Αιθέριο έλαιο λεμονόχορτου

Από

30 Ιουνίου 2025

509

Αιθέριο έλαιο λεμονόχορτου. Χρησιμοποιείται για τα πεπτικά προβλήματα, αλλά και για ποικίλες άλλες ασθένειες και είναι αποτελεσματικό

Αιθέριο έλαιο λεμονόχορτο

Το λεμονόχορτο ή Lemongrass ή Xiang Mao ή Cymbopogon ή γρασίδι με αγκάθια, ή μεταξένιες κεφαλές, ή γρασίδι Cochin ή γρασίδι Malabar ή γρασίδι σιτρονέλας ή γρασίδι του πυρετού, είναι ένα γένος φυτών που ανήκουν στην οικογένεια των αγρωστωδών (Poaceae) και απαντάται στην Ασία, την Αφρική, την Αυστραλία και τα τροπικά νησιά. Χρησιμοποιείται για τα πεπτικά προβλήματα, όπως ο πόνος στο στομάχι, τα γαστρικά έλκη, οι σπασμοί του πεπτικού συστήματος και η ναυτία. Επίσης, χρησιμοποιείται για την υψηλή αρτηριακή πίεση, τους σπασμούς, τους πόνους, τον έμετο, το βήχα, τους πόνους στις αρθρώσεις (ρευματισμοί), τον πυρετό, το κοινό κρυολόγημα και την εξάντληση.

Τα είδη Cymbopogon nardus και Cymbopogon winterianus, γνωστά ως γρασίδι σιτρονέλας, φτάνουν σε ύψος περίπου 2 μέτρων και διαθέτουν μίσχους με χαρακτηριστική ματζέντα (μεταξύ κόκκινου και μωβ) απόχρωση στη βάση. Οι ποικιλίες αυτές καλλιεργούνται, κυρίως, για την παραγωγή αιθέριου ελαίου σιτρονέλας, το οποίο χρησιμοποιείται σε σαπούνια, ως εντομοαπωθητικό (κυρίως, για κουνούπια και μύγες), σε σπρέι και κεριά, καθώς και στην αρωματοθεραπεία.

Τα κύρια χημικά συστατικά του αιθέριου ελαίου σιτρονέλας, η γερανιόλη και η κιτρονελλόλη, διαθέτουν αντισηπτικές ιδιότητες, γεγονός που εξηγεί τη χρήση τους σε καθαριστικά για το σπίτι και σε σαπούνια. Πέρα από την παραγωγή αιθέριου ελαίου, το λεμονόχορτο χρησιμοποιείται και στη μαγειρική, ως αρωματικό συστατικό.

Στην Ινδία, το Cymbopogon citratus χρησιμοποιείται ως ιατρικό βότανο και στην αρωματοποιία. Στη Βραζιλία καταναλώνεται ως ρόφημα για την αντιμετώπιση του άγχους.

Οι παραγωγικές ποικιλίες Cymbopogon flexuosus, Cymbopogon pendulus έχουν παρόμοια σύσταση, με μικρές διαφοροποιήσεις με τη Cymbopogon citratus.

Το αιθέριο έλαιο λεμονόχορτου παράγεται με απόσταξη των φύλλων του.

Παραδοσιακή χρήση αιθέριου ελαίου λεμονόχορτου

Αγιουρβέδα

Στην παραδοσιακή αγιουρβεδική θεραπευτική, το λεμονόχορτο θεωρείται διεγερτικό, αποτοξινωτικό, ενισχυτικό της πέψης και ηπατοπροστατευτικό.

Χρησιμοποιείται κατά περίπτωση για:

Αϋπνία, άγχος, κατάθλιψη
Πεπτικές διαταραχές, φλεγμονές στο στομάχι, μετεωρισμό
Δυσμηνόρροια, πόνους, ρευματισμούς, νευραλγίες και κρυώματα
Ενίσχυση κυκλοφορίας και λεμφικού συστήματος
Ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος
Προβλήματα συνδετικού ιστού

Παραδοσιακή Κινεζική Ιατρική

Το Xiang Mao ή λεμονόχορτο θεωρείται θερμαντικό, πικάντικο βότανο. Έχει επίδραση στους μεσημβρινούς του στομάχου, του πνεύμονα και της χολής, και χρησιμοποιείται για:

Ρευματικούς πόνους, κράμπες, πονοκεφάλους
Υποθερμία, κοιλιακούς πόνους, εμπύρετες καταστάσεις, κρυολογήματα και ιώσεις, μολύνσεις νεφρών, αλλά και στη χολέρα.

2. Χημική σύσταση αιθέριου ελαίου λεμονόχορτου

Το αιθέριο έλαιο αποτελείται, κυρίως, από μονοτερπένια, ιδίως κιτράλη (E‑κιτράλη – geraniol ή γερανιόλη, Z‑κιτράλη – νεράλη), με τυπική συγκέντρωση:

Γερανιόλη: 10–50 %, Νεράλη: 3–43 %
Επίσης, ουσίες, όπως: μιρκένιο, λιναλοόλη, σιτρονελλάλη, σιτρονελλόλη, οξικό γερανύλιο, βορνεόλη, β-καρυοφυλλένιο.

