Σάββατο, 23 Νοεμβρίου 2013 12:25

Φαρμακογενωμική

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Η  Φαρμακογενωμική είναι ένας ξεχωριστός κλάδος της βιοϊατρικής που μελετά την απόκριση σε κάποια φάρμακα

 

Η Φαρμακογενωμική μελετά την απόκριση στα φάρμακα ανάλογα με την παρουσία πολυμορφισμών και μεταλλάξεων στο γονιδίωμα.

Ο πολλά υποσχόμενος αυτός κλάδος μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγή "εξατομικευμένων φαρμάκων'' ανάλογα με το γενετικό προφίλ του ασθενή και στον περιορισμό των ανεπιθύμητων αντιδράσεων (ADR=Adverse Drug Reactions) των φαρμάκων.

Στο ανθρώπινο γονιδίωμα υπάρχουν πάνω από 1,4 εκατομμύρια πολυμορφισμοί μονού νουκλεοτιδίου (SNPs=Single Nucleotide Polymorphisms), από τους οποίους  πάνω από 60.000 συμβαίνουν σε γονίδια.

Κάποιοι από αυτούς έχει βρεθεί ότι επηρεάζουν τον μεταβολισμό ή την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων όπως για παράδειγμα οι πολυμορφισμοί στα γονίδια που κωδικοποιούν τα ένζυμα μεταβολισμού του κυτοχρώματος  P450 (CYP450), την Ν-ακετυλοτρανσφεράση κ.α.

Το αποτέλεσμα αυτών των πολυμορφισμών μπορεί να είναι η εξάλειψη ή η μείωση της αποτελεσματικότητας του φαρμάκου ή η αύξηση του κινδύνου να γίνει τοξικό.

Πολυμορφισμοί στα γονίδια που κωδικοποιούν τα ένζυμα μεταβολισμού του κυτοχρώματος P450 (CYP450):

Το κυτόχρωμα P450 είναι μια ομάδα ενζύμων που είναι μεταξύ άλλων υπεύθυνο για το μεταβολισμό του 40-50% των φαρμάκων μετατρέποντάς τα σε πιο υδρόφιλες ενώσεις. Υπάρχουν περίπου 50 CYP450 γονίδια αλλά μια μικρή ομάδα από αυτά πραγματοποιεί το μεγαλύτερο μέρος του μεταβολισμού των φαρμάκων και χωρίζεται σε τρεις οικογένειες  (1,2 και 3).

Πολυμορφισμοί στα γονίδια που κωδικοποιούν τον μεταφορέα του φαρμάκου (p-γλυκοπρωτεϊνη). Η p-γλυκοπρωτεϊνη χρησιμοποιεί ενέργεια από το ATP για να απομακρύνει το φάρμακο από το κύτταρο. Είναι ευρύτατα διαδεδομένη σε πολλά είδη κυττάρων. Αυξημένη έκφρασή της στο έντερο μειώνει την απορρόφηση του φαρμάκου με αποτέλεσμα τη μείωση της βιοδιθεσιμότητάς του και της θεραπευτικής του δράσης. Αντιθέτως, μειωμένη έκφρασή της οδηγεί σε υψηλά επίπεδα του φαρμάκου και σε φαινόμενο τοξικότητας. Το γονίδιο που την κωδικοποιεί είναι το MDR-1 (Multidrug Resistance-1).

Πολυμορφισμοί στα γονίδια που κωδικοποιούν πρωτεΐνες-στόχους  των φαρμάκων (υποδοχείς, ένζυμα, ενδοκυτταρικές σηματοδοτικές πρωτεΐνες). Οδηγούν σε παρενέργειες ή απώλεια θεραπευτικής δράσης. Ειδικά η αντίσταση στην ασπιρίνη οφείλεται σε γενετικούς πολυμορφισμούς στους υποδοχείς της μεμβράνης των αιμοπεταλίων IA/IIA, Ib/V/IX και IIB/IIIA, στους υποδοχείς Von Willebrand και κολλαγόνου, στην COX-1, TXA2  συνθετάση, κ.α.

Η τεχνολογία μικροσυστοιχιών DNA, είναι μια από τις πιο διαδεδομένες μεθόδους εντοπισμού των πολυμορφισμών.

www.emedi.gr

Διαβάστηκε 2518 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 2016 19:21
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.