Παρασκευή, 09 Οκτωβρίου 2015 08:04

Χρήσιμες πληροφορίες για τον καρκίνο θυρεοειδούς

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Είναι καρκίνος της κεφαλής και τραχήλου

 

Γράφει η

Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά

Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD,PhD

Η επίπτωση του θυρεοειδικού καρκίνου συνεχώς αυξάνει, κυρίως στις γυναίκες, με ετήσια αύξηση 4% και επηρεάζει τις γυναίκες και τους άνδρες σε αναλογία 3:1.

Οι πιο συχνοί ιστολογικοί υπότυποι του θυρεοειδικού καρκίνου, με βάση τη συχνότητα είναι το θηλώδες, το θυλακιώδες θηλώδες, το θυλακιώδες, των κυττάρων Hurthle, το φτωχά διαφοροποιημένο και το αναπλαστικό.

Η επίπτωση είναι πολύ μεγαλύτερη σε όσους υποβλήθηκαν σε ραδιενεργά ισότοπα ιωδίου από πυρηνικά ατυχήματα (Τσέρνομπιλ) ή σε όσους έχουν λάβει ακτινοθεραπεία στο πρόσωπο και τον τράχηλο για άλλους καρκίνους (Hodgkin's νόσος, καρκίνος μαστού). Η επιθετικότητα των καρκίνων του θυρεοειδούς που προκαλούνται από την ακτινοβολία δεν είναι υψηλότερη από αυτή των σποραδικών καρκίνων.

Ο θηλώδης καρκίνος και οι ποικιλίες του υποτροπιάζουν τοπικά στους περιοχικούς λεμφαδένες, ενώ το θυλακιώδες και των κυττάρων Hurthle κάνουν μεταστάσεις, κυρίως, στα οστά και τους πνεύμονες.


Κακοί προγνωστικοί παράγοντες στον καρκίνο του θυρεοειδούς

  • Διάγνωση σε μεγαλύτερη ηλικία
  • Το ανδρικό φύλο
  • Φτωχά διαφοροποιημένη ιστολογική εμφάνιση
  • Οι απομακρυσμένες μεταστάσεις τη στιγμή της διάγνωσης
  • Όγκοι μεγαλύτεροι από 4 εκατοστά
  • Εξωθυρεοειδική επέκταση του όγκου τη στιγμή της αρχικής διάγνωσης

Για νεώτερους ασθενείς με θηλώδες θυρεοειδικό καρκίνο, η πιθανότητα εμπλοκής των λεμφαδένων είναι μεγάλη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν χειρότερη πρόγνωση.

Η 10ετης επιβίωση για τον καλά διαφοροποιημένο καρκίνο θυρεοειδούς είναι 90%. Η μέση ηλικία τη στιγμή της διάγνωσης είναι τα 45 έτη και η μέση  ηλικία θανάτου τα 75 έτη.

Η διάγνωση του θυρεοειδικού καρκίνου γίνεται με αναρρόφηση με βελόνα των θυρεοειδικών οζιδίων και θεωρείται η διαγνωστική μέθοδος επιλογής, αν και θεωρητικά υπάρχει πάντα ο κίνδυνος διασποράς της νόσου. Οι σύγχρονες διαγνωστικές μέθοδοι στο μέλλον θα καταργήσουν την παρακέντηση. 


Η θεραπευτική απόφαση στον καρκίνο του θυρεοειδούς

  • Χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς
  • Καταστολή με λεβοθυροξίνη και χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου
  • Εξωτερική ακτινοβολία
  • Χημειοθεραπεία

Δεν γίνεται εξωτερική ακτινοβολία ή χημειοθεραπεία στον καρκίνο του θυρεοειδούς, εκτός και αν η χειρουργική αφαίρεση  του θυρεοειδικού καρκίνου.ή η καταστολή με λεβοθυροξίνη και ραδιενεργό ιώδιο δεν είναι αποτελεσματικά. 

Η έκταση της χειρουργικής επέμβασης ποικίλει.

Πολλοί προτείνουν αφαίρεση ολόκληρου του θυρεοειδούς, αν και η αφαίρεση του προσβεβλημένου λοβού και του ισθμού σε ασθενείς με καλύτερη πρόγνωση (νέοι ασθενείς με μικρούς όγκους) είναι αρκετή, γιατί η ολική θυρεοειδεκτομή συνοδεύεται με επιπλοκές, όπως παράλυση των φωνητικών χορδών και υπασβεστιαιμία.

Μετά την ολική θυρεοειδεκτομή μερικοί γιατροί προτείνουν μια απλή δόση ραδιενεργού ιωδίου για την κατάλυση του εναπομείναντα φυσιολογικού θυρεοειδικού ιστού και των μικροσκοπικών υπολειμμάτων. Δεν υπάρχει, όμως, όφελος στην επιβίωση. 

Η χρήση ιωδιούχου σκιαγραφικού, η δίαιτα πλούσια σε ιώδιο και η ανεπαρκής αύξηση των επιπέδων της θυρεοτροπίνης (της ορμόνης που διεγείρει τον θυρεοειδή) μπορεί όλα να υπονομεύσουν την αποτελεσματικότητα της θεραπείας με ραδιενεργό ιώδιο. Η απαιτούμενη αύξηση της θυρεοτροπίνης επιτυγχάνεται διατηρώντας τον ασθενή σε υποθυρεοειδική κατάσταση και με χορήγηση ανθρώπινης ανασυνδυασμένης θυρεοτροπίνης.

Οι δόσεις του ραδιενεργού ιωδίου οι καταλυτικές  ή οι υψηλότερες εξαρτώνται από τον προγνωστικό κίνδυνο του ασθενούς. Δοσιμετρία χρησιμοποιείται όταν χορηγούνται πάνω από 200 mCi ραδιενεργού ιωδίου για να εξασφαλισθεί ότι δεν γίνεται υπερβολική ακτινοβόληση όλου του σώματος. 

Αν δεν υπάρχει δυνατότητα δοσιμετρίας το ραδιενεργό ιώδιο χρησιμοποιείται ως εξής:

  • 50-75 mCi ραδιενεργού ιωδίου για κατάλυση των υπολειμμάτων μετά από θυρεοειδεκτομή σε χαμηλού κινδύνου ασθενείς
  • 100-150 mCi ραδιενεργού ιωδίου για τη θεραπεία τοπικών περιοχικών λεμφαδένων
  • 150-200 mCi ραδιενεργού ιωδίου για τη θεραπεία πνευμονικών και οστικών μεταστάσεων

Η τοξικότητα του ραδιενεργού ιωδίου είναι μεγάλη...

-Υποξεία και χρόνια σιελαδενίτιδα

-Παρωτίτιδα

-Ξηροστομία

-Απώλεια της γεύσης για πάνω από 2 μήνες

-Ξηρότητα του βλεννογόνου της μύτης

-Ξηροφθαλμία

-Δακρύρροια λόγω απόφραξης του δακρυϊκού πόρου

-Ανωορρηξία σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες

-Παθολογικό σπερμοδιάγραμμα στους άνδρες

-Βλεννογονίτιδα

-Καταστολή μυελού των οστών με ναδίρ 4-6 εβδομάδες μετά την θεραπεία

Με την κατάλυση με ραδιενεργό ιώδιο καταστέλλονται και τα φυσιολογικά θυρεοειδικά κύτταρα που θα μπορούσαν να δώσουν ψευδώς θετικά αποτελέσματα στα ολόσωμα σπινθηρογραφήματα ή ψευδώς θετικές αυξήσεις της θυρεοσφαιρίνης ορού. Αν δεν υπάρχει φυσιολογικός θυρεοειδικός ιστός η θυρεοσφαιρίνη ορού έχει υψηλή ειδικότητα και ευαισθησία σαν καρκινικός δείκτης. Μετά από ολική θυρεοειδεκτομή και κατάλυση τα επίπεδα της θυρεοσφαιρίνης καταστέλλονται με θυροξίνη σε όρια κάτω των φυσιολογικών, γιατί είναι αυξητικός παράγοντας για την τυχόν μικροσκοπική υπολειμματική καρκινική νόσο.

Απαιτείται μακροχρόνια παρακολούθηση ανάλογα με τους προγνωστικούς κινδύνους κάθε ασθενούς.

80% των υποτροπών συμβαίνουν τα 5 πρώτα χρόνια. Μετά την αρχική θεραπεία γίνεται ετήσια μέτρηση της θυρεοσφαιρίνης, ενώ ο ασθενής είναι σε κατασταλτικές δόσεις με θυροξίνη. Εάν δεν ανιχνεύεται η θυρεοσφαιρίνη και τα ευρήματα του υπερηχογραφήματος του τραχήλου είναι αρνητικά η ετήσια μέτρηση θυρεοσφαιρίνης και η φυσική εξέταση αρκούν. Ένα έτος μετά το χειρουργείο και την κατάλυση εάν δεν υπάρχει ανιχνεύσιμη θυρεοσφαιρίνη κατά τη διάρκεια της θεραπείας με κατασταλτικές δόσεις θυροξίνης τα επίπεδα θυρεοσφαιρίνης πρέπει να μετρηθούν μετά από δυο δόσεις ανασυνδυασμένης ανθρώπινης θυρεοειδοτροπίνης. Εάν τα επίπεδα αυξηθούν πάνω από 2ng/mL απαιτείται έλεγχος για υπολειπόμενη νόσο. To PET SCAN είναι χρήσιμο για εντοπισμένη νόσο σε ασθενείς με αυξημένα επίπεδα θυρεοσφαιρίνης  που έχουν αυξημένη θυρεοσφαίρινη, αλλά αρνητικά ευρήματα στο ολόσωμο σπινθηρογράφημα με το ραδιενεργό ιώδιο. Το PET CT SCAN εντοπίζει τη νόσο σε ποσοστά πάνω από 60%.

Εάν συμβεί μετάσταση που συγκεντρώνει ραδιενεργό ιώδιο αυτή είναι η θεραπεία επιλογής. Οι πλήρεις ανταποκρίσεις είναι 45% σε ασθενείς με απομακρυσμένες μεταστάσεις, Μεγαλύτερη ανταπόκριση έχουν οι νεώτεροι ασθενείς με μικρές πνευμονικές μεταστάσεις. Αν χορηγηθούν μεγάλες δόσεις ραδιενεργού ιωδίου απαιτείται δοσιμετρία. 

Χειρουργείο ή ακτινοθεραπεία μπορεί να γίνουν για την αντιμετώπιση των μεταστάσεων ιδίως αν εμπλέκουν νευρικούς, αγγειακούς σχηματισμούς ή προκαλούν πόνο ή υπάρχει κίνδυνος κατάγματος.  

Η χημειοθεραπεία έχει απογοητευτικά αποτελέσματα. Ο καλύτερος παράγοντας θεωρείται η doxorubicin. Μερικοί θυρεοειδικοί όγκοι μεγαλώνουν πολύ αργά, άρα απαιτείται απλή παρακολούθηση πριν χορηγηθεί οποιοσδήποτε χημειοθεραπευτικός παράγοντας. 

Αναπλαστικό καρκίνωμα θυρεοειδούς

Το αναπλαστικό η γιγαντοκυτταρικό καρκίνωμα θυρεοειδούς έχει πολύ φτωχότερη πρόγνωση και η καλύτερη υπάρχουσα θεραπεία δίνει μέση επιβίωση το πολύ 2 έτη. Ευτυχώς, το αναπλαστικό καρκίνωμα είναι το 1-3% των καρκίνων του θυρεοειδούς. Η συσχέτιση με προηγούμενο διαφοροποιημένο καρκίνο ή και καλοήθη νόσο θυρεοειδούς είναι συχνή. Απαιτείται διαφοροδιάγνωση του όγκου από το λέμφωμα από μεγάλα κύτταρα που μοιάζει με επιθετικό όγκο, αλλά έχει καλύτερη πρόγνωση με την εξατομικευμένη θεραπεία.

Οι ασθενείς με αναπλαστικό ή γιγαντοκυτταρικό καρκίνωμα του θυρεοειδούς είναι ηλικιωμένοι και προσβάλλονται εξίσου και τα δυο φύλα. Το αναπλαστικό καρκίνωμα θυρεοειδούς χαρακτηρίζεται από γρήγορη ανάπτυξη των κακοηθών βλαβών με τοπική χαρακτηριστική διήθηση. Παρά του ότι 20-50% των ασθενών έχουν ήδη απομακρυσμένες μεταστάσεις τη στιγμή της διάγνωσης οι περισσότεροι ασθενείς πεθαίνουν από επιπλοκές των άνω αεραγωγών λόγω της επιθετικής τοπικοεριοχικής του συμπεριφοράς. Εάν είναι δυνατή η χειρουργική αφαίρεση πρέπει να γίνει παρά του ότι θεωρείται ανεγχείρητη η νόσος. Γίνεται εξωτερική ακτινοθεραπεία με ευαισθητοποίηση με doxorubicin, γιατί η χημειοθεραπεία μόνη της δεν βοηθά. Επίσης, ο συνδυασμός με cispaltin+doxorubicin χρησιμοποιείται.

Μυελοειδής καρκίνος θυρεοειδούς

Ο μυελοειδης καρκίνος θυρεοειδούς είναι ένας καρκίνος από τα κύτταρα που παράγουν την καλσιτονίνη και υπάρχουν στον θυρεοειδή είναι άλλος καρκίνος του θυρεοειδούς παρά του ότι δεν προέρχεται από τα θυρεοειδικά κύτταρα. Αποτελεί το 5% των καρκίνων του θυρεοειδούς και προκαλείται από μετάλλαξη στο πρωτοογκογονίδιο RET. Οι σποραδικοί και οικογενείς τύποι υπάρχουν. Ο σποραδικός τύπος είναι πιο συχνός και συμβαίνει σε πιο ηλικιωμένους ασθενείς σε σχέση με τους οικογενείς (40 έτη  και 25 έτη αντίστοιχα). Ο οικογενής τύπος μεταδίδεται στη γραμμή της βλαστικής σειράς και έχει σαν αποτέλεσμα τον τύπο πολλαπλής νευροενδοκρινικής νεοπλασίας MEN και τον μυελοειδή καρκίνο θυρεοειδούς. Η μεταβίβαση γίνεται με επικρατή κληρονομικότητα και όλα τα μέλη της οικογένειας πρέπει να κάνουν έλεγχο για εύρεση τυχόν μετάλλαξης στο RET γονίδιο.

Η θεραπεία επιλογής είναι η ολική θυρεοειδεκτομή με αμφοτερόπλευρη κεντρική αφαίρεση των λεμφαδένων και τουλάχιστον μονόπλευση αφαίρεση των λεμφαδένων τραχήλου. Ο κίνδυνος πολυεστιακής νόσου είναι μεγάλος σε ασθενείς με οικογενή νόσο.

Η ολική θυρεοειδεκτομή θεραπεύει τους ασθενείς με το μεταλλαγμένο RET γονίδιο που είναι σε κίνδυνο ακόμη και αν δεν υπάρχει ένδειξη για νόσο θυρεοειδούς γιατί δεν είναι ανιχνεύσιμη.

Προεγχειρητικά πρέπει να γίνεται έλεγχος για φαιοχρωματοκύττωμα γιατί μπορεί να υπάρξουν επιπλοκές κατά το χειρουργείο. Η ακτινοθεραπεία δεν έχει αποτελεσματικότητα μόνη της για μακροσκοπική νόσο και δεν χρησιμοποιείται. Μετά την αφαίρεση όλης της νόσου οι ασθενείς παρακολουθούνται με καρκινικούς δείκτες: καλσιτονίνη και καρκινοεμβρυϊκο αντιγόνο. Επίσης, γίνεται υπέρηχος στο λαιμό. Οι τοπικές υποτροπές αφαιρούνται χειρουργικά. Η μεταστατική νόσος δεν είναι επιθετική και γι αυτό απαιτείται απλή παρακολούθηση. Οι μεταστάσεις μπορεί να αντιμετωπισθούν χειρουργικά ή με ακτινοθεραπεία. Το ραδιενεργό ιώδιο δεν χρησιμοποιείται στον μυελοειδή καρκίνο. Η diphenoxylate, η ocreotide και η ιντερφερόνη 2a ανακουφίζουν από τη διάρροια που έχουν οι ασθενείς από τη νόσο. Με την αφαίρεση του όγκου ανακουφίζεται και η διάρροια. Doxorubicin, cisplatin, dacarbazine, flyorouracil και ανάλογα somatostain χρησιμοποιούνται, αλλά δεν υπάρχει όφελος.

Η μοριακή ανάλυση του όγκου απαιτείται για καθορισμό της πρόγνωσης και για εξατομικευμένη θεραπεία.

Διαβάστε, επίσης,

Διάγνωση καρκίνου θυρεοειδούς

Θυρεοειδικές παθήσεις

Καρκίνος θυρεοειδούς

Όζοι του θυρεοειδούς

Δηλητηρίαση από ακτινοβολία

Φαιοχρωμοκύττωμα

Καλσιτονίνη

Βιοδείκτες στην ογκολογία

Απεικονιστικός έλεγχος στην ογκολογία

Αρχές της ακτινοθεραπείας στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

Χρήσιμες πληροφορίες για τις κακοήθεις βλάβες των σιελογόνων αδένων

Διογκωμένος κακοήθης λεμφαδένας τραχήλου

Όγκοι σιελογόνων αδένων

Χρήσιμες πληροφορίες για τον καρκίνο του ρινοφάρυγγα

Είναι κατάλληλη η χημειοθεραπεία για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου;

Αρχές της ακτινοθεραπείας στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

Οι αρχές της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

Οι βασικές αρχές της θεραπείας του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Συμπτώματα, διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Καρκίνος κεφαλής και τραχήλου

Πρόληψη καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

Καρκίνος του στόματος

Τι περιέχει ένα τσιγάρο

Το εμβόλιο για τον καρκίνο EGF

Καρκίνος του λάρυγγα

Απεικονιστικός έλεγχος στην ογκολογία

Το PET-CT SCAN είναι σημαντικό διαγνωστικό εργαλείο 

Σταδιοποίηση στον καρκίνο

Παράγοντες κινδύνου για καρκίνο που σχετίζονται με την εργασία

Πρώιμη διάγνωση καρκίνου με PET-CT 

Μονοκλωνικά αντισώματα

Μήπως έχετε βραχνάδα;

Δυσγευσία 

H βλεννογονίτιδα

Προσυμπτωματικός έλεγχος καρκίνου του πνεύμονα 

Για όσους έχουν κίνδυνο για καρκίνο από το κάπνισμα

Γνωστοί παράγοντες που προκαλούν καρκίνο

Συνθετικές φωνητικές χορδές

Το καλύτερο φάρμακο για την ξηροστομία

Οι βλαπτικές ουσίες του τσιγάρου 

Νοσήματα Σιελογόνων Αδένων

Εκστρατεία ενημέρωσης για τον HPV

Λεµφοεπιθηλιακό καρκίνωμα φάρυγγα

TomoTherapy

H διατροφή για την πρόληψη καρκίνου του στόματος 

Καρκίνος της γλώσσας

Θεραπεία καρκίνου λάρυγγα με χρήση λέιζερ

Τα ελπιδοφόρα μηνύματα στην Ογκολογία

Λευκοπλακία στόματος

Τα μυστικά του στοματικού έρωτα

Η ακετυλοκυστεϊνη είναι ασφαλής;  

Που μπορεί να εφαρμοστεί το μοριακό προφίλ

Μοριακό προφίλ του όγκου

Καρκίνος αγνώστου πρωτοπαθούς

Το PET-CT SCAN είναι σημαντικό διαγνωστικό εργαλείο

www.emedi.gr

Γράφει η
Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά
Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD, PhD

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Διαβάστηκε 2087 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 09 Οκτωβρίου 2015 16:30
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.