Θυλακική υπερκεράτωση. Η θυλακική υπερκεράτωση εμφανίζεται όταν το ανθρώπινο σώμα παράγει περίσσεια κερατίνης.
Θυλακική υπερκεράτωση
Η θυλακική υπερκεράτωση ή follicular hyperkeratosis ή Keratosis pilaris (σα δέρμα κοτόπουλου) είναι μια συχνή, αυτοσωμική κυρίαρχη, γενετική πάθηση των τριχοθυλακίων του δέρματος που χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση κνησμωδών, μικρών, σαν της χήνας εξογκωμάτων, με ποικίλους βαθμούς ερυθρότητας ή φλεγμονής.
Εμφανίζεται συχνότερα στις εξωτερικές πλευρές των άνω βραχιόνων (μπορεί, επίσης, να επηρεαστούν τα αντιβράχια), στους μηρούς, στο πρόσωπο, στην πλάτη και στους γλουτούς. Η θυλακική υπερκεράτωση μπορεί, ακόμη να εμφανιστεί στα χέρια και στις κορυφές των ποδιών, στα πλευρά ή σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος εκτός από το λείο (άτριχο) δέρμα (όπως οι παλάμες ή τα πέλματα των ποδιών). Όταν οι βλάβες εμφανίζονται στο πρόσωπο, μπορεί να εκληφθoύν λανθασμένα ως ακμή ή θυλακίτιδα.
Παγκοσμίως, η θυλακική υπερκεράτωση επηρεάζει περίπου το 30 έως 50% του ενήλικου πληθυσμού και περίπου το 50 έως 80% όλων των εφήβων. Είναι πιο συχνή στις γυναίκες παρά στους άνδρες και είναι διαδεδομένη σε άτομα όλων των εθνικοτήτων. Αν και η θυλακική υπερκεράτωση μπορεί να εκδηλωθεί σε άτομα οποιασδήποτε ηλικίας, συνήθως, εμφανίζεται κατά την πρώτη δεκαετία της ζωής και είναι πιο συχνή σε μικρά παιδιά. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η πάθηση βελτιώνεται σταδιακά πριν από την ηλικία των 30 ετών, αλλά μπορεί να επιμείνει περισσότερο.
Οι διάφοροι τύποι θυλακικής υπερκεράτωσης συσχετίζονται με την εγκυμοσύνη, το σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, την παχυσαρκία, το ξηρό δέρμα, τις αλλεργικές παθήσεις (π.χ. ατοπική δερματίτιδα) και σπάνια τον καρκίνο. Πολλοί σπανιότεροι τύποι της διαταραχής αποτελούν μέρος κληρονομικών γενετικών συνδρόμων.
Η αιτία της θυλακικής υπερκεράτωσης δεν είναι πλήρως κατανοητή. Θεωρείται ότι οφείλεται σε ανωμαλίες στη διαδικασία εναπόθεσης της πρωτεΐνης κερατίνης στους θύλακες των τριχών, ανωμαλίες στον άξονα της τρίχας ή και στα δύο.
Η θυλακική υπερκεράτωση, συνήθως, διαγιγνώσκεται με βάση την εμφάνιση του δέρματος, αλλά μπορεί, επίσης, να γίνει δερματοσκόπηση, εάν η διάγνωση είναι ασαφής.
Παραλλαγές του γονιδίου ABCA12/adenosine triphosphate binding cassette subfamily A member 12 gene/γονίδιο κασέτας δέσμευσης τριφωσφορικής αδενοσίνης υποοικογένειας μέλους Α 12 έχουν συσχετιστεί με τη θυλακική υπερκεράτωση.
Η θυλακική υπερκεράτωση είναι η πιο συχνή διαταραχή των θυλάκων των τριχών στα παιδιά.
Η θεραπεία της θυλακικής υπερκεράτωσης περιλαμβάνει την εφαρμογή τοπικών παρασκευασμάτων ενυδατικών και φαρμάκων, όπως γλυκολικό οξύ, γαλακτικό οξύ, σαλικυλικό οξύ, ουρία ή ρετινοειδή στο δέρμα. Τα λέιζερ κλασματικού διοξειδίου του άνθρακα και οι θεραπείες με λέιζερ Nd:YAG/Neodymium-doped Yttrium Aluminum Garnet/ Γρανάτης αλουμινίου ύττριο με πρόσμιξη νεοδυμίου είναι, επίσης, αποτελεσματικές.
Σημεία και συμπτώματα θυλακικής υπερκεράτωσης
Η θυλακική υπερκεράτωση έχει ως αποτέλεσμα μικρά, τραχιά εξογκώματα στην επιφάνεια του δέρματος. Είναι εξογκώματα στο χρώμα του δέρματος, στο μέγεθος ενός κόκκου άμμου, πολλά από τα οποία περιβάλλονται από ένα ελαφρώς ροζ χρώμα σε άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα και σκούρες κηλίδες σε άτομα με σκούρο δέρμα. Τα περισσότερα άτομα με θυλακική υπερκεράτωση δεν έχουν συμπτώματα, αλλά τα εξογκώματα στο δέρμα περιστασιακά μπορεί να προκαλούν φαγούρα. Ο ερεθισμός λόγω του κνησμού στα εξογκώματα της θυλακικής υπερκεράτωσης μπορεί να οδηγήσει σε ερυθρότητα και φλεγμονή.
Αν και τα άτομα με θυλακική υπερκεράτωση αντιμετωπίζουν την πάθηση όλο το χρόνο, το πρόβλημα μπορεί να επιδεινωθεί, με τα εξογκώματα να φαίνονται και να είναι πιο έντονα σε χρώμα και υφή, κατά τους ψυχρότερους μήνες, όταν τα επίπεδα υγρασίας στον αέρα είναι χαμηλότερα. Τα συμπτώματα μπορεί, επίσης, να επιδεινωθούν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή μετά τον τοκετό. Η αυξημένη έκθεση στον ήλιο μπορεί να μετριάσει τα συμπτώματα της θυλακικής υπερκεράτωσης.
Παθοφυσιολογία θυλακικής υπερκεράτωσης
Η θυλακική υπερκεράτωση εμφανίζεται όταν το ανθρώπινο σώμα παράγει υπερβολικές ποσότητες της πρωτεΐνης του δέρματος κερατίνης, με αποτέλεσμα το σχηματισμό μικρών, ανυψωμένων εξογκωμάτων στο δέρμα, συχνά με περιβάλλουσα ερυθρότητα. Η περίσσεια κερατίνης, η οποία έχει το ίδιο χρώμα με το φυσικό τόνο του δέρματος του ατόμου, περιβάλλει και παγιδεύει τους θύλακες των τριχών στον πόρο. Αυτό προκαλεί τον σχηματισμό σκληρών βυσμάτων (υπερκερατινοποίηση). Πολλά εξογκώματα περιέχουν μια τρίχα που έχει εισχωρήσει και το κερατινοποιημένο δέρμα που “καλύπτει” το θύλακα της τρίχας, εμποδίζει την τρίχα να εξέλθει. Η τρίχα αναπτύσσεται ενθυλακωμένη μέσα στον θύλακα. Η θυλακική υπερκεράτωση είναι πιο συχνή σε ασθενείς που πάσχουν από ατοπικές ασθένειες, όπως η αλλεργική ρινίτιδα και η ατοπική δερματίτιδα.
Οι υποτύποι θυλακικής υπερκεράτωσης αποτελούν μέρος γενετικά κληρονομικών συνδρόμων που σχετίζονται με νοητική υστέρηση, νευρο-καρδιο-προσωπο-δερματικά σύνδρομα, εκτοδερμικές δυσπλασίες και ορισμένες μυοπάθειες.
Διάγνωση θυλακικής υπερκεράτωσης
Γίνεται με επισκόπηση του δέρματος ή δερματοσκόπηση για να επιβεβαιώσει τη διάγνωση και να αξιολογήσει εάν ένα άτομο ανταποκρίνεται στη θεραπεία. Οι γιατροί συχνά λαμβάνουν υπόψη το οικογενειακό ιστορικό και την παρουσία συμπτωμάτων κατά τη διάγνωση.
Διαφορική διάγνωση θυλακικής υπερκεράτωσης
Αρκετά φάρμακα προκαλούν δερματικό εξάνθημα παρόμοιο με της θυλακικής υπερκεράτωσης: κυκλοσπορίνη, αναστολείς BRAF/v-raf murine sarcoma viral oncogene homolog B/v-raf ομόλογο Β του ιικού ογκογονιδίου σαρκώματος ποντικού και αναστολείς τυροσινικής κινάσης κ.ά
Ταξινόμηση της θυλακικής υπερκεράτωσης
-Θυλακική υπερκεράτωση rubra: κόκκινα, φλεγμονώδη εξογκώματα, τα οποία μπορεί να εμφανίζονται σε χέρια, κεφάλι και πόδια
-Θυλακική υπερκεράτωση alba: τραχύ, ανώμαλο δέρμα χωρίς ερεθισμό
-Θυλακική υπερκεράτωση rubra faceii: κοκκινωπό εξάνθημα στα μάγουλα
-Θυλακική υπερκεράτωση atrophicans: όπως στην ατοπική δερματίτιδα
-Θυλακική υπερκεράτωση follicularis spinulosa decalvans: υπερκεράτωση θυλακιώδους πόρου
-Θυλακική υπερκεράτωση atrophoderma vermiculatum: με ατροφία δέρματος
-Θυλακική υπερκεράτωση atrophicans faciei: με ατροφία δέρματος στα μάγουλα
-Θυλακική υπερκεράτωση follicularis faciei et colli: υπερκεράτωση θυλακιώδους πόρου κι επιμόλυνση με κολοβακτηρίδιο
-Θυλακική υπερκεράτωση papular: βλατιδώδης θυλακική υπερκεράτωση
-Θυλακική υπερκεράτωση abundant: σοβαρή θυλακική υπερκεράτωση
-Θυλακική υπερκεράτωση early: πρώιμη θυλακική υπερκεράτωση
Η θυλακική υπερκεράτωση παρατηρείται, συνήθως, σε συνδυασμό με άλλες παθήσεις ξηροδερμίας, όπως η κοινή ιχθύαση, το ξηρό δέρμα και η ατοπική δερματίτιδα, όπως, ακόμη και με το άσθμα και τις αλλεργίες.
Θεραπεία θυλακικής υπερκεράτωσης
Η θεραπεία της θυλακικής υπερκεράτωσης γίνεται με ενυδατικές ή κερατολυτικές κρέμες, όπως ουρία, γαλακτικό οξύ, γλυκολικό οξύ, σαλικυλικό οξύ, βιταμίνη D3 και K2, ιχθυέλαιο ή τοπικά ρετινοειδή, όπως, η τρετινοΐνη. Η βελτίωση του δέρματος συχνά διαρκεί μήνες και τα εξογκώματα είναι πιθανό να υποτοπιάσουν. Το γρήγορο ντους και η χρήση απαλής απολέπισης για την αποφλοίωση των πόρων βοηθούν. Διατίθενται πολλά προϊόντα με λειαντικά υλικά, με άλφα ή βήτα υδροξυοξέα για να βοηθήσουν στην απολέπιση.
Ορισμένες περιπτώσεις θυλακικής υπερκεράτωσης αντιμετωπίζονται με επιτυχία με θεραπεία με λέιζερ, η οποία περιλαμβάνει τη διοχέτευση έντονων ακτίνων φωτός σε στοχευμένες περιοχές του δέρματος. Ανάλογα με την ανταπόκριση του σώματος στη θεραπεία, μπορεί να χρειαστούν πολλαπλές συνεδρίες σε μερικούς μήνες. Η ηλιοθεραπεία, επίσης, δρα θεραπευτικά.
Φυσική αντιμετώπιση της θυλακικής υπερκεράτωσης
-Η κεράτωση του τριχωτού της κεφαλής σχετίζεται με την ανεπάρκεια βιταμίνης Α. Η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης Α ή η χρήση ενυδατικών ή κρεμών με μικρές ποσότητες βιταμίνης Α μπορεί να βοηθήσει στη θεραπεία της κεράτωσης του τριχωτού της κεφαλής.
-Τα τρόφιμα πλούσια σε ωμέγα 3 λιπαρά οξέα είναι ιδιαίτερα ευεργετικά για τη διαχείριση της κεράτωσης του τριχωτού της κεφαλής λόγω των αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων τους και της ικανότητάς τους να υποστηρίζουν την υγεία του δέρματος.
-Η Βιταμίνη C είναι ένα καταπληκτικό αντιοξειδωτικό που προάγει το υγιές ανοσοποιητικό σύστημα, το κολλαγόνο και τη δομή της ελαστίνης. Αποτρέπει, επίσης, οποιαδήποτε βλάβη στο DNA/deoxyribonucleic acid/δεοξυριβονουκλεϊκό οξύ από τις ελεύθερες ρίζες και παρέχει υποστήριξη στο κόκκινο, ανώμαλο δέρμα από την κεράτωση του τριχωτού της κεφαλής.
