρωμα στο πενιχρό διαιτολόγιο πολλών φτωχών οικογενειών.

    Επίσης, τρώγεται βραστό σε σαλάτα, συνήθως, με άλλα χόρτα.

    Φύλλα και βλαστοί μπορεί να μαγειρευτούν, όπως, το σπανάκι.

    Οι ρίζες τρώγονται ωμές ή σε σούπες.

    Περιέχει βιταμίνη C και βιταμίνη Κ, πολυφαινόλες, φλαβονοειδή, ω-3 λιπαρά οξέα και σε α-λινολενικό οξύ, συστατικά που συνεισφέρουν σημαντικά στην αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού.

    Κάποιες φυλές το χρησιμοποιούσαν ως αντιπυρετικό, αιμοκαθαρτικό, διουρητικό, για την ενδυνάμωση του ήπατος και κατά των μολύνσεων.

    Υπάρχει και ο Sonchus asper ssp. asper,  Sonchus asper ssp. glaucescens.

    zoxos 1

    zoxos 2

    zoxos 3

    tumblr oq1apdkZCg1wpejr7o1 1280

    Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με ζοχούς

    Τρώγεται βραστό σε σαλάτα, συνήθως μαζί με άλλα χόρτα. Φύλλα και βλαστοί μπορεί να μαγειρευτούν όπως το σπανάκι. Οι ρίζες τρώγονται ωμές ή σε σούπα

    Ο Θησέας, πριν αντιμετωπίσιε το Μινώταυρο, τέρας της ελληνικής μυθολογίας, λέγεται ότι ζήτησε να γευτεί ένα πιάτο ζοχούς.

    Όταν τους καταναλώνουμε ωμούς, πιθανολογείται ότι θεραπεύουν το έλκος του στομάχου.

    Κομπρέσες από πολτοποιημένους βλαστούς έχουν θεραπευτικές αρετές για τις φλεγμονές των ματιών και το τσίμπημα των σκορπιών. 

    Για ρευματικά

    Πάρτε ζοχούς με τις ρίζες, πλύντε τους, κοπανίστε τους και βάλτε τους σε πονεμένα δάχτυλα για τρείς ημέρες.

    Τα κατάλληλα βότανα για την Υγεία σας

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα βότανα για την υγεία σας

    Sonchus oleraceus 001 DSCN7194

    Διαβάστε, επίσης,

    Να τρώτε άγρια χόρτα

    www.emedi.gr

     

  • Χρήσιμες πληροφορίες για την πολυμυοσίτιδα και τη δερματομυοσίτιδα Χρήσιμες πληροφορίες για την πολυμυοσίτιδα και τη δερματομυοσίτιδα

    Πολυμυοσίτιδα και δερματομυοσίτιδα

    Πολυμυοσίτιδα και δερματομυοσίτιδα είναι συστηματική νόσος του συνδετικού ιστού που χαρακτηρίζεται από φλεγμονώδεις και εκφυλιστικές αλλοιώσεις των μυών, μερικές φορές συνοδεύεται από χαρακτηριστικό δερματικό εξάνθημα  

    • Αν συνυπάρχουν και εκδηλώσεις από το δέρμα, τότε ορίζεται ως δερματομυοσίτιδα

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Μυοσκελετικό, Πνευμονικό, Δέρμα/Εξωκρινείς αδένες 

    Επικρατέστερη ηλικία: 5-15 χρονών, 40-60 χρονών

    Επικρατέστερο φύλο: Γυναίκες > Άνδρες (2:1)

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΟΛΥΜΥΟΣΙΤΙΔΑΣ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑΣ

    • Συμμετρική, εγγύς μυϊκή αδυναμία που οδηγεί σε:
    1. Δυσκολία όταν σηκώνεται από την καρέκλα ή το κρεβάτι 
    2. Δυσκολία στο γονάτισμα 
    3. Δυσκολία στο ανέβασμα σκάλας 
    4. Δυσκολία στο σήκωμα των χεριών 
    • Πόνος/οίδημα στις αρθρώσεις 
    • Δυσφαγία 
    • Πόνος στους γλουτούς
    • Αναπνευστική ανεπάρκεια 
    • Συμμετρική αδυναμία των κεντρομελικών μυών 
    • Μειωμένα εν τω βάθει τενόντια αντανακλαστικά 
    • Οίδημα μυών, δυσκαμψία, ψηλαφητή μυϊκή σκληρία
    • Ερύθημα στο πρόσωπο (βλέφαρα, ρινοχειλικές πτυχές), άνω μέρος θώρακα, ραχιαία επιφάνεια των χεριών 
    • Περικογχικό οίδημα

    ΑΙΤΙΑ 

    • Άγνωστα
    • Κυτταρική αυτοανοσία
    • Ιοί - πιθανά είναι παράγοντας που συμμετέχει 

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 

    Οικογενειακό ιστορικό αυτοάνοσης νόσου ή αγγειΐτιδας

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΟΛΥΜΥΟΣΙΤΙΔΑΣ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

    • Αγγειΐτιδα 
    • Εξελικτική συστηματική σκλήρυνση 
    • Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος 
    • Ρευματοειδής αρθρίτιδα 
    • Μυϊκή δυστροφία  
    • Σύνδρομο Eaton-Lambert
    • Σαρκοείδωση
    • Πλάγια μυατροφική σκλήρυνση 

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Αυξημένη κρεατίνη φωσφοκινάση (CPK)
    • Αυξημένη αλδολάση
    • Αυξημένη οξαλοξεική τρανσαμινάση (SGOT)
    • Αυξημένη γαλακτική αφυδρογονάση (LDH)
    • Μυοσφαιρινουρία 
    • Αυξημένη ΤΚΕ 
    • Θετικός ρευματοειδής παράγοντας (λιγότερο από 50% των ασθενών)
    • Θετικό ΑΝΑ (λιγότερο από 50% των ασθενών)
    • Λευκοκυττάρωση (λιγότερο από 50% των ασθενών)
    • Αναιμία (λιγότερο από 50% των ασθενών)
    • Υπερσφαιριναιμία (λιγότερο από 50% των ασθενών)
    • Αυξημένη κρεατινίνη (λιγότερο από 50% των ασθενών)

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Μικροσκοπικά - εκφύλιση μυϊκών ινών 
    • Μικροσκοπικά - φαγοκυττάρωση των μυϊκών συγκριμάτων
    • Μικροσκοπικά - περιδεσμική ατροφία μυϊκών ινών
    • Μικροσκοπικά - φλεγμονώδης διήθηση από κύτταρα στην μορφή της νόσου των ενηλίκων 
    • Μικροσκοπικά (ηλεκτρονική μικροσκοπία) - έγκλειστα σωμάτια 
    • Σαρκοπλασματική βασεοφιλία 
    • Μυϊκή ίνα αυξημένη σε μέγεθος

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ 

    • ΗΚΓ - αρρυθμίες, διαταραχές αγωγής 
    • Ηλεκτρομυογραφία - ευερεθιστότητα μυός, μικρού εύρους δυναμικό, πολυφασικά δυναμικά δράσης, αυτόματος ινιδισμός
    • Βιοψία μυός (δελτοειδούς ή τετρακεφάλου μηριαίου)

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

    Ακτινογραφία θώρακος: διάμεση πνευμονοπάθεια

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    Η διάγνωση συνήθως βασίζεται σε 4 ευρήματα - αδυναμία, αύξηση CPK, μη φυσιολογική ΗΜΓ, ευρήματα στη βιοψία μυός. Η παρουσία ερυθήματος στο δέρμα της δερματομυοσίτιδας είναι επίσης βοηθητική

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΟΛΥΜΥΟΣΙΤΙΔΑΣ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    Εξωνοσοκομειακός ασθενής

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    • Έρευνα για κακοήθεια σε όλους τους ενήλικες 
    • Παρακολουθείστε προσεκτικά τα μυϊκά ένζυμα του ορού

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

    • Περιορισμένη έως την υποχώρηση της φλεγμονής 
    • Ασκήσεις για το εύρος των κινήσεων, για να προλάβετε τις μόνιμες μυϊκές συσπάσεις καμπτήρων 

    ΦΑΡΜΑΚΑ 

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    • Πρεδνιζόνη 40-60 mg/ημέρα σε διηρημένες δόσεις. Μειώστε την πρεδνιζόνη αργά, όταν τα επίπεδα των ενζύμων είναι φυσιολογικά. Πιθανά χρειάζεται να συνεχιστεί με 10-15 mg/ημέρα για συντήρηση
    • Για ασθενείς με νόσο ανθεκτική στα κορτικοστεροειδή, αζαθειοπρίνη:
    1. 1,0 mg/kg (δόση αρθρίτιδας) 1-2 φορές την ημέρα. Διατηρείστε στη χαμηλότερη δυνατή δόση 
    2. Μεθοτρεξάτη 10-25 mg την εβδομάδα, χρήσιμη σε κάποιες ανθεκτικές στα στεροειδή περιπτώσεις

    Αντενδείξεις: Η μεθοτρεξάτη αντενδείκνυται σε ασθενείς με προηγούμενη ηπατική νόσο ή ταυτόχρονη χρήση αλκοόλης

    Προφυλάξεις: 

    • Πρεδνιζόνη: παρενέργειες σχετιζόμενες με τη μακροχρόνια χρήση των στεροειδών, περιλαμβάνουν αδρενεργική καταστολή, κατακράτηση νατρίου, νερου, υποκαλιαιμία, οστεοπόρωση, καταρράκτη, αυξημένη ευπάθεια σε λοιμώξεις
    • Αζαθειοπρίνη: παρενέργειες αποτελούν η καταστολή του μυελού των οστών αυξημένη ευπάθεια σε λοιμώξεις, αύξηση των τρανσαμινασών 
    • Μεθοτρεξάτη: παρενέργειες αποτελούν: στοματίτιδα, καταστολή του μυελού των οστών, πνευμονίτιδα, κίνδυνος για ίνωση ήπατος και κίρρωση μετά παρατεταμένη χορήγηση

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    Άλλα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, όπως κυκλοφωσφαμίδη, χλωραμβουκίλη μπορούν να προστεθούν στα στεροειδή.

    Ανοσοσφαιρίνη ενδοφλέβια αξιολογείται τώρα για ανθεκτικές περιπτώσεις

    Αν και δεν υπάρχει θεραπεία για την πολυμυοσίτιδα, η θεραπεία μπορεί να βελτιώσει τη δύναμη και τη λειτουργία των μυών σας. 

    Τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φάρμακα για τη θεραπεία της πολυμυοσίτιδας περιλαμβάνουν:

    -Κορτικοστεροειδή. Φάρμακα, όπως η πρεδνιζόνη μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματικά στον έλεγχο των συμπτωμάτων της πολυμυοσίτιδας. Όμως, η παρατεταμένη χρήση αυτών των φαρμάκων μπορεί να έχει σοβαρές και ευρείες παρενέργειες, γι 'αυτό ο γιατρός σας μπορεί σταδιακά να μειώσει τη δόση του φαρμάκου σε χαμηλότερα επίπεδα.

    -Ανοσοκατασταλτικά φάρμακα. Όταν χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με κορτικοστεροειδή, αυτά τα φάρμακα μπορούν να μειώσουν τη δόση και τις πιθανές παρενέργειες των κορτικοστεροειδών. Τα δύο πιο κοινά φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την πολυμυοσίτιδα είναι η αζαθειοπρίνη και η μεθοτρεξάτη. Άλλα φάρμακα που συνταγογραφούνται για την πολυμυοσίτιδα περιλαμβάνουν τη μυκοφαινολάτη μοφετίλη, την κυκλοσπορίνη και το τακρόλιμους.

    -Rituximab. Συνήθως, χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, το rituximab είναι μια επιλογή εάν οι αρχικές θεραπείες δεν ελέγχουν επαρκώς τα συμπτώματα της πολυμυοσίτιδας.

    Ανάλογα με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων σας, ο γιατρός σας μπορεί να προτείνει:

    Φυσικοθεραπεία. Ένας φυσιοθεραπευτής μπορεί να σας δείξει ασκήσεις για να διατηρήσετε και να βελτιώσετε τη δύναμη και την ευελιξία σας και να συμβουλεύσετε ένα κατάλληλο επίπεδο δραστηριότητας.

