Συγκοπτική κρίση

Χρήσιμες πληροφορίες για τη συγκοπτική κρίση

Συγκοπτική κρίση είναι η παροδική απώλεια της συνείδησης που χαρακτηρίζεται από απουσία απάντησης σε ερεθίσματα, απώλεια του μυϊκού τόνου και αυτόματη ανάνηψη.

Περίπου 5-20% των ενηλίκων θα έχουν ένα ή περισσότερα επεισόδια συγκοπτικά μέχρι την ηλικία των 75 ετών. Η διαταραχή αυτή αναλογεί στο 1% των εισαγωγών σε νοσοκομείο και στο 3% των επισκέψεων σε μονάδες επειγόντων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση της σε ιδρυματικούς ηλικιωμένους είναι περίπου 6%

Επηρεαζόμενα συστήματα: Νευρικό, Καρδιαγγειακό

Επικρατέστερη ηλικία: Ηλικιωμένοι

ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Παροδική απώλεια της συνείδησης που χαρακτηρίζεται από απουσία απάντησης σε ερεθίσματα, απώλεια του μυϊκού τόνου και αυτόματη ανάνηψη

ΑΙΤΙΑ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Καρδιακά – παρεμπόδιση της ροής:

• Στένωση αορτής
• Υπερτροφική καρδιομυοπάθεια
• Πνευμονική εμβολή

Καρδιακά – αρρυθμίες:

• Κοιλιακή ταχυκαρδία
• Νόσος του φλεβοκόμβου
• Κολποκοιλιακός αποκλεισμός 2ου και 3ου βαθμού

Μη καρδιακά:

• Αγγειοπνευμονογαστρική, της καταστάσεως (στο μέσο της ούρησης, αφόδευση, βήχας)
• Ορθοστατική υπόταση
• Φαρμακογενής
• Επιληπτική κρίση
• Παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο
• Σύνδρομο καρωτιδικού κόλπου
• Ψυχογενής

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Ασθενείς με καρδιακή νόσο

Ασθενείς που παίρνουν κάποιο από τα παρακάτω φάρμακα

• Αντιϋπερτασικά
• Αγγειοδιασταλτικά (περιλαμβάνονται και οι αναστολείς διαύλων ασβεστίου, οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης και τα νιτρώδη)
• Φαινοθειαζίνες
• Αντικαταθλιπτικά
• Αντιαρρυθμικά
• Διουρητικά

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 

• Κρίσεις αστασίας
• Κώμα
• Ένα προσεγμένο ιστορικό, κλινική εξέταση και ηλεκτροκαρδιογράφημα είναι πιο σημαντικά από άλλου τύπου έλεγχο στην προσέγγιση της διάγνωσης. Διευκρινίζουμε ότι ο ασθενής ή ο μάρτυρας (αν υπάρχει) δεν αναφέρεται σε ίλιγγο, κώμα ή κρίσεις αστασίας. Πρόδρομες εκδηλώσεις ξαφνικής αδυναμίας, ναυτίας και εφίδρωσης, ιδιαίτερα σε συγκινησιακά φορτισμένες καταστάσεις είναι διαγνωστικές αγγειοπνευμονογαστρικής κρίσης. Συγκοπτική κρίση αιφνίδιας έναρξης χωρίς πρόδρομα ή προειδοποιητικά συμπτώματα υποδηλώνει καρδιακό αίτιο. Η αγγειοπνευμονογαστρική κρίση δε συμβαίνει σε ασθενή σε οριζόντια θέση, η καρδιακή συγκοπτική κρίση μπορεί να επισυμβεί σε οποιαδήποτε θέση. Συγκοπτική κρίση στην προσπάθεια υποδηλώνει καρδιακό αίτιο. Η φυσική εξέταση προσανατολίζεται στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και του σφυγμού, σε όρθια και επικλινή θέση. Ελέγχεται η ύπαρξη καρδιακού φυσήματος ή εστιακής νευρολογικής βλάβης. Μετά από προσεκτική εκτίμηση, διαγνωστική προσέγγιση και ειδικές δοκιμασίες, το αίτιο της συγκοπτικής κρίσης θα βρεθεί μόνο στο 50-60% των ασθενών

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Σπάνια είναι χρήσιμα. Λιγότερο από 2% έχουν υπονατριαιαμία, υπασβεστιαιμία, υπογλυκαιμία ή νεφρική ανεπάρκεια που προκαλούν σπασμούς

ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

• Αν το ιστορικόν και η φυσική εξέταση υποδηλώνουν ισχαιμική, βαλβιδική ή συγγενή καρδιακή νόσο: υπερηχογραφικός καρδιακός έλεγχος, καθετηριασμός της καρδιάς
• Αν υπάρχουν υποψίες για νόσο του κεντρικού νευρικού συστήματος: ηλεκτροεγκεφαλογράφημα αξονική και μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

Σπινθηρογράφημα πνεύμονος αν το ιστορικό και η φυσική εξέταση υποδηλώνουν πνευμονική εμβολή

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

• Ηλεκτροκαρδιογραφική παρακολούθηση, είτε ενδονοσοκομειακή  είτε περιπατητική (Holter) είναι χρήσιμη στο 2-17% των ασθενών. Αρρυθμίες εντοπίζονται συχνά, αλλά σπάνια συσχετίζονται με τη συγκοπτική κρίση. Παρακολούθηση απαιτείται για ασθενείς με καρδιακή νόσο και για ασθενείς με υποτροπιάζουσες συγκοπτικές κρίσεις. Ειδικοί καταγραφείς ενεργοποιούμενοι από τον ασθενή, μόλις επανακτήσει τη συνείδηση του μπορούν να καταγράψουν 4-5 λεπτά παλίνδρομου ηλεκτροκαρδιογραφικού ρυθμού. Αυτοί οι καταγραφείς είναι χρήσιμοι σε ασθενείς με υποτροπιάζουσες συγκοπτικές κρίσεις
• Ηλεκτροφυσιολογικές μελέτες είναι θετικές στο 18-75% των ασθενών. Εγκατάσταση κοιλιακής ταχυκαρδίας και δυσλειτουργία του συστήματος His-Punkinje είναι οι δύο πιο συχνές ανωμαλίες. Αν και υπάρχει το ζήτημα για το αν η αρρυθμία που βρέθηκε ή εγκαταστάθηκε κατά τη μελέτη προκάλεσε όντως τη συγκοπή ή όχι, εντούτοις οι ηλεκτροφυσιολογικές μελέτες θα πρέπει να γίνονται σε ασθενείς με καρδιακή νόσο ή επανειλημμένες συγκοπτικές κρίσεις
• Τα παρακάτω ευρήματα είναι σχεδόν σίγουρα αίτια της συγκοπτικής κρίσης:

1. Παρατεινόμενη κοιλιακή ταχυκαρδία
2. Λανθάνων χρόνος επανόδου του φλεβοκόμβου ίσος ή μεγαλύτερος των 3 δευτερολέπτων
3. Ενδοκομβικός αποκλεισμός προκαλούμενος κατά τη βηματοδότηση
4. Μεσοδιάστημα H-V μεγαλύτερο από 100 msec

• Η καρωτιδική υπερευαισθησία θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε ασθενείς με συγκοπτική κρίση στη στροφή της κεφαλής, ειδικότερα αν αυτή η στροφή γίνεται φορώντας στενό κολάρο και σε ασθενείς με όγκους του τραχήλου ή ουλές στον τράχηλο. Η τεχνική της μελέτης τους δεν είναι συγκεκριμένη. Κάθε πλευρά πρέπει να μαλάζεται εναλλάξ για 20 δευτερόλεπτα με συνεχή παρακολούθηση του σφυγμού και της αρτηριακής πίεσης. Για παν ενδεχόμενο πρέπει να υπάρχει διαθέσιμη ατροπίνη
• Η δοκιμασία ανάκλισης (tilt table test) είναι μια μη επεμβατική εξέταση που στοχεύει η διερεύνηση της αιτιολογίας συγκοπτικών επεισοδίων. Η εξέταση πραγματοποιείται σε ειδική κλίνη, η οποία έχει τη δυνατότητα αλλαγής της κλίσης της από οριζόντια σε κατακόρυφη, σε ήσυχο, δροσερό και απαλού φωτισμού χώρο. Η δοκιμασία ανάκλισης με ή χωρίς έγχυση ισοπροτενελόνης (δοκιμασία Schellong – μια απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης όταν βγαίνουμε από μια οριζόντια θέση) είναι μια ριζοσπαστική δοκιμασία για την αγγειοπνευμογαστρική κρίση, που δεν είναι τυποποιημένη αλλά αναφέρεται θετική (συμπτωματική υπόταση και βραδυκαρδία) στο 26-87% των ασθενών. Παράλληλα όμως αναφέρεται θετική στο 0,45% της ομάδας μάρτυρα. Ο ρόλος αυτής της δοκιμασίας στη μελέτη ασθενών με συγκοπτική κρίση αγνώστου αιτιολογίας είναι αδιευκρίνιστος. Ασθενείς με θετική δοκιμασία σύγκλισης συχνά απαντούν στη χορήγηση β-αποκλειστών
• Ψυχιατρική εκτίμηση πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε ασθενείς με πολλαπλά συγκοπτικά επεισόδια (περισσότερα από 5 ανά έτος) που δεν έχουν καρδιακή νόσο. Άγχος, κατάθλιψη, αλκοολισμός και κατάχρηση ουσιών μπορούν να συσχετιστούν με συγκοπτική κρίση

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ

• Ασθενείς με καρδιακή νόσο πρέπει να εισάγονται στο νοσοκομείο για εκτίμηση
• Ηλικιωμένοι ασθενείς χωρίς γνωστή καρδιακή νόσο πρέπει να εισάγονται μόνο αν ο γιατρός θεωρεί πιθανή μια καρδιακή αιτιολογία του συγκοπτικού επεισοδίου
• Ασθενείς χωρίς καρδιακή νόσο, ειδικότερα μη υπερήλικες (κάτω των 60 ετών) μπορούν με ασφάλεια να αντιμετωπισθούν ως εξωτερικοί ασθενείς

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Πλήρης δραστηριότητα, εκτός αν υπάρχει σοβαρή καρδιακή πάθηση

ΔΙΑΙΤΑ

Όχι ειδική δίαιτα, εκτός αν υπάρχει καρδιακή πάθηση

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

Βεβαιώνουμε τον ασθενή ότι οι περισσότερες καρδιογενείς αιτίες συκγοπτικής κρίσης μπορούν να αντιμετωπισθούν και ότι οι ασθενείς με μη καρδιογενή αιτία υγιαίνουν ακόμη και αν η αιτία δεν αποκαλυφθεί ποτέ

ΦΑΡΜΑΚΑ 

ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΚΛΟΓΗΣ

Αντιαρρυθμικά φάρμακα πρέπει να χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση αρρυθμιών που διαγιγνώσκονται στην παρακολούθηση και που συμβαίνουν ταυτόχρονα με το συγκοπτικό επεισόδιο ή με τα προ-συγκοπτικά συμπτώματα. Ασυμπτωματικές αρρυθμίες που βρίσκονται στον έλεγχο συνήθως δεν απαιτούν αντιμετώπιση. Η απόφαση για την αντιμετώπιση αρρυθμιών ή ταραχών αγωγιμότητας που προκαλούνται ή παρατηρούνται στις ηλεκτροφυσιολογικές μελέτες είναι ακόμη πιο προβληματική. Έχει η αρρυθμία ή η διαταραχή αγωγιμότητας σχέση με τα συμπτώματα του ασθενούς; Συνήθως ένας ασθενής με προκληθείσα, συντηρούμενη κοιλιακή ταχυκαρδία αντιμετωπίζεται με το αντιαρρυθμικό φάρμακο που έλεγξε την ταχυκαρδία αντιμετωπίζεται με το αντιαρρυθμικό φάρμακο που έλεγξε την ταχυκαρδία στη διάρκεια της μελέτης. Πολλοί συνιστούν εμφύτευση βηματοδότη σε ασθενείς με μεσοδιάστημα H-V μεγαλύτερο από 100 msec, σε αυτούς με ενδοκομβικό αποκλεισμό ή λανθάνοντα χρόνο του φλεβοκόμβου μεγαλύτερο ή ίσο των 3 δευτερολέπτων. Η λογική βάση για την αντιμετώπιση τέτοιων ασθενών είναι ότι η υποτροπιάζουσα συγκοπτική κρίση είναι λιγότερο συχνή σε ασθενείς με θετικές ηλεκτροφυσιολογικές μελέτες και λήψη αγωγής απ’ ό,τι σε όσους έχουν αρνητικές ηλεκτροφυσιολογικές μελέτες

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

• Συχνές επισκέψεις παρακολούθησης για ασθενείς με καρδιογενές αίτιο της συγκοπικής κρίσης, ιδιαίτερα για ασθενείς που λαμβάνουν αντιαρρυθμικά φάρμακα
• Ασθενείς με άγνωστη αιτία συγκοπικής κρίσης, σπάνια (5%) έχουν διάγνωση κατά την παρακολούθηση

ΠΡΟΛΗΨΗ/ΑΠΟΦΥΓΗ

Αποφυγή παραγόντων κινδύνου

ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

• Τραυματισμός από την πτώση
• Θάνατος

ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ 

Αθροιστική θνησιμότητα στα 2 έτη:

• Χαμηλή (2-5%) σε νέους ασθενείς (< 60 ετών) με μη καρδιογενή αιτία η άγνωστη αιτία της κρίσης
• Μέση (20%) σε ηλικιωμένους ασθενείς (> 60 ετών) με μη καρδιογενή ή άγνωστη αιτία της κρίσης
• Υψηλή (32-38%) σε ασθενείς με καρδιογενή αιτία της συγκοπικής κρίσης

ΔΙΑΦΟΡΑ

ΗΛΙΚΙΑΚΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Παιδιατρικό: Σπάνια σε αυτή την ηλικία

Γηριατρικό: Πιο συχνή σε αυτή την ηλικία, η πρόγνωση είναι χειρότερη στους ηλικιωμένους ασθενείς

Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα καρδιοαγγειακά νοσήματα

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα καρδιοαγγειακά νοσήματα

Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

Διαβάστε, επίσης,

Φλεβοκομβική ανακοπή

Σύνδρομο καρωτιδικού κόλπου

Χρήσιμες πληροφορίες για το άγχος

Διαχωριστικό ανεύρυσμα αορτής

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δηλητηρίαση με μονοξείδιο του άνθρακα

Έμφραγμα του μυοκαρδίου

Ιδιοπαθής υπερτροφική υπαορτική στένωση

Η νευροτοξικότητα από τις χημειοθεραπείες

Σύνδρομο Wolff-Parkinson-White

Τι να κάνετε αν κάποιος λιποθυμήσει

Βαγοτονία

Αιφνίδιος θάνατος σε νέους άνδρες

Στένωση της αορτικής βαλβίδας

Μύξωμα καρδιάς

www.emedi.gr