Εκτύπωση αυτής της σελίδας
Τετάρτη, 23 Σεπτεμβρίου 2015 18:33

Αρχές της ακτινοθεραπείας στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Χρήσιμες πληροφορίες για την ακτινοθεραπεία στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

Η θεραπευσιμότητα του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου με ακτινοθεραπεία είναι αντιστρόφως ανάλογη με το μέγεθος του όγκου. Ο αναμενόμενος ρυθμός ελέγχου της νόσου με ακτινοθεραπεία μόνο ελαττώνεται όσο αυξάνει το μέγεθος του όγκου Τ. Έτσι εξηγείται γιατί η ακτινοβολία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μονοθεραπεία για πρώιμη νόσο, αλλά γενικά χρησιμοποιείται συμπληρωματικά μετά από χειρουργική επέμβαση ή σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία σε πιο προχωρημένους όγκους. Το σύστημα Τ σταδιοποίησης για την μέτρηση του όγκου δεν αρκεί και χρησιμοποιούνται και άλλοι μέθοδοι, όπως η ογκομετρία για να μετρηθεί το μέγεθος του όγκου και να αποφασισθεί αν ο έλεγχος του όγκου με ακτινοθεραπεία μόνο είναι αρκετός.

Η δόση της ακτινοβολίας για την αποστείρωση του επιθηλιακού καρκίνου ποικίλλει και εξαρτάται από τη ρύθμιση και επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες, όπως το μέγεθος της κλασματοποίησης της ακτινοβολίας και ο σχεδιασμός και η ενσωμάτωση χημειοθεραπείας.

Ημερήσια κλάσματα 1,8-2,0 Gy χρησιμοποιούνται ως μονοθεραπεία με θεραπευτικό σκοπό και περίπου 70 Gy είναι απαραίτητα.

Όταν δίνεται μετεγχειρητικά η συνολική δόση κυμαίνεται από 57-60 Gy για ασθενείς χαμηλού κινδύνου με τραχηλικό λεμφαδενικό καθαρισμό, σε 60-66 Gy για υψηλού κινδύνου ασθενείς με πλήρη εκτομή και 70Gy για ασθενείς με νόσο μεγάλη και εμμένουσα.

Η μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία αρχίζει, συνήθως 6 εβδομάδες μετά το χειρουργείο.

Η ακτινοθεραπεία μπορεί να δοθεί και προεγχειρητικά, τυπικά σε δόση 50 Gy, αλλά αυτό γίνεται σπάνια, γιατί η μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία έχει καλύτερα αποτελέσματα στον τοπικοπεριοχικό έλεγχο, αλλά όχι στην επιβίωση.

Ο νωτιαίος μυελός πρέπει να καλυφθεί για να μην συμβεί αυχενική μυελοπάθεια.


 

Η ακτινοβολία σε αυτές τις δόσεις συνδέεται με προβλέψιμες ανεπιθύμητες ενέργειες.

Οι οξείες τοξικότητες σχετίζονται με βλεννογονίτιδα και οίδημα που γενικά ανταποκρίνονται στα συντηρητικά μέτρα, αν και μια γαστροστομία είναι απαραίτητη λόγω της σοβαρής δυσφαγίας, ειδικά αν ο λάρυγγας, ο φάρυγγας ή ο τράχηλος ακτινοβοληθούν. Οι πιο επιθετικές δόσεις, τα υπερκλασματοποιημένα σχήματα και η σύγχρονη χημειοθεραπεία αυξάνουν την οξεία τοξικότητα.

Ανάλογα με το ποσοστό των σιελογόνων  αδένων που συμπεριλαμβάνονται στο πεδίο ακτινοθεραπείας προκαλείται ξηροστομία και απώλεια της γεύσεως. Και επειδή το επαρκές σάλιο είναι απαραίτητο για τη στοματική υγιεινή, απαιτείται προσεκτική οδοντιατρική εκτίμηση πριν την έναρξη της ακτινοθεραπείας και στη συνέχεια οδοντιατρική προφύλαξη.

Άλλες πιθανές επιπλοκές είναι ο υποθυρεοειδισμός, κυρίως σε ακτινοβολία του λάρυγγα και φάρυγγα, ο καρκίνος θυρεοειδούς, το σύνδρομο Lhermitte's (ένα αυτοπεριοριζόμενο σύνδρομο σαν αίσθηση σοκ που επεκτείνεται προς τα κάτω προς τη σπονδυλική στήλη και στα άκρα όταν κάμπτεται ο αυχένας) και μακροπρόθεσμα σκλήρυνση και ίνωση και οστεονέκρωση της γνάθου.

