Βερμπάσκο

Από

10 Ιουλίου 2025

459

Βερμπάσκο. Το βερμπάσκο είναι εξαιρετικό αντιβηχικό κι έχει αποχρεμπτικές και καταπραΰντικές ιδιότητες στο αναπνευστικό σύστημα

Βερμπάσκο ή φλόμος

1. Εισαγωγή

Το βερμπάσκο ή Verbascum spp ή φλόμος ή φλώμος ή βελούδινο φυτό ή velvet plant ή Great mullein ή Mullein αποτελεί γένος φυτών της οικογένειας Scrophulariaceae ή Σκροφουλαρίδες και είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο στην Ελλάδα και στις μεσογειακές χώρες (Verbascum thapsus ή Φλόμος ο θάψος, Verbascum phlomoides ή Βερμπάσκο το φλομοειδές, Verbascum sinuatum ή Φλόμος ο κολπώδης κ.ά.). Το φυτό χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για την αντιμετώπιση παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος, των δερματικών προβλημάτων, των γαστρεντερικών ενοχλήσεων και των ουροποιητικών διαταραχών, ενώ η σύγχρονη βοτανοθεραπεία αναγνωρίζει τις πολλαπλές θεραπευτικές ιδιότητές του.

*Verbascum* phlomoides ή *Βερμπάσκ*ο το φλομοειδές

*Verbascum* sinuatum ή ή Φλόμος ο κολπώδης

2. Παραδοσιακές και σύγχρονες χρήσεις του φλόμου

2.1 Αναπνευστικό σύστημα

Λειτουργεί ως αποχρεμπτικό, μαλακτικό, αντισπασμωδικό: αποτελεσματικό σε βήχα, βρογχίτιδα, λαρυγγίτιδα, άσθμα, κοκκύτης κ.ά.
Τσάι και έγχυμα αντιμετωπίζουν τον ερεθισμό λαιμού και καθαρίζουν τα φλέγματα.

2.2 Δερματικές εφαρμογές

Το έγχυμα ή το έλαιο βοηθούν σε εγκαύματα, κνησμό, πληγές, επιπεφυκίτιδα κι αιμορροΐδες.

2.3 Γαστρεντερικό και ουροποιητικό σύστημα

Καταπραΰνει τη διάρροια, τη δυσεντερία, τις στομαχικές κράμπες και βελτιώνει την πέψη.
Έχει διουρητική δράση και υποστηρίζει το ουροποιητικό σύστημα, αντιμετωπίζοντας τις φλεγμονές και το αυξημένο ουρικό οξύ.

2.4 Νευρολογική και υπνωτική δράση

Το έγχυμα των λουλουδιών του φλόμου λειτουργούν ηρεμιστικά, βοηθούν στην άϋπνία και τη χαλάρωση.

2.5 Παραδοσιακές τοπικές και λαογραφικές χρήσεις

Χρησιμοποιείται για ψάρεμα (τους αλεσμένους σπόρους του φυτού), ως παραλυτικό δηλητήριο ψαριών, λόγω των υψηλών επιπέδων ροτενόνης
Οι αρχαίοι Έλληνες, ο Θεόφραστος και ο Πλίνιος αναφέρουν χρήση σε αναπνευστικά προβλήματα και κρυολογήματα

3. Βιοχημική σύνθεση και μηχανισμοί δράσης φλόμου

Περιέχει σαπωνίνες, ιριδοειδή, φλαβονοειδή, γλυκοσίδες, βιταμίνη C και μέταλλα
Περιέχει verbascoside ή βερμπασκοσίδη, aucubin ή αυκοβίνη, catalpol ή καταλπόλη, forsythoside B ή φορσυθοσίδη Β – συστατικά με αντιφλεγμονώδη, αντιμικροβιακή, ανθελμινθική και αναλγητική δράση.

Γενικά, περιέχει πολλές βλεννώδεις ουσίες, τερπενοειδείς σαπωνίνες, φλαβονοειδή, αιθέριο έλαιο και τανίνες.

4. Τεκμηριωμένα αποτελέσματα (προκλινικά & κλινικά)

Αποχρεμπτική & μαλακτική δράση: εργαστηριακά δεδομένα δείχνουν απομάκρυνση των εκκρίσεων & ανακούφιση του βήχα
Αντιφλεγμονώδη & αντιβακτηριδιακά αποτελέσματα: αναστολή βακτηρίων, αντιοξειδωτική δράση και επούλωση πληγών
Ανθελμινθική δράση: η χρήση των σπόρων καταπολεμά τα εντερικά σκουλήκια
Αναλγητική & αντισπασμωδική δράση: φυτικά εκχυλίσματα έχουν αναλγητική δράση και μειώνουν τους κοιλιακούς σπασμούς.
Ηρεμιστική δράση: το αποξηραμένο φυτό χρησιμοποιείται για κάπνισμα για ανακούφιση του αναπνευστικού και του άγχους.

5. Τρόποι χρήσης & δόσεις φλόμου

Έγχυμα: 3 κουταλιές σούπας φύλλων ή ανθέων σε 200 ml ζεστό νερό για 10, 1–3 φορές/ημέρα για αναπνευστικά και γαστρεντερικά προβλήματα.
Αφέψημα: 20–30 g φύλλων ανά λίτρο, βράσιμο μέχρι να μείνει το 1/3, δύο φορές/ημέρα για νευρική τόνωση ή προβλήματα επιπεφυκίτιδας.
Εξωτερικά: Έγχυμα σε επαλείψεις για εγκαύματα, δερματίτιδα, αιμορροΐδες και μάτια.
Σπόροι: Θερμαίνονται για ανθελμινθική δράση.

6. Ασφάλεια & αντενδείξεις φλόμου

Γενικά θεωρείται ασφαλές, αλλά τα τριχώματα των φύλλων μπορεί να ερεθίσουν το λαιμό πριν αποξηρανθούν.
Παρενέργειες σπάνιες σε υπερβολικά υψηλές δόσεις: υπνηλία, ήπιος λήθαργος.
Αντενδείκνυται για έγκυους/θηλάζουσες και άτομα με σοβαρές νοσήματα, χωρίς, ιατρική συμβουλή.

7. Συμπεράσματα

Το βερμπάσκο ή φλόμος αποτελεί ένα πολυδιάστατο θεραπευτικό φυτό με αξιόπιστη παραδοσιακή και επιστημονική στήριξη:

Δρα θετικά στο αναπνευστικό, στις δερματικές παθήσεις και στα γαστρεντερικά και νευρολογικά προβλήματα
Αποτελεί εξαιρετικό αντιβηχικό, αποχρεμπτικό και καταπραυντικό. Βοηθάει στη θεραπεία άσθματος, της βρογχίτιδας, του κοκκύτη και του βραχνιάσματος.
Με τα φύλλα του γίνεται κατάπλασμα για την επούλωση τραυμάτων και τους δοθιήνες.
Το βερμπάσκο έχει ηρεμιστικές ιδιότητες, είναι διουρητικό και μειώνει το ουρικό οξύ.
Ελαιόλαδο στο οποίο έχετε μουλιάσει άνθη φλόμου ανακουφίζει από την ωτίτιδα και χρησιμοποιείται για εντριβές στις πονεμένες αρθρώσεις.

Βιβλιογραφία

1. Riaz, M., Zia‑Ul‑Haq, M., & Jaafar, H. Z. E. (2013). Common mullein, pharmacological and chemical aspects. Revista Brasileira de Farmacognosia, 23(6), 948–959. https://doi.org/10.1590/S0102‑695X2013000600012 en.wikipedia.org+4mdpi.com+4pubmed.ncbi.nlm.nih.gov+4 pubmed.ncbi.nlm.nih.gov+9sciencedirect.com+9pmc.ncbi.nlm.nih.gov+9
2. Turker, A. U., & Camper, N. D. (2002). Biological activity of common mullein, a medicinal plant. Journal of Ethnopharmacology, 82(2–3), 117–125. https://doi.org/10.1016/S0378‑8741(02)00186‑1 pubmed.ncbi.nlm.nih.gov+4sciencedirect.com+4pubmed.ncbi.nlm.nih.gov+4
3. Ali, N., Ali Shah, S. W., Shah, I., Ahmed, G., Ghias, M., Khan, I., & Ali, W. (2012). Anthelmintic and relaxant activities of Verbascum thapsus mullein. BMC Complementary and Alternative Medicine, 12, 29. https://doi.org/10.1186/1472‑6882‑12‑29 pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Gupta, A., Atkinson, A. N., Pandey, A. K., & Bishayee, A. (2022). Health‑promoting and disease‑mitigating potential of Verbascum thapsus L. (common mullein): A review. Phytotherapy Research, 36(4), 1507–1522. https://doi.org/10.1002/ptr.7393 link.springer.com+5pubmed.ncbi.nlm.nih.gov+5pubmed.ncbi.nlm.nih.gov+5
5. De Pascual, T. J., Díaz, F., & Grande, M. (1978). Components of Verbascum thapsus L. I. Triterpenes. Anales de Química, 74, 311–314.
6. De Pascual, T. J., Díaz, F., & Grande, M. (1980). Components of Verbascum thapsus L. III. Contribution to the study of saponins. Anales de Química, Serie C, 76, 107–110.
7. Warashina, T., Miyase, T., & Ueno, A. (1992). Phenylethanoid and lignan glycosides from Verbascum thapsus. Phytochemistry, 31, 961–965. https://doi.org/10.1016/0031‑9422(92)80048‑J pmc.ncbi.nlm.nih.gov+1link.springer.com+1
8. Turker, A. U., Camper, N. D., & Gurel, E. (2001). In vitro culture of common mullein (Verbascum thapsus L.). In Vitro Cellular & Developmental Biology – Plant, 37, 40–43. https://doi.org/10.1007/s11627‑001‑0008‑z

Αρθρογράφος: Κριαράς Ιωάννης, πτυχιούχος Γεωπόνος-Βιοτεχνολόγος, με εξειδίκευση σε φαρμακευτικά φυτά, του Γ.Π.Α (Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας