Γλυκόριζα

Από

11 Ιουλίου 2025

504

Γλυκόριζα. Είναι χρήσιμο βότανο για το αναπνευστικό σύστημα, αλλά έχει και πολλαπλά άλλα οφέλη για την υγεία casino siteleri 2025

Γλυκόριζα

Σύγχρονες Ιατρικές Δράσεις & Χρήσεις γλυκόριζας

1. Εισαγωγή

Η Glycyrrhiza glabra ή Licorice, γνωστή ως γλυκόριζα, είναι ένα από τα αρχαιότερα και πιο διάσημα φαρμακευτικά φυτά, με καταγωγή από τη Μεσόγειο, Ασία και Μέση Ανατολή και ανήκει στην οικογένεια Fabaceae ή Κυαμοειδή ή αλλιώς Χεδρωπά. Χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την επούλωση στομαχικών ελκών, το βήχα, τις λοιμώξεις και τις ηπατικές παθήσεις. Η βιοδραστική της ουσία, η γλυκυρριζίνη, ευθύνεται για το χαρακτηριστικό γλυκό της άρωμα και τις ποικίλες βιολογικές δράσεις της.

Η γλυκόριζα προσφέρει διάφορα οφέλη για την υγεία, όπως η υποστήριξη του αναπνευστικού συστήματος, η υποβοήθηση της πέψης και η ανακούφιση από τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και τις δερματικές παθήσεις. Η γλυκυρριζίνη έχει αντιβηχικές, μαλακτικές και αποχρεμπτικές ιδιότητες, καθιστώντας τη χρήσιμη για το βήχα και τον πονόλαιμο. Επιπλέον, η γλυκόριζα μπορεί να έχει αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές επιδράσεις, συμβάλλοντας στη θεραπεία διαφόρων παθήσεων. Εκτός από το βήχα είναι κατάλληλη για το άσθμα, την επούλωση τραυμάτων, καθώς και για τις παθήσεις των πνευμόνων, του ήπατος και των αρτηριών. Σήμερα, η ρίζα γλυκόριζας προωθείται ως συμπλήρωμα διατροφής για την πεπτική, αναπνευστική και ενεργειακή υποστήριξη.
Η ρίζα της γλυκόριζας χρησιμοποιείται στη θεραπεία πολλών παθήσεων που σχετίζονται με το αναπνευστικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένης της οξείας ή χρόνιας βρογχίτιδας και του άσθματος, καθώς και για φλεγμονώδεις παθήσεις του δέρματος. Φαρμακολογικά θεραπεύει το βρογχικό βήχα, την καταρροή και τον πονόλαιμο. Η γλυκυρριζίνη βοηθά στην ανακούφιση της συμφόρησης στην ανώτερη αναπνευστική οδό επιταχύνοντας την έκκριση του βρογχικού βλεννογόνου.

Η γλυκόριζα χρησιμοποιείται για τη θεραπεία γαστρεντερικών προβλημάτων, όπως το φούσκωμα, η δυσφορία, η ναυτία και τα ρεψίματα, τα πεπτικά έλκη και η ηπατίτιδα. Ακόμη, είναι κατάλληλη για τη θεραπεία της αλωπεκίας κι έχει καλύτερη διεγερτική δράση στην ανάπτυξη των τριχών από τη μινοξιδίλη 2%.

Η γλυκόριζα περιέχει διάφορα φλαβονοειδή κι έχει αντικαρκινική δράση, καθώς, ενεργοποιεί τον καταρράκτη κασπάσης και τη μιτοχονδριακή αποπτωτική οδό που οδηγεί σε απόπτωση στα καρκινικά κύτταρα.

Η γλυκυρριζίνη, επίσης, θεραπεύει την ηπατική τοξικότητα και μειώνει τον κίνδυνο για καρκίνο του ήπατος σε άτομα με ηπατίτιδα C.

Η κινέζικη ιατρική χρησιμοποιεί τη ρίζα γλυκόριζας για τη θεραπεία πολλών παθήσεων, όπως τα γαστρεντερικά προβλήματα, την ελονοσία, την αϋπνία και τις λοιμώξεις. Η ρίζα γλυκόριζας χρησιμοποιείται συχνά ως γλυκαντικό σε ποτά, καραμέλες και φάρμακα. Είναι 50 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη, αλλά παρέχει οφέλη για την υγεία που η ζάχαρη δεν προσφέρει.

