Πέμπτη, 12 Ιουνίου 2014 18:07

Εξάρθρημα ώμου

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Το εξάρθρημα είναι η μετατόπιση των οστών μιας άρθρωσης έξω από τα όριά της

 

Το εξάρθρημα είναι η μετατόπιση των οστών μιας άρθρωσης έξω από τα όριά της και συνοδεύεται από κάκωση των μαλακών μορίων που την περιβάλλουν.

Ο εξαρθρωμένος ώμος, ICD-10 S43.0, είναι ένας τραυματισμός κατά τον οποίο η κεφαλή του βραχιονίου οστού ‘πετάγεται έξω’ από την υπόκοιλη αρθρική επιφάνεια του οστού της ωμοπλάτης, που λέγεται ωμογλήνη.

Ο εξαρθρωμένος ώμος είναι μια εκτεταμένη βλάβη στους συνδέσμους, στους μύες και τον θύλακα της άρθρωσης.

Η μερική εξάρθρωση του ώμου αναφέρεται ως υπεξάρθρημα.

Η μεγάλη πλειονότητα των εξαρθρημάτων του ώμου είναι πρόσθια. Μπορεί ωστόσο να έχουμε και οπίσθιο ή κάτω (μασχαλιαίο) εξάρθρημα (προς ποια κατεύθυνση κινείται το περιφερικό κόκαλο σε σχέση με το κεντρικό όταν φεύγει από την θέση του).

Το κλασσικό, πρόσθιο εξάρθρημα γίνεται συνήθως από πτώση με το χέρι ανοικτό στα πλάγια και σε θέση έξω στροφής. Η κεφαλή του βραχιονίου βγαίνει βίαια από την σκάφη του γληνοειδούς και επικάθεται ακριβώς μπροστά του. Την στιγμή του εξαρθρήματος σκίζεται το πρόσθιο, κάτω τμήμα του θύλακα της άρθρωσης: το ενισχυμένο αυτό τμήμα του αρθρικού θύλακα ονομάζεται κάτω γληνοβραχιόνιος σύνδεσμος.

 


Τα σημεία και τα συμπτώματα σε εξάρθρωση ώμου:
• Ένας εμφανώς παραμορφωμένος ή εκτός θέσης ώμος
• Πρήξιμο ή αποχρωματισμός (μώλωπες)
• Αδυναμία κίνησης της άρθρωσης.
Η εξάρθρωση του ώμου μπορεί επίσης να προκαλέσει μούδιασμα, αδυναμία ή μυρμήγκιασμα κοντά στον τραυματισμό, όπως στο λαιμό ή κάτω στο χέρι. Ακόμα οι μύες του ώμου, λόγω της διαταραχής, μπορεί να κάνουν σπασμούς, που συχνά αυξάνει την ένταση του πόνου.


Αίτια εξάρθρωσης ώμου

Η άρθρωση του ώμου είναι εκείνη η οποία παθαίνει εξάρθρωση πιο συχνά. Αυτό συμβαίνει λόγω της ανατομικής διάταξης που έχει και επιτρέπει κινήσεις σε πολλές κατευθύνσεις. Επιπλέον, μπορεί να συνυπάρχει μερική ρήξη ή εκφυλισμός στο κολλαγόνο των συνδέσμων που συχνά περιπλέκει την κατάσταση.

Η εξάρθρωση του ώμου μπορεί να συμβεί εξαιτίας:

• Αθλητικών τραυματισμών. H εξάρθρωση ώμου είναι ένας κοινός τραυματισμός σε αθλήματα επαφής, όπως το ποδόσφαιρο και το χόκεϊ, και σε αθλήματα που μπορεί να περιλαμβάνουν πτώσεις, όπως το σκι, η γυμναστική και το βόλεϊ.
• Τραυματισμοί που δεν σχετίζονται με τον αθλητισμό, για παράδειγμα ένα δυνατό χτύπημα στον ώμο λόγω τροχαίου ατυχήματος κ.α.
• Πτώσεις, όπως από μια σκάλα ή γλιστρώντας στο χαλί.

Γενικά, το εξάρθρημα του ώμου είναι αρκετά επώδυνο και ο ασθενής αναζητά με αγωνία άμεσα βοήθεια. Πριν από την ανάταξη του εξαρθρήματος του ώμου πρέπει να ελεγχθούν τυχόν βλάβες αγγείων ή νεύρων και να αποκλειστεί η πιθανότητα συνοδού κατάγματος.

