Μαλοτήρας. Ο μαλοτήρας είναι ένα φυτό με πολλές γνωστές και ευεργετικές ιδότητες και θεωρείται πια είδος προς εξαφάνιση
Μαλοτήρας
Ο μαλοτήρας ή σιδηρίτης ή σιδερίτης ή σιδηρουργός ή τσάι του βουνού ή Sideritis syriaca ή καλοκοιμηθιά είναι ενδημικό φυτό της νησιωτικής Ελλάδας και ανήκει στην οικογένεια Lamiaceae ή Χειλανθή. Οι φαρμακολογικές του δράσεις είναι αντιοξειδωτικές, αντιμικροβιακές, αντιφλεγμονώδεις, νευροπροστατευτικές και αποχρεμπτικές.
Μαλοτήρας
1. Εισαγωγή
Ο μαλοτήρας ή η μαλοτήρα είναι ενδημικό φυτό της Κρήτης. Είναι αρωματικό, πολυετές φυτό και η χρήση του καταγράφεται ήδη από την εποχή της Βενετοκρατίας στην Κρήτη. Χρησιμοποιείται ευρέως ως ρόφημα για τη θεραπεία του κρυολογήματος, της δυσπεψίας, της υπέρτασης και της νευρικότητας.
2. Βοτανικά Χαρακτηριστικά
Ο μαλοτήρας είναι ενδημικό φυτό της Κρήτης και απαντάται, κυρίως, στα Λευκά Όρη σε υψόμετρα άνω των 1000 μέτρων. Έχει χαρακτηριστικά τριχωτά, αργυρόλευκα φύλλα και κιτρινόλευκα στάχια ανθών. Αναπτύσσεται σε πετρώδη, ξηρά εδάφη και είναι προσαρμοσμένο σε ακραίες καιρικές συνθήκες.
3. Χημική Σύσταση
Η μαλοτήρα είναι πλούσια σε:
- Φλαβονοειδή (λουτεολίνη, απιγενίνη)
- Φαινολικά οξέα
- Τερπενοειδή (κυρίως, μονοτερπένια και σεσκιτερπένια)
- Αιθέρια έλαια (καρβακρόλη, θυμόλη, β-καρυοφυλλένιο)
Αυτές οι ενώσεις αποδίδουν στο φυτό σημαντικές βιολογικές δράσεις.
4. Φαρμακολογικές Ιδιότητες
4.1 Αντιοξειδωτική Δράση
Το εκχύλισμα μαλοτήρα παρουσιάζει ισχυρή ικανότητα εξουδετέρωσης των ελευθέρων ριζών γεγονός που εξηγείται από την υψηλή συγκέντρωση φλαβονοειδών και φαινολικών ενώσεων (Kokkalou & Fokialakis, 2005).
4.2 Αντιμικροβιακή Δράση
Το αιθέριο έλαιο του φυτού επιδεικνύει δράση έναντι Gram+ και Gram− βακτηρίων όπως Staphylococcus aureus και Escherichia coli (Skaltsa et al, 1999).
4.3 Αντιφλεγμονώδης και Αποχρεμπτική Δράση
Παραδοσιακά χρησιμοποιείται για αναπνευστικά προβλήματα. Επιδρά ως αποχρεμπτικό και μειώνει τη φλεγμονή στο βρογχικό επιθήλιο (Sarikurkcu et al, 2011).
4.4 Νευροπροστατευτική και Καταπραϋντική Δράση
Μελέτες δείχνουν ενίσχυση της δράσης του GABA/gamma-aminobutyric acid/γ-αμινοβουτυρικού οξέος που υποδηλώνει ηρεμιστική δράση (Peters et al, 2013).
4.5 Καρδιοπροστατευτική και Διουρητική Δράση
Λόγω της διουρητικής δράσης και της αναστολής του ACE/Angiotensin-converting enzyme inhibitors/Αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης συμβάλλει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης (Wojdyło et al, 2007).
5. Συμπεράσματα
Η μαλοτήρα αποτελεί σημαντικό φαρμακευτικό φυτό της ελληνικής χλωρίδας, με πλήθος βιοδραστικών ενώσεων και θεραπευτικών εφαρμογών. Λόγω της υπερεκμετάλλευσης, απαιτείται προστασία μέσω καλλιέργειας και βιώσιμων πρακτικών συγκομιδής.
Βιβλιογραφία
Kokkalou, E., & Fokialakis, N. (2005). Phytochemical study of Sideritis syriaca and antioxidant activity. Fitoterapia, 76(2), 204–207.
Peters, S., Kramer, K., & Rusch, D. (2013). Neuroprotective and memory-enhancing effects of Sideritis scardica in mice. Phytomedicine, 20(6), 456–462.
Sarikurkcu, C., Tepe, B., & Kocak, A. (2011). Evaluation of the antioxidant activity of Sideritis lycia and Sideritis syriaca grown in Turkey. Natural Product Research, 25(4), 381–389.
Skaltsa, H. D., Demetzos, C., & Lazari, D. (1999). Composition and antimicrobial activity of the essential oils of five Sideritis species from Greece. Journal of Essential Oil Research, 11(5), 587–592.
Wojdyło, A., Oszmiański, J., & Czemerys, R. (2007). Antioxidant activity and phenolic compounds in 32 selected herbs. Food Chemistry, 105(3), 940–949.
Αρθρογράφος: Κριαράς Ιωάννης, πτυχιούχος Γεωπόνος-Βιοτεχνολόγος του Γ.Π.Α (Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας
Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας
Διαβάστε, επίσης,
