Αρδίσια. Η αρδίσια είναι δημοφιλές αειθαλές καλλωπιστικό φυτό εσωτερικού χώρου στην Ελλάδα, αλλά έχει και οφέλη για την υγεία

Αρδίσια

Η αρδίσια ή αρντίσια ή Ardisia crenata ή Αρντίσια η κρενώδης ή Μούρο των Χριστουγέννων είναι δημοφιλές αειθαλές καλλωπιστικό φυτό εσωτερικού χώρου στην Ελλάδα. Χαρακτηρίζεται από γυαλιστερά, σκουροπράσινα φύλλα και φωτεινούς, κόκκινους σφαιρικούς καρπούς που διατηρούνται όλο το χειμώνα. Προτιμά φωτεινές θέσεις χωρίς άμεσο ήλιο, μέτριο πότισμα και υγρό έδαφος.

Περίληψη

Η αρδίσια είναι ένας αειθαλής υποτροπικός θάμνος της οικογένειας Primulaceae ή Πριμουλίδες, με μακρά ιστορία χρήσης στην ιατρική της Ανατολής. Εκχυλίσματα από τις ρίζες, τα φύλλα και τους καρπούς περιέχουν ποικίλες βιοδραστικές ενώσεις, όπως τριτερπενοειδείς σαπωνίνες, φαινολικές γλυκοσίδες, φλαβονοειδή και τανίνες που προσδίδουν σημαντική φαρμακολογική δράση: αντικαρκινική, αντιφλεγμονώδη, αντιμικροβιακή, αγγειοπροστατευτική και αντιοξειδωτική. Το φυτό χρησιμοποιείται για την ανακούφιση πόνων, τη θεραπεία λοιμώξεων του αναπνευστικού και ουροποιητικού συστήματος και σε γυναικολογικές διαταραχές. Παρά τις ενδείξεις αποτελεσματικότητας, απαιτείται περαιτέρω φαρμακολογική και κλινική τεκμηρίωση για την ασφαλή και ολοκληρωμένη αξιοποίησή της.

Εισαγωγή
Η Ardisia crenata, γνωστή και ως κοραλλιοφόρος θάμνος, είναι ένα καλλωπιστικό αλλά και φαρμακευτικό φυτό ενδημικό της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ασίας. Ανήκει στην οικογένεια Primulaceae και στο ευρύτερο γένος Ardisia, το οποίο περιλαμβάνει περισσότερα από 500 είδη φυτών, αρκετά εκ των οποίων αξιοποιούνται στην ιατρική. Η Ardisia crenata ξεχωρίζει για τα σφαιρικά, έντονα κόκκινα φρούτα της και τα στιλπνά, δερματώδη φύλλα, που την καθιστούν δημοφιλή ως φυτό εσωτερικού ή εξωτερικού χώρου.

Πέρα από τη διακοσμητική της αξία, η αρδίσια είναι ιδιαίτερα σημαντική στη φαρμακογνωσία λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε φαρμακολογικά δραστικές ενώσεις, κυρίως, σαπωνίνες και φαινολικές ενώσεις, οι οποίες εμφανίζουν σημαντική βιοδραστικότητα. Χρησιμοποιείται στην Κινέζικη και Κορεατική ιατρική για τη θεραπεία φλεγμονωδών καταστάσεων, πόνων, λοιμώξεων και διαταραχών του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος. Η επιστημονική έρευνα της τελευταίας δεκαετίας έχει αρχίσει να επιβεβαιώνει αυτές τις ιδιότητες, ενισχύοντας το ενδιαφέρον για τη φαρμακευτική της αξιοποίηση.

Βοτανική Ταξινόμηση

• Βασίλειο: Plantae
• Ομάδα: Angiosperms
• Οικογένεια: Primulaceae
• Γένος: Ardisia
• Είδος: Ardisia crenata Sims

Το φυτό είναι αειθαλής θάμνος, που φθάνει σε ύψος το 1–1,5 μέτρο, με απλά, γυαλιστερά φύλλα, λευκορόδινα άνθη και χαρακτηριστικούς έντονους κόκκινους καρπούς που παραμένουν στο φυτό για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Χημική σύσταση

Η Ardisia crenata περιέχει ποικιλία βιοδραστικών ενώσεων, μεταξύ των οποίων:

• Τριτερπενοειδείς σαπωνίνες
• Φαινολικές γλυκοσίδες (μπεργκενίνη κ.ά.)
• Φλαβονοειδή (κατεχίνη, επικατεχίνη, ισοκουερσετίνη, παράγωγα καμφερόλης)
• Τανίνες
• Κυκλικές δεψιπεπτιδικές ενώσεις

Οι ενώσεις αυτές παρουσιάζουν αντιοξειδωτικές, αναλγητικές, κυτταροτοξικές και καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες.

Ιατρικές Χρήσεις

Στην Κινέζικη ιατρική το φυτό είναι γνωστό ως zi jin niu και χρησιμοποιείται:

• Για καθαρισμό του αίματος και αποβολή τοξινών
• Για ενίσχυση του ήπατος και της κυκλοφορίας
• Ως τονωτικό για μετεγχειρητική ανάρρωση ή κόπωση
• Σε λοίμωξη του αναπνευστικού, πονόλαιμο, βρογχίτιδα
• Για ανακούφιση από πόνους περιόδου και δυσμηνόρροια

Συχνά, χρησιμοποιείται σε μορφή αφεψήματος (φύλλα ή ρίζες) ή βάμματος, μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλα βότανα.

Φαρμακευτικές ιδιότητες

–Αντικαρκινική δράση

Σύμφωνα με μελέτες, εκχυλίσματα από τις ρίζες και τα φύλλα της Ardisia crenata εμφανίζουν σημαντική κυτταροτοξικότητα σε καρκινικές κυτταρικές σειρές. Οι σαπωνίνες και οι φαινολικές γλυκοσίδες φαίνεται να επάγουν την απόπτωση και να αναστέλλουν την κυτταρική αύξηση, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για ανασταλτική δράση στη μετάσταση.

–Αντιφλεγμονώδης και αναλγητική δράση

Εκχυλίσματα των ριζών έχουν δείξει ικανότητα αναστολής της παραγωγής φλεγμονωδών κυτοκινών (όπως IL-6/IL-6/Interleukin-6/Ιντερλευκίνη-6, TNF-α//Tumor Necrosis Factor-alpha/Παράγοντας Νέκρωσης Όγκου-άλφα), καθώς και δράση παρόμοια με εκείνη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Η χρήση σε ρευματισμούς και μυοσκελετικούς πόνους υποστηρίζεται από τα ευρήματα.

–Αντιμικροβιακή δράση

Ορισμένα φαινολικά παράγωγα της Ardisia crenata έχουν δείξει δραστηριότητα έναντι θετικών και αρνητικών κατά Gram βακτηρίων, όπως ο Staphylococcus aureus, η Pseudomonas aeruginosa και το Escherichia coli. Επιπλέον, αναφέρονται ήπιες αντιμυκητιασικές ιδιότητες έναντι παθογόνων ειδών.

–Καρδιοπροστατευτική και αντιθρομβωτική δράση

Τα φύλλα του φυτού, έχουν ουσίες που ασκούν ανασταλτική δράση στις G-πρωτεΐνες, οδηγώντας σε αγγειοδιαστολή, μείωση της αρτηριακής πίεσης και αντιυπερτασική δράση. Περαιτέρω, αναφέρεται περιορισμός της συσσώρευσης αιμοπεταλίων.

–Αντιοξειδωτική δράση

Το φυτό εμφανίζει υψηλή περιεκτικότητα σε φαινολικές ενώσεις και φλαβονοειδή, τα οποία προσφέρουν προστασία από το οξειδωτικό στρες και τις βλάβες ελευθέρων ριζών, υποστηρίζοντας την κυτταρική υγεία.

Άλλες δράσεις κι εφαρμογές

Αντικαταθλιπτική/αγχολυτική: Το φυτό έχει αγχολυτική κι αντικαταθλιπτική επίδραση

Καλλυντικά: Αντιγηραντικά προϊόντα λόγω των αντιοξειδωτικών

Γεωργία: Ορισμένα εκχυλίσματα παρουσιάζουν εντομοαπωθητικές ιδιότητες

Αντενδείξεις και ασφάλεια

Η χρήση της Ardisia crenata πρέπει να γίνεται με προσοχή λόγω της πιθανής τοξικότητας ορισμένων σαπωνινών. Υπάρχουν αναφορές για ήπια γαστρεντερικά συμπτώματα (ναυτία, διάρροια) μετά από υπερβολική κατανάλωση.

Συμπεράσματα

Η Ardisia crenata αποτελεί ένα φυτό με πλούσια φαρμακολογική δραστικότητα και ιστορική χρήση στην ιατρική της Ανατολής. Οι μελέτες επιβεβαιώνουν σημαντικές αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις και αγγειοπροστατευτικές ιδιότητες, οι οποίες δικαιολογούν το αυξανόμενο ερευνητικό ενδιαφέρον.

Βιβλιογραφία

1. Liu, Y., Li, X., Li, Y., Liu, Y., & Shi, Y. (2013). Anti-metastatic triterpenoid saponins from the roots of Ardisia crenata. Journal of Natural Products, 76(9), 1800–1806.
2. Zhang, Y., Chen, Y., & Zhang, L. (2021). Pharmacological properties of Ardisia crenata: A comprehensive review. Frontiers in Pharmacology, 12, 683671.
3. Jiang, J., Wang, Y., Liu, X., & Xu, Y. (2007). Chemical constituents from Ardisia crenata. Chinese Journal of Natural Medicines, 5(1), 55–59.
4. Xu, H., He, Y., Zhang, Z., & Liu, G. (2020). Gq protein inhibition by FR900359 from Ardisia crenata reduces blood pressure in hypertensive models. Nature Communications, 11, 5187.
5. Kim, H. J., Kim, S. Y., & Park, M. J. (2018). Antioxidant and antimicrobial effects of Ardisia crenata extracts. Journal of Ethnopharmacology, 224, 218–226.
6. Chen, Y., Luo, X., & Sun, X. (2015). Triterpenoid saponins from Ardisia crenata and their biological activities. Fitoterapia, 103, 41–47.
7. Tang, W., & Eisenbrand, G. (1992). Chinese Drugs of Plant Origin: Chemistry, Pharmacology, and Use in Traditional and Modern Medicine. Springer-Verlag.

Αρθρογράφος: Κριαράς Ιωάννης, πτυχιούχος Γεωπόνος-Βιοτεχνολόγος του Γ.Π.Α (Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας

Διαβάστε, επίσης,

Βερόνικα

Αθανασία η βαλσαμώδης

Ίριδες για την υγεία σας

Ελικόνια

Ανεμώνη

www.emedi.gr