    Λογοθεραπεία. Εάν οι μύες κατάποσης εξασθενηθούν από πολυμυοσίτιδα, η λογοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να μάθετε πώς να αντισταθμίζετε αυτές τις αλλαγές.

    Διαιτητική αξιολόγηση. Αργότερα κατά τη διάρκεια της πολυμυοσίτιδας, το μάσημα και η κατάποση μπορεί να γίνουν πιο δύσκολα. Ένας διαιτολόγος μπορεί να σας διδάξει πώς να προετοιμάσετε εύχρηστα, θρεπτικά τρόφιμα.

    Η ενδοφλέβια ανοσοσφαιρίνη (IVIg) είναι ένα προϊόν καθαρισμένου αίματος που περιέχει υγιή αντισώματα από χιλιάδες αιμοδότες. Αυτά τα υγιή αντισώματα μπορούν να εμποδίσουν τα επιβλαβή αντισώματα που προσβάλλουν τους μυς στην πολυμυοσίτιδα. Δεδομένου ότι γίνεται έγχυση μέσω φλέβας, οι θεραπείες IVIg μπορεί να χρειαστεί να επαναλαμβάνονται τακτικά για να συνεχιστούν τα αποτελέσματα.

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Διαδοχικοί έλεγχοι για τη δραστηριότητα των μυϊκών ενζύμων στον ορό
    • Κάθε ενήλικας θα πρέπει να εξετάζεται για κακοήθεια 
    • Παρακολουθήστε για μεταβολικές επιπλοκές που οφείλονται στα στεροειδή (υποκαλιαιμία, υπέρταση, υπεργλυκαιμία, κλπ.)
    • Παρακολουθήστε τα λευκά αιμοσφαίρια (τύπος λευκών αιμοσφαιρίων, αιμοπετάλια) κάθε εβδομάδα για τον πρώτο μήνα, μετά κάθε 2 εβδομάδες για 2 μήνες, μετά κάθε μήνα

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Πνευμονία
    • Λοίμωξη 

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    • 30% υπολειπόμενη αδυναμία
    • 20% εμμένουσα ενεργή νόσος 
    • 75% 5ετής επιβίωση
    • Επιβίωση χειρότερη για γυναίκες και Αφρικανούς - Αμερικανούς 
    • Οι περισσότεροι ασθενείς βελτιώνονται με τη θεραπεία 
    • 50% έχουν πλήρη ανάρρωση 
    • Πιθανά υποτροπιάζουσα 

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    • Κακοήθεια 
    • Προϊούσα συστηματική σκλήρυνση 
    • Αγγειΐτιδα
    • Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος 
    • Άλλες διαταραχές του συνδετικού ιστού

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: 

    • Εμφανίζεται δερματομυοσίτιδα παιδικής ηλικίας
    • Μπορεί να είναι δυνατό να διακοπεί η πρεδνιζόνη σταδιακά μετά από ένα χρόνο περίπου

    Γηριατρικό: 

    • Σπάνια, μετά την ηλικία των 60 χρόνων
    • Ηλικιωμένος ασθενής με πολυμυοσίτιδα είναι πιο πιθανό να έχει υποκείμενο νεόπλασμα 

    ΑΛΛΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

    Ταξινόμηση των τύπων της μυοσίτιδας: Δερματομυοσίτιδα παιδικής ηλικίας, πρωτοπαθής ιδιοπαθής δερματομυοσίτιδα ή πολυμυοσίτιδα σχετιζόμενη με κακοήθεια, πρωτοπαθής πολυμυοσίτιδα, μυοσίτιδα στα πλαίσια αλληλοεπικαλυπτομένου συνδρόμου. Η μυοσίτιδα εξ εγκλείστων αντιπροσωπεύει μια παραλλαγή της νόσου με άτυπη εμφάνιση και ποικίλλουσα ανταπόκριση στη θεραπεία

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα αυτοάνοσα νοσήματα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα αυτοάνοσα νοσήματα

    poliomyositida

    Διαβάστε, επίσης,

    Ραβδομυόλυση

    Χρήσιμες πληροφορίες για το φαινόμενο του Raynaud

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα

    Ρευματική πολυμυαλγία

    Γιγαντοκυτταρική αρτηρίτιδα

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη Δυσφαγία

    Χρήσιμες πληροφορίες για την οξεία δυσφαγία

    Δερματολογικά παρανεοπλασματικά σύνδρομα

    Νόσοι του συνδετικού ιστού

    Η μυοσίτιδα

    Ψιττάκωση

    Αντιπυρηνικά αντισώματα

    Φαινόμενο Raynaud

    Σύνδρομο Sjögren

    Με τι ασχολείται ο ρευματολόγος

    Πολυμυοσίτιδα και δερματομυοσίτιδα

    Ποιες είναι οι αυτοάνοσες ρευματικές παθήσεις;

    www.emedi.gr

     

     

  • Πομφολυγώδες πεμφιγοειδές Πομφολυγώδες πεμφιγοειδές

    Χρήσιμες πληροφορίες για το πομφολυγώδες πεμφιγοειδές

    Πομφολυγώδες πεμφιγοειδές είναι χρόνιο καλόηθες πομφολυγώδες εξάνθημα που θεωρείται αυτοάνοσο νόσημα.

    Περιορίζεται σε άτομα ηλικίας άνω των 60 χρόνων 

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Δέρμα/Εξωκρινείς, Αιματολογικό/Λεμφικό/Ανοσολογικό

    Επικρατέστερη ηλικία: Μεγαλύτερη των 60 χρόνων

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες = Γυναίκες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ 

    • Μεγάλες πομφόλυγες διαμέτρου 2 έως 5 cm. Περιφερικά μερικές φορές μικρές φυσαλίδες
    • Πομφόλυγες οι οποίες αναπτύσσονται σε δέρμα το οποίο φαίνεται φυσιολογικό (συνήθως) ή ερυθηματώδες (μερικές φορές)
    • Οι πομφόλυγες παραμένουν άθικτες για πολλές ημέρες 
    • Αρχικά εντοπίζονται στα άκρα και αργότερα στον κορμό
    • Μερικές φορές εντοπίζεται στο τριχωτό της κεφαλής, στις παλάμες, στα πέλματα και στους βλεννογόνους 
    • Άθικτες φυσαλίδες υποδηλώνουν τις διαβρωτικές βλάβες (το αντίθετο παρατηρείται στην πέμφιγα)
    • Οι πομφόλυγες είναι γεμάτες από διαυγές υγρό (συνήθως)
    • Πομφόλυγες με ελαφρά αιμορραγικό υγρό (μερικές φορές)
    • Κνησμός (μερικές φορές εντονότατος)
    • Μερικοί ασθενείς είναι ασυμπτωματικοί
    • 10-20% της επιφάνειας του δέρματος είναι μονίμως προσβεβλημένο

    ΑΙΤΙΑ

    Αυτοάνοση

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

    Άνδρες, ηλικίας πάνω από 60 χρόνων

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ 

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 

    • Πέμφιγα
    • Πομφολυγώδες πολύμορφο ερύθημα 
    • Ερπητοειδής δερματίτιδα
    • Φαρμακευτικό εξάνθημα

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    Στο 70% υπάρχουν αυτοαντισώματα κατά της βασικής μεμβράνης (με ανοσοφθορισμό). Αυτά ανιχνεύονται στον ορό ή στο δέρμα 

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    Πομφόλυγα η οποία εντοπίζεται σε περιοχή κάτω από την επιδερμίδα 

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ 

    • Με το μικροσκόπιο αναδεικνύονται φυσαλίδες υποεπιδερμικά με φλεγμονή γύρω από τη βλάβη στην οποία διαπιστώνεται επίσης και ηωσινοφιλική διήθηση
    • Μελέτες με ανοσοφθορισμό

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    • Ιστορικό και φυσική εξέταση 
    • Βιοψία - είναι σημαντική για να τεθεί ακριβής διάγνωση 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ 

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    Εξωτερικός ασθενής, εκτός αν υπάρχουν σημαντικές επιπλοκές 

    0586017a42c33496d11bc344bd61b2453f9e383e

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    • Διαποτίζουμε τις εν ενεργεία βλάβες για να καθαρίσουμε την περιοχή και να αφαιρέσουμε τις εφελκίδες 
    • Πλύσεις στόματος με αναλγητικά διαλύματα

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

    Εξαρτάται από τη βαρύτητα της νόσου και/ή τις επιπλοκές 

    ΔΙΑΙΤΑ

    Υδρική. Όταν είναι ανεκτό, κανονικό διαιτολόγιο 

    ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    • Χρήση στοματικών αναλγητικών 
    • Ενημέρωση για τις παρενέργειες των στεροειδών

    ΦΑΡΜΑΚΑ 

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    • Πρεδνιζόνη 60 έως 80 mg σε εφ' άπαξ πρωινή δόση. Σταδιακή ελάττωση για αρκετές εβδομάδες ώστε να φτάσουμε σε δόση συντήρησης 20 έως 40 mg την ημέρα. Επιχειρούμε να αλλάξουμε τη θεραπεία σε παρ' ημέρα σχήμα 
    • Εάν το παρ' ημέρα σχήμα δεν έχει αποτελέσματα δοκιμάζουμε σεν επικουρική θεραπεία την αζαθειοπρίνη. Σε περίπτωση ανθεκτικής νόσου δοκιμάζουμε θεραπεία με κυκλοσπορίνη
    • Η εφαρμογή κορτικοστεροειδών τοπικά στις βλάβες μπορεί να είναι επαρκής θεραπεία για ασθενείς με εντοπισμένη νόσο 
    • Στοματικά αναλγητικά

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    Δαψόνη

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    Εάν χορηγούμε κυκλοσπορίνη θα πρέπει υποχρεωτικά να παρακολουθούμε τα επίπεδα στο αίμα

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Λοίμωξη (σε ηλικιωμένους, καταβεβλημένους ασθενείς μπορεί να είναι θανατηφόρος)
    • Επιπλοκές της θεραπείας με στεροειδή 
    • Συνυπάρχουσα κακοήθεια 
    • Χωρίς θεραπεία η βαριά μορφή της νόσου μπορεί να είναι θανατηφόρος 

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    • Χρόνια νόσος η οποία διαρκεί επ' άπειρο
    • Οι παλιές βλάβες επουλώνονται γρήγορα καθώς εμφανίζονται νέες βλάβες 
    • Η εξασθένηση που συνοδεύει τη νόσο δεν είναι τόσο έντονη όσο στην πέμφιγα 

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Μπορεί να συνυπάρχει κακοήθεια 

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: Δεν αποτελεί πρόβλημα της παιδικής ηλικίας 

    Γηριατρικό: Τα ηλικιωμένα άτομα με πεμφιγοειδές μπορεί να έχουν υψηλότερο ποσοστό κακοηθειών από το αναμενόμενο

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα δερματικά νοσήματα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα δερματικά νοσήματα

    img 1

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, θα επιλεγούν για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Ερπητοειδής δερματίτιδα

    Έρπης της κυήσεως

    Κνίδωση

    www.emedi.gr

     

     

     

  • Χρήσιμες πληροφορίες για τη σκλήρυνση κατά πλάκας Χρήσιμες πληροφορίες για τη σκλήρυνση κατά πλάκας

    Σκλήρυνση κατά πλάκας

    Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μια φλεγμονώδης προοδευτική απομυελινωτική νόσος της λευκής ουσίας του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού, που έχει ως αποτέλεσμα πολλαπλά και ποικίλα νευρολογικά σημεία και συμπτώματα.

    Συνήθης πορεία - διαλείπουσα, προοδευτική, υποτροπιάζουσα.

    Μπορεί να ακολουθήσει οξεία πορεία.

    Είναι το κύριο αίτιο αναπηρίας σε νεαρούς ενήλικες.

    Επηρεαζόμενα συστήματα: Νευρικό

    Επικρατέστερη ηλικία: Νεαροί ενήλικες (16-40 ετών) 

    Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες < Γυναίκες

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ

    • Αταξία
    • Σημείο Babinski
    • Διπλωπία ή απώλεια όρασης ή θάμβος μονόπλευρα, συχνά προκαλούνται από οπισθοβολβική νευρίτιδα και τα οπτικά της επακόλουθα
    • Κλόνος
    • Αδεξιότητα
    • Δυσαρθρία
    • Αστάθεια 
    • Ευσυγκινησία
    • Κόπωση 
    • Μη ερεθισιμότητα των γεννητικών οργάνων 
    • Παράλυση χεριού 
    • Ημιπάρεση 
    • Υπερδραστήρια εν τω βάθει τενόντια αντανακλαστικά
    • Ασυνεργία
    • Υπερευαισθησία
    • Απώλεια της αίσθησης της θέσης 
    • Απώλεια της αίσθησης της δόνησης 
    • Πάρεση ενός τμήματος ή μέρους
    • Οφθαλμική παράλυση 
    • Παραισθησία 
    • Σεξουαλική ανικανότητα στους άνδρες 
    • Ακράτεια ούρων, συχνουρία, δυσκολία στην έναρξη της ούρησης 
    • Νευραλγία τριδύμου

    ΑΙΤΙΑ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ

    • Άγνωστα
    • Αυτοάνοση θεωρία  - υποστηρίζεται από το συσχετισμό με το HLA, το κληρονομικό πρότυπο, τα ανοσοκύτταρα στις πλάκες, τις αλλαγές των ανοσοκυττάρων στο περιφερικό αίμα
    • Ιογενής θεραπεία - υποστηρίζεται από την αυξημένη επίπτωση της νόσου στα μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη, τη κατανομή των περιστατικών στις οικογένειες, γεωγραφική κατανομή των περιστατικών, μελέτες των λοιμωδών νόσων μυελίνης στα ζώα
    • Συνδυαστική θεωρία - αυτοάνοση διαταραχή εκλυόμενη από την περιβαλλοντική έκθεση σε τοξίνες ή σε ιούς νωρίς κατά τη διάρκεια της ζωής 

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ

    • Διαμονή στην εύκρατη ζώνη
    • Καταγωγή από τη Βόρεια Ευρώπη
    • Οικογενειακό ιστορικό της νόσου

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ

    ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 

    • Ετερόπλευρη μυατροφική σκλήρυνση 
    • Νόσος Αδαμαντιάδη - Behcet
    • Όγκοι του στελέχους 
    • Λοιμώξεις κεντρικού νευρικού συστήματος 
    • Όγκοι παρεγκεφαλίδας 
    • Αταξία του Friedreich
    • Κληρονομική αταξία 
    • Λευκοδυστροφίες 
    • Νευροϊνωμάτωση
    • Κακοήθης αναιμία
    • Ρήξη μεσοσπονδύλιου δίσκου 
    • Μικρά έμφρακτα παρεγκεφαλίδας 
    • Σαρκοείδωση 
    • Όγκοι σπονδυλικής στήλης 
    • Σύφιλη 
    • Συριγγομυελία
    • Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος 

    ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    Εγκεφαλονωτιαίο υγρό:

    • Μη φυσιολογική καμπύλη του κολλοειδούς χρυσού 
    • Αυξημένη γ-σφαιρίνη IgG
    • Ήπια μονοπυρηνική λεμφοκυττάρωση (λιγότερα από 40 κύτταρα/ml)
    • Συντρίμματα μυελίνης (βασική πρωτεΐνη μυελίνης)
    • Αρνητική ορολογική εξέταση για σύφιλη 
    • Φυσιολογική ή ελαφρά αυξημένη πρωτεΐνη (50-100 mg/100 ml)

    Δοκιμασίες για τον αποκλεισμό άλλων διαταραχών:

    • Δοκιμασία φθοριζόντων αντισωμάτων κατά του τρεπονήματος της σύφιλης (FTA-ABS)
    • ΤΚΕ
    • Δοκιμασίες για τις κλινικά υποπτευόμενες αγγειΐτιδες 
    • Ορολογία HTLV-I (ως ανθρώπινου λεμφώματος/λευχαιμίας Τ-κυττάρων)

    ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

    • Καταστροφή των ελύτρων μυελίνης των νευρικών ινών και των αξονικών κυλίνδρων ακέραιοι άξονες, γλοία και άλλες δομές 
    • Ατροφία των οπτικών νεύρων και των εγκεφαλικών ημισφαιρίων 
    • Τ-λεμφοκύτταρα κοντά στα τριχοειδή φλεβίδια 

    ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ 

    • Οπτικά προκλητά δυναμικά - μη φυσιολογικά στο 75-97% των διαγνωστικών περιπτώσεων σκλήρυνσης κατά πλάκας 
    • Προκλητά σωματοαισθητικά δυναμικά - μη φυσιολογικά στο 72-96% των περιπτώσεων 
    • Ακουστικά προκλητά δυναμικά στελέχους - μη φυσιολογικά στο 57-65% των περιπτώσεων 

    MS diagram symptoms full size

    ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

    • Μαγνητική τομογραφία - (πιο ευαίσθητη από την αξονική τομογραφία) μπορεί να δείξει πολλές πλάκες 
    • Αξονική τομογραφία (διπλής δόσης, καθυστερημένη) - πλάκες

    ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

    • Μη ειδικές δοκιμασίες για τη διάγνωση της σκλήρυνσης κατά πλάκας 
    • Ιστορικό, φυσική εξέταση, ανάλυση ΕΝΥ, μαγνητική τομογραφία, δοκιμασίες προκλητών δυναμικών, επαναλαμβανόμενες παρατηρήσεις για μια χρονική διάρκεια 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ

    ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

    • Εξωνοσοκομειακός ασθενής, το περισσότερο δυνατό
    • Μακροχρόνια φροντίδα για φυσιοθεραπεία ή επιπλοκές, όπως η πυελονεφρίτιδα 

    ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

    • Μη ειδική θεραπεία. Οι υποτροπές εμφανίζονται απότομα και δυσχεραίνουν τη θεραπεία 
    • Συναισθηματική υποστήριξη, ενθάρρυνση και διαβεβαιώσεις  είναι απαραίτητα για να βοηθήσουν να ξεπεραστεί η έλλειψη ελπίδας
    • Απασχολησιοθεραπεία 
    • Εκτίμηση του ουροποιητικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των σεξουαλικών προβλημάτων (ανικανότητα συχνά σε άνδρες ασθενείς)
    • Αυτοκαθετηριασμοί για ανεπαρκή κένωση της κύστης (μόνιμος καθετήρας μπορεί να είναι απαραίτητος σε μερικούς ασθενείς)
    • Φυσιοθεραπεία για τη διατήρηση του εύρους των κινήσεων και της δύναμης και την αποφυγή μόνιμου σπασμού των μυών

    ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

    • Διατήρηση της δραστηριότητας, αποφυγή υπερβολικής εργασίας και κόπωσης 
    • Ξεκούραση κατά τη διάρκεια περιόδων οξέων υποτροπών 

    ΔΙΑΙΤΑ

    Εάν υπάρχει πρόβλημα δυσκοιλιότητας, λήψη πολλών υγρών, επιπλέον δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες

    ΦΑΡΜΑΚΑ 

    ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

    • Η φαρμακευτική θεραπεία κατευθύνεται προς την ανακούφιση των συμπτωμάτων 
    • Πρεδνιζόνη 60 mg/ημέρα ή μεθυλοπρεδνιζόνη ΕΦ 500 mg για 5-7 ημέρες στις οξείες προσβολές κυρίως σε οπισθοβολβική νευρίτιδα 
    • Χρόνια κόπωση: αμανταδίνη 200-300 mg/ημέρα 
    • Σπαστικότητα: βαλκοφαίνη (χαμηλή δοσολογία για ξεκίνημα 5 mg 1-3 φορές την ημέρα, αυξήστε όπως χρειάζεται) ή διαζεπάμη 2-5 mg το βράδυ
    • Δυσκοιλιότητα: υπακτικά, παράγοντες που διογκώνουν τα κόπρανα, καθαρτικά υπόθετα
    • Προβλήματα από το ουροποιητικό: propantheline 7,5 mg κάθε 3-4 ώρες για ξεκίνημα, αυξήστε σε 15 , 3-4 φορές την ημέρα συν 15-30 mg, την ώρα του ύπνου ή oxybutilin chloride 5 mg 3-4 φορές την ημέρα
    • Μπορεί να ενδείκνυται προφυλακτική αντιβιοτική θεραπεία για λοιμώξεις του ουροποιητικού 
    • Ασυνέργεια ή τρόμος: δεν υπάρχει ιδανική θεραπεία. Μπορείτε να δοκιμάσετε β-αναστολείς πριμιδόνη ή κλοναζεπάμη
    • Κατάθλιψη και συναισθηματική ευματαβλητότητα: αμιτριπτυλίνη 10-25 mg πριν τον ύπνο αρχικά, στη συνέχεια αυξήστε όσο είναι ανεκτό
    • Παράνοια ή μανία: αλοπεριδόλη ή λίθιο
    • Μυοσκελετικός πόνος ή δυσχέρεια: μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη 
    • Συμπτώματα από το ένα ημιμόριο του προσώπου και δυσαισθησίες: καρβαμαζεπίνη 100-200 mg 1 ή 2 φορές την ημέρα. Να παρακολουθήσουν τα επίπεδα στον ορό
    • Ανοσοκατασταλτικοί παράγοντες (π.χ. αζαθειοπρίνη, ACTH, μεθυλοπρεδνιζόνη, κυκλοφωσφαμίδη, ιντερφερόνες, κυκλοσπορίνη) 

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

    • Βακλοφαίνη 40-80 mg/ημέρα σε διαιρεμένες δόσεις για μείωση της σπαστικότητας 
    • Ιντερφερόνη 

    Θεραπείες για τη σκλήρυνση κατά πλάκας
    Ενδοφλέβια στεροειδή
    Γλυκοκορτικοειδή
    Φάρμακα τροποποιητικά της ασθένειας
    Συμπληρώματα διατροφής
    Εν τω βάθει διέγερση εγκεφάλου
    Πλασμαφαίρεση
    Φυσικές θεραπείες πολλαπλής σκλήρυνσης
    Τοξίνη Botulinum
    Εργοθεραπεία
    Εναλλακτικές και συμπληρωματικές θεραπείες
    Ερευνητικές θεραπείες για τη σκλήρυνση κατά πλάκας
    Δεν υπάρχει θεραπεία για σκλήρυνση κατά πλάκας (MS), αλλά τα φάρμακα και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να σας βοηθήσουν να διαχειριστείτε την ασθένεια. Συνεργαστείτε στενά με το γιατρό σας για να βρείτε τη θεραπεία που είναι καλύτερη για εσάς και προκαλεί τις λιγότερες παρενέργειες.

    Φάρμακα τροποποιητικά της σκλήρυνσης κατά πλάκας

    Εάν έχετε έναν τύπο σκλήρυνσης κατά πλάκας που ονομάζεται υποτροπιάζουσα ή διαλείπουσα σκλήρυνση κατά πλάκας, ο γιατρός σας μπορεί πρώτα να σας προτείνει ένα φάρμακο τροποποίησης της νόσου. Αυτά τα φάρμακα επιβραδύνουν την πρόοδο της νόσου και αποτρέπουν τα συμπτώματα.

    Τα φάρμακα λειτουργούν περιορίζοντας το ανοσοποιητικό σύστημα - την κύρια άμυνα του οργανισμού σας κατά των μικροβίων - έτσι ώστε να μην επιτίθεται στην προστατευτική επικάλυψη που ονομάζεται μυελίνη που περιβάλλει τα νεύρα.

    Μερικά φάρμακα χρησιμοποιούνται ως ενέσεις κάτω από το δέρμα ή γίνονται ενδομυϊκά. 

    -Βήτα ιντερφερόνες: Διευκολύνουν τη σοβαρότητα και τη συχνότητα των εκρήξεων. Μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, όπως πόνο, κόπωση, πυρετό και ρίγη. Μπορεί να σας κάνουν επιρρεπείς σε λοιμώξεις. Αυτό συμβαίνει επειδή μειώνουν τον αριθμό των λευκών αιμοσφαιρίων, τα οποία βοηθούν το ανοσοποιητικό σας σύστημα να καταπολεμήσει τις ασθένειες.

    Περιλαμβάνουν:

    ιντερφερόνη βήτα-1α 
    ιντερφερόνη βήτα-1b 
    peginterferon beta-1a 

    -Glatiramer: Αυτό το φάρμακο σταματά το ανοσοποιητικό σας σύστημα από το να επιτεθεί στη μυελίνη που περιβάλλει και προστατεύει τα νεύρα σας.

    Μπορείτε να πάρετε άλλα φάρμακα ως χάπια:

    -Cladribine: Είναι ένα χάπι που λαμβάνεται μία φορά την ημέρα για πέντε ημέρες για ένα μήνα και μία φορά την ημέρα και πάλι για τον δεύτερο μήνα. Μπορεί να χρειαστείτε επανάληψη σε ένα χρόνο. Δεν προορίζεται για τη θεραπεία της υποτροπιάζουσας μορφής σκλήρυνσης κατά πλάκας, συμπεριλαμβανομένης της υποτροπιάζουσας-απομακρυσμένης νόσου και της ενεργού δευτερογενούς προοδευτικής νόσου. Μπορεί να επηρεάσει το ανοσοποιητικό σας σύστημα και να σας κάνει ευπαθή σε άλλες λοιμώξεις. Επίσης, προκαλεί τριχόπτωση και κάποια εξανθήματα.

    -Φουμαρικό διμεθύλιο: είναι ένα δισκίο που παίρνετε δύο φορές την ημέρα. Μπορεί να μειώσει τα ανοσοκύτταρά σας. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου είναι έξαψη, πόνος στο στομάχι, διάρροια, ναυτία και έμετος. 

    -Diroximel: Λαμβάνετε ένα δισκίο δύο φορές την ημέρα. Το φάρμακο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία υποτροπιάζουσων μορφών ΣΚΠ. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειές του είναι έξαψη, ερυθρότητα, κνησμός ή εξάνθημα, ναυτία, έμετος, διάρροια, στομαχικός πόνος ή δυσπεψία. 

    -Fingolimod: Λαμβάνετε ένα δισκίο μία φορά την ημέρα. Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ο πονοκέφαλος, η διάρροια, ο πόνος στην πλάτη, ο βήχα; και οι μη φυσιολογικές εξετάσεις ήπατος και η βραδυκαρδία. Το φάρμακο συνδέεται επίσης με προοδευτική πολυεστιακή λευκοεγκεφαλοπάθεια.

    -Φουμαρικό μονομεθύλιο: Είναι ένα χάπι που λαμβάνεται δύο φορές την ημέρα και είναι παρόμοιο με το φουμαρικό διμεθύλιο. Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι η έξαψη, το κοιλιακό άλγος, η διάρροια και η ναυτία. Τα ηπατικά ένζυμα, επίσης, παρακολουθούνται.

    -Ozanimod: Είναι ένα χάπι που λαμβάνεται μία φορά την ημέρα. Ξεκινά με μια χαμηλή δόση και στη συνέχεια αυξάνεται κατά την πρώτη εβδομάδα. Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι η ζάλη, οι πονοκέφαλοι, οι αναπνευστικές λοιμώξεις και τα συμπτώματα κρυολογήματος. Δεν πρέπει να το πάρετε εάν έχετε προβλήματα με το ήπαρ ή την καρδιά.

    -Siponimod: Το λαμβάνετε σε μορφή δισκίου. Μπορεί να επηρεάσει το ανοσοποιητικό σας σύστημα και έχει συνδεθεί με θρόμβωση στα άκρα. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι διάρροια, ζάλη, οίδημα στα άκρα, υψηλή αρτηριακή πίεση, πονοκέφαλοι και επιβραδυνόμενος καρδιακός παλμός. Δεν πρέπει να παίρνετε το siponimod εάν είστε έγκυος.

    -Teriflunomide: Ένα δισκίο παίρνετε μία φορά την ημέρα. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι η διάρροια, τα μη φυσιολογικά ηπατικά τεστ, η ναυτία και η τριχόπτωση. Μπορεί να οδηγήσει σε ηπατικά προβλήματα και γενετικές ανωμαλίες. Μην το πάρετε εάν είστε έγκυος.

    - Το Alemtuzumab και η μιτοξαντρόνη: Είναι φάρμακα χημειοθεραπείας που έχουν σχεδιαστεί για τη θεραπεία του καρκίνου. Είναι μια επιλογή αν δεν απαντήσετε σε άλλες θεραπείες. Περιορίζουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα και αποτρέπουν από την επίθεση στη μυελίνη. Μπορεί να οδηγήσουν σε καρδιακή βλάβη και  λευχαιμία.

    -Το Natalizumab και το ocrelizumab: Είναι επιλογές εάν άλλα φάρμακα δεν λειτουργούν. Το Natalizumab εμποδίζει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού να φτάσουν στον εγκέφαλο και στον νωτιαίο μυελό, όπου μπορούν να βλάψουν τα νεύρα. Το Ocrelizumab επιτίθεται σε ορισμένα Β κύτταρα και σταματά το ανοσοποιητικό σας σύστημα από το να επιτεθεί στο σώμα σας. Τα φάρμακα συνδέονται με λευχαιμία.

    Αντιμετώπιση φλεγμονών

    Στεροειδή: 

    Μεθυλπρεδνιζολόνη 
    Πρεδνιζόνη 
    ACTH 

    Πλασμαφαίρεση:

    Αυτό μπορεί να βοηθήσει όταν μια φλεγμονή δεν ανταποκρίνεται στα στεροειδή. Ο γιατρός σας θα αφαιρέσει λίγο από το αίμα σας και θα διαχωρίσει το υγρό τμήμα (που ονομάζεται πλάσμα) από τα κύτταρα του αίματός σας. Τα κύτταρα αναμιγνύονται με ένα διάλυμα πρωτεΐνης και επιστρέφουν στο σώμα σας.

    Έλεγχος συμπτωμάτων

    Μυϊκή δυσκαμψία και σπασμοί: Χαλαρωτικά μυών όπως το baclofen και η tizanidine ή ηρεμιστικά όπως η clonazepam  και η diazepam 

    Κόπωση: Amantadine, armodafinil, modafinil 

    Κατάθλιψη: Αντικαταθλιπτικά, όπως βουπροπιόνη, φλουοξετίνη και σερτραλίνη

    Προβλήματα της ουροδόχου κύστης: Οξυβουτυνίνη  ή τολτεροδίνη 

    Φυσικοθεραπεία

    Εναλλακτικές θεραπείες

    Βιταμίνη D: Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D στο αίμα σας μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες εμφάνισης σκλήρυνσης κατά πλάκας. 

    Βελονισμός: Αυτή η παραδοσιακή κινεζική θεραπεία υποστηρίζει ότι η ενέργεια που ονομάζεται chi ρέει κατά μήκος του σώματός σας σε γραμμές που ονομάζονται μεσημβρινοί. Όταν το chi σας είναι άσχημο, η ασθένεια ή ο πόνος είναι αποτέλεσμα. Ο βελονιστής σύρει λεπτές βελόνες σε σημεία κατά μήκος των μεσημβρινών για να αλλάξει τη ροή της ενέργειάς σας. Μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να βοηθήσει τα συμπτώματα της σκλήρυνσης κατά πλάκας, όπως κόπωση, πόνο, διάθεση, σπαστικότητα, μούδιασμα, μυρμήγκιασμα και προβλήματα στην ουροδόχο κύστη.

    ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

    Απαιτείται παρακολούθηση

    ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

    Μη γνωστά προληπτικά μέτρα. Αποφύγετε παράγοντες που επισπεύδουν μια προσβολή, κυρίως stess από ζεστό καιρό 

    ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

    • Κώμα
    • Οξύ οργανικό ψυχοσύνδρομο (παραλήρημα)
    • Συναισθηματική ευμεταβλητότητα 
    • Νυσταγμός 
    • Ατροφία οπτικού νεύρου
    • Παραπληγία 
    • Σεξουαλική ανικανότητα (άνδρες)
    • Λοιμώξεις ουροποιητικού σωλήνα

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

    • Ιδιαίτερα ποικίλλουσα και απρόβλεπτη. Περίπου 70% των ασθενών ενεργώς δραστήριοι, δημιουργικοί στη ζωή τους με μακρές υφέσεις 
    • Μπορεί να καταστήσει ανάπηρο στην πρώιμη ενήλικη ζωή ή να προκαλέσει το θάνατο μέσα σε μήνες από την έναρξή της
    • Ο μέσος όρος διάρκειας της νόσου ξεπερνά τα 25 χρόνια, υποτροπή σε ένα χρόνο σε 30%, σε 5-9 χρόνια 20%, σε 10-30 χρόνια 10%

    ΔΙΑΦΟΡΑ

    ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

    Παιδιατρικό: Σπάνια πριν την εφηβεία

    Γηριατρικό: Υποτροπές λιγότερο συχνές σε αυτή την ηλικιακή ομάδα

    ΚΥΗΣΗ

    Μερικές φορές είναι εκλυτικός παράγοντας για την πολλαπλή σκλήρυνση 

    ΑΛΛΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

    • Επειδή η πορεία είναι πολυποίκιλη και απρόβλεπτη, αποφύγετε την απαισιόδοξη πρόβλεψη 
    • 30-40% των ασθενών με οπτική νευρίτιδα μόνο, τελικά αναπτύσσουν άλλα σημεία

    Συμπληρώματα διατροφής για όσους έχουν σκλήρυνση κατά πλάκας

    Τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για όσους έχουν πολλαπλή σκλήρυνση

    Signs and Symptoms of Multiple Sclerosis

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, θα επιλεγούν για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

    Διαβάστε, επίσης,

    Νευρίτιδα

    Αμυοτροφική Πλευρική Σκλήρυνση και Κάνναβη

    Θεραπεία της σκλήρυνσης κατά πλάκας με ιατρική κάνναβη

    Η καλύτερη θεραπεία για τη σκλήρυνση κατά πλάκας

    Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι συχνότερη στις γυναίκες

    Τα βλαστοκύτταρα θεραπεύουν την σκλήρυνση κατά πλάκας

    Alemtuzumab για τη σκλήρυνση κατά πλάκας

    Ποιοι πρέπει να πίνουν φρέσκο χυμό μαριχουάνας

    Η κανναβιδιόλη βοηθάει στην ανακούφιση του πόνου

    Η χαμηλή χοληστερόλη μειώνει τη διάρκεια ζωής

    Μυστικά για την καλύτερη θεραπεία στη σκλήρυνση κατά πλάκας

    Αιματοεγκεφαλικός φραγμός

    Medorrhinum στην ομοιοπαθητική

    Νευροεμβιομηχανική

    Ρόφημα κουρκουμίνης για τον καρκίνο

    Ιντερφερόνες

    Φουμαρικός μεθυλεστέρας για την σκλήρυνση κατά πλάκας

    Το τέλος των αυτοάνοσων νοσημάτων

    Φαμπριδίνη στη σκλήρυνση κατά πλάκας

    Σε ποιες ασθένειες χρησιμοποιούνται τα πεπτίδια

    Χρήσιμες συμβουλές για την σκλήρυνση κατά πλάκας

    Έχετε σκλήρυνση κατά πλάκας;

    Οπτική νευρίτιδα

    Κάνναβη και Κανναβινοειδή

    Θεραπεία με εκχύλισμα θύμου αδένα

    Μήπως έχετε ακράτεια κοπράνων;

    Δυσκοιλιότητα

    Hand Tutor

    Εγέρθητι

    Νέα φάρμακα για τις αυτοάνοσες παθήσεις

    Το χάπι για τη σκλήρυνση κατά πλάκας

    Υπάρχει θεραπεία για τη σκλήρυνση κατά πλάκας;

    Δαντρολένιο

    Σκλήρυνση κατά πλάκας

    www.emedi.gr