Τετάρτη, 27 Ιανουαρίου 2021 17:16

Δηλητηρίαση με μόλυβδο

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δηλητηρίαση με μόλυβδο

Η δηλητηρίαση με μόλυβδο ή μολυβδίαση είναι αποτέλεσμα φόρτισης του σώματος με μεγάλο ποσό μολύβδου

Επηρεαζόμενα συστήματα: Ενδοκρινείς/Μεταβολισμός, Νευρικό, Πεπτικό

Επικρατέστερη ηλικία: 1-5 ετών. Ενήλικες εργάτες

Επικρατέστερο φύλο: Άνδρες = Γυναίκες 

ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

Συχνά ασυμπτωματική

Ήπια έως μέτρια τοξικότητα:

  • Μπορεί να προκαλέσει μυαλγίες ή παραισθήσεις, καταβολή, ευερεθιστότητα, λήθαργο
  • Επιγαστρική δυσφορία, αρθραλγίες, δυσκολία στη συγκέντρωση, κεφαλαλγία, τρόμος, έμετοι, απώλεια βάρους, μυϊκή εξάντληση

Βαριά τοξικότητα - οδηγεί σε 3 κύρια κλινικά σύνδρομα:

  • Πεπτικός τύπος - ανορεξία, μεταλλική γεύση, δυσκοιλιότητα, βαριές κοιλιακές κράμπες λόγω εντερικού σπασμού που μερικές φορές, συνοδεύονται από αντίσταση των κοιλιακών τοιχωμάτων 
  • Νευρομυϊκός τύπος (χαρακτηρισμός της μολυβδίασης των ενηλίκων) - περιφερική νευρίτιδα, συνήθως ανώδυνη και εντοπισμένη στους εκτεινοντές μυς
  • Εγκεφαλικός τύπος ή μολυβδιασική εγκεφαλοπάθεια (συχνότερη στα παιδιά) σπασμοί, κώμα, μακροχρόνιες επιπτώσεις που περιλαμβάνουν νευρολογικές βλάβες, καθυστέρηση της διανοητικής ανάπτυξης, χρόνια υπερδραστηρίοτητα

ΑΙΤΙΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

Εισπνοή σκόνης ή ατμού που περιέχουν μόλυβδο ή κατάποση μολύβδου

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

  • Παιδιά με βουλιμία 
  • Παιδιά με σιδηροπενική αναιμία
  • Διαμονή ή συχνή επίσκεψη σε παλιά, κτισμένα προ του 1970 οικήματα, που έχουν επιφάνειες βαμμένες με χρώματα που περιέχουν μόλυβδο
  • Παιδιά με σπασμούς 
  • Παιδιά υπερκινητικά ή με αυτιστικά προβλήματα
  • Σκόνη από ρούχα εργάτη μολύβδου
  • Μόλυβδος διαλυμένος στο νερό λόγω μολυβδοσωλήνων ή συγκολλήσεων από μόλυβδο, ειδικά όταν φέρουν όξινα φαγητά ή ποτά 
  • Τρόφιμα που αποθηκεύονται σε ανεστραμμένες πλαστικές σακούλες οι οποίες έχουν γράμματα τυπωμένα με χρωματιστή μελάνη
  • Έγχρωμα κόμικς 
  • Χώμα/σκόνη κοντά σε βιομηχανίες μολύβδου και δρόμους 
  • Παραδοσιακά φαγητά (μεξικάνικα-azarcon, greta, Ασιατικά-chuifong tokuwan, pay-loo-ah, grasard, ball goli, kandu, από τη Μέση Ανατολή-alkohi, surma, saoott, cebagin)
  • Χόμπυ - κατασκευή γυαλιστερών κεραμικών, σκοποβολή, κολλήσεις με μόλυβδο, ζωγραφική, παρασκευή βλημάτων από μόλυβδο, βαριδιών για ψάρεμα, χρωματιστών υαλικών, επισκευή αυτοκινήτων ή σκαφών, εργασίες συντήρησης του σπιτιού
  • Επαγγελματική έκθεση: υδραυλικοί, εργάτες εγκατάστασης σωληνώσεων, εργάτες ορυχείων μολύβδου, επισκευαστές αυτοκινήτων, κατασκευαστές σκαφών, τυπογράφοι, κατασκευαστές πλαστικών, εργάτες ορυχείων μολύβδου, επισκευαστές αυτοκινήτων, κατασκευαστές γυαλιού, κατασκευαστές σκαφών, τυπογράφοι, κατασκευαστές πλαστικών, εργάτες κατεργασίας μολύβδου, αστυνομικοί, συγκολλητές ή κόπτες ατσαλιού, οικοδόμοι, κατασκευαστές προϊόντων ελαστικού, εργαζόμενοι σε βενζινάδικα, κατασκευαστές μπαταριών, εργάτες κατασκευής γεφυρών 
  • Διαιτητικοί - ανεπάρκεια ασβεστίου ή ψευδάργυρου

maxresdefault 10

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

  • Η αύξηση της πρωτοπορφυρίνης των ερυθροκυττάρων μπορεί να οφείλεται σε σιδηροπενική αναιμία. Η ερυθροποιητική πρωτοπορφυρία προκαλεί πολύ υψηλό ποσό πρωτοπορφυρίνης στα ερυθροκύτταρα
  • Ο πεπτικός τύπος μπορεί να συγχυσθεί με οξεία κοιλία
  • Ο νευρομυϊκός τύπος μπορεί να συγχυσθεί με άλλες πολυνευροπάθειες
  • Ο εγκεφαλικός τύπος μπορεί να συγχυσθεί με διαταραχές της προσοχής, διανοητική καθυστέρηση, αυτισμό, άνοια, άλλα αίτια σπασμών 

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

  • Μόλυβδος αίματος υψηλότερος από 10 mcg/dL όταν το αίμα λαμβάνεται σε δοχεία που δεν περιέχουν μόλυβδο 
  • Έλεγχος των ασυμπτωματικών ασθενών με εξέταση του επιπέδου της πρωτοπορφυρίνης των ερυθροκυττάρων. Όταν είναι υψηλότερο από 35 mcg/dL υπάρχει ένδειξη ελέγχου του Pb του αίματος 
  • Η αιμοσφαιρίνη και ο αιματοκρίτης είναι ελαφρά ελαττωμένα. Ηωσινοφιλία ή βασεόφιλη στίξη στο επίχρισμα του περιφερικού αίματος μπορεί να υπάρχει, χωρίς να είναι διαγνωστική της τοξικότητας από μόλυβδο

Κατάταξη των CDC (Κέντρα ελέγχου ασθενειών)

Κατηγορία Μόλυβδος (σε mcg/dL αίματος)
         Ι               <10
         ΙΙ              10-19
         ΙΙΙ              20-44
         ΙV              45-69
          V               >70

ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

Δοκιμασία κινητικότητας του ασβεστίου - αιθυλενοδιαμινοτετραοξεικού οξέος (Ca EDTA) αν ο μόλυβδος του αίματος είναι 25-44. Η δοκιμασία δεν χρησιμοποιείται ευρέως διότι είναι δύσκολη τεχνικά και μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση και την αντιμετώπιση 

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

Η ακτινογραφία κοιλίας μπορεί να δείξει ίχνη μολύβδου στο έντερο. Ακτινογράφηση των μακρών οστών, για την ανεύρεση γραμμών αυξημένης πυκνότητας στο επίπεδο των μεταφύσεων, λόγω αναστολής της ανάπτυξης 

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

Εξωτερικός ασθενής εκτός αν χρειάζεται παρεντερική αντιμετώπιση με χηλικούς παράγοντες

ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

  • Αναφορά των περιστατικών στην τοπική υγειονομική υπηρεσία. Έλεγχος του τόπου διαμονής ή εργασίας για την ανεύρεση της πηγής του μολύβδου. Έλεγχος όλων των μελών της οικογένειας
  • Χηλικοί παράγοντες από του στόματος για τις κατηγορίες ΙΙΙ ή ΙV. Χηλικοί παράγοντες (κατά προτίμηση παρεντερικά) για την κατηγορία V ή για συμπτωματικούς ασθενείς των κατηγοριών ΙΙΙ ή ΙV

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

Κανένας περιορισμός

ΔΙΑΙΤΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

  • Αν πρόκειται για συμπτωματικούς ασθενείς, αποφυγή της πρόσληψης πολλών υγρών
  • Αποφυγή βουλιμίας 
  • Πρόσληψη επαρκούς ποσότητας ασβεστίου και σιδήρου
  • Δίαιτα χαμηλή σε λίπος ώστε να περιοριστεί η απορρόφηση και κατακράτηση μολύβδου

F1.large 2

ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

Οι βασικοί άξονες της θεραπείας είναι η απομάκρυνση από την πηγή μολύβδου και, για άτομα που έχουν σημαντικά υψηλά επίπεδα μολύβδου στο αίμα ή που έχουν συμπτώματα δηλητηρίασης, θεραπεία χηλίωσης.

Η θεραπεία των ελλειμμάτων σιδήρου, ασβεστίου και ψευδαργύρου, που σχετίζονται με αυξημένη απορρόφηση μολύβδου, είναι ένα άλλο μέρος της θεραπείας για δηλητηρίαση από μόλυβδο.

Όταν υπάρχουν υλικά που περιέχουν μόλυβδο στο γαστρεντερικό σωλήνα (όπως αποδεικνύεται από τις κοιλιακές ακτίνες Χ), μπορεί να χρησιμοποιηθεί άρδευση ολόκληρου του εντέρου, καθαρτικά, ενδοσκόπηση ή ακόμη και χειρουργική αφαίρεση για την εξάλειψή του από το έντερο και την πρόληψη περαιτέρω έκθεσης. Οι σφαίρες που περιέχουν μόλυβδο και τα θραύσματα μπορεί επίσης να αποτελούν απειλή περαιτέρω έκθεσης και μπορεί να χρειαστεί να αφαιρεθούν χειρουργικά εάν βρίσκονται σε ή πλησίον υγρών ή αρθρικών χώρων.

Εάν υπάρχει εγκεφαλοπάθεια μολύβδου, μπορεί να χορηγηθούν αντισπασμωδικά για τον έλεγχο των επιληπτικών κρίσεων και οι θεραπείες για τον έλεγχο της διόγκωσης του εγκεφάλου περιλαμβάνουν κορτικοστεροειδή και μαννιτόλη.

Η θεραπεία της οργανικής δηλητηρίασης από μόλυβδο περιλαμβάνει την αφαίρεση της ένωσης μολύβδου από το δέρμα, την πρόληψη περαιτέρω έκθεσης, τη θεραπεία επιληπτικών κρίσεων και πιθανώς τη θεραπεία χηλίωσης για άτομα με υψηλές συγκεντρώσεις μολύβδου στο αίμα. Ένας παράγοντας χηλίωσης είναι ένα μόριο με τουλάχιστον δύο αρνητικά φορτισμένες ομάδες που του επιτρέπουν να σχηματίζει σύμπλοκα με μεταλλικά ιόντα με πολλαπλά θετικά φορτία, όπως ο μόλυβδος. Το χηλικό που σχηματίζεται έτσι είναι μη τοξικό και μπορεί να απεκκρίνεται στα ούρα, αρχικά έως και 50 φορές το φυσιολογικό. Οι χηλικοί παράγοντες που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία δηλητηρίασης από μόλυβδο είναι το ασβέστιο του διενάτριο edetate (CaNa2EDTA), η dimercaprol (BAL), τα οποία εγχέονται, και το suimimer και d-πενικιλλαμίνη, που χορηγούνται από το στόμα. Η θεραπεία χηλίωσης χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις οξείας δηλητηρίασης από μόλυβδο, σοβαρή δηλητηρίαση και εγκεφαλοπάθεια, και θεωρείται για άτομα με επίπεδα μολύβδου αίματος άνω των 25 μg/dL. Ενώ, η χρήση χηλίωσης για άτομα με συμπτώματα δηλητηρίασης από μόλυβδο υποστηρίζεται ευρέως, η χρήση σε ασυμπτωματικά άτομα με υψηλά επίπεδα μολύβδου στο αίμα είναι πιο αμφιλεγόμενη. Η θεραπεία χηλίωσης είναι περιορισμένης αξίας για περιπτώσεις χρόνιας έκθεσης σε χαμηλά επίπεδα μολύβδου. Η θεραπεία χηλίωσης διακόπτεται, συνήθως, όταν τα συμπτώματα υποχωρήσουν ή όταν τα επίπεδα μολύβδου στο αίμα επιστρέψουν στα επίπεδα προ-νοσηρότητας. Όταν η έκθεση σε μόλυβδο έχει πραγματοποιηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, τα επίπεδα μολύβδου στο αίμα μπορεί να αυξηθούν μετά τη διακοπή της χηλίωσης, επειδή, ο μόλυβδος εκπλένεται στο αίμα από αποθήκες στα οστά.

Τα άτομα που λαμβάνουν dimercaprol πρέπει να αξιολογούνται για αλλεργίες στα φιστίκια, καθώς η εμπορική σύνθεση περιέχει αραχιδέλαιο. Το ασβέστιο EDTA είναι επίσης αποτελεσματικό εάν χορηγηθεί τέσσερις ώρες μετά τη χορήγηση της dimercaprol. Η χορήγηση dimercaprol, DMSA (Succimer) ή DMPS πριν από το ασβέστιο EDTA είναι απαραίτητη για την αποφυγή της ανακατανομής του μολύβδου στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Η Dimercaprol που χρησιμοποιείται μόνο της μπορεί, επίσης ,να αναδιανείμει το μόλυβδο στον εγκέφαλο και τους όρχεις. Μια ανεπιθύμητη ενέργεια του ασβεστίου EDTA είναι η νεφρική τοξικότητα. Το Succimer (DMSA) είναι ο προτιμώμενος παράγοντας σε περιπτώσεις ήπιας έως μέτριας δηλητηρίασης από μόλυβδο. Αυτό μπορεί να συμβαίνει σε περιπτώσεις όπου τα παιδιά έχουν επίπεδο μολύβδου αίματος> 25 mg/dL. Η πιο αναφερόμενη ανεπιθύμητη ενέργεια για το succimer είναι οι γαστρεντερικές διαταραχές. Είναι, επίσης, σημαντικό να σημειωθεί ότι η θεραπεία χηλίωσης μειώνει μόνο τα επίπεδα μολύβδου στο αίμα και μπορεί να μην αποτρέψει τα επαγόμενα από μόλυβδο γνωστικά προβλήματα που σχετίζονται με χαμηλότερα επίπεδα μολύβδου στον ιστό. Αυτό μπορεί να οφείλεται στην αδυναμία αυτών των παραγόντων να απομακρύνουν επαρκείς ποσότητες μολύβδου από τον ιστό ή αδυναμία αντιστροφής της προϋπάρχουσας βλάβης. Οι χηλικοί παράγοντες μπορεί να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις. Για παράδειγμα, η θεραπεία χηλίωσης μπορεί να μειώσει τα επίπεδα των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών του σώματος, όπως ο ψευδάργυρος. Οι χηλικοί παράγοντες που λαμβάνονται από το στόμα μπορούν να αυξήσουν την απορρόφηση μολύβδου του σώματος μέσω του εντέρου. Η πρόκληση χηλίωσης, επίσης γνωστή ως δοκιμή πρόκλησης, χρησιμοποιείται για να δείξει ένα αυξημένο και κινητοποιημένο φορτίο σώματος βαρέων μετάλλων, συμπεριλαμβανομένου του μολύβδου. Αυτή η δοκιμή περιλαμβάνει τη συλλογή ούρων πριν και μετά τη χορήγηση εφάπαξ δόσης χηλικού παράγοντα για την κινητοποίηση βαρέων μετάλλων στα ούρα. Στη συνέχεια, τα ούρα αναλύονται από εργαστήριο για επίπεδα βαρέων μετάλλων. Από αυτήν την ανάλυση συνάγεται το συνολικό σωματικό φορτίο. Η πρόκληση χηλίωσης μετρά κυρίως το βάρος του μολύβδου στους μαλακούς ιστούς, αν και αν αντικατοπτρίζει με ακρίβεια τη μακροχρόνια έκθεση ή η ποσότητα μολύβδου που αποθηκεύεται στα οστά παραμένει αμφιλεγόμενη. Αν και η τεχνική έχει χρησιμοποιηθεί για να προσδιορίσει εάν ενδείκνυται η θεραπεία χηλίωσης και για τη διάγνωση της έκθεσης σε βαρέα μέταλλα, ορισμένα στοιχεία δεν υποστηρίζουν αυτές τις χρήσεις καθώς τα επίπεδα στο αίμα μετά τη χηλίωση δεν είναι συγκρίσιμα με το εύρος αναφοράς που χρησιμοποιείται συνήθως για τη διάγνωση της δηλητηρίασης από βαρέα μέταλλα. Η εφάπαξ δόση χηλίωσης θα μπορούσε επίσης να αναδιανείμει τα βαρέα μέταλλα σε πιο ευαίσθητες περιοχές, όπως ο ιστός του κεντρικού νευρικού συστήματος.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

  • Μετά τη θεραπεία με χηλικούς παράγοντες, ελέγξτε τα επακόλουθα επίπεδα του Pb σε 7-10 ημέρες. Τακτική παρακολούθηση, αρχικά δύο φορές την εβδομάδα ή το μήνα
  • Διόρθωση της ανεπάρκειας σιδήρου ή άλλης διαιτητικής ανεπάρκειας

ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

  • Θα πρέπει να ενημερωθεί όλη η οικογένεια για τις πιθανές πηγές του μολύβδου και για τις μεθόδους ελάττωσης της έκθεσης στο μόλυβδο. Καθάρισμα και ξεσκόνισμα με διάλυμα πλούσιο σε φώσφορο, μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση της μολυβδούχου σκόνης
  • Αν η πηγή βρίσκεται στο σπίτι, ο ασθενής θα πρέπει να διαμείνει σε άλλο μέρος, μέχρι αυτή να απομακρυνθεί 

ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

  • Η τοξικότητα του ΚΝΣ μπορεί να είναι μακροχρόνια ή μόνιμη
  • Χρόνια έκθεση μπορεί να προκαλέσει χρόνια νεφρική ανεπάρκεια (σύνδρομο σαν το Fanconi), ουρική αρθρίτιδα, χρώση (μπλε-μαύρη γραμμή) των ούλων από εναπόθεση μολύβδου

ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ ΜΕ ΜΟΛΥΒΔΟ

  • Η συμπτωματική δηλητηρίαση από μόλυβδο χωρίς εγκεφαλοπάθεια, γενικά βελτιώνεται με τη θεραπεία με χηλικά, όμως ακόμα και ελαφρά τοξικότητα στο ΚΝΣ μπορεί να είναι μακροχρόνια ή μόνιμη 
  • Αν επισυμβεί εγκεφαλοπάθεια, μόνιμες επιπτώσεις (διανοητική καθυστέρηση, σπασμοί, τύφλωση, ημιπάρεση) στο 25-50%

ΔΙΑΦΟΡΑ

ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Σιδηροπενική αναιμία

ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Παιδιατρικό:

  • Υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι ακόμα και η μικρή έκθεση στο μόλυβδο (επίπεδα μέχρι και 10 mcg/dL) μπορεί να προκαλέσει νευροτοξικότητα στα παιδιά 
  • Τα παιδιά έχουν αυξανόμενο κίνδυνο λόγω της ατελούς ανάπτυξης του αιματοεγκεφαλικού φραγμού, μέχρι την ηλικία των 3 ετών, επιτρέποντας τη διέλευση περισσότερου μολύβδου στο ΚΝΣ. Ο μόλυβδος από την κατάποση εμφανίζει βιοδιαθεσιμότητα κατά 40% στα παιδιά σε σχέση με το 10% των ενηλίκων 
  • Κοινές συνήθειες των παιδιών όπως η συχνή επαφή χεριών στόματος και η βουλιμία (επαναλαμβανόμενη κατάποση αντικειμένων που δεν είναι τρόφιμα) αυξάνουν την πιθανότητα κατάποσης μολύβδου

 ΚΥΗΣΗ

  • Έκθεση σε μόλυβδο κατά τη διάρκεια της κύησης σχετίζεται με μικρό βάρος γέννησης και πρόωρο τοκετό
  • Ο μόλυβδος προκαλεί τερατογένηση στα ζώα

ΑΛΛΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Έχει συσταθεί ο έλεγχος όλων των ασυμπτωματικών παιδιών κατά τα πρώτα 6 έτη της ζωής τους. Ο έλεγχος της ΕΡ δεν είναι ευαίσθητος για επίπεδο μολύβδου στο αίμα χαμηλότερα από 25 mcg/dL

Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα βαρέα μέταλλα

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα βαρέα μέταλλα

2eabc917 74ff 420c 9a2e e6861d7331d0 large16x9 LeadTestgeneric

Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό

Διαβάστε, επίσης,

Το σύνδρομο Fanconi

Χρήσιμες πληροφορίες για το ζεόλιθο

Μήπως έχετε αναιμία;

Πενικιλλαμίνη

Μήπως έχετε νεφροπάθεια;

Νερό το μεγάλο μυστήριο

Υποχρωμία

Τεχνητός σπλήνας που καθαρίζει το αίμα

10 δηλητηριώδη τρόφιμα που τα τρώμε

Σωμάτια Howell-Jolly

Εάν έχετε στομαχόπονο

Ποικιλοκυττάρωση σε πλακάκι αίματος

Οικιακά φίλτρα νερού

Μήπως έχετε συχνά ψευδαισθήσεις;

Το καλύτερο νερό

Μολυβδίαση

Τι μπορούμε να κάνουμε στο σπίτι για τον μόλυβδο

Μικροκυττάρωση στο πλακάκι αίματος

www.emedi.gr

 

 

 

Διαβάστηκε 381 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 31 Ιανουαρίου 2021 20:12
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά Άρθρα

  • Δηλητηρίαση από μανιτάρια Amanita phalloides Δηλητηρίαση από μανιτάρια Amanita phalloides

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη δηλητηρίαση από μανιτάρια Amanita phalloides

    Τα μανιτάρια Amanita phalloides, είναι θανατηφόροι δηλητηριώδεις μύκητες βασιδιομύκητες και ανήκουν στο γένος Amanita.

    Τα σημεία και συμπτώματα περιλαμβάνουν: ναυτία, έμετος, κοιλιακά άλγη, διάρροια που ακολουθούνται από 48ωρη περίοδο βελτίωσης. Κατόπιν αναπτύσσονται βαριά νεφρική, ηπατική και κεντρική νευρική βλάβη.

    Συνήθης πορεία οξεία, προϊούσα.

    Ευρέως υπάρχει σε όλη την Ευρώπη, αλλά τώρα φυτρώνει σε άλλα μέρη του κόσμου, το A. phalloides σχηματίζει ectomycorrhizas (η εκτομυκόρριζα είναι μια μορφή συμβιωτικής σχέσης που εμφανίζεται μεταξύ ενός μυκητιασικού συμβιώματος ή μυκοβίου και των ριζών διαφόρων φυτικών ειδών και προέρχεται συχνά από τη φυλή Basidiomycota και Ascomycota και πιο σπάνια από τη φυλή Zygomycota) με διάφορα πλατύφυλλα δέντρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχει εισαχθεί σε νέες περιοχές με την καλλιέργεια μη ιθαγενών ειδών βελανιδιάς, καστανιάς και πεύκου. Αυτά τα μανιτάρια εμφανίζονται το καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Έχουν πρασινωπό χρώμα με λευκά βράγχια. Αυτά τα τοξικά μανιτάρια μοιάζουν με πολλά βρώσιμα είδη που καταναλώνονται συνήθως από τον άνθρωπο, αυξάνοντας τον κίνδυνο τυχαίας δηλητηρίασης.

    Οι αματοξίνες, η κατηγορία των τοξινών που βρίσκονται σε αυτά τα μανιτάρια, είναι θερμοσταθερές: αντιστέκονται στις αλλαγές που οφείλονται στη θερμότητα, επομένως οι τοξικές τους επιδράσεις δε μειώνονται με το μαγείρεμα. Το μανιτάρι Amanita phalloides είναι ένα από τα πιο δηλητηριώδη από όλα τα γνωστά μανιτάρια. Υπολογίζεται ότι μόλις μισό μανιτάρι περιέχει αρκετή τοξίνη για να σκοτώσει έναν ενήλικα άνθρωπο.

    Το κύριο τοξικό συστατικό είναι η α-αμανιτίνη, η οποία βλάπτει το ήπαρ και τα νεφρά, προκαλώντας ηπατική και νεφρική ανεπάρκεια που μπορεί να είναι θανατηφόρα.

    ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ

    Το είδος είναι πλέον γνωστό ότι περιέχει δύο κύριες ομάδες τοξινών, και δύο πολυκυκλικά (δακτυλιόσχημα) πεπτίδια σε όλο τον ιστό των μανιταριών: τις αματοξίνες και τις φαλλοτοξίνες. Μια άλλη τοξίνη είναι η φαλλολυσίνη, η οποία έχει δείξει κάποια αιμολυτική (καταστροφική δράση των ερυθρών αιμοσφαιρίων) in vitro. Μια άσχετη ένωση, το ανταμανίδιο, έχει επίσης απομονωθεί. Οι αματοξίνες αποτελούνται από τουλάχιστον οκτώ ενώσεις με παρόμοια δομή, αυτή των οκτώ δακτυλίων αμινοξέων. Από τις αματοξίνες, η α-αμανιτίνη είναι το κύριο συστατικό και μαζί με τη β-αμανιτίνη είναι πιθανώς υπεύθυνη για τις τοξικές επιδράσεις. Ο κύριος τοξικός μηχανισμός τους είναι η αναστολή της RNA πολυμεράσης II, ενός ζωτικού ενζύμου στη σύνθεση του αγγελιαφόρου RNA (mRNA), του microRNA και του μικρού πυρηνικού RNA (snRNA). Χωρίς mRNA, η βασική πρωτεϊνική σύνθεση και ως εκ τούτου ο κυτταρικός μεταβολισμός σταματάει και το κύτταρο πεθαίνει. Το ήπαρ είναι το κύριο όργανο που επηρεάζεται, καθώς είναι το όργανο που συναντάται για πρώτη φορά μετά την απορρόφηση στο γαστρεντερικό σωλήνα, αν και άλλα όργανα, ειδικά οι νεφροί, είναι ευαίσθητα. Η RNA πολυμεράση του Amanita phalloides δεν είναι ευαίσθητη στις επιδράσεις των αματοξινών, επομένως το μανιτάρι δεν δηλητηριάζει τον εαυτό του. Οι φαλλοτοξίνες αποτελούνται από τουλάχιστον επτά ενώσεις, όλες εκ των οποίων έχουν επτά παρόμοιους πεπτιδικούς δακτυλίους. Αν και οι φαλλοτοξίνες είναι εξαιρετικά τοξικές για τα ηπατικά κύτταρα δεν απορροφώνται μέσω του εντέρου. Επιπλέον, η φαλλοιδίνη βρίσκεται επίσης στο βρώσιμο (και περιζήτητο) Blusher (Amanita rubescens). Μια άλλη ομάδα ήσσονος σημασίας ενεργών πεπτιδίων είναι οι ιοτοξίνες, οι οποίες αποτελούνται από έξι παρόμοια μονοκυκλικά επταπεπτίδια. Όπως οι φαλλοτοξίνες, δεν προκαλούν οξεία τοξικότητα μετά την κατάποση στον άνθρωπο. 

    Death cap mushroom

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ ΑΠΟ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ AMANITA 

    Τα μανιτάρια Amanita phalloides έχουν ευχάριστη γεύση. Αυτό, σε συνδυασμό με την καθυστέρηση στην εμφάνιση των συμπτωμάτων, κατά τη διάρκεια της οποίας τα εσωτερικά όργανα καταστρέφονται σοβαρά, μερικές φορές ανεπανόρθωτα, το καθιστούν ιδιαίτερα επικίνδυνa. Αρχικά, τα συμπτώματα είναι γαστρεντερικής φύσης και περιλαμβάνουν κοιλιακό άλγος, με υδαρή διάρροια, ναυτία και έμετο, που μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία και, σε σοβαρές περιπτώσεις, υπόταση, ταχυκαρδία, υπογλυκαιμία και διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας. Αυτά τα πρώτα συμπτώματα υποχωρούν δύο έως τρεις ημέρες μετά την κατάποση. Μπορεί τότε να εμφανιστεί μια πιο σοβαρή επιδείνωση που υποδηλώνει ηπατική συμμετοχή, ίκτερος, διάρροια, παραλήρημα, επιληπτικές κρίσεις και κώμα λόγω κεραυνοβόλου ηπατικής ανεπάρκειας και επακόλουθης ηπατικής εγκεφαλοπάθειας που προκαλείται από τη συσσώρευση ουσίας που φυσιολογικά αφαιρείται από το ήπαρ στο αίμα. Σε αυτό το στάδιο μπορεί να εμφανιστούν νεφρική ανεπάρκεια (είτε δευτεροπαθής σε σοβαρή ηπατίτιδα είτε προκαλείται από άμεση τοξική νεφρική βλάβη) και διαταραχές πηκτικότητας. Οι απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές περιλαμβάνουν αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση, ενδοκρανιακή αιμορραγία, παγκρεατική φλεγμονή, οξεία νεφρική ανεπάρκεια και καρδιακή ανακοπή. Ο θάνατος επέρχεται γενικά έξι έως δεκαέξι ημέρες μετά τη δηλητηρίαση. Η δηλητηρίαση από μανιτάρια είναι πιο συχνή στην Ευρώπη παρά στην Αμερική. Μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα, το ποσοστό θνησιμότητας ήταν περίπου 60-70%, αλλά αυτό μειώθηκε σημαντικά με την πρόοδο της ιατρικής περίθαλψης. Το συνολικό ποσοστό θνησιμότητας είναι 10-15%.

    ΑΙΤΙΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ ΑΠΟ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ AMANITA 

    • Κυκλική οκταπεπτιδική αματοξίνη 
    • Ηπατική κυτταροτοξικότητα λόγω αλληλεπίδρασης με την RNA πολυμεράση 
    • Νεφρική κυτταροτοξικότητα λόγω αλληλεπίδρασης με την RNA πολυμεράση 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ ΑΠΟ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ AMANITA 

    • Ενεργός άνθρακας ενδογαστρικά 
    • Εντατική υποστηρικτική φροντίδα
    • Αιμοκάθαρση διαμέσου άνθρακα
    • α-λιποϊκό οξύ

    Η κατανάλωση μανταριών AMANITA είναι μια επείγουσα ιατρική κατάσταση που απαιτεί νοσηλεία. Οι τέσσερις κύριες κατηγορίες θεραπείας για τη δηλητηρίαση είναι η προκαταρκτική ιατρική φροντίδα, τα υποστηρικτικά μέτρα, οι ειδικές θεραπείες και η μεταμόσχευση ήπατος. Η προκαταρκτική φροντίδα συνίσταται σε γαστρική απολύμανση είτε με ενεργό άνθρακα είτε με πλύση στομάχου. Λόγω της καθυστέρησης μεταξύ της κατάποσης και των πρώτων συμπτωμάτων δηλητηρίασης, είναι σύνηθες οι ασθενείς να φτάνουν για θεραπεία πολλές ώρες μετά την κατάποση, μειώνοντας ενδεχομένως την αποτελεσματικότητα αυτών των παρεμβάσεων. Τα υποστηρικτικά μέτρα στοχεύουν στην αντιμετώπιση της αφυδάτωσης που προκύπτει από την απώλεια υγρών κατά τη γαστρεντερική φάση της μέθης και τη διόρθωση της μεταβολικής οξέωσης, της υπογλυκαιμίας, των ανισορροπιών των ηλεκτρολυτών και της διαταραχής της πήξης. Δεν υπάρχει οριστικό αντίδοτο, αλλά ορισμένες ειδικές θεραπείες έχουν αποδειχθεί ότι βελτιώνουν την επιβίωση. Η υψηλή δόση συνεχούς ενδοφλέβιας πενικιλίνης G έχει αναφερθεί ότι είναι ευεργετική, αν και ο ακριβής μηχανισμός είναι άγνωστος, και οι δοκιμές με κεφαλοσπορίνες δείχνουν πολλά υποσχόμενες. Ορισμένες ενδείξεις υποδεικνύουν ότι η ενδοφλέβια σιλιβινίνη, ένα εκχύλισμα από το ευλογημένο γαϊδουράγκαθο (Silybum marianum), μπορεί να είναι ευεργετική στη μείωση των επιπτώσεων της δηλητηρίασης από τα θανατηφόρα μανιτάρια. Η σιλιβινίνη εμποδίζει την πρόσληψη αματοξινών από τα ηπατικά κύτταρα, προστατεύοντας έτσι τον μη κατεστραμμένο ηπατικό ιστό. Διεγείρει επίσης τις εξαρτώμενες από το DNA πολυμεράσες RNA, οδηγώντας σε αύξηση της σύνθεσης RNA. Οι ασθενείς που ξεκινούν το φάρμακο εντός 96 ωρών από την κατάποση του μανιταριού και που έχουν ακόμη άθικτη νεφρική λειτουργία, επιζούν όλοι. Το SLCO1B3 έχει αναγνωριστεί ως ο μεταφορέας της ανθρώπινης ηπατικής πρόσληψης για τις αματοξίνες. Επιπλέον, τα υποστρώματα και οι αναστολείς αυτής της πρωτεΐνης, μεταξύ άλλων η ριφαμπικίνη, η πενικιλλίνη, η σιλιβινίνη, η ανταμανίδη, η πακλιταξέλη, η κυκλοσπορίνη και η πρεδνιζολόνη, μπορεί να είναι χρήσιμα για τη θεραπεία της δηλητηρίασης από αματοξίνη. Η Ν-ακετυλοκυστεΐνη έχει αποδειχθεί πολλά υποσχόμενη σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες. Oι αματοξίνες καταστρέφουν την ηπατική γλουταθειόνη. Η Ν-ακετυλοκυστεΐνη χρησιμεύει ως πρόδρομος της γλουταθειόνης και επομένως μπορεί να αποτρέψει τα μειωμένα επίπεδα γλουταθειόνης και την επακόλουθη ηπατική βλάβη. Η σιλιβινίνη και η Ν-ακετυλοκυστεΐνη φαίνεται να είναι οι θεραπείες με τα περισσότερα πιθανά οφέλη. Οι επαναλαμβανόμενες δόσεις ενεργού άνθρακα μπορεί να είναι χρήσιμες με την απορρόφηση τυχόν τοξινών που επιστρέφουν στο γαστρεντερικό σωλήνα μετά την εντεροηπατική κυκλοφορία. Άλλες μέθοδοι ενίσχυσης της αποβολής των τοξινών έχουν δοκιμαστεί. Τεχνικές όπως η αιμοκάθαρση, αιμοδιάλυση, η πλασμαφαίρεση και η περιτοναϊκή κάθαρση έχουν περιστασιακά αποδώσει επιτυχία, αλλά συνολικά δε φαίνεται να βελτιώνουν το αποτέλεσμα. Σε ασθενείς που αναπτύσσουν ηπατική ανεπάρκεια, η μεταμόσχευση ήπατος είναι συχνά η μόνη επιλογή για την πρόληψη του θανάτου. Οι μεταμοσχεύσεις ήπατος έχουν γίνει μια καθιερωμένη επιλογή στη δηλητηρίαση από αματοξίνη. Αυτό είναι ένα περίπλοκο ζήτημα, ωστόσο, καθώς οι ίδιες οι μεταμοσχεύσεις μπορεί να έχουν σημαντικές επιπλοκές και θνησιμότητα. Οι ασθενείς χρειάζονται μακροχρόνια ανοσοκαταστολή για να διατηρηθεί το μόσχευμα. Σε αυτήν την περίπτωση, τα κριτήρια έχουν επαναξιολογηθεί, όπως η έναρξη των συμπτωμάτων, ο χρόνος προθρομβίνης (PT), η χολερυθρίνη ορού και η παρουσία εγκεφαλοπάθειας, για να καθοριστεί σε ποιο σημείο η μεταμόσχευση καθίσταται απαραίτητη για την επιβίωση. Τα στοιχεία δείχνουν, αν και τα ποσοστά επιβίωσης έχουν βελτιωθεί με τη σύγχρονη ιατρική θεραπεία, σε ασθενείς με μέτρια έως σοβαρή δηλητηρίαση, έως και οι μισοί από αυτούς που ανέρρωσαν υπέστησαν μόνιμη ηπατική βλάβη. Μια μελέτη παρακολούθησης έδειξε ότι οι περισσότεροι επιζώντες αναρρώνουν πλήρως χωρίς συνέπειες εάν υποβληθούν σε θεραπεία εντός 36 ωρών από την κατάποση μανιταριού.