Η συνεχής πρόσληψη υπερβολικά μεγάλων ποσοτήτων γλυκόριζας είναι γνωστή αιτία του ψευδοϋπεραλδοστερονισμού που οδηγεί σε υπέρταση και υποκαλιαιμία. Αυτές οι εκδηλώσεις είναι συνήθως ήπιες, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσουν απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές, δηλαδή αρρυθμίες, μυϊκή παράλυση, ραβδομυόλυση και κώμα.

2. Παραδοσιακή & Σύγχρονη Χρήση Γλυκόριζας

Γαστρεντερικό: χρήση για πεπτικά έλκη, γαστρίτιδα, καούρες μέσω DGL (deglycyrrhizinated licorice/απογλυκυρριζωμένη γλυκόριζα).
Αναπνευστικό: καταπραϋντικό του βήχα, αποχρεμπτικό σε φαρυγγίτιδα και βρογχίτιδα.
Ήπαρ & καρδιά: είναι ηπατοπροστατευτικός και καρδιοπροστατευτικός παράγοντας.
Αντιφλεγμονώδες: αναστέλλει την COX/Cyclooxygenase/Κυκλοοξυγενάση, μειώνει τους φλεγμονώδεις δείκτες και προστατεύει από τραυματισμούς των ιστών.
Αντιβακτηριακό/αντιικό: αποδεδειγμένη δράση σε HSV/Herpes simplex virus/Ιός απλού έρπητα, HIV/human immunodeficiency virus/ιός ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας, ηπατίτιδα B/C, SARS-CoV2/Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2.Σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο από τον κορωνοϊό 2.
Νευροπροστατευτικό & αντικαταθλιπτικό: ενισχύει το GABA-A/γ-aminobutyric acid-Α/γ-αμινοβουτυρικό οξύ τύπου Α και βελτιώνει τη μνήμη και τη διάθεση.
Αντιοξειδωτικό/αντικαρκινικό: τα φλαβονοειδή και τα τριτερπένια δεσμεύουν τις ελεύθερες ρίζες και αναστέλλουν τα καρκινικά κύτταρα.
Αντιδιαβητικό: ενίσχυση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη μέσω μονοπατιών PI3K/Akt-phosphoinositide 3-kinase (PI3K)/protein kinase B (Akt)/mammalian target of rapamycin (mTOR) pathway-φωσφοϊνοσιτίδη 3-κινάση (PI3K)/πρωτεϊνική κινάση Β (Akt)/στόχος της οδού ραπαμυκίνης σε θηλαστικά (mTOR), AMPK/Adenosine monophosphate-activated protein kinase/Πρωτεϊνική κινάση που ενεργοποιείται από μονοφωσφορική αδενοσίνη, AGEs/Advanced glycation end-products/Τελικά προϊόντα προηγμένης γλυκοζυλίωσης.

3. Μορφές Χρήσης & Δοσολογία Γλυκόριζας

Αποξηραμένη ρίζα/Εκχύλισμα: δόση 75–300 mg/kg.
DGL/deglycyrrhizinated licorice/απογλυκυρριζωμένη γλυκόριζα: χωρίς γλυκυρριζίνη, για στομαχικά προβλήματα, δόση 380 mg 4 φορές/ημέρα.
Γλυκυρριζίνη: ενδοφλέβια (π.χ. ηπατική νόσος, 60–240 mg 3 φορές/εβδομάδα)
Γαργάρες με γλυκόριζα: 1 g εκχύλισμα ή αποξηραμένη ρίζα σε 30 ml νερό, 3 φορές/ημέρα, σε φαρυγγίτιδα.

4. Τεκμηριωμένα Αποτελέσματα

Παράσταση	Επίδραση	Μελέτη
Γαστρικό έλκος	Βελτίωση με DGL	Bardhan et al. 1978
Ήπατι και ALT	Μείωση ηπατικών ενζύμων σε μη αλκολική λιπώδη ηπατικό νόσο και ηπατίτιδα C με γλυκυρριζίνη
Κορωνοϊός (COVID‑19)	Ασφαλές
Κατάθλιψη	Βελτίωση με συμπλήρωμα διατροφής (700 mg ×2)
Καρδιοπροστασία	Μείωση αθηρωματικής νόσου με εκχύλισμα ρίζας

5. Μηχανισμοί Δράσης Γλυκόριζας

Οι δραστικές ουσίες της γλυκόριζας είναι οι τερπενοειδείς σαπωνίνες (γλυκορριζίνη 6%), τα φλαβονοειδή (ισοφλαβόνες, φορμονονετίνη), οι στερόλες, οι πολυσακχαρίτες, οι κουμαρίνες και η ασπαραγίνη. κ.ά

Αναστολή 11β‑HSD2/11β-Hydroxysteroid Dehydrogenase type 2/11β-υδροξυστεροειδής αφυδρογονάση τύπου 2 αναστολή → ψευδοϋπεραλδοστερονισμός (υπέρταση, υποκαλιαιμία)
Αυξημένες προσταγλανδίνες & βλέννη → θεραπεία στα στομαχικά έλκη.
Αντιοξειδωτική δράση → δέσμευση ελεύθερων ριζών, προστασία ηπατικής & δερματικής λειτουργίας.
Ανοσορρυθμιστική → μείωση φλεγμονωδών κυτοκινών (IL‑6/Interleukin 6/Ιντερλευκίνη-6, TNF‑α/Tumor Necrosis Factor alpha/Παράγοντας Νέκρωσης Όγκου άλφα).