-Αν και η διατροφή δεν αποτελεί αιτία της κεράτωσης του τριχωτού της κεφαλής, η κατανάλωση τροφών που συμβάλλουν στη φλεγμονή μπορεί να οδηγήσει ή να επιδεινώσει τα συμπτώματα, επομένως συνιστάται να αποφεύγετε τα τρόφιμα που προκαλούν φλεγμονή. Όσοι πάσχουν από κεράτωση του τριχωτού της κεφαλής θα πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων, σόγιας, φιστικιών, trans λιπαρών οξέων, ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφίμων.
-Ένα ισορροπημένο έντερο είναι το κλειδί για την επίτευξη καθαρού, λαμπερού δέρματος. Θρέφοντας το μικροβίωμα του εντέρου σας με προβιοτικά, μπορείτε να βελτιώσετε τις δερματικές παθήσεις, να μειώσετε τη φλεγμονή και να βελτιώσετε την επιδερμίδα σας από μέσα προς τα έξω.
-Η ρετινόλη είναι ένα δημοφιλές και εξαιρετικά αποτελεσματικό συστατικό κατά της γήρανσης, αλλά χρησιμεύει, επίσης, ως αποτελεσματική θεραπεία για τη θυλακική υπερκεράτωση. Οι απολεπιστικές ιδιότητες της ρετινόλης διευκολύνουν την ταχύτερη εμφάνιση νέων κυττάρων του δέρματος, με τελικό αποτέλεσμα την επιπέδωση των εξογκωμάτων του δέρματος σα κοτόπουλου.
-Οι δερματολόγοι μπορούν, επίσης, να προτείνουν ένα συνδυασμό δύο σταδίων πηγής φωτός και τοπικού φωτοευαισθητοποιητή για προσωρινή θεραπεία της κεράτωσης. Πηγές φωτός, όπως το ηλιακό φως, το κόκκινο φως, οι συσκευές μπλε φωτός ενεργοποιούν μια χημική ουσία στον φωτοευαισθητοποιητή που αντιμετωπίζει προσωρινά την κεράτωση.
-Το αιθέριο έλαιο τεϊόδεντρου είναι μια φυσική θεραπεία για την αιθέριο έλαιο τεϊόδεντρου, προσφέροντας αντιμικροβιακά, αντιφλεγμονώδη και απολεπιστικά οφέλη. Καταπολεμά τα βακτήρια, μειώνει την ερυθρότητα και τον ερεθισμό και απολεπίζει απαλά, βοηθώντας στην λείανση του δέρματος και στην αποσυμφόρηση των πόρων.
-Αυτό υποδηλώνει ότι η μη διασταυρωμένη ένωση υαλουρονικού οξέος μπορεί να βελτιώσει τη θυλακική υπερκεράτωση θρέφοντας τον άξονα της τρίχας και προωθώντας την ομαλοποίηση της ανάπτυξης των μαλλιών και της θυλακικής υπερκεράτωσης που εμφανίζεται σε άλλα σημεία του σώματος.
-Μπάνιο σε καθαρή θάλλασσα με πολύ αλάτι. Το αλμυρό νερό περιέχει τόσα πολλά θεραπευτικά μέταλλα, όπως ψευδάργυρο, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο κι έχει και ισχυρή αντιμικροβιακή δράση.
-Χρησιμοποιήστε ζεστό νερό και περιορίστε το χρόνο μπάνιου. Το ζεστό νερό με ντους αφαιρεί τη λιπαρότητα από το δέρμα. Να χρησιμοποιείτε απαλά φυσικά αφρόλουτρα και ενυδατική, αντιοξειδωτική, αντιμικροβιακή και αντιφλεγμονώδη κρέμα σώματος. Να έχετε έναν εφυγραντήρα στο σπίτι σας και να αποφύγετε την τριβή από τα στενά ρούχα.
Βιβλιογραφία
-aocd.org, Keratosis pilaris. (n.d.).
-Pennycook KB, et al. (2023). Keratosis pilaris.
Υψηλής Ποιότητας Κρέμα Κάνναβης με πρόπολη για τη θυλακική υπερκεράτωση
Τα κατάλληλα προϊόντα για την θυλακική υπερκεράτωση
Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για την θυλακική υπερκεράτωση
Διαβάστε, επίσης,