Από τις μακροπρόθεσμες επιπλοκές η πιο συχνή είναι η ξηροστομία. Η πιλοκαρπίνη, ένα χολινομιμητικό, μουσκαρινικό φάρμακο (10mg τρεις φορές την ημέρα)  και η αμιφοστίνη μία θειόλη με χημειοπροστατευτικές και ακτινοπροστατευτικές ιδιότητες (200mg/m2 ενδοφλέβια καθημερινά μισή ώρα πριν την ακτινοθεραπεία)  ενδείκνυνται. Η πιλοκαρπίνη αυξάνει τον ιδρώτα ενώ η αμιφοστίνη προκαλέι ναυτία, έμετους υπόταση και αλλεργία και δεν θεραπεύει την βλεννογονίτιδα. Ακόμη μπορεί να δοθεί όταν δίνεται ραδιενεργό ιωδιο ή όταν γίνεται ταυτόχρονη χημειοακτινοθεραπεία, αλλά απαιτείται προσοχή γιατί μπορεί να προστατεύεται και ό όγκος.

Προτάσεις της EMEDI για να βελτιωθεί το θεραπευτικό αποτέλεσμα της ακτινοθεραπείας στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

-Βραχυθεραπεία (εμφύτευση ισότοπων για καρκίνους στη βάση της γλώσσας και το ρινοφάρυγγα)

-Λέιζερ, RF- Radio Frequency Abliation, ακτινοχειρουργική, εγχύσεις χημικών ουσιών τοπικά στους όγκους, υπερθερμία κ.ά

-Ενίσχυση της ακτινοευαισθησίας με ειδικές ουσίες και φάρμακα 

-Αλλαγή της κλασματοποίηση της ακτινοβολίας (χρήση περισσότερων κλασμάτων ακτινοβολίας από ένα ανά ημέρα, σε δύο ανά ημέρα που επιφέρει αλλαγές και στο μέγεθος του κλάσματος)

-Στρατηγικές για τη διευκόλυνση της χορήγησης της ακτινοβολίας στον όγκο χωρίς να αυξηθούν οι ανεπιθύμητες ενέργειες στους φυσιολογικούς ιστούς (ακτινοπροστατευτικά όπως η αμιφοστίνη, στρατηγικές για ελάττωση της βλεννογονίτιδας με αυξητικούς παράγοντες, σύμμορφη διαμορφούμενης έντασης ακτινοθεραπεία για ελάττωση της σοβαρότητας και της επίπτωσης της ξηροστομίας χωρίς να ελαττώνεται η αντικαρκινική δραστηριότητα, ελάττωση του ποσοστού των σιελογόνων αδένων που συμπεριλαμβάνονται στο πεδίο ακτινοβολίας με πιο στοχευμένη ακτινοθεραπεία-TomoTherapy). Πράγματι υπάρχουν θεραπευτικά οφέλη από την εναλλακτική κλασματοποιημένη στρατηγική με σεβασμό στον τοπικοπεριοχικό έλεγχο της νόσου σε ασθενείς με στάδια ΙΙ, ΙΙΙ και IV πλακώδη καρκινώματα κεφαλής και τραχήλου.

Απαιτούνται νέες θεραπευτικές επεμβάσεις στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου με σεβασμό στην ποιότητα ζωής του ασθενούς.

Διαβάστε, επίσης,

Οι αρχές της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

Οι βασικές αρχές της θεραπείας του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Συμπτώματα, διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Καρκίνος κεφαλής και τραχήλου

Πρόληψη καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

Καρκίνος του στόματος

Τι περιέχει ένα τσιγάρο

Το εμβόλιο για τον καρκίνο EGF

Καρκίνος του λάρυγγα

Απεικονιστικός έλεγχος στην ογκολογία

Το PET-CT SCAN είναι σημαντικό διαγνωστικό εργαλείο 

Σταδιοποίηση στον καρκίνο

Παράγοντες κινδύνου για καρκίνο που σχετίζονται με την εργασία

Πρώιμη διάγνωση καρκίνου με PET-CT 

Μονοκλωνικά αντισώματα

Μήπως έχετε βραχνάδα;

Δυσγευσία 

H βλεννογονίτιδα

Προσυμπτωματικός έλεγχος καρκίνου του πνεύμονα 

Για όσους έχουν κίνδυνο για καρκίνο από το κάπνισμα

Γνωστοί παράγοντες που προκαλούν καρκίνο

Συνθετικές φωνητικές χορδές

Το καλύτερο φάρμακο για την ξηροστομία

Οι βλαπτικές ουσίες του τσιγάρου 

Νοσήματα Σιελογόνων Αδένων

Εκστρατεία ενημέρωσης για τον HPV

Λεµφοεπιθηλιακό καρκίνωμα φάρυγγα

TomoTherapy

H διατροφή για την πρόληψη καρκίνου του στόματος 

Καρκίνος της γλώσσας

Θεραπεία καρκίνου λάρυγγα με χρήση λέιζερ

Τα ελπιδοφόρα μηνύματα στην Ογκολογία

Λευκοπλακία στόματος

Τα μυστικά του στοματικού έρωτα

Η ακετυλοκυστεϊνη είναι ασφαλής;  

www.emedi.gr

Γράφει η
Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά
Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD, PhD

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Διαβάστηκε 1136 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 24 Σεπτεμβρίου 2015 15:37
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Τελευταία άρθρα από τον/την Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά