Δευτέρα, 08 Αυγούστου 2016 07:14

Μεταστατικός καρκίνος στο νευρικό σύστημα

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Οι μεταστάσεις του καρκίνου στο νευρικό σύστημα

Γράφει η 

Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά 

Ειδικός Παθολόγος-Ογκολόγος, MD, PhD

-Εγκεφαλικές μεταστάσεις

Οι μεταστάσεις στον εγκέφαλο είναι οι πιο συχνοί ενδοκρανιακοί όγκοι στους ενήλικες και είναι 10 φορές πιο συχνοί από ότι οι πρωτοπαθείς όγκοι.

Έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στην έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία αυτών των βλαβών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα παράταση της διάρκειας ζωής των ασθενών και έλεγχο των συμπτωμάτων.

Εγκεφαλικές μεταστάσεις συμβαίνουν σε 20-40% των ενηλίκων με καρκίνο και πιο συχνά παρατηρούνται σε καρκίνο του πνεύμονα, σε καρκίνο του μαστού σε καρκίνο αγνώστου πρωτοπαθούς και στο μελάνωμα. Αυτές οι βλάβες είναι αποτέλεσμα αιματογενούς διασποράς  και είναι πιο συχνές στην διασταύρωση της λευκής και φαιάς ουσίας, όπου το διαμέτρημα των αγγείων αλλάζει, παγιδεύοντας καρκινικά έμβολα.

8% των εγκεφαλικών βλαβών συμβαίνει στα εγκεφαλικά ημισφαίρια, 15% στην παρεγκεφαλίδα και 5% στο εγκεφαλικό στέλεχος.

Περίπου 80% των ασθενών έχουν ιστορικό καρκίνου και 70% έχουν πολλαπλές εγκεφαλικές μεταστάσεις, όπως φαίνεται από την μαγνητική τομογραφία.

Τα σημεία και συμπτώματα αυτών των βλαβών είναι παρόμοια με αυτά άλλων βλαβών στον εγκέφαλο.

Η καλύτερη διαγνωστική εξέταση είναι η μαγνητική τομογραφία με σκιαγραφικό. Ωστόσο, δεν είναι σίγουρο ότι όλες οι βλάβες στον εγκέφαλο είναι μεταστάσεις. Κατά μεγάλο ποσοστό μπορεί να είναι πρωτοπαθείς όγκοι εγκεφάλου ή μολύνσεις!!!

Η χειρουργική αφαίρεση και η ολοκρανιακή ακτινοθεραπεία είναι η συμβατική χειρουργική προσέγγιση. Περίπου 50% των ασθενών με 1 ή 2 εγκεφαλικές μεταστάσεις δεν μπορούν να χειρουργηθούν, γιατί οι όγκοι δεν μπορούν να αφαιρεθούν ή υπάρχει συστηματική νόσος ή άλλα συνοδά σοβαρά νοσήματα. Αυτοί οι ασθενείς και άλλοι με πολλαπλές εγκεφαλικές μεταστάσεις, σύμφωνα με την συμβατική θεραπεία παίρνουν ολοκρανιακή ακτινοβολία.

Πάρα πολλοί, πλέον, αμφισβητούν την ολοκρανιακή ακτινοβολία σε ασθενείς για την πρόληψη ανάπτυξης μικρομεταστάσεων, μετά από ολική χειρουργική αφαίρεση μιας μονήρους μετάστασης.

Άλλες τεχνικές είναι η στοχευμένη ακτινοθεραπεία η ακτινοχειρουργική, η βραχυθεραπεία και μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματικές στην θεραπεία ανεγχείρητων βλαβών.

Η χημειοθεραπεία δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για τις εγκεφαλικές μεταστάσεις. Πολλοί όγκοι που κάνουν μετάσταση στον εγκέφαλο, όπως ο μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα, ο καρκίνος αγνώστου πρωτοπαθούς και το μελάνωμα δεν είναι ευαίσθητοι στην χημειοθεραπεία ή οι ασθενείς ήδη έχουν λάβει πριν πολλούς διαφορετικούς χημειοθεραπευτικούς παράγοντες.

-Λεπτομηνιγγικές μεταστάσεις

Η εμπλοκή των λεπτομηνίγγων συμβαίνει σε περίπου 5% των ασθενών με καρκίνο και εμφανίζεται, συνήθως, σε ασθενείς με καρκίνο που ζουν περισσότερο και λόγω της βελτίωσης των διαγνωστικών τεχνικών.

Οι λεπτομήνιγγες πιο συχνά προσβάλλονται από καρκίνο του μαστού, του πνεύμονα και από μελάνωμα. Ό όγκος φθάνει στις λεπτομήνιγγες με αιματογενή εξάπλωση ή με απευθείας διήθηση από προϋπάρχοντα καρκινικά απόβλητα.

Τα σημεία και τα συμπτώματα σε λεπτομηνιγγική μετάσταση:

Τοπική βλάβη σε νεύρα που ταξιδεύουν μέσω του νωτιαίου μυελού (παράλυση κρανιακών νεύρων, αδυναμία, παραισθησίες και πόνος).

Απευθείας διήθηση εντός του εγκεφάλου ή των ιστών του νωτιαίου μυελού ή παρεμπόδιση του εφοδιασμού με αίμα σε αυτούς τους ιστούς (εστιακά ευρήματα κι επιληψία).

Απόφραξη των μονοπατιών ροής του φυσιολογικού εγκεφαλονωτιαίου υγρού που εκδηλώνεται με πονοκέφαλο κι αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση.

Η διάγνωση γίνεται με εξέταση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού ή μαγνητική εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού. Η ανάλυση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού δείχνει κακοήθη κύτταρα σε 50% των προσβεβλημένων ασθενών, αλλά στο 10% από αυτούς έχουν λεπτομηνιγγική προσβολή η κυτταρολογική παραμένει αρνητική. Η αύξηση του αριθμού των οσφϋονωτιαίων παρακεντήσεων σε 6 σε αριθμό και η αύξηση του υγρού που αφαιρείται σε ποσότητα στα 10 CC ανά παρακέντηση αυξάνει τις πιθανότητες θετικής διάγνωσης. Η συγκέντρωση της πρωτεϊνης του εγκεφαλονωτιαίου υγρού είναι συνήθως αυξημένη, υπάρχει πλειοκυττάρωση και η συγκέντρωση της γλυκόζης μπορεί να είναι χαμηλή. Οι απεικονιστικές εξετάσεις μπορεί να δείξουν υδροκεφαλία χωρίς να υπάρχει μάζα και αύξηση της ενίσχυσης του σκιαγραφικού στις λεπτομήνιγγες.

Χωρίς θεραπεία, η μέση επιβίωση είναι 4- 6 εβδομάδες, λόγω των προοδευτικών νευρολογικών διαταραχών. Η λεπτομηνιγγική καρκινωμάτωση θεωρείται τελικό στάδιο νόσου και απαιτείται έλεγχος των συμπτωμάτων. Τα κορτικοστερεοειδή και τα αναλγητικά βοηθούν.

Σε μικρή νόσο και καλή φυσική γενική κατάσταση γίνεται από την συμβατική ιατρική ακτινοθεραπεία σε ογκώδη νόσο, όταν φαίνεται με τις νευροαπεικονιστικές μελέτες και ενδοραχιαία ένεση με methotrexate, cytarabine ή thiotepa, για να ζήσει ο ασθενής, με πολύ κακή ποιότητα ζωής για άλλους 3 μήνες, αλλά οι περισσότεροι ασθενείς καταλήγουν σε άσχημη κατάσταση. Τα φάρμακα ενδοραχιαία χορηγούνται με τον καθετήρα Ommaya ή με οσφυονωτιαίες παρακεντήσεις. Η ενδοραχιαία μεθοτρεξάτη κάνει νεκρωτική εγκεφαλοπάθεια, ακόμη και για όσους ζήσουν περισσότερο και είναι χειρότερη σε όσους έχουν λάβει πριν ακτινοθεραπεία ή σε όσους κάνουν συγχρόνως ακτινοθεραπεία και μεθοτρεξάτη.

Διαβάστε, επίσης,

Μικροκυτταρικός Καρκίνος Πνεύμονα

Μεταστατικός καρκίνος μαστού

Στοχευμένη θεραπεία για τις εγκεφαλικές μεταστάσεις

Υδροκεφαλία σε ενήλικες

Φυματιώδης μηνιγγίτιδα

Διάγνωση του καρκίνου του εγκεφάλου

Θεραπεία πρωτονίων

Η ανάγκη για βελτίωση της ακτινοθεραπείας στους όγκους του εγκεφάλου

Εγκεφαλικές μεταστάσεις

Οσφυϊκή παρακέντηση

Μελάνωμα στο μάτι

Σύνδρομο ιππουρίδας

Λεπτομηνιγγική καρκινωμάτωση

www.emedi.gr

Γράφει η
Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά
Ειδικός Παθολόγος-Ογκολόγος, MD, PhD
Διαβάστηκε 1556 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 08 Αυγούστου 2016 20:29
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.