Αιθέριο Έλαιο Ιεροβότανο

Από

30 Δεκεμβρίου 2025

187

Αιθέριο Έλαιο Ιεροβότανο. Το αιθέριο έλαιο ιεροβότανο είναι θεραπευτικό φυτό για πολλές και ποικίλες παθήσεις

Αιθέριο Έλαιο Σάλβια Σκλάρεα

Ο Διοσκουρίδης, ο Πλίνιος και ο Θεόφραστος αναφέρουν για τις φαρμακευτικές ιδιότητες. Το αιθέριο έλαιο Σάλβια Σκλάρεα παράγεται με απόσταξη των ανθοφόρων κορυφών και των φύλλων του φυτού.

Στην Κινέζικη ιατρική ανήκει στο στοιχείο του μετάλλου και δρα τονωτικά στην ενέργεια Qi κι ενισχύει το ηπατικό Γιν.

Στην Αγιουρβέδα χρησιμοποιείται ως αντιφλεγμονώδες, χαλαρωτικό, αποσμητικό, ευφορικό, εμμηναγωγό, υποτασικό, στυπτικό και αντισπασμωδικό βότανο. Δρα θεραπευτικά στο προεμηνορροϊκό σύνδρομο, στα συμπτώματα εμμηνόπαυσης, στο άγχος, στις φοβίες, στη δυσμηνόρροια και στην επιλόχειο κατάθλιψη.

Ενεργειακά ισορροπεί τη λειτουργία του τσάκρα του ιερού οστού κι έτσι προωθεί τη θετική ενέργεια. Ενισχύει ενεργειακά και το τσάκρα του μετώπου, δηλαδή το 3^ο μάτι κι ενισχύει τη διαίσθηση.

Αιθέριο Έλαιο Ιεροβότανο

1. Εισαγωγή

Η Salvia sclarea ή Σάλβια ή Σάλβια Σκλάρεα ή Σάλβια η ερυθρανθής ή Ιεροβότανο, Φασκόμηλο Αγιάννης, Γιαννάκι ή Κλάρια ή Clary Sage, γνωστή και ως σκλάρεα ή clary sage, είναι ένα αρωματικό, διετές ή πολυετές φυτό που ανήκει στην οικογένεια Lamiaceae ή Χειλανθή, συγγενική με τη μέντα, το θυμάρι και το βασιλικό. Ευδοκιμεί, κυρίως, στις εύκρατες περιοχές της Μεσογείου, της Κεντρικής Ασίας και της Νότιας Ευρώπης. Καλλιεργείται, ευρέως, για τις φαρμακευτικές και αρωματικές της ιδιότητες και είναι γνωστή από την αρχαιότητα για τις καταπραϋντικές της δράσεις. Το έγχυμα από τους σπόρους είναι κατάλληλο για τις οφθαλμικές παθήσεις.

Το φυτό φέρει μεγάλα, ωοειδή φύλλα με αρωματικά αδενώδη τριχώματα, ενώ τα άνθη του είναι ροζ-ιώδη και ιδιαίτερα ελκυστικά για τα επικονιαστικά έντομα. Το αιθέριο έλαιο προέρχεται, κυρίως, από την απόσταξη των ανθών και των φύλλων και χρησιμοποιείται, ευρέως, στην αρωματοθεραπεία, στην καλλυντική βιομηχανία, στην αρωματοποιία, αλλά και στην ιατρική.

Η σκλάρεα έχει καθιερωθεί, ιδιαίτερα, ως «γυναικείο φυτό» λόγω της επίδρασής της στο ορμονικό και νευρικό σύστημα, καθώς, βοηθά στη ρύθμιση της έμμηνης ρύσης, την ανακούφιση από κράμπες και τη διαχείριση της εμμηνόπαυσης. Παράλληλα, η δράση της στο κεντρικό νευρικό σύστημα είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς, μειώνει το άγχος, βελτιώνει τη διάθεση και ενισχύει τη συναισθηματική ευεξία.

2. Τρόποι Απόσταξης

Το αιθέριο έλαιο της Salvia sclarea παράγεται με τη μέθοδο της υδροαπόσταξης ή ατμοαπόσταξης. Οι κορυφές του φυτού, που περιέχουν υψηλή συγκέντρωση σε πτητικές ενώσεις, συλλέγονται κατά την πλήρη άνθιση και αποστάζονται για την εξαγωγή του ελαίου.

Η ποιότητα του ελαίου επηρεάζεται από τη γεωγραφική προέλευση, το στάδιο ωρίμανσης, τις κλιματολογικές συνθήκες, καθώς και τη διάρκεια της απόσταξης. Ένα καλό απόσταγμα σκλάρεας περιέχει υψηλό ποσοστό linalyl acetate (μέχρι και 75%) και χαμηλό επίπεδο καμφοράς, κάτι που προσδίδει ευχάριστο, ελαφρώς φρουτώδες άρωμα.

3. Χημική Σύσταση

Η χημική ανάλυση του αιθερίου ελαίου αποκαλύπτει μια πλούσια σύνθεση μονοτερπενίων, σεσκιτερπενίων και εστέρων.

Οι κύριες ενώσεις περιλαμβάνουν:

Linalyl acetate (~45–75%): Εστέρας με έντονη μυοχαλαρωτική και ηρεμιστική δράση.
Linalool (~10–20%): Αντιμικροβιακό, ηρεμιστικό και αντισπασμωδικό.
Germacrene D: Με εντομοαπωθητική δράση.
Sclareol: Διτερπένιο με ορμονική δράση, κυρίως, φυτοοιστρογονική.
α-Terpineol, Caryophyllene, Myrcene: Με αντιμικροβιακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες.

Η υψηλή περιεκτικότητα σε εστέρες είναι υπεύθυνη για την ηρεμιστική και αντικαταθλιπτική του δράση.

4. Φαρμακευτικές και Θεραπευτικές Ιδιότητες

Το αιθέριο έλαιο σκλάρεας παρουσιάζει πλήθος φαρμακολογικών δράσεων:

4.1. Αντιμικροβιακή δράση

Ενεργό έναντι Gram+ και Gram– βακτηρίων (π.χ. Staphylococcus aureus, Escherichia coli). Δρα και κατά δερματόφυτων και μυκήτων, όπως η Candida albicans.

4.2. Ορμονική Ρύθμιση

Η παρουσία της sclareol συμβάλλει στη ρύθμιση της οιστρογονικής ισορροπίας, προσφέροντας ανακούφιση σε περιπτώσεις προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου, δυσμηνόρροιας και εμμηνόπαυσης.

4.3. Αντικαταθλιπτική και αγχολυτική δράση

Κλινικές μελέτες δείχνουν μείωση των επιπέδων κορτιζόλης και βελτίωση της διάθεσης μετά από εισπνοή ή τοπική εφαρμογή.

4.4. Αντιφλεγμονώδης και αναλγητική

Είναι αποτελεσματικό στη μείωση φλεγμονών και πόνου σε μυοσκελετικά και αρθριτικά προβλήματα.

4.5. Αντιοξειδωτική προστασία

Η ικανότητα παγίδευσης ελευθέρων ριζών υποδηλώνει προστασία κατά της κυτταρικής γήρανσης και ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.

5. Τρόποι Χρήσης

Αρωματοθεραπεία: Εισπνοή μέσω διαχυτήρα για άγχος, ένταση, πνευματική κόπωση.
Τοπική εφαρμογή (αραιωμένο σε έλαιο βάσης): Στην κοιλιακή χώρα για κράμπες περιόδου και στη σπονδυλική στήλη για χαλάρωση.
Μασάζ: Για μυοχαλάρωση και αντιφλεγμονώδη δράση.
Κοσμετολογία: Προσθήκη σε ορούς ή μάσκες προσώπου για αντιοξειδωτική και αντιγηραντική δράση.
Καλλυντικά μαλλιών: Ενισχύει τη λάμψη και ρυθμίζει τη λιπαρότητα των μαλλιών.

6. Προφυλάξεις

Απαραίτητη αραίωση σε έλαιο βάσης (π.χ. jojoba, αμυγδαλέλαιο).
Μη κατάλληλο για χρήση κατά την εγκυμοσύνη, χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Να αποφεύγεται η υπερβολική χρήση: Σε πολύ μεγάλες δόσεις μπορεί να προκαλέσει υπνηλία ή υπόταση.
Αποφυγή εσωτερικής χρήσης χωρίς ιατρική παρακολούθηση.
Μακριά από μάτια και βλεννογόνους. Μόνο το έγχυμα από τους σπόρους του Ιερβότανου είναι κατάλληλο για τις οφθαλμικές παθήσεις.

7. Συμπεράσματα

Το αιθέριο έλαιο της Salvia sclarea συνδυάζει με μοναδικό τρόπο νευροκαταπραϋντικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιμικροβιακές και ορμονικά ρυθμιστικές ιδιότητες. Η δράση του το καθιστά ιδανικό για περιπτώσεις ψυχοσωματικής έντασης, εμμηνορροϊκών διαταραχών και γενικότερης υποστήριξης του νευρικού και ενδοκρινικού συστήματος. Με σωστή χρήση και προσοχή στις αντενδείξεις, αποτελεί έναν πολύτιμο σύμμαχο στη φυσική φροντίδα και θεραπεία.

8. Βιβλιογραφία

Bakkali, F., Averbeck, S., Averbeck, D., & Idaomar, M. (2008). Biological effects of essential oils–A review. Food and Chemical Toxicology, 46(2), 446-475.
Ghasemi, S., Moradzadeh, M., & Khorasani, F. (2020). The effect of clary sage essential oil on women’s hormonal balance: A systematic review. Journal of Herbal Medicine, 21, 100340.
Peana, A. T., D’Aquila, P. S., Panin, F., Serra, G., Pippia, P., & Moretti, M. D. L. (2002). Anti-inflammatory activity of linalool and linalyl acetate constituents of essential oils. Phytomedicine, 9(8), 721–726.
European Medicines Agency (EMA). (2016). Assessment report on Salvia sclarea L., aetheroleum. EMA/HMPC/235033/2016.
Kim, H. J., et al. (2010). Antimicrobial activity of clary sage essential oil against foodborne pathogens. Journal of Food Science, 75(6), M293–M297.