3. Σύγχρονες φαρμακολογικές ιδιότητες αιθέριου ελαίου λεμονόχορτου

3.1 Αντιμικροβιακή δράση

Η κιτράλη έχει ισχυρή δράση κατά των βακτηρίων (π.χ. Escherichia coli, Staphylococcus aureus) και μυκήτων (Candida) και μπορεί να διαταράσσει τη βιομεμβράνη.

3.2 Αντιφλεγμονώδης & αναλγητική δράση

Αναστέλλει τις προφλεγμονώδεις κυτταροκίνες, π.χ. σε ανθρώπινους ινοβλάστες. Κλινικές μελέτες δείχνουν ανακούφιση από τους πόνους, όπως στη ρευματοειδή αρθρίτιδα.

3.3 Αντιοξειδωτική & κυτταροπροστατευτική δράση

Δρα ως εξολοθρευτής των ελευθέρων ριζών και η κιτράλη αναστείλει τον NF‑κB/Nuclear factor kappa-light-chain-enhancer of activated B cells/Πυρηνικός παράγοντας κάπα-ενισχυτής ελαφριάς αλυσίδας ενεργοποιημένων Β κυττάρων. Σε μελέτες μειώθηκε το οξειδωτικό στρες.

3.4 Αντικαρκινική δράση

Σε μελέτες, το λεμονόχορτο προκάλεσε απόπτωση και αναστολή των όγκων.

3.5 Αντιδιαβητική & μεταβολική δράση

Σε διαβήτη και υπέρταση, το αιθέριο έλαιο λεμονόχορτου μείωσε τη γλυκόζη και την αρτηριακή πίεση. Η κιτράλη προκαλεί αγγειοδιαστολή.

3.6 Νευρολογική/ψυχική δράση

Παραδοσιακά χρησιμοποιείται ως ηρεμιστικό κι επιδρά στους GABA-A/gamma-aminobutyric acid type A receptors/υποδοχείς γ-αμινοβουτυρικού οξέος τύπου Α σαν ήπιο αγχολυτικό. Με αρωματοθεραπεία μειώνει το άγχος.

3.7 Κλινικές εφαρμογές αιθέριου ελαίου λεμονόχορτου

Έχει αναλγητικές, αντισηπτικές, αποσμητικές, εντομοαπωθητικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιπυρετικές, στυπτικές και αντιρευματικές ιδιότητες. Είναι κατάλληλο για μύκητες των ποδιών, έντονη εφίδρωση, μυϊκή τόνωση, κολίτιδα, δυσπεψία και στην αποκατάσταση τραυματισμών του συνδετικού ιστού, όπως τενοντίτιδα και τενοντοελυτρίτιδα.

4. Ασφάλεια & παρενέργειες αιθέριου ελαίου λεμονόχορτου

Κατάλληλο για τρόφιμα
Μπορεί να προκαλέσει δερματικές ευαισθησίες – απαιτεί αραίωση (0,1 – 2 %)

5. Πρακτική χρήση

Τρόπος Χρήσης	Ενδεικνόμενη Δόση/Συνθήκη
Αρωματοθεραπεία (διάχυση)	7 σταγόνες/διάχυση χώρου για άγχος, αναζωογόνηση
Τοπική εφαρμογή (αραιωμένο)	0,5–2 % σε λάδι μασάζ για μυϊκούς πόνους, και τη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος
Στοματική χρήση	Στοματικά διαλύματα 0,25 % για ουλίτιδα, μολύνσεις

6. Συμπέρασμα

Το αιθέριο έλαιο λεμονόχορτου διαθέτει πολυποίκιλες θεραπευτικές ιδιότητες — από αντιμικροβιακή, αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτική, έως αντικαρκινική και αγχολυτική δράση. Το αιθέριο έλαιο λεμονόχορτου είναι αντικαταθλιπτικό, ανακουφίζει από το στρες, την κόπωση, τα αρνητικά συναισθηματικά τραύματα και την έντονη θλίψη.

Bιβλιογραφία

Han, X., & Parker, T. L. (2017). Lemongrass (Cymbopogon flexuosus) essential oil demonstrated anti‑inflammatory effect in pre‑inflamed human dermal fibroblasts. Biochimie Open.
Wright, S. C., Maree, J. E., & Sibanyoni, M. (2009). Treatment of oral thrush in HIV/AIDS patients with lemongrass and gentian violet. Phytomedicine, 16(2‑3), 118–122.
Oliveira, J. R. de, et al. (2025). Exploring the Clinical Applications of Lemongrass Essential Oil: A Scoping Review. Frontiers in Phytotherapy.
Carbajal, A., et al. (2010). Ethnopharmacology, chemical composition and functions of Cymbopogon citratus. Journal of Ethnopharmacology.
Medical News Today. (2024). Lemongrass essential oil: benefits, use, and side effects.
Verywell Health. (2023). 9 Health Benefits of Lemongrass.
Health.com. (2024). Health Benefits of Lemongrass.