6. Ασφάλεια & Παρενέργειες Γλυκόριζας

Ψευδοϋπεραλδοστερονισμός: υπέρταση, κατακράτηση υγρών, υποκαλιαιμία, συχνά σε υπερδοσολογία >100 mg γλυκυρριζίνης ημερησίως.
Αντενδείξεις: εγκυμοσύνη, νεφρική ή καρδιακή ανεπάρκεια, υπέρταση.
Δόσεις: ανώτατη 100 mg/ημέρα γλυκυρριζίνης (~70 g γλυκόριζας) .

7. Συμπέρασμα

Η γλυκόριζα διαθέτει πολλές φαρμακολογικές ιδιότητες – ηπατοπροστατευτική, καρδιοπροστατευτική, αντιφλεγμονώδη, νευροπροστατευτική, αντικαταθλιπτική. Θεραπεύει τις αρθρίτιδες κι έχει αντιφλεγμονώδη δράση, όταν χορηγείται με εντεροδιαλυτικά συμπληρώματα. Οι φλεγμονώδεις παθήσεις πεπτικού συστήματος, όπως η γαστρίτιδα, η υπερβολική οξύτητα και τα έλη στομάχου βελτιώνονται με τη χρήση γλυκόριζας. Βοηθά, επίσης, στις αναπνευστικές παθήσεις (άσθμα, βήχας, βρογχίτιδα), γιατί έχει αποχρεμπτικές και σπασμολυτικές ιδιότητες. Ακόμη, χρησιμοποιείται στη θεραπεία της ηπατίτιδας και της κίρρωσης του ήπατος, στη νόσο του Addison ή επινεφριδική ανεπάρκεια κι έχει και καθαρτική δράση.

Η χρήση της απαιτεί προσοχή λόγω πιθανών παρενεργειών (υπέρταση, υποκαλιαιμία) σε υπερβολικά υψηλές δόσεις, από τη διέγερση των επινεφριδίων.

Προτείνονται:

Μέτριες δοσολογίες (γλυκυρριζίνη <100 mg/ημέρα)
Έλεγχος αρτηριακής πίεσης και ηλεκτρολυτών

Βιβλιογραφία

Borghetty, R. E., & Makara, D. (2020). Adjunct therapy with Glycyrrhiza glabra rapidly improves outcome in depression. Frontiers in Psychiatry, 11, 605949. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2020.605949 sciencedirect.com+5frontiersin.org+5pmc.ncbi.nlm.nih.gov+5
Fiore, C., Eisenhut, M., Krausse, R., et al. (2005). A review on the antiviral activity of Glycyrrhiza glabra. Phytotherapy Research, 19(3), 195–206. https://doi.org/10.1002/ptr.1662
Murck, H., Lehr, L., et al. (2020). Glycyrrhizin as adjunct treatment for major depression. Frontiers in Psychiatry, 11, 605949. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2020.605949
Ragazzi, E., et al. (2023). Pharmacological efficacy and safety of Glycyrrhiza glabra in respiratory infections. Phytotherapy Research, 37(6), 2651–2665. https://doi.org/10.1002/ptr.7314 pmc.ncbi.nlm.nih.gov+3pubmed.ncbi.nlm.nih.gov+3mdpi.com+3
Wan, J., Wang, X., & Cao, L. (2022). Glycyrrhizic acid in the treatment of liver diseases: literature review. Phytochemistry Reviews, 21, 485–502. https://doi.org/10.1007/s11101-022-09873-6 pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Ye, L., Jiang, Y., et al. (2020). Anti-diabetic activity of licorice via molecular mechanisms. Journal of Ethnopharmacology, 263, 113216. https://doi.org/10.1016/j.jep.2020.113216 pmc.ncbi.nlm.nih.gov

Αρθρογράφος: Κριαράς Ιωάννης, πτυχιούχος Γεωπόνος-Βιοτεχνολόγος, με εξειδίκευση σε φαρμακευτικά φυτά, του Γ.Π.Α (Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας