Σάββατο, 02 Ιανουαρίου 2016 19:27

Διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Όλες οι πληροφορίες για τη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως

Γράφει η
Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά

Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD, PhD

Το πιο συχνό σύμπτωμα το οποίο οδηγεί στην διάγνωση του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως είναι η μικροσκοπική αιματουρία και τα ερεθιστικά συμπτώματα είναι το επόμενο πιο συχνό σύμπτωμα. Λιγότερο συχνά παρατηρούνται συμπτώματα που έχουν σχέση με τη μεταστατική νόσο

Η διάγνωση εδραιώνεται με την κυστεοσκόπηση και τα αποτελέσματα της βιοψίας.

Διάγνωση καρκίνου της ουροδόχου κύστεως
  • Η κυστεοσκόπηση, είναι μια διαδικασία στην οποία ένας εύκαμπτος σωλήνα που φέρει μια φωτογραφική μηχανή εισάγεται μέσα στην ουροδόχο κύστη μέσω της ουρήθρας. Σε ύποπτες βλάβες μπορεί να γίνεται βιοψία. Το χρυσό πρότυπο για τη διάγνωση του καρκίνου της ουροδόχου κύστης είναι η βιοψία που λαμβάνεται κατά τη διάρκεια της κυστεοσκόπησης. 
  • Οι κυτταρολογικές ούρων κατά την κυστεοσκόπηση ή με ούρηση μπορεί να είναι διαγνωστικές. Οι κυτταρολογικές είναι πολύ ευαίσθητες (ένα θετικό αποτέλεσμα είναι άκρως ενδεικτικό του καρκίνου της ουροδόχου κύστης), αλλά έχουν χαμηλή ειδικότητα (ανικανότητα ενός αρνητικού αποτελέσματος να αποκλείσει αξιόπιστα τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης).
  • Υπάρχουν νεώτεροι δείκτες που διατίθενται ως βοηθήματα στη διάγνωση του καρκίνου της ουροδόχου κύστης, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπινου παράγοντα συμπληρώματος H, υψηλού μοριακού βάρους καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο (BTA-Bladder Tumor Antigen), και h πυρηνική πρωτεΐνη 22 (ΝΜΡ-Nuclear Matrix Protein 22).  Το ΝΜΡ22 είναι διαθέσιμο ως τεστ στο σπίτι. Άλλα τεστ ούρων είναι  το CertNDx τεστ για καρκίνο της ουροδόχου κύστης, το οποίο συνδυάζει  ανίχνευση μεταλλάξεων FGFR3  και δείκτες μεθυλίωσης DNA, αλλά για τη διάγνωση απαιτείται και κυστεοσκόπηση.
  • Η διάγνωση του καρκίνου της ουροδόχου κύστης μπορεί επίσης να γίνει με καθοδηγούμενη κυστεοσκόπηση φθορισμού (μπλε φως κυστεοσκόπησης, φωτοδυναμική διάγνωση), ως συμπλήρωμα στη συμβατική λευκού φωτός κυστεοσκόπηση. Η διαδικασία αυτή βελτιώνει την ανίχνευση του καρκίνου της ουροδόχου κύστης και μειώνει το ρυθμό της πρώιμης υποτροπής του όγκου, σε σύγκριση με την κυστεοσκόπηση με λευκό φως.
  • Ωστόσο, η οπτική ανίχνευση δεν είναι επαρκής για τον καθορισμό της παθολογικής ταξινόμηση, τον τύπο των κυττάρων ή το στάδιο της παροθσίας του όγκου. Η  οπτική ανίχνευση θα πρέπει να ακολουθείται από διουρηθρική εγχείρηση. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται διουρηθρική εκτομή (TUR). 
  • Περαιτέρω, αμφίχειρη εξέταση πρέπει να διεξάγεται πριν και μετά την TUR να εκτιμήσει κατά πόσον υπάρχει μια ψηλαφητή μάζα ή εάν ο όγκος είναι σταθερός και προσκολημμένος στο πυελικό τοίχωμα. Η παθολογική κατάταξη της TUR-διαδικασίας, είναι θεμελιώδους σημασίας για να προσδιοριστεί η κατάλληλη επιλογή θεραπείας.

Παθολογική ταξινόμηση
90% των καρκίνων της ουροδόχου κύστης είναι μεταβατικά καρκινώματα. Το άλλο 10% είναι ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, αδενοκαρκίνωμα,  σάρκωμα, μικροκυτταρικό καρκίνωμα και μεταστάσεις από διάφορες μορφές καρκίνου σε άλλα σημεία του σώματος.
Σταδιοποίηση
T (Πρωτοπαθής όγκος)
TX ο πρωτοπαθής όγκος δεν μπορεί να εκτιμηθεί
T0 δεν υπάρχουν ενδείξεις πρωτοπαθούς όγκου
Τα θηλώδες καρκίνωμα
Tis καρκίνωμα in situ
T1 ο όγκος εισβάλλει στον υποεπιθηλιακό συνδετικό ιστό
T2a ο όγκος εισβάλλει στον επιφανειακό μυ (εσωτερικό μισό)
T2b ο όγκος εισβάλλει στον εν τω βάθει μυ (εξωτερικό μισό)
T3 ο όγκος εισβάλλει στους περικυστικούς ιστούς
T3a μικροσκοπικά
T3b μακροσκοπικά (εξωκυστική μάζα)
T4a ο όγκος εισβάλλει στον προστάτη, τη μήτρας ή τον κόλπο
T4b ο όγκος εισβάλλει στο πυελικό τοίχωμα ή το κοιλιακό τοίχωμα
N (λεμφαδένες)
NX οι λεμφαδένες δεν μπορούν να εκτιμηθούν
N0 δεν υπάρχει μετάσταση λεμφαδένων
N1 Μετάσταση σε ένα λεμφαδένα 2 εκ ή λιγότερο στη μεγαλύτερη διάσταση
Ν2 σε ένα ενιαίο λεμφαδένα μεγαλύτερο από 2 cm, αλλά μικρότερο από 5 cm σε μεγαλύτερη διάσταση, ή πολλαπλοί λεμφαδένες, κανένας περισσότερο από 5 cm σε μεγαλύτερη διάσταση
N3 Μετάσταση σε ένα λεμφαδένα μεγαλύτερο  από 5 cm σε μεγαλύτερη διάσταση
M (μεταστάσεις)
MX μεταστάσεις δεν μπορούν να εκτιμηθούν
M0 Δεν υπάρχει απομακρυσμένη μετάσταση
M1 Υπάρχουν απομακρυσμένες  μεταστάσεις.
Τα στάδια της νόσου είναι τα ακόλουθα:
- Στάδιο 0. Ο καρκίνος εντοπίζεται στην επιφάνεια του ουροθηλίου είτε με την μορφή θηλώδους εξωφυτικού όγκου(στάδιο 0) είτε με την μορφή επίπεδης βλάβης (στάδιο 0is- Cancer in situ)
- Στάδιο 1.  Ο καρκίνος εντοπίζεται στο εσωτερικό της κύστης και διηθεί την εσωτερική στιβάδα τού βλεννογόνου.
- Στάδιο 2. Ο καρκίνος διηθεί βαθύτερα και καταλαμβάνει μικρό ή μεγαλύτερο πάχος του μυϊκού χιτώνα, σε κάθε περίπτωση όμως είναι περιορισμένος στην κύστη.
- Στάδιο 3. Σε αυτό το στάδιο ο καρκίνος έχει επεκταθεί έξω από την ουροδόχο κύστη στους παρακείμενους ιστούς πού μπορεί να είναι το περικυστικό λίπος, μπορεί να διηθεί τον προστάτη στον άνδρα ή την μήτρα στην γυναίκα.
- Στάδιο 4. Σε αυτή την περίπτωση έχουμε διαφυγή των καρκινικών κυττάρων στους λεμφαδένες της πυέλου ή σε παρεγχυματικά όργανα, όπως οι πνεύμονες, τα οστά ή το συκώτι.

 
Χρήσιμες πληροφορίες για τη σταδιοποίηση του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως
Οι Ta όγκοι είναι θηλωματώδεις βλάβες που τείνουν να υποτροπιάζουν αλλά δεν είναι διηθητικές.
Το καρκίνωμα Tis είναι ο προαγωγέας ενός πιο επιθετικού διηθητικού καρκίνου.
Οι T1 όγκοι έχουν διηθήσει κάτω από το επιφανειακό στρώμα μέσα στη βασική περιτονία (lamina propia) ή το μυϊκό βλεννογόνο.
Οι T2a όγκοι διηθούν τον επιφανειακό μυ.
Οι T2b όγκοι διηθούν τον εν τω βάθει μυ.
Πιο πρακτικά οι όγκοι που είναι Τ2 ή λιγότερο περιορίζονται στο όργανο και όγκοι που είναι Τ3 ή περισσότερο δεν περιορίζονται στο όργανο και έχουν κίνδυνο για λεμφαδενική και απομακρυσμένη μετάσταση.
Ένα πρόβλημα με τη σταδιοποίηση είναι ότι η σχέση του βάθους της διήθησης, όπως προσδιορίζεται από την κυστεοσκόπηση και την βιοψία είναι ακριβής σε ποσοστά μόνο 50-60%. Η απεικόνιση με αξονική ή μαγνητική τομογραφία μπορεί να ανιχνεύσει εξωσπλαχνική ή λεμφαδενική νόσο και είναι πιο αξιόπιστη αν γίνει πριν την διουρηθρική αφαίρεση από την διογκωμένη κύστη.
Η διάκριση του βαθμού κακοήθειας σε χαμηλού (G1), μέσου (G2) και υψηλού βαθμού (G3) χρησιμοποείται για επιφανειακούς όγκους, αφού οι διηθητικοί καρκίνοι (Τ1 ή μεγαλύτεροι) είναι όλοι υψηλού βαθμού κακοήθειας.
Διαβάστε, επίσης,
emedi.gr
Γράφει η
Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά
Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD, PhD
Διαβάστε περισσότερα για τη Σάββη Μάλλιου Κριαρά

 

 

 



Διαβάστηκε 1258 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 02 Ιανουαρίου 2016 20:22
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.