Πιθανόν να χρειαστεί ακτινολογικός έλεγχος πριν την ανάταξη.

Η ανάταξη γίνεται με μια ποικιλία χειρισμών που συνήθως γνωρίζουν πολύ καλά οι γιατροί στα χιονοδρομικά κέντρα.


Αντιμετώπιση εξαρθρήματος ώμου

Πιθανόν να χορηγηθούν ισχυρά παυσίπονα πριν γίνει προσπάθεια ανάταξης. Γενικά, η διαδικασία των χειρισμών δεν είναι επώδυνη και ασθενής και γιατρός αισθάνονται μια αναπήδηση τη στιγμή που η κεφαλή του βραχιονίου ξαναμπαίνει στη θέση της απέναντι από την ωμογλήνη. Η ανακούφιση του ασθενούς είναι άμεση και η αγωνία του τελειώνει.

Αρχικά επιχειρείται ανάταξη του εξαρθρήματος χωρίς νάρκωση, εάν όμως η πρώτη προσπάθεια αποτύχει, επιβάλλεται η χορήγηση γενικής νάρκωσης.

Έχουν περιγραφεί διάφορες μέθοδοι ανάταξης, μεταξύ των οποίων:

Α. Ιπποκράτειος μέθοδος

Είναι η απλούστερη από όλες τις μεθόδους και είναι σχεδόν πάντα αποτελεσματική. Ο ασθενής  ξαπλώνει σε ύπτια θέση. Ο ιατρός πιάνει με τα δυο του χέρια το εξαρθρωμένο χέρι και τοποθετεί το πόδι του, χωρίς υπόδημα στη μασχαλιαία κοιλότητα, αλλά καλύτερα στο θωρακικό τοίχωμα της μασχάλης, για να αποφύγει πίεση στα αγγεία και νεύρα. Στη συνέχεια εφαρμόζει έλξη και προοδευτικά εξωτερική στροφή στο τεντωμένο άνω άκρο. Η ανάταξη γίνεται αντιληπτή από τον χαρακτηριστικό ήχο (κλικ) και την απαλλαγή του ασθενή από τον πόνο.

Β. Μέθοδος Kocher

Ο ασθενής ξαπλώνει ύπτια και εφαρμόζεται αρχικά έλξη στο βραχίονα με τον αγκώνα σε κάμψη 90ο. Στη συνέχεια και ενώ εξακολουθεί η έλξη, γίνεται εξωτερική στροφή του βραχίονα. Ακολουθεί προσαγωγή του βραχίονα με μετακίνηση του αγκώνα μπροστά στο θώρακα και τέλος εσωτερική στροφή, ώστε η παλάμη να έρθει σε επαφή με τον αντίθετο ώμο. Οι δύο πρώτοι χρόνοι είναι σχεδόν όμοιοι με τους χρόνους της μεθόδου του Ιπποκράτη και πολλές φορές μόνο με αυτούς επιτυγχάνεται η ανάταξη.

Μετά την ανάταξη, η απεικόνιση ακτίνων Χ χρησιμοποιείται συχνά για να εξασφαλιστεί ότι ήταν επιτυχής και δεν υπάρχουν κατάγματα.

Η ακινητοποίηση είναι απαραίτητη και γίνεται συνήθως με ελαστικούς επιδέσμους και ταινίες λευκοπλάστη στο θωρακικό τοίχωμα (ή με ειδικούς νάρθηκες για εξαρθρήματα ώμου, και πρέπει οπωσδήποτε να διαρκεί για 3-4 εβδομάδες. Σκοπός της ακινητοποίησης είναι να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος, για να αποκατασταθούν οι βλάβες που προκλήθηκαν από το εξάρθρημα στον υποπλάτιο μυ, στον αρθρικό θύλακο και τους συνδέσμους της άρθρωσης. Αν η ακινητοποίηση είναι σύντομη, οι βλάβες δεν αποκαθίστανται, ο υποπλάτιος γίνεται χαλαρός με αποτέλεσμα το εξάρθρημα να επαναλαμβάνεται με ασήμαντη αφορμή (καθ’ έξιν εξάρθρημα του ώμου).


Επιπλοκές ανάταξης εξαρθρήματος ώμου

Η κάκωση του μασχαλιαίου νεύρου αποτελεί σημαντική επιπλοκή μετά το εξάρθρημα του ώμου και οφείλεται σε διάταση.

Εξάρθρημα Ώμου - Αποκατάσταση

Μετά την περίοδο ακινητοποίησης, η αποκατάσταση της λειτουργικότητας της άρθρωσης επιτυγχάνεται με κινησιοθεραπεία, που περιλαμβάνει πρόγραμμα ενίσχυσης των μυών της ωμικής ζώνης. Η νευρομυϊκή συναρμογή επιτυγχάνεται με πλειομετρικές ασκήσεις.

Για την ασφαλή αποκατάσταση του ασθενή, επιβάλλεται η αποφυγή βίαιων περιστροφών του ώμου για διάστημα 4 εβδομάδων περίπου από την έναρξη της κινησιοθεραπείας.

Στην περίπτωση του καθ’ έξιν τραυματικού πρόσθιου εξαρθρήματος απαιτείται χειρουργική αποκατάσταση.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, ιδιαίτερα αν έχει περάσει πολύ ώρα από το εξάρθρημα ή αν ο ασθενής είναι ιδιαίτερα μυώδης, μπορεί οι χειρισμοί να μην καταφέρουν την ανάταξη. Τότε θα πιθανόν να χρειαστεί να λάβει αναισθησία ο ασθενής (μέθη) προκειμένου να γίνει κλειστή ανάταξη σε αίθουσα χειρουργείου. Ακόμα πιο σπάνια (συνήθως αν συνυπάρχει κάταγμα) μπορεί να χρειαστεί ανοικτή ανάταξη (δηλαδή χειρουργική επέμβαση).

Μετά την ανάταξη, συνήθως, τοποθετείται μια ειδική επίδεση που ακινητοποιεί τον ώμο και δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας στον ασθενή.

Τη στιγμή του εξαρθρήματος η κεφαλή του βραχιονίου λόγω των ασκούμενων δυνάμεων μετακινείται και παραμένει εκτός θέσης, εμπρός από την ωμογλήνη. Για να συμβεί αυτό, τα θυλακοσυνδεσμικά στοιχεία που συγκρατούν την κεφαλή στη θέση της έχουν υποστεί βλάβη. Η συνηθέστερη βλάβη είναι η αποκόλληση του επιχείλιου χόνδρου (ενός ινοχόνδρινου δακτυλίου που περιβάλλει την ωμογλήνη και τη βαθαίνει, εμποδίζοντας έτσι το εξάρθρημα της κεφαλής). Επίσης, συνήθως, συμβαίνει εμβύθιση (εμπιεστικό κάταγμα – φθορά) της οπίσθιας επιφάνεια της κεφαλής του βραχιονίου (βλάβη Hill-Sachs) η οποία προσκρούει στην πρόσθια επιφάνεια του χείλους της ωμογλήνης.

Μετά την ανάταξη η κεφαλή έρχεται στη θέση της απέναντι από την ωμογλήνη, αλλά οι βλάβες που έχουν συμβεί παραμένουν. Έτσι, ο επιχείλιος χόνδρος και οι σύνδεσμοι που έχουν αποκολληθεί ή έχουν σχιστεί παραμένουν στη θέση που είχαν μετά το εξάρθρημα παρά την ανάταξη και παραμένουν επίσης οι βλάβες στη βραχιόνιο κεφαλή.

Με άλλα λόγια μετά από ένα εξάρθρημα ώμου, ο ώμος δεν είναι ποτέ ίδιος με τον ώμο πριν το εξάρθρημα.


Συντηρητική αντιμετώπιση

Συντηρητική αντιμετώπιση του εξαρθρήματος του ώμου σημαίνει ότι σε πρώτη φάση το άνω άκρο παραμένει ακινητοποιημένο με ειδική επίδεση στο πλάι του κορμού. Επιτρέπονται κατά διαστήματα κινήσεις καρπού, δακτύλων και αγκώνος. Ο χρόνος ακινητοποίησης είναι συνήθως 4-6 εβδομάδες, αλλά ο χρόνος αυτούς ελαττώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία του ασθενούς. Ο κίνδυνος σε αυτή την περίπτωση είναι η δυσκαμψία που συνήθως αναπτύσσεται.

Σε δεύτερη φάση, μετά την ακινητοποίηση, αρχίζει πρόγραμμα αποκατάστασης (φυσιοθεραπείας) που στοχεύει στην επανάκτηση πλήρους εύρους κίνησης, σε ενδυνάμωση και ανάπτυξη ταχύτητας αντίδρασης.

Δύο είναι οι πιθανές επιπλοκές από τη συντηρητική αντιμετώπιση ενός εξαρθρήματος ώμου:

  • Η δυσκαμψία: για να λυθεί αυτή θα χρειαστεί σειρά αρκετών συνεδριών φυσιοθεραπείας σε εξειδικευμένο κέντρο.
  • Η υποτροπή: δηλαδή η πιθανότητα να ξαναεξαρθρωθεί ο ώμος.
  • Η ηλικία πρώτου εξαρθρήματος και η δραστηριότητες του ασθενούς είναι οι κύριοι παράγοντες που καθορίζουν την πιθανότητα υποτροπής:
  • <20 ετών: πιθανότητα υποτροπής 85-99%
  • 20 40 ετών: πιθανότητα υποτροπής 26-48%
  • >40 ετών: πιθανότητα υποτροπής 0-10% (σε αυτούς τους ασθενείς το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι οι συνοδές ρήξεις του τενοντίου πετάλου)

Αρθροσκοπική αντιμετώπιση

Με την εξέλιξη της τεχνολογίας σήμερα είναι δυνατή η αντιμετώπιση της αστάθειας του ώμου αρθροσκοπικά. Αυτό σημαίνει ότι μέσα από μία μικρή οπή διαμέτρου περίπου 1cm εισέρχεται στην άρθρωση μια μικρή κάμερα (αρθροσκόπιο) και ο χειρουργός επισκευάζει τις βλάβες εισάγοντας εργαλεία από άλλες το ίδιο μικρές οπές. Έτσι, γίνεται συρραφή του επιχειλίου χόνδρου και των ρήξεων των θυλακοσυνδεσμικών στοιχείων, ενώ έχουν αναπτυχθεί και τεχνικές για την αντιμετώπιση των οστικών βλαβών (Hill-Sachs). Η αρθροσκόπηση στον ώμο είναι μια απλή επέμβαση, με ελάχιστες πιθανότητες επιπλοκών, ιδιαίτερα χαμηλή νοσηρότητα και ανώδυνη. Ο ασθενής συνήθως επιστρέφει σπίτι του την ίδια ή την επόμενη μέρα και μπορεί πολύ σύντομα να επανέλθει στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Φυσικά μετά από αρθροσκοπική αντιμετώπιση ενός εξαρθρήματος του ώμου χρειάζεται μια περίοδος φυσιοθεραπείας, κατά την οποία ο ασθενής ουσιαστικά κάνει ελεγχόμενη γυμναστική.


Κάντε μόνοι σας ανάταξη του εξαρθρήματος ώμου

  • Ανάταξη με τέντωμα των χεριών σας (Χέρια μπροστά, στα πλάγια και μετά τεντωμένα πάνω από το κεφάλι)

-Λυγίστε τα χέρια σας. Μπορείτε να κάθεστε ή να στέκεστε. Λυγίστε τους αγκώνες σας για να σχηματίζουν γωνία 90 μοιρών μεταξύ του άνω βραχίονα και του αντιβραχίου σας μπροστά από το σώμα σας.

-Περιστρέψτε τα χέρια σας, έτσι ώστε να είναι στραμμένα μακριά από εσάς και να βγαίνουν στο πλάι και όχι μπροστά σας. Περιστρέψτε τα αργά προς τα πάνω, έτσι ώστε να κινήσετε τα χέρια σας από την άρθρωση του ώμου.

-Μετά σηκώστε τα χέρια σας αργά. Μετακινήστε τα χέρια σας από τον ώμο αργά από τα πλάγια στην θέση πάνω από το κεφάλι σας. Τώρα, ο ώμος σας θα έχει αναταχθεί. Αν μπορείτε κρατήστε ένα βάρος στα χέρια σας για να τεντώσει τους μυς περισσότερο. 

  • Ανάταξη του ώμου με τη βαρύτητα

-Βρείτε ένα μέρος για να ξαπλώσετε. Χρησιμοποιήσετε ένα βαρύ αντικείμενο, που θα συμβάλει στην επιτάχυνση της ανάταξης του ώμου σας.

-Σηκώστε κρατώντας το βάρος το χέρι σας, στο πλάι με το βραχίονα ακουμπισμένο στα πλάγια του κορμού και το αντιβράχιο όρθιο σε γωνία 90 μοιρών. Μετακινήστε αργά το χέρι σας προς τα κάτω προς το έδαφος με μια ομαλή, σταθερή ταχύτητα. Σταματήσετε να κινείτε το χέρι σας όταν είναι κάθετο προς τη γωνία του σώματός σας και το χέρι σας είναι πάνω από το έδαφος.

-Περιμένετε υπομονετικά. Αφήστε τους μυς να χαλαρώσουν. Μετά από λίγα λεπτά, ο ώμος μπορεί να αναταχθεί με φυσικό τρόπο.

  • Ανάταξη του ώμου σας χρησιμοποιώντας τα γόνατά σας

-Καθίστε με τα γόνατά σας μαζεμένα προς το στήθος σας.

-Πιάστε τα γόνατά σας σφιχτά στο μπροστινό μέρος της επιγονατίδας σας με τους αντίχειρές σας προς τα πάνω.

-Ασκήστε πίεση. Όπως κάθεστε με τα χέρια σας πάνω στα γόνατα, σιγά-σιγά κλίνετε προς τα πίσω για να ασκήσετε πίεση στα χέρια σας και τραβήξετε ομοίως το γόνατά σας προς τα εμπρός.

-Κάντε αυτό πολύ αργά και χωρίς σπασμωδικές κινήσεις για να αποφύγετε την πρόκληση περαιτέρω βλάβης στον ώμο. Συνεχίστε να τραβάτε μέχρι ο ώμος να μπει πίσω στη θέση του.

  • Ανάταξη του ώμου με βοήθεια

-Ξαπλώστε, έτσι ώστε το χέρι και ο ώμος σας να κρέμονται από το κρεβάτι ή από εκεί που είσαστε ξάπλα, ενώ το υπόλοιπο σώμα σας να υποστηρίζεται.

-Πέστε στο φίλο σας να κρατήσει το χέρι σας. Θα πρέπει να είναι σταθερός, έτσι ώστε να μην γλιστρήσει και τραντάξει το χέρι σας  κατά λάθος.

-Πέστε του να τραβήξει το βραχίονα. Εάν είναι απαραίτητο, ο φίλος σας μπορεί να χρησιμοποιήσει το πόδι του, βάζοντάς το  στο πλάι του κορμού σας με σκοπό να δημιουργήσει μοχλό, καθώς τραβάει. Θέλει αργή, σταθερή έλξη. Με τη συνεχή έλξη στο χέρι θα τεντωθούν οι μύες των ώμων, και μετά από λίγα λεπτά θα γίνει η ανάταξη.

  • Βάλτε  πάγο στον ώμο σας.

Αν και μπορείτε να το κάνετε αυτό πριν από την ανάταξη, μπορείτε να το κάνετε και μετά για να μειωθεί το οίδημα. Ποτέ μην βάζετε πάγο άμεσα, αλλά τυλίξτε τον σε μια πετσέτα ή χρησιμοποιήστε κομπρέσα.

  • Φορέστε ένα νάρθηκα.

Αν και θα νιώσετε άμεση ανακούφιση από τη ανάταξη του ώμου, μπορεί να έχετε έναν παρατεταμένο πόνο για αρκετές ημέρες μετά. Φορέστε τον νάρθηκα για  μια εβδομάδα ή δύο, έως ότου δεν αισθάνεστε πόνο στην άρθρωση.

  • Πάρτε αναλγητικά.

Για την ανακούφιση από τον πόνο στον ώμο σας, πάρτε ιβουπροφαίνη, ασπιρίνη, ακεταμινοφαίνη, ή ναπροξένη.

  • Επισκεφθείτε ένα γιατρό.

Αν η ανάταξη στον ώμο σας ήταν ανεπιτυχής πηγαίνετε γρήγορα στον γιατρό για να σας κάνει ανάταξη.

  • Κάντε φυσικοθεραπεία.

Για να ανακτήσετε την πλήρη χρήση του ώμου σας και να αποφύγετε μελλοντικά προβλήματα, τα τεντώματα και το μασάζ  θα μειώσουν τον πόνο και θα σας επιτρέψουν ένα πλήρες εύρος κίνησης, χωρίς να υπάρχει κίνδυνος επανεξάρθρωσης του ώμου.

photos wikihow

Διαβάστε, επίσης,

Ρήξη του υπερακανθίου τένοντα

Ρήξη χιαστών

Χειροπρακτική

Χονδροπάθεια της επιγονατίδας

Ηλεκτροπληξία

Σύνδρομο Morquio

Αποκαταστάσεις αθλητικών κακώσεων

www.emedi.gr

 

Διαβάστηκε 4931 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 13 Ιουνίου 2014 06:07
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.