Τετάρτη, 29 Ιουνίου, 2022
ΑρχικήΔιατροφήΣυμπληρώματα διατροφής: Τι πρέπει να προσέχετε

Συμπληρώματα διατροφής: Τι πρέπει να προσέχετε

Print Friendly, PDF & Email

Τα συμπληρώματα διατροφής δεν έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες

Τα συμπληρώματα διατροφής και τι πρέπει να προσέχετε

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες των συμπληρωμάτων διατροφής είναι σπάνιες και είναι αποτέλεσμα υπερβολικής πρόσληψης βιταμινών, όταν αυτές αυτοχορηγούνται, χωρίς τη συμβουλευτική ιατρική γνώμη.

Οι υδατοδιαλυτές βιταμίνες είναι δύσκολο να προκαλέσουν υψηλά επίπεδα τιμών στους ιστούς, επειδή τα νεφρά απεκκρίνουν εύκολα τα πλεονάζοντα ποσά  όταν οι συγκεντρώσεις στο αίμα είναι πάνω από κάποιο επίπεδο.

Επίσης, το σώμα είναι ικανό να μετατρέπει, τις υπερβολικές ποσότητες των βιταμινών του συμπλέγματος Β στις μεταβολικά ενεργές μορφές τους, επιπλέον αυτών που είναι φυσιολογικά παρούσες.

Οι λιποδιαλυτές βιταμίνες, ωστόσο, τείνουν να αποθηκεύονται τόσο στο συκώτι, όσο και στους λιπώδεις ιστούς του σώματος. Όταν αυτές οι βιταμίνες υπερχειλίσουν στους ιστούς, εμφανίζονται αντιδράσεις και ορισμένα συμπτώματα.

Παρενέργειες από την υπερβολική λήψη λιποδιαλυτών βιταμινών A, D, E, K

  • Βιταμίνη Α: Οι πρώτες ενδείξεις οξείας τοξικότητας από βιταμίνη Α είναι οι ζαλάδες, η αυξημένη πίεση στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, το οποίο περιλούει τον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη, οι έμετοι και εκτεταμένο ξεφλούδισμα της επιδερμίδας. Οι ποσότητες βιταμίνης Α που πρέπει να καταναλωθούν μαζί για να υπάρξουν αυτές οι παρενέργειες είναι  εκατομμύρια μονάδες. 30χλγρ (450.000IU) βιταμίνης Α τη μέρα επί πάρα πολλούς μήνες, μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα, όπως απώλεια της όρεξης, ευερεθιστότητα, ναυτία, έμετοι, πονοκέφαλοι, ξηρό δέρμα με φαγούρες, αραίωση των μαλλιών και οιδήματα πάνω από τα μακρά οστά. Μπορεί και το συκώτι να διογκωθεί. 200.000IU σε άτομα με έλλειψη βιταμίνης Α, εφάπαξ, στο 3-4% θα προκαλέσει παρενέργειες που διαρκούν μόνο μερικές ημέρες και στη συνέχεια, καθώς το σώμα διαμοιράζει τη βιταμίνη, τα συμπτώματα έλλειψης εξαφανίζονται και γίνονται αισθητές οι ευεργετικές επιδράσεις των βιταμινών. Σοβαρή υπερδοσολογία προκαλεί γενικευμένη φαγούρα, κοκκινίλα στην επιδερμίδα, ξηρές λεπιδώσεις στο δέρμα κσι στους βλεννογόνους, σκασίματα (ραγάδες) στις γωνίες του στόματος και στα χείλη, φλεγμονές στη γλώσσα και στα ούλα, εξέλκωση του στόματος και απώλεια μαλλιών. Επιπρόσθετα υπάρχουν κόπωση, αιμορραγίες, κατακράτηση νερού, ευαισθησία των μακρών οστών και ένα ευπαθές διογκωμένο συκώτι. Αν η πρόσληψη συνεχισθεί εμφανίζονται διανοητική/ψυχική ευερεθιστότητα, διαταραχές του ύπνου, απώλεια βάρους και αύξηση μέσα στο αίμα του ενζύμου αλκαλική φωσφατάση, που οδηγεί σε εναπόθεση ασβεστίου στα αιμοφόρα αγγεία. Η τοξικότητα είναι απίθανη αν οι ημερήσιες προσλήψεις διατηρούνται κάτω των 5000IU ανά κιλό βάρους του σώματος (δηλαδή 350.000IU για ένα άτομο 70 κιλών), για όχι πιο πολλές από 200 ημέρες. Συνιστώνται (κενά) μεσοδιαστήματα 4-6 εβδομάδων, κατά την οποία διακόπτεται η πρόσληψη, μεταξύ των διαδοχικών σειρών θεραπείας. Αυτά τα επίπεδα προσλήψεων ισχύουν μόνο όταν η βιταμίνη χρησιμοποιείται θεραπευτικά και κάτω από ιατρική επίβλεψη. Σήμερα υπάρχει μια αυξημένη τάση να χορηγούνται μεγάλες ημερήσιες δόσεις βιταμίνης Α και των αναλογών της ουσιών για δερματοπάθειες και για καρκίνο. Τα συμπτώματα που αναφέρθηκαν πιο πάνω ισχύουν, κυρίως, για την αλκοόλη της βιταμίνης Α (ρετινόλη) επειδή αποθηκεύεται στο συκώτι. Το ρετινοϊκό οξύ δεν αποθηκεύεται και χρησιμοποιείται όπου χρειάζονται γρήγορα υψηλά επίπεδα της Α στο αίμα. Το συνθετικό ρετινοϊκό οξύ και τα ανάλογά του μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα τοξικότητας, αλλά σε προσλήψεις υψηλότερες από αυτές  της βιταμίνης Α. Το ευρύτατα χρησιμοποιούμενο 13-υπερ-ρετινοϊκό οξύ, που χορηγείται για την θεραπεία της ακμής, προκαλεί παρενέργειες που περιορίζονται στο δέρμα, και τοξικά συμπτώματα υποχωρούν γρήγορα όταν σταματήσει η θεραπεία με τα παραπάνω βιταμινικά ανάλογα. Ο περιορισμός πρόσληψης της βιταμίνης Α και των ανάλογών της είναι η μόνη θεραπεία της υπερδοσολογίας. Να χρησιμοποιείτε μόνο βιταμίνη Α από φυσικές και όχι συνθετικές πηγές.

  • Βιταμίνη D: Το πενταπλάσιο της συνιστώμενης πρόσληψης (50μγρ τη μέρα) όταν λαμβάνεται επί παρατεταμένες περιόδους μπορεί να οδηγήσει σε υψηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα των βρεφών και σε απόθεση ασβεστίου στα νεφρά των ενηλίκων. Η τοξικότητα της D είναι πολύ πιο πιθανή στα παιδιά, εξαιτίας υπερβολικών δόσεων που χορηγούνται από υπερ-προστατευτικές μητέρες, ή εξαιτίας της αυξημένης ευαισθησίας μερικών βρεφών στο ενισχυμένο γάλα που περιέχει τη βιταμίνη. Τα συνηθισμένα σημεία τοξικότητας στα παιδιά είναι απώλεια της όρεξης με ναυτία και έμετους. Σύντομα, εμφανίζεται σοβαρή απώλεια ούρων, με συνακόλουθη δίψα. Δυσκοιλιότητα εναλλάσσεται συχνά με διάρροια. Συχνά, υπάρχουν πόνοι στο κεφάλι και στα οστά. Το παιδί αδυνατίζει, γίνεται ευερέθιστο, νιώθει κατάθλιψη, και τελικά καταντά σαν να είναι ναρκωμένο. Εναποθέσεις ασβεστίου κατακάθονται στις αρτηρίες, τα νεφρά, την καρδιά, τους πνεύμονες και σε άλλους μαλακούς ιστούς και όργανα. Στους ενήλικες απαιτείται μια τακτική πρόσληψη πάνω από 100.000IU (2,5χλγρ) βιταμίνης D για μακρές περιόδους για να προκληθούν τα τυπικά συμπτώματα της αδυναμίας, ναυτίας, εμέτων, δυσκοιλιότητας, υπερβολικής ούρησης, δίψας και αφυδάτωσης. Λιγότερο φανερά, αλλά πιο σοβαρά, αποτελέσματα είναι η απόθεση ασβεστίου στους μαλακούς ιστούς και όργανα και τελικά η νεφρική ανεπάρκεια που οδηγεί στο θάνατο. Υψηλές δόσεις βιταμίνης D χρησιμοποιούνται στη θεραπεία μεταβολικών ασθενειών στα οστά, του υποπαραθυρεοειδισμού, της δυσαπορρόφησης και ορισμένων αρθριτικών παθήσεων. Ισχυρά παρασκευάσματα πρέπει τότε να λαμβάνονται για μεγάλες περιόδους, οπότε η στενή ιατρική επίβλεψη είναι βασική. Πρέπει να λαμβάνετε βιταμίνη D3 μαζί με Κ2 για να μην γίνεται εναπόθεση ασβεστίου σε άλλα όργανα και ιστούς. Η μόνη θεραπεία για την υπερδοσολογία βιταμίνης D είναι το να σταματήσουμε να λαμβάνουμε τη βιταμίνη.

  • Βιταμίνη Ε: Η μόνη παρενέργεια που σημειώνεται με αυτή τη βιταμίνη είναι η δημιουργία μυϊκής αδυναμίας σε λίγα άτομα, που παίρνουν τουλάχιστον 600IU τη μέρα. Πολύ περισσότεροι είναι αυτοί που έχουν πάρει 400 έως 1600IU τη μέρα χωρίς καμιά παρενέργεια. Δόσεις βιταμίνης Ε μέχρι 5.000IU δεν έχουν παρενέργειες. Περιστασιακά υπάρχει μια παροδική αύξηση της πίεσης του αίματος σε ευαίσθητα άτομα που λαμβάνουν πάνω από 800IU τη μέρα. Τόσο η μυϊκή αδυναμία όσο και η αυξημένη πίεση του αίματος εξαφανίζονται όταν σταματήσει η πρόσληψη της βιταμίνης ή περιοριστεί σε 400IU τη μέρα. Περιστασιακά έχει εμφανιστεί δερματίτιδα επαφής όταν άτομα βάζουν στην επιδερμίδα τους καθαρό έλαιο βιταμίνης ή ακόμη και μια αλοιφή ή κρέμα που περιέχει πάνω από 100IU ανά γραμμάρια. Ο περιορισμός της βιταμινικής ισχύος απομακρύνει αυτή την αλλεργική αντίδραση.

  • Βιταμίνη Β1 (Θειαμίνη): Πολύ περιστασιακά, ενέσεις θειαμίνης μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις υπερευαισθησίας σε ευαίσθητα άτομα. Οι αντιδράσεις αυτές περιλαμβάνουν κνησμό και οιδήματα στη θέση της ένεσης, οιδήματα της γλώσσας, των χειλιών και των ματιών, γενικευμένη φαγούρα και εφιδρώσεις, φταρνίσματα, συνάχι, δυσκολίες στην αναπνοή και κυάνωση (οπότε η επιδερμίδα γίνεται μπλε), ναυτία, χαμηλή πίεση του αίματος. Καμιά παρενέργεια δεν έχει αναφερθεί για θειαμίνη που χορηγείται από το στόμα.

  • Βιταμίνη Β3 (Νικοτινικό οξύ): Έχουν δοθεί συνταγές με μεγάλες δόσεις μεταξύ 3 και 10 γραμμάρια τη μέρα, για τον περιορισμό των επιπέδων της χοληστερίνης στο αίμα και οι αντίστοιχες τοξικές αντιδράσεις περιλαμβάνουν εξάψεις και ευρυθήμα, όσο συνεχίζεται η θεραπεία. Σε μερικούς παρουσιάζονται εξανθήματα, ξήρανση της επιδερμίδας και αυξημένος χρωματισμός του δέρματος. Περιστασιακά εμφανίζεται ίκτερος, που συνοδεύεται από ναυτία, διάρροια, κοιλιακούς πόνους και πονοκεφάλους, σε ένα ποσοστό 20-40% των υπό θεραπεία ασθενών. Επίσης, έχουν παρατηρηθεί έλκη του στομάχου και του δωδεκαδακτύλου, αρθριτικά, διαβήτης και ηπατικές παθήσεις και κυρίως, στις εγκύους.

  • Βιταμίνη Β6 (Πυριδοξίνη): Εξουδετερώνει την επίδραση του φαρμάκου levopoda που χρησιμοποιείται στη θεραπεία της νόσου του Πάρκισον. Τοξικότητα μπορεί να παρατηρηθεί σε άτομα τα οποία παίρνουν πάνω από 200χλγρ πυριδοξίνης την μέρα. Ημερήσιες προσλήψεις τουλάχιστον 2.000χλγρ πυριδοξίνης που λαμβάνονται, επί 2 έως 40 μήνες, μπορεί να προκαλέσουν περιφερική νευροπάθεια. Τα τυπικά συμπτώματα αρχίζουν με μουδιάσματα στα πόδια και αστάθεια στο βάδισμα. Αυτό οδηγεί σε αυξανόμενη ανικανότητα για σταθερό βάδισμα, ιδιαίτερα στο σκοτάδι, και δυσκολία στο χειρισμό μικρών αντικειμένων και λίγους μήνες ακολουθεί μούδιασμα και αδεξιότητα στα χέρια τόσο που τα άτομα δεν μπορούν να χειρισθούν πληκτρολόγια. Υπάρχουν, ακόμη και αλλαγές και στην αίσθηση των χειλιών και της γλώσσας. Τα ομαλά επίπεδα της πυριδοξίνης στο πλάσμα του αίματος κλιμακώνονται από 0,36 έως 1,8μγρ ανά 100χλ πλάσματος, αλλά αυτοί οι ασθενείς έχουν επίπεδα από 3,0μγρ και πάνω. Ύστερα από αποχή ενός μηνός από την συμπληρωματική πυριδοξίνη, το επίπεδο της πέφτει στα 1,7μγρ ανά 100χλγρ πλάσματος. Σε όλες τις περιπτώσεις η απόσυρση της πυριδοξίνης οδηγεί σε βελτίωση των συμπτωμάτων και οι έλεγχοι δείχνουν μια αξιοσημείωτη ανάρρωση του νευρικού συστήματος, αλλά η διαδικασία αυτή απαιτείται αρκετούς μήνες. Δεν υπάρχουν συμπτώματα όταν η πρόσληψη είναι κάτω από 2.000χλγρ πυριδοξίνης τη μέρα. Δεν υπάρχουν αποδείξεις βλάβης από την πιο συνηθισμένη ημερήσια δόση των 25 έως 100χλγρ.

  • Βιταμίνη Β9 (Φυλλικό οξύ): Έχει αναφερθεί ανταγωνισμός μεταξύ του φυλλικού οξέος και του φαρμάκου φενιτοϊνη που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της επιληψίας. Έτσι η ισορροπία ανάμεσα στο φάρμακο και τη βιταμίνη είναι κρίσιμη και το καλύτερο είναι να αφήνεται το θέμα στην επίβλεψη του γιατρού. Οι υψηλές προσλήψεις φυλλικού οξέος μπορούν να μειώσουν τα αποθέματα της βιταμίνης Β12 μέσα στο σώμα. Αν χορηγηθεί σε αυτούς που υποφέρουν από κακοήθη αναιμία που προκύπτει από δυσαπορρόφηση της βιταμίνης Β12, οι υψηλές δόσεις φυλλικού οξέος μπορούν να αποκρύψουν τα συμπτώματα της αναιμίας στο αίμα, αλλά να επιτρέπουν να συνεχίζεται η εκφύλιση των νεύρων της σπονδυλικής στήλης. Από αυτό έπεται η σημασία του να διαγνωσθεί αν μια μεγαλοβλαστική αναιμία οφείλεται σε έλλειψη φυλλικού οξέος ή βιταμίνης Β 12. Η στοματική θεραπεία έχει προκαλέσει απώλεια της όρεξης, διάταση του υπογαστρίου και μετεωρισμό. Περιστασιακά, ενέσεις φυλλικού οξέος μπορούν να προκαλέσουν παροδική αύξηση της θερμοκρασίας και συμπτώματα πυρετού.
  • Βιταμίνη Β12: Αντιδράσεις τοξικότητας από στοματική δοσολογία δεν έχουν ποτέ αναφερθεί. Πολύ σπάνιες αλλεργικές αντιδράσεις έχουν εμφανισθεί ύστερα από ενδομυϊκή ένεση της βιταμίνης.
  • Βιταμίνη Β2 (Ριβοφλαβίνη): Δεν αναφέρονται τοξικές αντιδράσεις.
  • Βιταμίνη Β5 (Παντοθενικό οξύ): Δεν αναφέρονται τοξικές αντιδράσεις ακόμη και ύστερα από μακρόχρονη θεραπεία με δόσεις μέχρι 2γρ ημερησίως, σε περιπτώσεις ρευματοειδούς αρθρίτιδας, είτε από το στόμα είτε με ένεση.
  • Καροτίνη: Γενικά αποδεκτή σαν ασφαλής, ακόμη και σε προσλήψεις αρκετές για να προσδώσουν κίτρινο χρώμα στην επιδερμίδα.
  • Βιταμίνη Β7 (Βιοτίνη): Καμιά δυσμενής επίδραση δεν αναφέρεται, ακόμη και σε βρέφη, όταν χορηγείται κατά 5χλγρ ημερησίως, από το στόμα ή με ένεση, για βλάβες της επιδερμίδας.

  • Βιταμίνη C: Γενικά, θεωρείται σαν μια από τις πιο ασφαλείς βιταμίνες, έστω και αν λαμβάνεται σε μαζικές δόσεις. Υπάρχουν κάποια άτομα που θα έπρεπε να αποφεύγουν μεγάλες (μεγαλύτερες από 1γραμμάριο ημερησίως) προσλήψεις της βιταμίνης, επειδή, υποφέρουν από κληρονομικές μεταβολικές ασθένειες που δημιουργούν υπερβολικό οξαλικό οξύ ή κυστίνη ή ουρικό οξύ στο αίμα και τα ούρα και έχουν μεγαλύτερη τάση να σχηματίσουν πέτρες στα νεφρά. Μια τέτοια ασθένεια είναι σπάνια και οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ανεχθούν προσλήψεις βιταμίνης C μέχρι 3γρ ημερησίως ή και ακόμη περισσότερο. Αυτοί που υποφέρουν από πέτρες στα νεφρά και αυτοί που λαμβάνουν από το στόμα αντιπηκτικά φάρμακα θα πρέπει να παίρνουν υψηλές δόσεις βιαμίνης C με προφύλαξη, παρ’ όλο που προσλήψεις μέχρι 500χλγρ τη μέρα μπορεί να γίνουν ανεκτές από τα άτομα αυτά για μακροχρόνιες περιόδους. Τα σωματικά σημεία της υπερβολικής δοσολόγησης είναι γαστρεντερικά και συμπεριλαμβάνουν ναυτία, κράμπες στην κοιλιά και διάρροια. Η βιταμίνη μπορεί, επίσης, να δράσει σαν διουρητικό, προκαλώντας αυξημένη ούρηση, αλλά αυτό μπορεί να είναι και ευεργετικό για την απομάκρυνση του υπερβολικού νερού από το σώμα. Αν μια υπερβολική πρόσληψη προκαλεί διάρροια, ο περιορισμός του λαμβανόμενου ποσού κατά 500χλγρ ή 1γρ τη μέρα θα περιορίσει συχνά την παρενέργεια αυτή.

Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας

Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

Διαβάστε, επίσης,

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζεται για τα θρεπτικά συστατικά

Υπερφαινολικό ελαιόλαδο

Φρούτα για πρωινό

Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας στο πεπτικό σύστημα

Το ταξίδι της τροφής

Κάνναβη και γαστρεντερικές διαταραχές

Το ρολόι του σώματος πρέπει να λειτουργεί καλά

Πρόληψη χολολιθίασης

Σταματήστε να κάνετε χολοκυστεκτομή

Διατηρήστε υγιή τα ανοσοποιητικά σας κύτταρα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη grappa

Να χρησιμοποιείτε ριγανέλαιο σαν αντιβακτηριακό

Ποιοι πρέπει να παίρνουν φυτικά ένζυμα

Σημαντικές πληροφορίες για τη διατροφή σας

Θεραπεία Καρκίνου του Μαστού με φυσικούς τρόπους

Τροφές για όσους έχουν καρκίνο

Τα μέταλλα που περιέχει το ανθρώπινο σώμα

www.emedi.gr

 

 

Προηγούμενο άρθροΣτραπατσάδα
Επόμενο άρθροΚαρκίνος του μαστού στον άνδρα
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΘΡΑ

Κροκέτες μπακαλιάρου με σαλάτα

Σπιτικές κροκέτες μπακαλιάρου με σαλάτα Νόστιμες κροκέτες μπακαλιάρου με σαλάτα ΜΠΑΚΑΛΙΑΡΟΣ: Ο μπακαλιάρος είναι ένα τρόφιμο πλούσιο σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, βιταμίνες (Α, D, K,...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