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα για αποτοξίνωση

    Πατήστε, εδώ, για τα παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για αποτοξίνωση

    6351bd072d414448962ca3c3a610bea2

     

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό

    Διαβάστε, επίσης,

    Mανιτάρια Agaricus

    Οι καλύτερες ουσίες για την κατάθλιψη, το άγχος και την ανησυχία

    Τα οφέλη στην υγεία από τα μανιτάρια

    Οι θεραπευτικές δράσεις των ψυχεδελικών ουσιών

    Η ψιλοκυβίνη βοηθάει στην απεξάρτηση από την κοκαϊνη

    Είναι κατάλληλη η ψυχεδελική θεραπεία για εσάς;

    Ψυχεδελικά φάρμακα χαρισμένα από τη φύση

    Αντιγήρανση με μανιτάρια

    Τι πρέπει να προσέχετε με τα συμπληρώματα διατροφής από μανιτάρια Reishi

    Τα μαγικά μανιτάρια στη θεραπεία του καρκίνου

    Θεραπεία με ψυχοτρόπα φάρμακα

    Η καθημερινή διατροφή των καρκινοπαθών

    Τροφές φάρμακα για τον καρκίνο

    Να τρώτε μανιτάρια

    Να τρώτε μανιτάρια για να προστατεύετε τις αρτηρίες σας

    Νουντλς με μανιτάρια

    Τα μανιτάρια Γρεβενών είναι πηγή ζωής

    Να τρώτε μανιτάρια αν πάσχετε από κατάθλιψη

    Πώς θα φορτίζουμε τα κινητά μας με μανιτάρια

    Διατροφή για όσους έχουν Αλτσχάιμερ

    Ταλιατέλες με μανιτάρια

    Συνταγές για αλκαλοποίηση του οργανισμού

    Τροφές που δεν πρέπει να ξαναζεσταίνετε

    Διατροφή για ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα

    Πρόγραμμα διατροφής για τη διακοπή καπνίσματος

    Γιατί σε όλο τον κόσμο προτιμούν την ελληνική κουζίνα

    Οι καλύτερες αντιοξειδωτικές τροφές

    Η μόδα στη διατροφή

    Αδυνατίστε με μανιτάρια

    Θεραπεία της κατάθλιψης με μανιτάρια

    Tα μανιτάρια κατά του καρκίνου

    Πολύ νόστιμη μανιταρόσουπα

    Γανοθεραπεία

    www.emedi.gr

     

  • Δηλητηρίαση από αρσενικό Δηλητηρίαση από αρσενικό

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη δηλητηρίαση από αρσενικό

    Δηλητηρίαση από αρσενικό είναι τοξική κατάσταση που προκαλείται από έκθεση στο αρσενικό.

    Χαρακτηριστικά:

    • Αίσθημα κόμπου στο λαιμό
    • Δυσφαγία 
    • Καυστικό άλγος στο γαστρεντερικό
    • Έμετοι 
    • Διάρροια 
    • Αφυδάτωση 
    • Πνευμονικό οίδημα
    • Νεφρική ανεπάρκεια 
    • Ηπατική ανεπάρκεια 

    Συνήθης πορεία - οξεία, χρόνια. 

    Η δηλητηρίαση από αρσενικό είναι μια ιατρική κατάσταση που εμφανίζεται λόγω των αυξημένων επιπέδων αρσενικού στον οργανισμό. Εάν η δηλητηρίαση από αρσενικό συμβεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν έμετο, κοιλιακό άλγος, εγκεφαλοπάθεια και υδαρή διάρροια που περιέχει αίμα. Η μακροχρόνια έκθεση μπορεί να οδηγήσει σε πάχυνση του δέρματος, σκουρότερο δέρμα, κοιλιακό άλγος, διάρροια, καρδιακές παθήσεις, μούδιασμα και καρκίνο. Ο πιο συνηθισμένος λόγος για μακροχρόνια έκθεση είναι το μολυσμένο πόσιμο νερό. Τα υπόγεια ύδατα τις περισσότερες φορές μολύνονται φυσικά. Ωστόσο, μπορεί επίσης να προκύψει μόλυνση από την εξόρυξη ή τη γεωργία. Μπορεί, επίσης, να βρεθεί στο έδαφος και στον αέρα. Τα συνιστώμενα επίπεδα στο νερό είναι μικρότερα από 10–50 μg/L (10–50 μέρη ανά δισεκατομμύριο). Άλλες οδοί έκθεσης περιλαμβάνουν τοποθεσίες τοξικών αποβλήτων και τα φάρμακα. Οι περισσότερες περιπτώσεις δηλητηρίασης είναι τυχαίες. Το αρσενικό δρα αλλάζοντας τη λειτουργία περίπου 200 ενζύμων. Η διάγνωση γίνεται με εξέταση των ούρων, του αίματος ή των μαλλιών. Η πρόληψη γίνεται με τη χρήση νερού που δεν περιέχει υψηλά επίπεδα αρσενικού. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη χρήση ειδικών φίλτρων ή με τη χρήση βρόχινου νερού.

    Για οξείες δηλητηριάσεις, η αντιμετώπιση της αφυδάτωσης είναι σημαντική. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί διμερκαπτοηλεκτρικό οξύ ή σουλφονικό διμερκαπτοπροπάνιο, ενώ δε συνιστάται η διμερκαπρόλη.

    Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί η αιμοκάθαρση.

    Μέσω του πόσιμου νερού, περισσότεροι από 200 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως εκτίθενται σε υψηλότερα από τα ασφαλή επίπεδα αρσενικού. Οι περιοχές που επλήγησαν περισσότερο είναι το Μπαγκλαντές και η Δυτική Βεγγάλη. Η έκθεση είναι επίσης πιο συχνή σε άτομα χαμηλού εισοδήματος και μειονότητες.

    Η οξεία δηλητηρίαση είναι ασυνήθιστη. 

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ ΜΕ ΑΡΣΕΝΙΚΟ

    Τα συμπτώματα της δηλητηρίασης από αρσενικό ξεκινούν με πονοκεφάλους, σύγχυση, σοβαρή διάρροια και υπνηλία. Καθώς αναπτύσσεται η δηλητηρίαση, μπορεί να εμφανιστούν σπασμοί και αλλαγές στη μελάγχρωση των νυχιών που ονομάζονται leukonychia striata (γραμμές του Mees ή οι ς). Όταν η δηλητηρίαση γίνεται οξεία, τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν διάρροια, έμετο, έμετο με αίμα, αίμα στα ούρα, μυϊκές κράμπες, απώλεια μαλλιών, πόνο στο στομάχι και περισσότερους σπασμούς. Τα όργανα του σώματος που συνήθως προσβάλλονται από δηλητηρίαση από αρσενικό είναι οι πνεύμονες, το δέρμα, τα νεφρά και το ήπαρ. Το τελικό αποτέλεσμα της δηλητηρίασης από αρσενικό είναι το κώμα και ο θάνατος. Το αρσενικό σχετίζεται με τις καρδιακές παθήσεις (καρδιαγγειακή νόσο που σχετίζεται με την υπέρταση), τον καρκίνο, το εγκεφαλικό (αγγειακά εγκεφαλικά νοσήματα), τις χρόνιες παθήσεις του κατώτερου αναπνευστικού και τον διαβήτη. Οι δερματικές επιδράσεις μπορεί να περιλαμβάνουν καρκίνο του δέρματος μακροπρόθεσμα, αλλά συχνά πριν από τον καρκίνο του δέρματος υπάρχουν διαφορετικές δερματικές βλάβες. Άλλες επιδράσεις μπορεί να περιλαμβάνουν σκουρόχρωμο δέρμα και πάχυνση του δέρματος. Η χρόνια έκθεση στο αρσενικό σχετίζεται με ανεπάρκεια βιταμίνης Α, η οποία σχετίζεται με καρδιακές παθήσεις και νυχτερινή τύφλωση. Η οξεία ελάχιστη θανατηφόρα δόση αρσενικού στους ενήλικες εκτιμάται ότι είναι 70 έως 200 mg ή 1 mg/kg/ημέρα.

    Καρκίνος και αρσενικό
     
    Το αρσενικό αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου. Η έκθεση σχετίζεται με καρκίνο του δέρματος, των πνευμόνων, του ήπατος και των νεφρών μεταξύ άλλων. Οι μεταλλαξιογόνες επιδράσεις του μπορεί να εξηγηθούν από την παρέμβαση στην επιδιόρθωση της εκτομής βάσης και νουκλεοτιδίου, τελικά μέσω της αλληλεπίδρασης με τις δομές των δακτύλων ψευδαργύρου. Το διμεθυλαρσινικό οξύ, DMA(V), προκαλεί σπασίματα της μονής έλικας του DNA που προκύπτουν από την αναστολή των επισκευαστικών ενζύμων σε επίπεδα από 5 έως 100 mM σε ανθρώπινα επιθηλιακά κύτταρα τύπου II. Το DMA(III) είναι, επίσης, άμεσα γονιδιοτοξικό με την πραγματοποίηση σχισμών σε υπερτυλιγμένο DNA ΦΧ174. Η αυξημένη έκθεση σε αρσενικό σχετίζεται με αυξημένη συχνότητα χρωμοσωμικών ανωμαλιών, μικροπυρήνων και ανταλλαγών των αδελφών χρωματιδίων. Μια εξήγηση για τις χρωμοσωμικές εκτροπές είναι η ευαισθησία της πρωτεΐνης τουμπουλίνης και της μιτωτικής ατράκτου στο αρσενικό. Οι ιστολογικές παρατηρήσεις επιβεβαιώνουν τις επιδράσεις στην κυτταρική ακεραιότητα, το σχήμα και την κίνηση. Το DMA(III) είναι σε θέση να σχηματίζει αντιδραστικά είδη οξυγόνου (ROS) μέσω αντίδρασης με το μοριακό οξυγόνο. Οι μεταβολίτες που προκύπτουν είναι η ρίζα διμεθυλαρσενικού και η ρίζα διμεθυλαρσενικού υπεροξυλίου. Τόσο το DMA(III) όσο και το DMA(V) απελευθερώνουν σίδηρο από τη σπλήνα, καθώς και από τη φερριτίνη του ανθρώπινου ήπατος εάν χορηγούνταν ταυτόχρονα με ασκορβικό οξύ. Έτσι, ο σχηματισμός ROS μπορεί να προωθηθεί. Επιπλέον, το αρσενικό μπορεί να προκαλέσει οξειδωτικό στρες εξαντλώντας τα αντιοξειδωτικά του κυττάρου, ειδικά αυτά που περιέχουν ομάδες θειόλης. Η συσσώρευση ROS όπως τα παραπάνω και ριζών υδροξυλίου, ριζών υπεροξειδίου και υπεροξειδίου του υδρογόνου προκαλεί ανώμαλη γονιδιακή έκφραση σε χαμηλές συγκεντρώσεις και βλάβες λιπιδίων, πρωτεϊνών και DNA σε υψηλότερες συγκεντρώσεις που τελικά οδηγούν σε κυτταρικό θάνατο. Τα επίπεδα της 8-υδροξυ-2'-δεοξυγουανοσίνης στα ούρα (ως βιοδείκτης βλάβης του DNA του ROS) αυξάνουν μετά από χορήγηση DMA(V). Τα υπεροξείδια των λιπιδίων του ορού (LPO) σε άτομα που εκτείθενται σε αρσενικό συσχετίζονται με τα επίπεδα ανόργανου αρσενικού και μεθυλιωμένων μεταβολιτών στο αίμα και αντιστρόφως συσχετίίζονται με τα επίπεδα μη πρωτεϊνικού σουλφυδρυλίου (NPSH) στο αίμα. Υπάρχει συσχέτιση των επιπέδων As στο αίμα με τα επίπεδα των αντιδραστικών οξειδωτικών στο πλάσμα και μια αντίστροφη σχέση με τα αντιοξειδωτικά του πλάσματος. Η μεθυλίωση μπορεί στην πραγματικότητα να είναι μια οδός αποτοξίνωσης όσον αφορά το οξειδωτικό στρες: τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσο χαμηλότερη ήταν η ικανότητα μεθυλίωσης As, τόσο χαμηλότερο ήταν το επίπεδο της αντιοξειδωτικής ικανότητας πλάσματος. Όπως αναθεωρήθηκε από τον Kitchin (2001), η θεωρία του οξειδωτικού στρες παρέχει μια εξήγηση για τις προτιμώμενες θέσεις όγκου που συνδέονται με την έκθεση σε αρσενικό. Λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει υψηλή μερική πίεση οξυγόνου στους πνεύμονες και το DMA(III) εκκρίνεται σε αέρια κατάσταση μέσω των πνευμόνων, αυτό φαίνεται να είναι ένας εύλογος μηχανισμός για την ευπάθεια. Το γεγονός ότι το DMA παράγεται με μεθυλίωση στο ήπαρ, εκκρίνεται μέσω των νεφρών και αργότερα αποθηκεύεται στην ουροδόχο κύστη, ευθύνεται για τους άλλους εντοπισμούς των όγκων. Όσον αφορά τη μεθυλίωση του DNA, προκύπτει από την αλληλεπίδραση του As με μεθυλοτρανσφεράσες που οδηγεί σε αδρανοποίηση των ογκοκατασταλτικών γονιδίων μέσω υπερμεθυλίωσης. Άλλοι δηλώνουν ότι η υπομεθυλίωση μπορεί να συμβεί λόγω έλλειψης SAM που οδηγεί σε ανώμαλη ενεργοποίηση των γονιδίων. Η έκθεση των πνευμόνων σε αρσενικό προκαλεί οκτώ διαφορετικά θραύσματα DNA με ευαίσθησία στη μεθυλίωση. Έξι από τα θραύσματα είναι υπερ- και δύο από αυτά είναι υπομεθυλιωμένα. Υπάρχουν υψηλότερα επίπεδα mRNA μεθυλτρανσφεράσης DNA και ενζυμική δραστηριότητα. Oi αλλιωμένοι αυξητικοί παράγοντες οδηγούν στον πολλαπλασιασμό των κυττάρων και συνεπώς στην καρκινογένεση. Από παρατηρήσεις, είναι γνωστό ότι η χρόνια δηλητηρίαση από αρσενικό χαμηλής δόσης μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη ανοχή στην οξεία τοξικότητά του. Τα κύτταρα GLC4/Sb30 του όγκου του πνεύμονα που υπερεκφράζουν το MRP1 συσσωρεύουν ελάχιστα αρσενικό. Αυτό προκαλείται μέσω της εξαρτώμενης από το MRP-1 εκροής. Η εκροή απαιτεί GSH, αλλά όχι σχηματισμό συμπλόκου As-GSH. Αν και έχουν προταθεί πολλοί μηχανισμοί, δε μπορεί να δοθεί συγκεκριμένο μοντέλο για τους μηχανισμούς της χρόνιας δηλητηρίασης από αρσενικό. Τα επικρατούντα γεγονότα τοξικότητας και καρκινογένεσης μπορεί να είναι αρκετά ειδικά για κάθε ιστό. Η τρέχουσα συναίνεση σχετικά με τον τρόπο καρκινογένεσης είναι ότι δρα κυρίως ως προαγωγέας όγκου. 
     
    ΑΙΤΙΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ ΜΕ ΑΡΣΕΝΙΚΟ
    • Πεντασθενές άλας του αρσενικού
    • Τρισθενές άλας του αρσενικού 
    • Αέρια αρσενικού 
    Το οργανικό αρσενικό είναι λιγότερο επιβλαβές από το ανόργανο αρσενικό. Τα θαλασσινά είναι μια κοινή πηγή του λιγότερο τοξικού οργανικού αρσενικού με τη μορφή αρσενοβεταΐνης. Το αρσενικό που αναφέρθηκε το 2012 σε χυμό φρούτων και ρύζι από την Consumer Reports ήταν κυρίως ανόργανο αρσενικό. Λόγω της υψηλής τοξικότητάς του, το αρσενικό χρησιμοποιείται σπάνια στον δυτικό κόσμο, αν και στην Ασία εξακολουθεί να είναι ένα δημοφιλές φυτοφάρμακο. Το αρσενικό απαντάται κυρίως επαγγελματικά στην τήξη μεταλλευμάτων ψευδαργύρου και χαλκού.
    • Πόσιμο νερό:

    Το αρσενικό βρίσκεται φυσικά στα υπόγεια ύδατα και παρουσιάζει σοβαρές απειλές για την υγεία όταν υπάρχουν υψηλές ποσότητες. Η χρόνια δηλητηρίαση από αρσενικό προκύπτει από την κατανάλωση μολυσμένου νερού πηγαδιών για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πολλοί υδροφορείς περιέχουν υψηλή συγκέντρωση αλάτων αρσενικού. Οι κατευθυντήριες γραμμές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την ποιότητα του πόσιμου νερού καθιέρωσαν το 1993 μια κατευθυντήρια τιμή 0,01 mg/L (10 μέρη ανά δισεκατομμύριο) για τα μέγιστα επίπεδα ρύπανσης αρσενικού στο πόσιμο νερό. Πιο πρόσφατα ευρήματα δείχνουν ότι η κατανάλωση νερού με επίπεδα τόσο χαμηλά όσο 0,00017 mg/L (0,17 μέρη ανά δισεκατομμύριο) για μεγάλες χρονικές περιόδους μπορεί να οδηγήσει σε αρσενίκωση. Η υπηρεσία προστασίας των ΗΠΑ ποσοτικοποίησε ότι η διά βίου έκθεση σε αρσενικό στο πόσιμο νερό σε συγκεντρώσεις 0,0017 mg/L (1,7 ppb), 0,00017 mg/L και 0,000017 mg/L σχετίζονται με κίνδυνο καρκίνου του δέρματος κατά τη διάρκεια της ζωής τους από 1 στι; 10.000, 1 στις 100.000 και 1 στσ 1.000.000 αντίστοιχα. Ο ΠΟΥ υποστηρίζει ότι ένα επίπεδο νερού 0,01 mg/L (10 ppb) ενέχει κίνδυνο 6 στις 10.000 πιθανότητες για κίνδυνο καρκίνου του δέρματος σε όλη τη ζωή και υποστηρίζει ότι αυτό το επίπεδο κινδύνου είναι αποδεκτό. Ένα από τα χειρότερα περιστατικά δηλητηρίασης από αρσενικό μέσω του νερού των πηγαδιών συνέβη στο Μπαγκλαντές, το οποίο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αποκάλεσε τη «μεγαλύτερη μαζική δηλητηρίαση πληθυσμού στην ιστορία» και αναγνωρίζεται ως μια σημαντική ανησυχία για τη δημόσια υγεία. Η μόλυνση στις ποτάμιες πεδιάδες Ganga-Brahmaputra στην Ινδία και Padma-Meghna στο Μπαγκλαντές έδειξε δυσμενείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία. Τεχνικές εξόρυξης, όπως η υδραυλική θραύση, μπορεί να κινητοποιήσουν το αρσενικό στα υπόγεια ύδατα και τους υδροφόρους ορίζοντες λόγω της ενισχυμένης μεταφοράς μεθανίου και των επακόλουθων αλλαγών στις συνθήκες οξειδοαναγωγής, και να εγχύουν υγρό που περιέχει επιπλέον αρσενικό. Το Γεωλογικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ εκτιμά ότι η μέση συγκέντρωση υπόγειων υδάτων είναι 1 μg/L ή λιγότερο, αν και ορισμένοι υπόγειοι υδροφόροι ορίζοντες, ιδιαίτερα στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, μπορεί να περιέχουν πολύ υψηλότερα επίπεδα. Για παράδειγμα, τα διάμεση επίπεδα στη Νεβάδα ήταν περίπου 8 μg/L, αλλά επίπεδα φυσικού αρσενικού έως και 1000 μg/L έχουν μετρηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες στο πόσιμο νερό. Γεωθερμικά ενεργές ζώνες, όπως στη Χαβάη και στο Εθνικό Πάρκο Yellowstone, στις ΗΠΑ  έχουν υψηλότερα επίπεδα αρσενικού. Το αρσενικό είναι δε χωράει εύκολα στα πλέγματα των κοινών ορυκτών που σχηματίζουν πετρώματα. Οι συγκεντρώσεις του αρσενικού είναι υψηλές κυρίως στα γεωθερμικά νερά που εκπλένουν τα ηπειρωτικά πετρώματα. Το αρσενικό σε θερμά γεωθερμικά ρευστά μέρη αποδείχθηκε ότι προέρχεται κυρίως από την έκπλυση των πετρωμάτων στο Εθνικό Πάρκο Yellowstone, στο Wyoming των ΗΠΑ, παρά από μάγματα. Στις δυτικές ΗΠΑ, υπάρχουν εισροές As (αρσενικού) στα υπόγεια και επιφανειακά ύδατα από γεωθερμικά ρευστά μέσα και κοντά στο Εθνικό Πάρκο Yellowstone, και σε άλλες δυτικές περιοχές. Τα υπόγεια ύδατα που σχετίζονται με ηφαιστειακά πετρώματα στην Καλιφόρνια περιέχουν As σε συγκεντρώσεις που κυμαίνονται έως και 48.000 μg/L, με κύρια πηγή τα θειούχα ορυκτά που φέρουν As. Τα γεωθερμικά νερά της Δομινίκας στις Μικρές Αντίλλες περιέχουν επίσης συγκεντρώσεις As >50 μg/L. Γενικά, το αρσενικό συσσωρεύεται σε διαφοροποιημένα μάγματα και σε άλλες δυτικές περιοχές με ορυκτά, όπως στο Κονέκτικατ των Η.Π.Α. και στην Πενσυλβάνια, όπου οι συγκεντρώσεις As στο νερό σε εγκαταλελειμμένα ορυχεία ανθρακίτη κυμαίνονται από <0,03 έως 15 μg/L και από εγκαταλελειμμένα ορυχεία ασφάλτου, από 0,10 έως 64 μg/L, με το 10% των δειγμάτων να υπερβαίνει τα όρια της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Πολιτειών των 10 μg/L. το Wisconsin, οι συγκεντρώσεις As   σε ψαμμίτη και δολομίτη είναι τόσο υψηλές όσο 100 μg/L. Η οξείδωση του πυρίτη είναι η πιθανή πηγή του As. Στο Πιεμόντε της Πενσυλβάνια και το Νιου Τζέρσεϋ, τα υπόγεια ύδατα περιέχουν υψηλά επίπεδα As. Τα νερά εγχώριων πηγαδιών στην Πενσυλβάνια περιέχουν έως και 65 μg/L, ενώ στο Νιου Τζέρσεϋ η υψηλότερη συγκέντρωση που μετρήθηκε πρόσφατα είναι 215 μg/L.

    • Τροφή

     Από την τροφή λαμβάνεται μιαα μέση πρόσληψη 3,2 μg/ημέρα, με εύρος 1–20 μg/ημέρα. Τα τρόφιμα περιέχουν, επίσης, πολλές οργανικές ενώσεις αρσενικού. Οι βασικές οργανικές ενώσεις αρσενικού που μπορούν να βρεθούν τακτικά στα τρόφιμα (ανάλογα με τον τύπο τροφής) περιλαμβάνουν το μονομεθυλαρσονικό οξύ (MMAsV), το διμεθυλαρσινικό οξύ (DMAsV), την αρσενοβεταϊνη, την αρσενοχολίνη, τα αρσενοσάκχαρα και τα αρσενολιπίδια. Το DMAsV ή το MMAsV μπορεί να βρεθεί σε διάφορους τύπους ψαριών, καβουριών και μαλακίων, αλλά συχνά σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Η αρσενοβεταΐνη είναι η κύρια μορφή αρσενικού στα θαλάσσια ζώα και, από όλες τις απόψεις, θεωρείται μια ένωση που δεν είναι τοξική από την ανθρώπινη κατανάλωση. Η αρσενοχολίνη, η οποία βρίσκεται κυρίως στις γαρίδες, είναι χημικά παρόμοια με την αρσενοβεταΐνη και θεωρείται ότι είναι «ουσιαστικά μη τοξική». Αν και η αρσενοβεταΐνη έχει μελετηθεί ελάχιστα, οι διαθέσιμες πληροφορίες δείχνουν ότι δεν είναι μεταλλαξιογόνος, ανοσοτοξική ή εμβρυοτοξική. Αρσενοσάκχαρα και αρσενολιπίδια έχουν εντοπιστεί. Η έκθεση σε αυτές τις ενώσεις και οι τοξικολογικές επιπτώσεις μελετώνται επί του παρόντος. Τα αρσενοσάκχαρα ανιχνεύονται κυρίως στα φύκια, αλλά βρίσκονται επίσης σε μικρότερο βαθμό στα θαλάσσια μαλάκια. Τα αρσενοσάκχαρα είναι σημαντικά λιγότερο τοξικά από τους μεταβολίτες του ανόργανου αρσενικού και του τρισθενούς μεθυλιωμένου αρσενικού. Έχει βρεθεί ότι το ρύζι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στη συσσώρευση αρσενικού από το έδαφος. Το ρύζι που καλλιεργείται στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει κατά μέσο όρο 260 ppb αρσενικό, σύμφωνα με μια μελέτη. αλλά η πρόσληψη αρσενικού στις ΗΠΑ παραμένει πολύ κάτω από τα συνιστώμενα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας όρια. Η Κίνα έχει θέσει ένα πρότυπο για τα όρια αρσενικού στα τρόφιμα (150 ppb), καθώς τα επίπεδα στο ρύζι υπερβαίνουν τα επίπεδα του νερού. Το αρσενικό είναι ένα πανταχού παρόν στοιχείο στο  πόσιμο νερό. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, επίπεδα αρσενικού που είναι πάνω από τα φυσικά επίπεδα, αλλά εξακολουθούν να είναι πολύ κάτω από τα επίπεδα κινδύνου που ορίζονται στα ομοσπονδιακά πρότυπα ασφάλειας, έχουν ανιχνευθεί σε κοτόπουλα που εκτρέφονται στο εμπόριο. Η πηγή του αρσενικού φαίνεται να είναι τα πρόσθετα ζωοτροφών roxarsone και nitarsone, τα οποία χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της παρασιτικής μόλυνσης κοκκιδίωσης καθώς και για την αύξηση του βάρους και του χρωματισμού του δέρματος των πουλερικών. Υψηλά επίπεδα ανόργανου αρσενικού φέρεται να βρέθηκαν σε 83 κρασιά της Καλιφόρνια το 2015.

    • Έδαφος

    Η έκθεση στο αρσενικό στο έδαφος μπορεί να συμβεί μέσω πολλαπλών οδών. Σε σύγκριση με την πρόσληψη φυσικού αρσενικού από το νερό και τη διατροφή, το αρσενικό του εδάφους αποτελεί μόνο ένα μικρό κλάσμα της πρόσληψης.

    Αέρας

    Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2000) αναφέρει ότι τα επίπεδα αρσενικού στον αέρα κυμαίνονται από 0–1 ng/m3 σε απομακρυσμένες περιοχές, 0,2–1,5 ng/m3 σε αγροτικές περιοχές, 0,5–3 ng/m3 στις αστικές περιοχές και έως περίπου 50 ng /m3 κοντά σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Με βάση αυτά τα δεδομένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2000) εκτίμησε ότι σε σχέση με τα τρόφιμα, το κάπνισμα τσιγάρων, το νερό και το έδαφος, ο αέρας συμβάλλει λιγότερο από το 1% της συνολικής έκθεσης σε αρσενικό.

    Φυτοφάρμακα

    Η χρήση φυτοφαρμάκων αρσενικού και μολύβδου έχει εξαλειφθεί αποτελεσματικά για περισσότερα από 50 χρόνια. Ωστόσο, λόγω της περιβαλλοντικής ανθεκτικότητας των φυτοφαρμάκων, εκτιμάται ότι εκατομμύρια στρέμματα γης εξακολουθούν να είναι μολυσμένα με υπολείμματα αρσενικού και μολύβδου. Αυτό παρουσιάζει μια δυνητικά σημαντική ανησυχία για τη δημόσια υγεία σε ορισμένες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών (π.χ. Νιου Τζέρσεϊ, Ουάσιγκτον και Ουισκόνσιν), όπου μεγάλες εκτάσεις γης που χρησιμοποιήθηκαν ιστορικά ως οπωρώνες έχουν μετατραπεί σε οικιστικές κατασκευές. Υπάρχουν ακόμη ορισμένες σύγχρονες χρήσεις φυτοφαρμάκων με βάση το αρσενικό. Ο χρωμιωμένος αρσενικός χαλκός (CCA) έχει καταχωρηθεί για χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες από τη δεκαετία του 1940 ως συντηρητικό ξύλου, προστατεύοντας το ξύλο από έντομα και μικροβιακούς παράγοντες. Το 2003, οι κατασκευαστές CCA καθιέρωσαν την εθελοντική ανάκληση χρήσεων ξύλου επεξεργασμένου με CCA. Η τελική έκθεση EPA 2008 ανέφερε ότι το CCA εξακολουθεί να εγκρίνεται για χρήση σε μη οικιακές εφαρμογές, όπως σε θαλάσσιες εγκαταστάσεις (πασσάλους και κατασκευές), στύλους κοινής ωφελείας και κατασκευές αυτοκινητοδρόμων με άμμο.

    • Τήξη χαλκού

    Οι μελέτες έκθεσης στη βιομηχανία τήξης χαλκού είναι πολύ πιο εκτεταμένες και έχουν καθιερώσει οριστικούς δεσμούς μεταξύ του αρσενικού, ενός υποπροϊόντος της τήξης χαλκού, και του καρκίνου του πνεύμονα μέσω εισπνοής. Οι δερματικές και νευρολογικές επιδράσεις είναι μεγάλες. 

    maxresdefault 59

    • Τήξη χαλκού

    Οι μελέτες έκθεσης στη βιομηχανία τήξης χαλκού είναι πολύ πιο εκτεταμένες και έχουν καθιερώσει οριστικούς δεσμούς μεταξύ του αρσενικού, ενός υποπροϊόντος της τήξης χαλκού, και του καρκίνου του πνεύμονα μέσω εισπνοής. Οι δερματικές και νευρολογικές επιδράσεις είναι μεγάλες. 

    ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

    Το αρσενικό παρεμβαίνει στην κυτταρική μακροζωΐα μέσω αλλοστερικής αναστολής ενός βασικού μεταβολικού ενζύμου την πυροσταφυλική αφυδρογονάση (PDH), το οποίο καταλύει την οξείδωση του πυροσταφυλικού σε ακετυλο-CoA από το NAD+. Με την αναστολή του ενζύμου, το ενεργειακό σύστημα του κυττάρου διαταράσσεται με αποτέλεσμα την κυτταρική απόπτωση. Βιοχημικά, το αρσενικό εμποδίζει τη χρήση θειαμίνης με αποτέλεσμα μια κλινική εικόνα που μοιάζει με ανεπάρκεια θειαμίνης. Η δηλητηρίαση με αρσενικό μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα γαλακτικού οξέος και να οδηγήσει σε γαλακτική οξέωση. Τα χαμηλά επίπεδα καλίου στα κύτταρα αυξάνουν τον κίνδυνο να αντιμετωπίσετε ένα απειλητικό για τη ζωή πρόβλημα του καρδιακού ρυθμού από το τριοξείδιο του αρσενικού. Το αρσενικό στα κύτταρα διεγείρει σαφώς την παραγωγή υπεροξειδίου του υδρογόνου (H2O2). Όταν το H2O2 αντιδρά με ορισμένα μέταλλα, όπως ο σίδηρος ή το μαγγάνιο, παράγει μια εξαιρετικά δραστική ρίζα υδροξυλίου. Το ανόργανο τριοξείδιο του αρσενικού που βρίσκεται στα υπόγεια ύδατα επηρεάζει ιδιαίτερα τα ελεγχόμενα από τάση κανάλια καλίου, διακόπτοντας την κυτταρική ηλεκτρολυτική λειτουργία με αποτέλεσμα νευρολογικές διαταραχές, καρδιαγγειακά επεισόδια όπως παρατεταμένο διάστημα QT, ουδετεροπενία, υψηλή αρτηριακή πίεση, δυσλειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος και θάνατος. Η έκθεση στο αρσενικό παίζει βασικό ρόλο στην παθογένεση της αγγειακής ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας καθώς απενεργοποιεί τη συνθάση του ενδοθηλιακού μονοξειδίου του αζώτου, οδηγώντας σε μείωση της παραγωγής και της βιοδιαθεσιμότητας του μονοξειδίου του αζώτου. Επιπλέον, η χρόνια έκθεση σε αρσενικό προκαλεί υψηλό οξειδωτικό στρες, το οποίο μπορεί να επηρεάσει τη δομή και τη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος. Επιπλέον, η έκθεση σε αρσενικό έχει σημειωθεί ότι προκαλεί αθηροσκλήρωση αυξάνοντας τη συσσώρευση αιμοπεταλίων και μειώνοντας την ινωδόλυση. Επιπλέον, η έκθεση σε αρσενικό μπορεί να προκαλέσει αρρυθμία αυξάνοντας το διάστημα QT και επιταχύνοντας την κυτταρική υπερφόρτωση ασβεστίου. Η χρόνια έκθεση στο αρσενικό ρυθμίζει προς τα πάνω την έκφραση του παράγοντα νέκρωσης όγκου-α, της ιντερλευκίνης-1, του μορίου προσκόλλησης των αγγειακών κυττάρων και του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα για την πρόκληση καρδιαγγειακής παθογένεσης. Το αρσενικό έχει επίσης αποδειχθεί ότι προκαλεί καρδιακή υπερτροφία ενεργοποιώντας ορισμένους μεταγραφικούς παράγοντες που εμπλέκονται στην παθολογική αναδιαμόρφωση της καρδιάς. Μελέτες ιστοκαλλιέργειας έδειξαν ότι οι ενώσεις του αρσενικού μπλοκάρουν και τα κανάλια IKr και Iks και, ταυτόχρονα, ενεργοποιούν τα κανάλια IK-ATP. Οι ενώσεις του αρσενικού διακόπτουν επίσης την παραγωγή ATP μέσω αρκετών μηχανισμών. Στο επίπεδο του κύκλου του κιτρικού οξέος, το αρσενικό αναστέλλει την πυροσταφυλική αφυδρογονάση και ανταγωνιζόμενος το φωσφορικό αποσυνδέει την οξειδωτική φωσφορυλίωση, αναστέλλοντας έτσι την ενεργειακά συνδεδεμένη μείωση του NAD+, τη μιτοχονδριακή αναπνοή και τη σύνθεση ATP. Η παραγωγή υπεροξειδίου του υδρογόνου είναι επίσης αυξημένη, η οποία μπορεί να σχηματίσει αντιδραστικά είδη οξυγόνου και οξειδωτικό στρες. Αυτές οι μεταβολικές παρεμβολές οδηγούν σε θάνατο από ανεπάρκεια οργάνων πολλαπλών συστημάτων, πιθανώς από νεκρωτικό κυτταρικό θάνατο και όχι από απόπτωση. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αιμορραγία. 

    ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ

    Το αρσενικό αναστέλλει όχι μόνο τον σχηματισμό ακετυλο-CoA αλλά και το ένζυμο ηλεκτρική αφυδρογονάση. Το αρσενικό μπορεί να αντικαταστήσει τα φωσφορικά σε πολλές αντιδράσεις. Είναι σε θέση να σχηματίσει Glc-6-αρσενικό in vitro. Ως εκ τούτου, έχει υποστηριχθεί ότι η εξοκινάση θα μπορούσε να ανασταλεί. (Τελικά αυτό μπορεί να είναι ένας μηχανισμός που οδηγεί σε μυϊκή αδυναμία σε χρόνια δηλητηρίαση από αρσενικό.) Στην αντίδραση αφυδρογονάσης 3-φωσφορικής γλυκεραλδεΰδης το αρσενικό επιτίθεται στο θειοεστέρα που συνδέεται με το ένζυμο. Το σχηματιζόμενο 1-αρσενο-3-φωσφογλυκερικό είναι ασταθές και υδρολύεται αυτόματα. Έτσι, ο σχηματισμός ATP στη γλυκόλυση αναστέλλεται ενώ παρακάμπτεται η αντίδραση της φωσφογλυκερικής κινάσης. (Επιπλέον, ο σχηματισμός του 2,3-διφωσφογλυκερικού στα ερυθροκύτταρα μπορεί να επηρεαστεί, ακολουθούμενος από υψηλότερη συγγένεια οξυγόνου της αιμοσφαιρίνης και στη συνέχεια ενισχυμένη κυάνωση.) και συνθέτουν 5'-διαρσενικά αδενοσίνη από ADP και αρσενικό παρουσία ηλεκτρικού. Έτσι, με διάφορους μηχανισμούς το αρσενικό οδηγεί σε διαταραχή της κυτταρικής αναπνοής και στη συνέχεια σε μειωμένο σχηματισμό ΑΤΡ.

    Αυτό είναι σύμφωνο με την παρατηρούμενη μείωση του ATP των εκτεθειμένων κυττάρων και τα ιστοπαθολογικά ευρήματα μιτοχονδριακής και κυτταρικής διόγκωσης, μείωση γλυκογόνου στα ηπατικά κύτταρα και λιπώδη αλλαγή στο ήπαρ, την καρδιά και τα νεφρά. Υπάρχει ενισχυμένη αρτηριακή θρόμβωση, αυξήσεις των επιπέδων σεροτονίνης, της θρομβοξάνης Α και των πρωτεϊνών προσκόλλησης στα αιμοπετάλια. Η επίδραση στο αγγειακό ενδοθήλιο μπορεί τελικά να προκληθεί από το επαγόμενο από το αρσενικό σχηματισμό μονοξειδίου του αζώτου. Αποδείχθηκε ότι οι συγκεντρώσεις +3 As ουσιαστικά χαμηλότερες από τις συγκεντρώσεις που απαιτούνται για την αναστολή της λυσοσωμικής πρωτεάσης καθεψίνης L στη Β κυτταρική σειρά TA3 είναι επαρκείς για να πυροδοτήσουν την απόπτωση στην ίδια Β κυτταρική σειρά, ενώ η τελευταία είναι ένας μηχανισμός που μεσολαβεί για τα ανοσοκατασταλτικά αποτελέσματα. Οι δύο μορφές ανόργανου αρσενικού, ανηγμένο (τρισθενές As(III)) και οξειδωμένο (πεντασθενές As(V)), μπορούν να απορροφηθούν και να συσσωρευτούν σε ιστούς και σωματικά υγρά. Στο ήπαρ, ο μεταβολισμός του αρσενικού περιλαμβάνει ενζυματική και μη ενζυματική μεθυλίωση. Ο πιο συχνά απεκκρινόμενος μεταβολίτης (≥ 90%) στα ούρα είναι το διμεθυλαρσινικό οξύ ή το κακοδυλικό οξύ και το DMA(V). Το διμεθυλαρσενικό οξύ είναι επίσης γνωστό ως Agent Blue και χρησιμοποιήθηκε ως ζιζανιοκτόνο στον αμερικανικό πόλεμο στο Βιετνάμ. Στους ανθρώπους, το ανόργανο αρσενικό ανάγεται μη ενζυματικά από πεντοξείδιο σε τριοξείδιο, χρησιμοποιώντας γλουταθειόνη (GSH) ή μεσολαβείται από ένζυμα. Η αναγωγή του πεντοξειδίου του αρσενικού σε τριοξείδιο του αρσενικού αυξάνει την τοξικότητα και τη βιοδιαθεσιμότητά του και η μεθυλίωση λαμβάνει χώρα μέσω των ενζύμων μεθυλοτρανσφεράσης. Η S-αδενοσυλομεθειονίνη (SAM) μπορεί να χρησιμεύσει ως δότης μεθυλίου. Χρησιμοποιούνται διάφορα μονοπάτια, με την κύρια οδό να εξαρτάται από την τρέχουσα περιβάλλον του κυττάρου. Οι μεταβολίτες που προκύπτουν είναι το μονομεθυλαρσονώδες οξύ, ΜΜΑ(III) και το διμεθυλαρσινώδες οξύ, DMA(III). Η μεθυλίωση είχε θεωρηθεί ως μια διαδικασία αποτοξίνωσης, αλλά η μείωση από +5 ως σε +3, όπως μπορεί να θεωρηθεί ως βιοενεργοποίηση αντ' αυτού. Μια άλλη πρόταση είναι ότι η μεθυλίωση να είναι μια αποτοξίνωση εάν δεν επιτρέπεται η συσσώρευση ενδιάμεσων ενδιάμεσων ουσιών ως [III], επειδή τα πεντασθενή οργανοαρσενικά έχουν χαμηλότερη συγγένεια με τις ομάδες θειόλης από τα ανόργανα πεντασθενή αρσενικά. Η μεθυλίωση είναι μια αποτοξίνωση μέσω επιταχυνόμενης απέκκρισης. Όσον αφορά την καρκινογένεση, έχει προταθεί ότι η μεθυλίωση πρέπει να θεωρείται ως τοξικότητα. Το αρσενικό, ειδικά το +3 As, δεσμεύεται με μονήρη, αλλά με υψηλότερη συγγένεια με τις γειτονικές σουλφυδρυλικές ομάδες, αντιδρά έτσι με μια ποικιλία πρωτεϊνών και αναστέλλει τη δραστηριότητά τους. Προτάθηκε επίσης ότι η δέσμευση του αρσενικού σε μη απαραίτητα σημεία μπορεί να συμβάλει στην αποτοξίνωση. Το αρσενικό αναστέλλει μέλη της οικογένειας της δισουλφιδικής οξειδορεδουκτάσης όπως την αναγωγάση της γλουταθειόνης και την αναγωγάση της θειορεδοξίνης. Το υπόλοιπο αδέσμευτο αρσενικό (≤ 10%) συσσωρεύεται στα κύτταρα, τα οποία με την πάροδο του χρόνου μπορεί να οδηγήσουν σε καρκίνους του δέρματος, της ουροδόχου κύστης, των νεφρών, του ήπατος, του πνεύμονα και του προστάτη. Άλλες μορφές τοξικότητας από αρσενικό στους ανθρώπους έχουν παρατηρηθεί στο αίμα, στο μυελό των οστών, στην καρδιά, στο κεντρικό νευρικό σύστημα, στο γαστρεντερικό, στις γονάδες, στους νεφρούς, στο ήπαρ, στο πάγκρεας και στο δέρμα.
    Η βραχυπρόθεσμη έκθεση σε αρσενικό έχει επιπτώσεις στη μετάδοση σήματος που προκαλούν οι πρωτεΐνες θερμικού σοκ με μάζες 27, 60, 70, 72, 90 και 110 kDa καθώς και η μεταλλοτιονεΐνη, η ουβικιτίνη, οι κινάσες [MAP] οι ενεργοποιημένες από τα μιτογόνα, η εξωκυτταρική ρυθμιζόμενη κινάση [ERK ] και οι c-jun τερματικές κινάσες [JNK] και p38. Μέσω του JNK και του p38 ενεργοποιεί τα c-fos, c-jun και egr-1 που συνήθως ενεργοποιούνται από αυξητικούς παράγοντες και κυτοκίνες. Τα αποτελέσματα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το δοσολογικό καθεστώς και μπορεί να είναι και αντίστροφα. Όπως φαίνεται από ορισμένα πειράματα τα ROS που προκαλούνται από χαμηλά επίπεδα ανόργανου αρσενικού αυξάνουν τη μεταγραφή και τη δραστηριότητα της πρωτεΐνης ενεργοποιητή 1 (AP-1) και του πυρηνικού παράγοντα-κΒ (NF-κB) (ίσως ενισχύεται από αυξημένα επίπεδα MAPK), που έχει ως αποτέλεσμα την ενεργοποίηση του c-fos/c-jun, την υπερέκκριση προφλεγμονωδών και αυξητικών κυτοκινών που διεγείρουν τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων. Υπάρχει αυξημένη έκφραση κυτοκίνης και κυτταρικός πολλαπλασιασμός στο δέρμα σε άτομα που εκτέθηκαν χρόνια σε πόσιμο νερό μολυσμένο με αρσενικό. Τα αυξημένα AP-1 και NF-κB προφανώς έχουν επίσης ως αποτέλεσμα μια προς τα πάνω ρύθμιση της πρωτεΐνης mdm2, η οποία μειώνει τα επίπεδα πρωτεΐνης p53. Έτσι, λαμβάνοντας υπόψη τη λειτουργία του p53, η έλλειψή του θα μπορούσε να προκαλέσει ταχύτερη συσσώρευση μεταλλάξεων που συμβάλλουν στην καρκινογένεση. Ωστόσο, τα υψηλά επίπεδα ανόργανου αρσενικού αναστέλλουν την ενεργοποίηση του NF-κΒ και τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων. Υπάρχει αυξημένη δεσμευτική δραστηριότητα του AP-1 και του NF-κB μετά από οξεία (24 ώρες) έκθεση σε As +3, ενώ η μακροχρόνια έκθεση (10-12 εβδομάδες) έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Το πρώτο μπορεί να ερμηνευθεί ως αμυντική απάντηση ενώ το δεύτερο μπορεί να οδηγήσει σε καρκινογένεση. Όπως υποδεικνύουν τα αντικρουόμενα ευρήματα και οι συνδεδεμένες μηχανιστικές υποθέσεις, υπάρχει μια διαφορά στις οξείες και χρόνιες επιδράσεις του αρσενικού στη μεταγωγή του σήματος, η οποία δεν είναι ακόμη σαφώς κατανοητή. Μελέτες έχουν δείξει ότι το οξειδωτικό στρες που δημιουργείται από το αρσενικό μπορεί να διαταράξει τις οδούς μεταγωγής σήματος των πυρηνικών μεταγραφικών παραγόντων PPARs, AP-1 και NF-κB, καθώς και των προφλεγμονωδών κυτοκινών IL -8 και TNF-α. Η παρέμβαση του οξειδωτικού στρες με τις οδούς μεταγωγής σήματος μπορεί να επηρεάσει τις φυσιολογικές διεργασίες που σχετίζονται με την κυτταρική ανάπτυξη, τον μεταβολισμό, την ομοιόσταση της γλυκόζης, τον μεταβολισμό των λιπιδίων, την παχυσαρκία, την αντίσταση στην ινσουλίνη, τη φλεγμονή και τον διαβήτη-2. Πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία έχουν αποσαφηνίσει τους φυσιολογικούς ρόλους των PPAR στην ω-υδροξυλίωση των λιπαρών οξέων και την αναστολή των προφλεγμονωδών μεταγραφικών παραγόντων (NF-κB και AP-1), των προφλεγμονωδών κυτοκινών (IL-1, -6, -8, -12 και TNF-α), τα μόρια προσκόλλησης cell4 (ICAM-1 και VCAM-1), την επαγώγιμη συνθάση μονοξειδίου του αζώτου, το προφλεγμονώδες μονοξείδιο του αζώτου (NO) και τους αντι-αποπτωτικοί παράγοντες. Επιδημιολογικές μελέτες έχουν προτείνει μια συσχέτιση μεταξύ της χρόνιας κατανάλωσης πόσιμου νερού μολυσμένου με αρσενικό και της συχνότητας εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Το ανθρώπινο ήπαρ μετά από έκθεση σε θεραπευτικά φάρμακα μπορεί να εμφανίσει ηπατική μη κιρρωτική πυλαία υπέρταση, ίνωση και κίρρωση. 
    ΔΙΑΓΝΩΣΗ
    Το αρσενικό μπορεί να μετρηθεί στο αίμα ή στα ούρα για την παρακολούθηση της υπερβολικής περιβαλλοντικής ή επαγγελματικής έκθεσης, για επιβεβαίωση της διάγνωσης δηλητηρίασης σε νοσηλευόμενα θύματα ή για βοήθεια στην ιατροδικαστική έρευνα σε περίπτωση θανατηφόρου υπερβολικής δόσης. Ορισμένες αναλυτικές τεχνικές είναι ικανές να διακρίνουν τις οργανικές από τις ανόργανες μορφές του στοιχείου. Οι οργανικές ενώσεις αρσενικού τείνουν να αποβάλλονται με τα ούρα σε αμετάβλητη μορφή, ενώ οι ανόργανες μορφές μετατρέπονται σε μεγάλο βαθμό σε οργανικές ενώσεις αρσενικού στο σώμα πριν από την απέκκριση στα ούρα. Ο τρέχων δείκτης βιολογικής έκθεσης για τους εργαζομένους στις Η.Π.Α. 35 μg/L ολικού αρσενικού στα ούρα μπορεί εύκολα να ξεπεραστεί από ένα υγιές άτομο που τρώει ένα γεύμα με θαλασσινά. Υπάρχουν διαθέσιμες εξετάσεις για τη διάγνωση της δηλητηρίασης με μέτρηση του αρσενικού στο αίμα, στα ούρα, στα μαλλιά και στα νύχια. Η εξέταση ούρων είναι η πιο αξιόπιστη εξέταση για την έκθεση σε αρσενικό τις τελευταίες ημέρες. Η εξέταση ούρων πρέπει να γίνει εντός 24-48 ωρών για ακριβή ανάλυση μιας οξείας έκθεσης. Οι δοκιμές στα μαλλιά και τα νύχια μπορούν να μετρήσουν την έκθεση σε υψηλά επίπεδα αρσενικού τους τελευταίους 6-12 μήνες. Αυτές οι δοκιμές μπορούν να καθορίσουν εάν κάποιος έχει εκτεθεί σε επίπεδα αρσενικού άνω του μέσου όρου. Δεν μπορούν, ωστόσο, να προβλέψουν εάν τα επίπεδα αρσενικού στο σώμα θα επηρεάσουν την υγεία.
     
    Η χρόνια έκθεση σε αρσενικό μπορεί να παραμείνει στα συστήματα του σώματος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από μια βραχύτερη ή πιο μεμονωμένη έκθεση και μπορεί να ανιχνευθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μετά την εισαγωγή του αρσενικού, σημαντικό στην προσπάθεια προσδιορισμού της πηγής της έκθεσης. Τα μαλλιά είναι ένας πιθανός βιοδείκτης για την έκθεση στο αρσενικό λόγω της ικανότητάς τους να αποθηκεύουν ιχνοστοιχεία από το αίμα. Τα ενσωματωμένα στοιχεία διατηρούν τη θέση τους κατά την ανάπτυξη της τρίχας. Έτσι, για μια χρονική εκτίμηση της έκθεσης, χρειάζεται να πραγματοποιηθεί ένας προσδιορισμός της σύνθεσης των μαλλιών με μία τρίχα. Αυτός ο τύπος βιοπαρακολούθησης έχει επιτευχθεί με νεότερες μικροαναλυτικές τεχνικές όπως η φασματοσκοπία φθορισμού ακτίνων Χ με βάση την ακτινοβολία σύγχροτρον (SXRF) και την εκπομπή ακτίνων Χ που προκαλείται από μικροσωματίδια (PIXE). Οι εξαιρετικά εστιασμένες και έντονες δέσμες μελετούν μικρές κηλίδες σε βιολογικά δείγματα επιτρέποντας την ανάλυση σε μικροεπίπεδο μαζί με τη χημική ειδοποίηση. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση των επιπέδων αρσενικού πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία με οξείδιο του αρσενικού σε ασθενείς με οξεία προμυελοκυτταρική λευχαιμία.
     
    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ ΜΕ ΑΡΣΕΝΙΚΟ
    • Χηλίωση: Η διμερκαπρόλη και το διμερκαπτοηλεκτρικό οξύ είναι χηλικοί παράγοντες που απομονώνουν το αρσενικό μακριά από τις πρωτεΐνες του αίματος και χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της οξείας δηλητηρίασης από αρσενικό. Η πιο σημαντική παρενέργεια είναι η υπέρταση. Η διμερκαπρόλη είναι σημαντικά πιο τοξική. Οι μονοεστέρες DMSA, π.χ. Τα MiADMSA, είναι πολλά υποσχόμενα αντίδοτα για τη δηλητηρίαση από αρσενικό.
    • Το συμπληρωματικό κάλιο μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης ενός απειλητικού για τη ζωή προβλήματος του καρδιακού ρυθμού από το τριοξείδιο του αρσενικού.
    • Πρόκληση εμέτου 
    • Γαστρική αναρρόφηση 
    • Γάλα 
    • Πενικιλλαμίνη 
    • Αιμοδιάλυση 

    Εγκυμοσύνη

    Η έκθεση σε αρσενικό μέσω των υπόγειων υδάτων είναι ιδιαίτερα ανησυχητική καθ' όλη τη διάρκεια της περιγεννητικής περιόδου. Οι έγκυες γυναίκες αποτελούν πληθυσμό υψηλού κινδύνου επειδή όχι μόνο οι μητέρες διατρέχουν κίνδυνο για δυσμενή έκβαση, αλλά η ενδομήτρια έκθεση ενέχει επίσης κινδύνους για την υγεία του βρέφους. Υπάρχει μια δοσοεξαρτώμενη σχέση μεταξύ της μητρικής έκθεσης στο αρσενικό και της βρεφικής θνησιμότητας, που σημαίνει ότι τα βρέφη που γεννήθηκαν από γυναίκες που εκτέθηκαν σε υψηλότερες συγκεντρώσεις ή εκτέθηκαν για μεγαλύτερες χρονικές περιόδους, έχουν υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας. Μελέτες έχουν δείξει ότι η κατάποση αρσενικού μέσω των υπόγειων υδάτων κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εγκυμονεί κινδύνους για τη μητέρα, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά, του κοιλιακού πόνου, των εμέτων, της διάρροιας, των αλλαγών μελάγχρωσης του δέρματος και του καρκίνου. Η έρευνα έχει επίσης δείξει ότι η έκθεση σε αρσενικό προκαλεί επίσης χαμηλό βάρος γέννησης,  βρεφική θνησιμότητα κ.ά. Ορισμένες από αυτές τις επιδράσεις μπορεί να οφείλονται στις επιδράσεις του αρσενικού στην αύξηση του σωματικού βάρους της μητέρας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα για αποτοξίνωση

    Πατήστε, εδώ, για τα παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για αποτοξίνωση

     25

    Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό

    Διαβάστε, επίσης,

    Πρωτοπαθή κακοήθη νεοπλάσματα του πνεύμονα

    Φθορίωση νερού

    Υπερκεράτωση

    Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα

    Χρήσιμες πληροφορίες για την αλωπεκία

    Απλαστική αναιμία

    Δερματικό καρκίνωμα από πλακώδη κύτταρα

    Χρήσιμες πληροφορίες για το σύνδρομο Guillain - Barre

    Πνευμονία από εισρόφηση

    Νευρίτιδα

    Τα μέταλλα που περιέχει το ανθρώπινο σώμα

    Μήπως έχετε αναιμία;

    Ιδιοπαθής θρομβοπενική πορφύρα

    Σύνδρομο Mallory-Weiss

    Χρήσιμες πληροφορίες για το ζεόλιθο

    Πενικιλλαμίνη

    Τα οφέλη από την Ν-ακετυλοκυστεΐνη στην υγεία

    Τι πρέπει να προσέχετε με τα ωμέγα 3 λιπαρά οξέα

    Το έλαιο κάνναβης στις δερματικές παθήσεις

    Θεραπεία καρκίνου με χηλικές ενώσεις

    Τι πρέπει να αποφεύγουν όσοι έχουν καρκίνο

    Χορήγηση διττανθρακικών για την θεραπεία του καρκίνου

    Οξείες λευχαιμίες

    Όλες οι αιτίες των λευχαιμιών

    Χρήσιμες πληροφορίες για τα αντιοξειδωτικά

    Οι αιτίες του καρκίνου του πνεύμονα

    Αρσενικό

    Ασθένεια του ύπνου

    Πρώτες βοήθειες σε έκθεση χημικών ουσιών

    Επαγγελματικοί καρκίνοι

    Οι καλύτερες αντιοξειδωτικές τροφές

    Εναλλακτικές θεραπείες για τον καρκίνο

    Οι καλύτερες αντικαρκινικές τροφές

    Μήπως είσαστε αγχωμένοι και κουρασμένοι;

    Το απόλυτο συμπλήρωμα για αποτοξίνωση

    Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία

    Πρόληψη καρκίνου πνεύμονος

    Ξεκινήστε να παίρνετε συμπληρώματα διατροφής

    Τα ελαφριά τσιγάρα βλάπτουν

    Γνωστοί παράγοντες που προκαλούν καρκίνο

    Πώς πρέπει να τρώγονται τα φρούτα

    Οξεία προμυελοκυτταρική λευχαιμία

    Αγγειοσάρκωμα

    Αιματέμεση

    Τι είναι τα ιχνοστοιχεία

    www.emedi.gr

     

  • Δερμοειδής κύστη Δερμοειδής κύστη

    Χρήσιμες πληροφορίες για τις δερμοειδείς κύστεις

    Δερμοειδής κύστη

    Συνήθης πορεία - οξεία, χρόνια.

    Η δερμοειδής κύστη είναι ένα τεράτωμα κυστικής φύσης που περιέχει μια σειρά από αναπτυξιακά ώριμους, συμπαγείς ιστούς. Συχνά, αποτελείται από δέρμα, θύλακες τρίχας και ιδρωτοποιούς αδένες, ενώ άλλα συχνά συστατικά περιλαμβάνουν τρίχες, σμήγμα, αίμα, λίπος, οστά, νύχια, δόντια, μάτια, χόνδρο και ιστό θυρεοειδούς κ.ά. Καθώς οι δερμοειδείς κύστεις αναπτύσσονται αργά και περιέχουν ώριμο ιστό, αυτός ο τύπος κυστικού τερατώματος είναι σχεδόν πάντα καλοήθης. Σε εκείνες τις σπάνιες περιπτώσεις όπου η δερμοειδής κύστη είναι κακοήθης, συνήθως αναπτύσσεται ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα σε ενήλικες, ενώ τα βρέφη και τα παιδιά συνήθως παρουσιάζουν όγκο ενδοδερμικού κόλπου.

    ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

    Λόγω της ταξινόμησής της, μια δερμοειδής κύστη μπορεί να εμφανιστεί οπουδήποτε ως τεράτωμα.

    Δερμοειδείς κύστεις του κόλπου και των ωοθηκών

    Οι ωοθήκες συνήθως αναπτύσσουν δομές που μοιάζουν με κύστεις που ονομάζονται ωοθυλάκια κάθε μήνα. Μόλις ένα ωάριο απελευθερωθεί από το ωοθυλάκιό του κατά τη διάρκεια της ωορρηξίας, τα ωοθυλάκια συνήθως ξεφουσκώνουν. Μερικές φορές υγρό συσσωρεύεται μέσα στο ωοθυλάκιο, σχηματίζοντας μια απλή (που περιέχει μόνο υγρό) κύστη. Η πλειοψηφία αυτών των λειτουργικών κύστεων υποχωρεί αυτόματα. Ενώ όλες οι κύστεις των ωοθηκών μπορεί να κυμαίνονται σε μέγεθος από πολύ μικρές έως αρκετά μεγάλες, οι δερμοειδείς κύστεις δεν ταξινομούνται ως λειτουργικές κύστεις. Οι δερμοειδείς κύστεις προέρχονται από πλήρως δυναμικά γεννητικά κύτταρα (τα οποία υπάρχουν κατά τη γέννηση) που διαφοροποιούνται ανώμαλα, αναπτύσσοντας χαρακτηριστικά ώριμων δερματικών κυττάρων. Υπάρχουν επιπλοκές, όπως συστροφή, ρήξη και μόλυνση, αν και η εμφάνισή τους είναι σπάνια. Οι δερμοειδείς κύστεις των ωοθηκών που είναι μεγαλύτερες παρουσιάζουν επιπλοκές που μπορεί να απαιτούν αφαίρεση είτε με λαπαροσκόπηση είτε με παραδοσιακή χειρουργική επέμβαση.

    Σπάνια, μια δερμοειδής κύστη μπορεί να αναπτυχθεί στον κόλπο.

    Περικογχικές δερμοειδείς κύστεις

    Οι δερμοειδείς κύστεις μπορεί να εμφανιστούν σε μικρά παιδιά, συχνά κοντά στην πλάγια όψη του φρυδιού (δεξί μέρος του δεξιού φρυδιού ή αριστερό μέρος του αριστερού φρυδιού). Ανάλογα με την αντιληπτή ποσότητα κινδύνου, μερικές φορές αφαιρούνται χειρουργικά ή απλώς διατηρούνται υπό παρακολούθηση. Μια φλεγμονώδης αντίδραση μπορεί να συμβεί εάν διαταραχθεί μια δερμοειδής κύστη και η κύστη μπορεί να επανεμφανιστεί εάν δεν αφαιρεθεί πλήρως. Μερικές φορές η πλήρης εκτομή δεν είναι πρακτική. Εάν εμφανιστούν δερμοειδείς κύστεις στην έσω όψη, η πιθανότητα εγκεφαλοκήλης γίνεται μεγαλύτερη και θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μεταξύ των διαφορικών διαγνώσεων. Άλλες περιοχές όπου μπορεί να εμφανιστεί μια δερμοειδής κύστη είναι ο εγκέφαλος, το όσχεο και ο φάρυγγας. Οι δερμοειδείς κύστεις αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εμφανίζονται όταν τα κύτταρα του δέρματος και άλλοι ιστοί όπως τρίχες, ιδρωτοποιοί αδένες, αδένες λίπους ή λιπώδης ιστός παγιδεύονται στο δέρμα καθώς το μωρό μεγαλώνει στη μήτρα. Οι δερμοειδείς κύστεις υπάρχουν κατά τη γέννηση (συγγενείς) και είναι συχνές. Μπορεί να περάσουν μήνες ή χρόνια μέχρι να παρατηρηθεί μια δερμοειδής κύστη σε ένα παιδί επειδή οι κύστεις μεγαλώνουν αργά. Τα συμπτώματα της δερμοειδούς κύστης είναι ήσσονος σημασίας και οι κύστεις είναι συνήθως ανώδυνες. Δεν είναι επιβλαβή για την υγεία του παιδιού. Εάν μολυνθούν, πρέπει να αντιμετωπιστεί η μόλυνση και να αφαιρεθεί η κύστη. Είναι ευκολότερο να αφαιρεθούν οι κύστεις και να αποτραπούν οι ουλές εάν αφαιρεθούν πριν μολυνθούν.

    IMG 5757

    Δερμοειδείς κύστεις της σπονδυλικής στήλης

    Οι δερμοειδείς κύστεις της σπονδυλικής στήλης είναι καλοήθεις έκτοπες αναπτύξεις που πιστεύεται ότι είναι συνέπεια εμβρυολογικών σφαλμάτων κατά το κλείσιμο του νευρικού σωλήνα. Η αναφερόμενη εμφάνισή τους είναι εξαιρετικά σπάνια, καθώς αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 1% των όγκων του ενδομυελικού νωτιαίου μυελού. Οι δερμοειδείς κύστεις αφορούν συχνότερα την οσφυοϊερή περιοχή παρά τη θωρακική και εμφανίζονται εξωμυελικά την πρώτη δεκαετία της ζωής. Διάφορες υποθέσεις έχουν διατυπωθεί για να εξηγήσουν την παθογένεση των δερμοειδών κύστεων της σπονδυλικής στήλης, η προέλευση των οποίων μπορεί να είναι επίκτητη ή συγγενής.

    • Επίκτητες ή ιατρογενείς δερμοειδείς κύστεις μπορεί να προκύψουν από την εμφύτευση επιδερμικού ιστού στον υποσκληρίδιο χώρο, π.χ. δερματική έγκλειση της σπονδυλικής στήλης, κατά τη διάρκεια παρακέντησης με βελόνα.
    • Οι συγγενείς δερμοειδείς κύστεις, ωστόσο, πιστεύεται ότι προκύπτουν από κύτταρα των οποίων η θέση είναι σωστή αλλά δεν μπορούν να διαφοροποιηθούν στο σωστό κυτταρικό τύπο. Η ύπαρξη των δερματικών εξωδερμικών κυττάρων συμβαίνει νωρίς στην εμβρυϊκή ζωή και τα μετατοπισμένα πολυδύναμα κύτταρα εξελίσσονται σε δερμοειδείς κύστεις.

    Ανωμαλίες της σπονδυλικής στήλης, π.χ. ενδομυελικές δερμοειδείς κύστεις μπορεί να εμφανιστούν πιο συχνά στην οσφυοϊερή περιοχή (αρκετά συχνά στο επίπεδο του μυελού κώνου) και μπορεί να συνυπάρχουν με άλλες συγγενείς ανωμαλίες της σπονδυλικής στήλης, συμπεριλαμβανομένης της οπίσθιας δισχιδούς ράχης, όπως προσδιορίζεται από την απεικονειστική εξέταση.

    ΑΙΤΙΑ ΔΕΡΜΟΕΙΔΟΥΣ ΚΥΣΤΕΩΣ

    • Διασπασμένες τρίχες που αναπτύσσονται εσωτερικά 
    • Κοντόχονδρη σωματική διάπλαση 
    • Τραυματισμός 

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ-ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

    Μια μικρή δερμοειδής κύστη στον κόκκυγα μπορεί να είναι δύσκολο να διαφοροδιαγνωσθεί από μια άλλη κύστη. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι και οι δύο μπορεί να είναι γεμάτες τρίχες. Η κύστη μπορεί να προκύψει από που απόφραξη. Οποιοδήποτε τεράτωμα κοντά στην επιφάνεια του σώματος μπορεί να αναπτύξει ένα συρίγγιο, ή ακόμα και ένα σύμπλεγμα από συρίγγια. 

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΕΡΜΟΕΙΔΟΥΣ ΚΥΣΤΕΩΣ

    • Παροχέτευση
    • Χειρουργική εξαίρεση

    Η θεραπεία της δερμοειδούς κύστης είναι η πλήρης χειρουργική αφαίρεση, κατά προτίμηση σε ένα κομμάτι και χωρίς διαρροή του περιεχομένου της κύστης. Η μαρσιποποίηση, μια χειρουργική τεχνική που χρησιμοποιείται συχνά για τη θεραπεία της κύστης του πυλώνα, είναι ακατάλληλη για την δερμοειδή κύστη λόγω του κινδύνου κακοήθειας. Η συσχέτιση των δερμοειδών κύστεων με την εγκυμοσύνη είναι δεδομένη. Συνήθως, υπάρχει το δίλημμα της στάθμισης των κινδύνων της χειρουργικής επέμβασης και της αναισθησίας έναντι των κινδύνων της μη θεραπείας της μάζας των εξαρτημάτων. Είναι πιο εφικτό να αντιμετωπιστούν οι αμφοτερόπλευρες δερμοειδείς κύστεις των ωοθηκών που ανακαλύπτονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, εάν μεγαλώσουν περισσότερο από 6 cm σε διάμετρο.

    Τα κατάλληλα προϊόντα για τις κύστεις

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για τις κύστεις

     

    dermoid cyst on the ovary ovary infographics vector 9281091

    Διαβάστε, επίσης,

    Ορχικές κακοήθειες

    Κύστη θυρεογλωσσικού πόρου

    Θεραπεία των μη σεμινωματωδών όγκων εκ γεννητικών κυττάρων

    Χρήσιμες πληροφορίες για τους όγκους εκ γεννητικών κυττάρων

    Όγκοι ωοθηκών από γεννητικά κύτταρα

    Κύστη ωοθηκών

    Χολοστεάτωμα

    Χρήσιμες πληροφορίες για τους καλόγερους

    Κύστη κόκκυγος

    www.emedi.gr

     

     

  • Νουντλς με κοτόπουλο και βασιλικό Νουντλς με κοτόπουλο και βασιλικό

    Νόστιμα noodles με κοτόπουλο και βασιλικό

    Noodles με κοτόπουλο και βασιλικό

    ΝΟΥΝΤΛΣ: Τα νουντλς αποτελούν μία υγιεινή τροφή – ειδικότερα αυτά από ρύζι μοιράζονται τις ιδιότητες του ρυζιού και στα 100γρ. περιέχουν 138 θερμίδες, μόλις 2,1 γρ. λίπους από τα οποία μόνο τα 0,4 γρ. είναι κορεσμένα, 25γρ. υδατάνθρακες και 4,5 γρ. πρωτεΐνης. Περιέχουν επίσης 1,2γρ. φυτικών ινών ενώ είναι χαμηλά σε νάτριο και χοληστερόλη. Επίσης, είναι πλούσια σε ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο και βιταμίνες του συμπλέγματος Β, οι οποίες βοηθούν σε πάρα πολλές λειτουργίες του οργανισμού, όπως είναι η καλή λειτουργία του καρδιαγγειακού και νευρικού συστήματος.

    ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ: Το κοτόπουλο, το οποίο ανήκει στην κατηγορία του «άσπρου κρέατος» θεωρείται ως μια από τις καλύτερες πηγές ζωικής πρωτεΐνης, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει στον οργανισμό μας και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, όπως σίδηρο, μαγνήσιο, σελήνιο και βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Ταυτόχρονα, έχει λιγότερα «κακά» λιπαρά (γνωστά και ως κορεσμένα) και χοληστερόλη σε σχέση με το κόκκινο κρέας. Επιπρόσθετα, λόγω του χαμηλού κόστους αγοράς του αποτελεί μια οικονομική επιλογή που μπορεί να μαγειρευτεί με πολλούς τρόπους. Ας μην ξεχνάμε, όμως, ότι και τα διάφορα μέρη του κοτόπουλου διαφέρουν ως προς την περιεκτικότητά τους σε λίπος, με αποτέλεσμα το στήθος να αποτελεί περισσότερο υγιεινή επιλογή σε σχέση με το μπούτι, καθώς έχει μικρότερη περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά.

    ΤΖΙΝΤΖΕΡ: Έχει αντιοξειδωτικές, αντικαρκινικές και ανοσορρυθμιστικές ιδιότητες, μειώνει τα επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα, ρυθμίζει το σάκχαρο και έχει επουλωτική δράση. Επίσης, βοηθά στην καλή χώνεψη, καταπολεμά τη ναυτία, τονώνει τον οργανισμό και απαλύνει τα συμπτώματα του κρυολογήματος, του στομαχόπονου και του πονοκεφάλου. Επιπλέον, έχει αντιπυρετική και αντιμικροβιακή δράση. Επίσης, το τζίντζερ βοηθάει στη μείωση των αρθριτικών ενοχλήσεων και είναι κατάλληλο για τη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας.

    ΣΚΟΡΔΟ:  Το σκόρδο αποτελεί για τη λαϊκή ιατρική ένα πολυδύναμο φάρμακο με μεγάλη αξία. Περιέχει αιθέριο έλαιο αποτελούμενο από αλλιίνη, αλλινάση, αλλικίνη, αχοένιο, σκορδινίνες, το αντιοξειδωτικό σελήνιο, ιώδιο, ασβέστιο, μαγγάνιο, σίδηρο, φώσφορο, θειάφι και βιταμίνες Α, Β, Β1, Β2, Β3, Β6, C, και Ε. Περιέχει, επίσης, πτητικό έλαιο, γλίσχρασμα, γλυκοκινίνες και γερμάνιο, καθώς και άλλα χρήσιμα για τον οργανισμό στοιχεία, όπως λευκωματούχες ουσίες, λιπαρές, αμυλώδες και κυτταρίνη.

    ΦΡΕΣΚΑ ΚΡΕΜΜΥΔΑΚΙΑ : Τα φρέσκα κρεμμυδάκια χαρίζουν ιδιαίτερο άρωμα σε σαλάτες και φαγητά και για αυτό το λόγο χρησιμοποιούνται πολύ συχνά στη μαγειρική. Εκτός από τη γεύση, ενισχύουν και τη διατροφική αξία του γεύματος προσφέροντας πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Ειδικότερα, τα φρέσκα κρεμμύδια αποτελούν εξαιρετική πηγή βιταμίνης Κ, η οποία είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική διαδικασία πήξης του αίματος και ταυτόχρονα, συμβάλλει στη διατήρηση της οστικής υγείας. Από την άλλη, περιέχουν σημαντικά ποσά φυτικών ινών, βιταμίνης C, φυλλικού οξέος και βιταμίνης Α, καθώς και απαραίτητων μετάλλων και ιχνοστοιχείων, όπως το ασβέστιο, το μαγνήσιο, ο σίδηρος και το κάλιο. Τέλος, στα φρέσκα κρεμμυδάκια θα βρούμε και πολύτιμα αντιοξειδωτικά και φυτοχημικά συστατικά, τα οποία έχουν συσχετισθεί με οφέλη για την υγεία, όπως η βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ και των επιπέδων αρτηριακής πίεσης, καθώς και η μείωση του κινδύνου εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου του πεπτικού συστήματος και του προστάτη.

    ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ: Ο βασιλικός έχει ισχυρές αντιοξειδωτικές, αντιιικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες και δυνητικές για χρήση στην αντιμετώπιση του καρκίνου. Ο βασιλικός έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την ύπαρξη συσσωμάτωσης αιμοπεταλίων και  θρόμβων στα ποντίκια. Παραδοσιακά, χρησιμοποιείται στην Ινδία, ως συμπληρωματική θεραπεία κατά του άγχους, του άσθματος και του διαβήτη. Ο βασιλικός, καθώς και άλλα αρωματικά φυτά, όπως, ο μάραθος και το εστραγκόν, περιέχουν εστραγόλη.

    ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ: Θεωρούνται εξαιρετική τροφή, καθώς, περιέχουν αμελητέες ποσότητες λίπους και σακχάρων, αλλά, σημαντικές ποσότητες φυτικών ινών. Οι πρωτεΐνες των μανιταριών, λόγω της παρουσίας όλων των απαραίτητων αμινοξέων, είναι υψηλής βιολογικής αξίας και συναγωνίζονται στην ποιότητα τις ζωικές πρωτεΐνες, χωρίς, όμως, τις τοξίνες, τα λίπη και τη χοληστερόλη που βρίσκονται σε αυτό, επομένως, θεωρούνται ιδανικά για τους χορτοφάγους. Αποτελούν, ακόμη, ιδανική επιλογή για όσους θέλουν να χάσουν βάρος, αφού, περιέχουν ελάχιστες θερμίδες. Το ελάχιστο νάτριο, τέλος, που βρίσκουμε σε αυτά, τα κάνει ιδιαίτερα αγαπητά σε όσους είναι υποχρεωμένοι να ακολουθούν διατροφή φτωχή σε αλάτι. Από τις βιταμίνες, τα μανιτάρια παρουσιάζουν υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη D, καθώς και σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Τέλος, τα μανιτάρια, αποτελούν το μοναδικό τρόφιμο φυτικής προέλευσης το οποίο περιέχει βιταμίνη Β12. Σύμφωνα, με πρόσφατες μελέτες η κατανάλωση μανιταριών ενισχύει την άμυνα του οργανισμού. Αυξάνουν την παραγωγή IL-1 και 2, της ιντερφερόνης, μειώνουν την ανάπτυξη νεοπλασμάτων και παρουσιάζουν αναλγητικά, αντιοξειδωτικά και αντιφλεγμονώδη αποτελέσματα. Επιπλέον, μειώνουν την αρτηριακή πίεση και την ολική χοληστερόλη.

    image 36

    Noodles με κοτόπουλο και βασιλικό

    ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ 4 ΑΤΟΜΑ

    120 γραμμάρια άψητα βιολογικά νουντλς καστανού ρυζιού

    1/4 φλιτζάνι φρέσκος βιολογικός ζωμός κοτόπουλου

    2 κουταλιές της σούπας βιολογική σάλτσα ψαριού

    1 κουταλιά της σούπας βιολογική σάλτσα σόγιας

    2 κουταλάκια του γλυκού βιολογικό ξύδι ρυζιού

    1 κουταλάκι του γλυκού βιολογικό τσίλι

    1 κουταλιά της σούπας εξαιρετικό βιολογικό παρθένο ελαιόλαδο

    1 κιλό βιολογικό στήθος κοτόπουλου χωρίς πέτσα, χωρίς κόκαλα, κομμένο σε μισά μέρη

    1 κουταλιά της σούπας εξαιρετικό βιολογικό παρθένο ελαιόλαδο

    180 γραμμάρια βιολογικά μανιτάρια shiitake, κομμένα σε φέτες

    1 1/2 κουταλιά της σούπας φρέσκο βιολογικό ​​τζίντζερ, ψιλοκομμένο

    1 κόκκινη βιολογική πιπεριά, σε λεπτές φέτες

    1 κουταλιά της σούπας ψιλοκομμένο βιολογικό σκόρδο

    4 φρέσκα βιολογικά φρέσκα κρεμμυδάκια, κομμένα σε φέτες

    2/3 φλιτζάνι φρέσκα ​​φύλλα βιολογικού βασιλικού 

    Ιωδιούχο ανεπεξέργαστο θαλασσινό αλάτι

    Φρεσκοτριμμένο βιολογικό μαύρο πιπέρι

    ΕΚΤΕΛΕΣΗ

    1. Ετοιμάστε τα νουντλς σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας. Στραγγίξτε και ξεπλύνετε με κρύο νερό. 
    2. Συνδυάστε το ζωμό κοτόπουλου, τη σάλτσα ψαριού, τη σάλτσα σόγιας, το ξύδι και το τσίλι σε ένα μπολ.
    3. Ζεσταίνετε ένα μεγάλο γουόκ ή ένα τηγάνι σε δυνατή φωτιά. Προσθέστε 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο. Προσθέστε το κοτόπουλο στο τηγάνι. Μαγειρέψτε 1 1/2 λεπτό από κάθε πλευρά. Αφαιρέστε το κοτόπουλο από το τηγάνι.
    4. Προσθέστε 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο στο τηγάνι. Προσθέστε τα μανιτάρια και τσιγαρίστε σε δυνατή φωτιά 1 λεπτό. Προσθέστε το τζίντζερ και τη πιπεριά σε φέτες. Τσιγαρίζετε 1 λεπτό. Προσθέστε το ψιλοκομμένο σκόρδο και τα φρέσκα κρεμμυδάκια σε φέτες. Αλατoπιπερώνετε. Ανακατεύετε 30 δευτερόλεπτα.
    5. Προσθέστε τα ζυμαρικά, το μείγμα ζωμού και το κοτόπουλο. Μαγειρέψτε για 1 λεπτό. Ανακατεύετε με το βασιλικό.

    ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΟΡΕΞΗ!!!

    by Savvi Diet

    Τα καλύτερα βιολογικά προϊόντα

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα βιολογικά προϊόντα

    chicken ramen stir fry 1

    Διαβάστε, επίσης,

    Νόστιμο και υγιεινό χαλούμι με σπανάκι

    Νόστιμο ψάρι με σκόρδο και κάρυ

    Νόστιμη και υγιεινή σούπα με πράσα

    Σούπα γλυκοπατάτας με κανέλα και καρύδια

    Πηχτή σούπα με φακές

    Σουβλάκια κοτόπουλου με σος γιαουρτιού

    Μπουκίτσες κοτόπουλου με λεμόνι και σπαράγγια

    Υγιεινή σαλάτα με τζίντζερ και νουντλς

    Νόστιμα και πικάντικα ζυμαρικά με κοτόπουλο

    Νόστιμα ρολάκια κοτόπουλου γεμιστά

    Υγιεινή σούπα με ντομάτα και βασιλικό 

    Νόστιμο κοτόπουλο με noodles

    Νουντλς με μανιτάρια

    Πώς τα μπαχαρικά αδυνατίζουν

    www.emedi.gr

     

     

  • Ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης Ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης

    Ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης ή βιταμίνης Β2

    Ανεπάρκεια βιταμίνης Β2

    Χαρακτηριστικά της ανεπάρκειας - σχισμές και ξηρή απολέπιση των χειλέων και των γωνιών του στόματος, φωτοφοβία, πονόλαιμος, γλωσσίτιδα, ραγάδες της γλώσσας, σμηγματορροϊκή δερματίτιδα.

    Συνήθης πορεία - οξεία, προϊούσα.

    Η ριβοφλαβίνη, επίσης γνωστή ως βιταμίνη Β2, είναι μια βιταμίνη που βρίσκεται στα τρόφιμα και καταναλώνεται ως συμπλήρωμα διατροφής.

    Είναι απαραίτητη για το σχηματισμό δύο κύριων συνενζύμων, του μονονουκλεοτιδίου φλαβίνης και του δινουκλεοτιδίου αδενίνης φλαβίνης. Αυτά τα συνένζυμα εμπλέκονται στον ενεργειακό μεταβολισμό, την κυτταρική αναπνοή, την παραγωγή αντισωμάτων και τη φυσιολογική ανάπτυξη. Τα συνένζυμα εμπλέκονται, επίσης, στο μεταβολισμό άλλων βιταμινών – νιασίνης, βιταμίνης Β6 και φυλλικού οξέος. Η ριβοφλαβίνη χρησιμοποιείται ιατρικά ως συνταγογραφούμενο φάρμακο για τη θεραπεία της λέπτυνσης του κερατοειδούς και μπορεί να μειώσει τη συχνότητα των πονοκεφάλων και της ημικρανίας σε ενήλικες.

    Οι φυσικές πηγές της ριβοφλαβίνης από τα τρόφιμα: αυγά, πράσινα λαχανικά, γαλακτοκομικά προϊόντα, κρέας, μανιτάρια και αμύγδαλα. Ορισμένες χώρες απαιτούν την προσθήκη της σε δημητριακά.

    Ως συμπλήρωμα, χρησιμοποιείται για την πρόληψη και τη θεραπεία της ανεπάρκειας ριβοφλαβίνης, μπορεί να χορηγηθεί από το στόμα ή με ένεση και είναι καλά ανεκτή.

    Η ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης είναι σπάνια, συνήθως συνοδεύεται από ανεπάρκειες άλλων βιταμινών και θρεπτικών συστατικών.

    Ως υδατοδιαλυτή βιταμίνη, η ριβοφλαβίνη που καταναλώνεται πέραν των διατροφικών απαιτήσεων δεν αποθηκεύεται και απεκκρίνεται γρήγορα στα ούρα, με αποτέλεσμα τα ούρα να έχουν μια φωτεινή κίτρινη απόχρωση.

    Η ριβοφλαβίνη καθαρισμένη, είναι μια υδατοδιαλυτή κίτρινη-πορτοκαλί κρυσταλλική σκόνη.

    Εκτός από τη λειτουργία του ως βιταμίνη, χρησιμοποιείται ως χρωστικός παράγοντας τροφίμων.

    Η ριβοφλαβίνη είναι απαραίτητη για το σχηματισμό δύο κύριων συνενζύμων, το μονονουκλεοτίδιο της φλαβίνης (FMN), που ονομάζεται επίσης ριβοφλαβίνη-5-φωσφορικό) και το δινουκλεοτίδιο αδενίνης φλαβίνης (FAD). Το FMN και το FAD εμπλέκονται στον ενεργειακό μεταβολισμό, την κυτταρική αναπνοή, την παραγωγή αντισωμάτων και την ανάπτυξη.

    Η ριβοφλαβίνη είναι απαραίτητη για το μεταβολισμό των υδατανθράκων, των πρωτεϊνών και των λιπών.

    Η FAD συμβάλλει στη μετατροπή της τρυπτοφάνης στη σύνθεση της νιασίνης (βιταμίνη Β3).

    Η μετατροπή της βιταμίνης Β6 στο συνένζυμο 5’-φωσφορική πυριδοξάλη απαιτεί FMN.

    Η ριβοφλαβίνη εμπλέκεται στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων ομοκυστεΐνης στην κυκλοφορία. Σε ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης, τα επίπεδα ομοκυστεΐνης αυξάνονται, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.

    Αντιδράσεις οξειδοαναγωγής

    Οι αντιδράσεις οξειδοαναγωγής είναι διεργασίες που περιλαμβάνουν μεταφορά ηλεκτρονίων. Τα συνένζυμα φλαβίνης υποστηρίζουν τη λειτουργία περίπου 70-80 φλαβοενζύμων στον άνθρωπο (και εκατοντάδες άλλα σε όλους τους οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων κωδικοποιημένων σε αρχειακά, βακτηριακά και μυκητιασικά γονιδιώματα) που είναι υπεύθυνα για αντιδράσεις οξειδοαναγωγής ενός ή δύο ηλεκτρονίων που αξιοποιούν την ικανότητα φλαβινών που θα αλληλομετατραπούν μεταξύ οξειδωμένων, ημι-ανηγμένων και πλήρως ανηγμένων μορφών. Το FAD καταλύει επίσης τη δραστηριότητα της αναγωγάσης της γλουταθειόνης, ενός ουσιαστικού ενζύμου στο σχηματισμό του ενδογενούς αντιοξειδωτικού, της γλουταθειόνης.

    Μεταβολισμός μικροθρεπτικών συστατικών

    Η ριβοφλαβίνη, η FMN και η FAD εμπλέκονται στο μεταβολισμό της νιασίνης, της βιταμίνης Β6 και του φυλλικού οξέος. Η σύνθεση των ενζύμων που περιέχουν νιασίνη, NAD και NADP, από την τρυπτοφάνη περιλαμβάνει το εξαρτώμενο από το FAD ένζυμο, την 3-μονοοξυγενάση της κυνουρενίνης. Η διατροφική ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης μπορεί να μειώσει την παραγωγή NAD και NADP, προάγοντας έτσι την ανεπάρκεια νιασίνης. Η μετατροπή της βιταμίνης Β6 στο συνένζυμο της, τη συνθάση της 5'-φωσφορικής πυριδοξάλης, περιλαμβάνει το ένζυμο, την 5'-φωσφορική οξειδάση της πυριδοξίνης, το οποίο απαιτεί FMN. Ένα ένζυμο που εμπλέκεται στο μεταβολισμό του φυλλικού οξέος – 5,10-μεθυλενοτετραϋδροφολική αναγωγάση – απαιτεί FAD για να σχηματίσει το αμινοξύ, τη μεθειονίνη, από την ομοκυστεΐνη.

    Η ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης φαίνεται να βλάπτει το μεταβολισμό του βασικού διατροφικού μετάλλου, του σιδήρου, το οποίο είναι απαραίτητο για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης και ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η ανακούφιση της ανεπάρκειας ριβοφλαβίνης σε άτομα που έχουν έλλειψη τόσο σε ριβοφλαβίνη όσο και σε σίδηρο βελτιώνει την επίδραση των συμπληρωμάτων σιδήρου για τη θεραπεία της σιδηροπενικής αναιμίας.

    maxresdefault 57

    ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΡΙΒΟΦΛΑΒΙΝΗΣ

    Τα άτομα που κινδυνεύουν να έχουν χαμηλά επίπεδα ριβοφλαβίνης είναι: αλκοολικοί, χορτοφάγοι, αθλητές, έγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες και τα βρέφη τους εάν η μητέρα αποφεύγει το κρέας και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Η ανορεξία και η δυσανεξία στη λακτόζη αυξάνουν την ευαισθησία στην ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης. Άτομα με σωματικά απαιτητική ζωή, όπως αθλητές και εργάτες, μπορεί να απαιτούν υψηλότερη πρόσληψη ριβοφλαβίνης. Η μετατροπή της ριβοφλαβίνης σε FAD και FMN είναι μειωμένη σε άτομα με υποθυρεοειδισμό, επινεφριδιακή ανεπάρκεια και ανεπάρκεια μεταφορέα ριβοφλαβίνης.

    ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΡΙΒΟΦΛΑΒΙΝΗΣ

    Η ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης οδηγεί σε στοματίτιδα, συμπεριλαμβανομένων των σκασμένων και ραγισμένων χειλιών, φλεγμονή των γωνιών του στόματος (γωνιακή στοματίτιδα), πονόλαιμο, επώδυνη κόκκινη γλώσσα και απώλεια μαλλιών. Τα μάτια μπορεί να έχουν φαγούρα, υγρά, αιματηρά και ευαίσθητα στο φως. Η ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης σχετίζεται με αναιμία. Η παρατεταμένη ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης μπορεί να προκαλέσει εκφυλισμό του ήπατος και του νευρικού συστήματος. Η ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο προεκλαμψίας σε έγκυες γυναίκες. Η ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να οδηγήσει σε γενετικές ανωμαλίες του εμβρύου, συμπεριλαμβανομένων των παραμορφώσεων της καρδιάς και των άκρων.

    ΑΙΤΙΑ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΡΙΒΟΦΛΑΒΙΝΗΣ

    • Ανεπαρκής διαιτητική πρόσληψη
    • Εντερική δυσαπορρόφηση

    Η ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης εντοπίζεται, συνήθως, μαζί με άλλες ανεπάρκειες θρεπτικών συστατικών, ιδιαίτερα άλλων υδατοδιαλυτών βιταμινών. Η ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης μπορεί να είναι πρωτογενής – φτωχές πηγές βιταμινών στην καθημερινή διατροφή του ατόμου – ή δευτερογενής, που μπορεί να είναι αποτέλεσμα καταστάσεων που επηρεάζουν την απορρόφηση στο έντερο, αδυναμία του σώματος να χρησιμοποιήσει τη βιταμίνη ή αύξηση της απέκκρισης της βιταμίνης από το σώμα. Τα πρότυπα διατροφής που αυξάνουν τον κίνδυνο ανεπάρκειας περιλαμβάνουν το βιγκανισμό, τη χορτοφαγία και τα λίγα γαλακτοκομικά προϊόντα. Ασθένειες όπως ο καρκίνος, οι καρδιακές παθήσεις και ο διαβήτης μπορεί να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν την ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης. Υπάρχουν σπάνια γενετικά ελαττώματα που θέτουν σε κίνδυνο την απορρόφηση, τη μεταφορά, το μεταβολισμό ή τη χρήση της ριβοφλαβίνης από τις φλαβοπρωτεΐνες. Ένα από αυτά είναι η ανεπάρκεια μεταφορέα ριβοφλαβίνης, παλαιότερα γνωστή ως σύνδρομο Brown-Vialetto-Van Laere. Οι παραλλαγές των γονιδίων SLC52A2 και SLC52A3 που κωδικοποιούν τις πρωτεΐνες μεταφορέα RDVT2 και RDVT3, αντίστοιχα, είναι ελαττωματικές. Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά παρουσιάζουν μυϊκή αδυναμία, ελλείμματα κρανιακών νεύρων συμπεριλαμβανομένης της απώλειας ακοής, αισθητηριακά συμπτώματα όπως αισθητική αταξία, δυσκολίες σίτισης και αναπνευστική δυσχέρεια που προκαλείται από αισθητικοκινητική νευραξονική νευροπάθεια και παθολογία από τα κρανιακά νεύρα. Όταν δεν υποβάλλονται σε θεραπεία, τα βρέφη με ανεπάρκεια μεταφορέα ριβοφλαβίνης έχουν δυσκολία στην αναπνοή και κινδυνεύουν να πεθάνουν την πρώτη δεκαετία της ζωής τους. Η θεραπεία με από του στόματος συμπληρώματα υψηλών ποσοτήτων ριβοφλαβίνης είναι σωτήρια. Άλλα εγγενή σφάλματα του μεταβολισμού περιλαμβάνουν ανεπάρκεια πολλαπλής ακυλο-CoA-αφυδρογονάσης που ανταποκρίνεται στη ριβοφλαβίνη, επίσης γνωστή ως γλουταρική οξυαιμία τύπου 2, και η παραλλαγή C677T του ενζύμου μεθυλενοτετραϋδροφολική αναγωγάση, η οποία σε ενήλικες έχει συσχετιστεί με κίνδυνο υψηλής αρτηριακής πίεσης.

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΡΙΒΟΦΛΑΒΙΝΗΣ

    Η αξιολόγηση της κατάστασης της ριβοφλαβίνης είναι απαραίτητη για την επιβεβαίωση περιπτώσεων με μη ειδικά συμπτώματα όποτε υπάρχει υποψία ανεπάρκειας. Η συνολική απέκκριση ριβοφλαβίνης σε υγιείς ενήλικες με φυσιολογική πρόσληψη ριβοφλαβίνης είναι περίπου 120 μικρογραμμάρια την ημέρα, ενώ η απέκκριση μικρότερη από 40 μικρογραμμάρια την ημέρα υποδηλώνει ανεπάρκεια. Οι δείκτες που χρησιμοποιούνται στον άνθρωπο είναι η αναγωγάση της γλουταθειόνης των ερυθροκυττάρων, η συγκέντρωση φλαβίνης των ερυθροκυττάρων και η απέκκριση στα ούρα, η τελευταία είτε με φυσιολογικό δείγμα ούρων είτε μετά από δοκιμή φόρτισης βιταμινών. Η αναγωγάση της γλουταθειόνης των ερυθροκυττάρων (EGR) είναι ένα ένζυμο που εξαρτάται από το δινουκλεοτίδιο της φλαβίνης-αδενίνης (FAD) και η κύρια φλαβοπρωτεΐνη στα ερυθροκύτταρα. Ο συντελεστής δραστηριότητας της αναγωγάσης της γλουταθειόνης των ερυθροκυττάρων (EGRAC) είναι ο προτιμώμενος εργαστηριακός προσδιορισμός. Παρέχει ένα μέτρο του κορεσμού των ιστών και της μακροχρόνιας κατάστασης της ριβοφλαβίνης.

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΡΙΒΟΦΛΑΒΙΝΗΣ

    Κανονικά, η βιταμίνη Β2 θεωρείται ασφαλής.

    Η υπερδοσολογία είναι απίθανη, καθώς το σώμα μπορεί να απορροφήσει έως και περίπου 27 χιλιοστόγραμμα ριβοφλαβίνης και αποβάλλει τυχόν πρόσθετες ποσότητες στα ούρα.

    Ωστόσο, είναι σημαντικό να μιλήσετε με έναν γιατρό πριν πάρετε οποιαδήποτε συμπληρώματα, ειδικά επειδή αυτά μπορεί να επηρεάσουν άλλα φάρμακα.

    Τα συμπληρώματα μπορούν να αλληλεπιδράσουν με άλλα φάρμακα και τα συμπληρώματα Β2 μπορεί να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα ορισμένων φαρμάκων, όπως τα αντιχολινεργικά φάρμακα και η τετρακυκλίνη.

    Μερικές φορές ένας γιατρός μπορεί να συστήσει συμπληρώματα, για παράδειγμα, εάν ένας ασθενής χρησιμοποιεί ένα φάρμακο που μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση της ριβοφλαβίνης.

    Τα φάρμακα που μπορεί να επηρεάσουν τα επίπεδα ριβοφλαβίνης στο σώμα είναι:

    Τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, όπως η ιμιπραμίνη κ.ά.

    Ορισμένα αντιψυχωσικά φάρμακα, όπως η χλωροπρομαζίνη κ.ά.

    Η μεθοτρεξάτη, που χρησιμοποιείται για καρκίνο και αυτοάνοσα νοσήματα, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα

    Η φαινυτοΐνη που χρησιμοποιείται για τον έλεγχο των επιληπτικών κρίσεων

    Η προβενεσίδη, για την ουρική αρθρίτιδα

    Τα θειαζιδικά διουρητικά

    Η δοξορουβικίνη, ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται στη θεραπεία του καρκίνου, μπορεί να μειώσει τα επίπεδα ριβοφλαβίνης και η ριβοφλαβίνη μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο δράσης της δοξορουβικίνης

    Οι πολύ υψηλές ποσότητες βιταμίνης Β2 μπορεί να οδηγήσουν σε κνησμό, μούδιασμα, κάψιμο ή τσούξιμο, κίτρινα ή πορτοκαλί ούρα και ευαισθησία στο φως.

    Για να αποφευχθεί η ανισορροπία των βιταμινών Β, προτείνεται η χρήση βιταμινών του συμπλέγματος Β εάν χρειάζεται συμπλήρωμα.

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης

    Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την ανεπάρκεια ριβοφλαβίνης

    Foods Rich in Vitamin B2 Riboflavin 1

    Διαβάστε, επίσης,

    Νεοπλάσματα στοματικής κοιλότητας

    Καρκίνος της γλώσσας

    Χρήσιμες πληροφορίες για τη στοματίτιδα

    Όμορφα μαλλιά, νύχια και δέρμα

    Πρόσληψη περισσότερων βιταμινών από τις τροφές σας

    Βιταμινική ανεπάρκεια

    Εμπιστευτείτε την υγεία σας στις βιταμίνες

    Ποιες βιταμίνες πρέπει να παίρνετε καθημερινά

    Πρόδρομες ουσίες βιταμινών

    Τα οφέλη από το πίτουρο στην υγεία

    Οι ουσίες που λαμβάνουμε από τις τροφές

    Τα οφέλη στην υγεία από το σύμπλεγμα βιταμινών Β

    Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα στοματικά έλκη

    Οι βιταμίνες για τους βλεννογόνους

    Ριβοφλαβίνη

    Χρήσιμες πληροφορίες για τα αχλάδια

    Οι απώλειες βιταμινών στα επεξεργασμένα τρόφιμα

    Είναι υγιεινές οι έτοιμες σούπες;

    Τι μπορεί να πάθετε από την έλλειψη βιταμινών

    Σιταρόχορτο

    Μάνγκο

    Καρύδα

    Ενίσχυση των τροφών με βιταμίνες

    Προϊόντα ολικής αλέσεως

    Τα αυγά

    Χρήσιμες πληροφορίες για το ζωμό βοδινού

    Ο βασιλικός

    Βλαστοί φασολιών

    Γλιστρίδα και υγεία

    Άνηθος

    Οι βιταμίνες για τα έλκη

    Αμυγδαλιά

    Πατάτες

    Μελιτζάνες

    Χρήσιμες πληροφορίες για τις φακές

    Σύμπλεγμα βιταμινών Β

    Μάθετε όλα τα μυστικά του σκόρδου

    Κερατόκωνος

    Στοματίτιδα

    Σπαράγγια

    Η σμηγματόρροια

    Λεμονόχορτο

    Ραπανάκια

    Είναι κατάλληλες οι κετόνες βατόμουρων για το αδυνάτισμα;

    Μήπως είσαστε αγχωμένοι και κουρασμένοι;

    Μπάμιες

    Οι απαραίτητες βιταμίνες για την ανάπτυξη

    Αμυγδαλωτά

    Καρκίνος της γλώσσας

    Το πιο υγιεινό γάλα για εσάς

    Πρόσθετα τροφίμων

    Τα καλύτερα για τις ημικρανίες

    Όταν κάποιος δεν μπορεί να καταναλώσει γαλακτοκομικά

    Τροφές για να χτίσετε τους μυς σας

    Διατροφή για έντονη πνευματική εργασία

    Βασιλικός πολτός

    www.emedi.gr