Φισετίνη

Από

18 Ιουνίου 2026

Φισετίνη. Η φισετίνη είναι ένα φυσικό αντιοξειδωτικό φλαβονοειδές βοηθώντας στην απομάκρυνση των γηρασμένων κυττάρων

Γράφει ο

Γεωπόνος, Βιοτεχνολόγος, με εξειδίκευση στα φαρμακευτικά φυτά

Φισετίνη

Η φισετίνη παρουσιάζει ένα εξαιρετικά εκτεταμένο φαρμακολογικό προφίλ, με κυρίαρχες νευροπροστατευτικές, σενολυτικές, δηλαδή, αντιγηραντικές, αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις δράσεις, οι οποίες αποδίδονται στην αλληλεπίδρασή της με βασικά μοριακά μονοπάτια κυτταρικής επιβίωσης και γήρανσης. Τα τυποποιημένα εκχυλίσματα υψηλής καθαρότητας εμφανίζουν ενισχυμένη βιοδραστικότητα και αυξημένη βιοδιαθεσιμότητα και νευρωνική διείσδυση. Η φισετίνη δρα ενεργοποιώντας Nrf2/Nuclear Factor Erythroid 2-Related Factor 2/Πυρηνικός Παράγοντας Ερυθροειδής 2-Σχετικός Παράγοντας 2 και μειώνοντας NF-κB/Nuclear Factor kappa-light-chain-enhancer of activated B cells/Πυρηνικός Παράγοντας κάπα-ενισχυτής ελαφριάς αλυσίδας ενεργοποιημένων Β κυττάρων και mTOR/mechanistic target of rapamycin/mechanistic target of rapamycin/μηχανιστικός στόχος της ραπαμυκίνης, προσφέροντας προστασία σε νευρώνες, μείωση της νευροφλεγμονής και βελτίωση της μιτοχονδριακής λειτουργίας.

Σε μοντέλα γήρανσης επιδεικνύει ισχυρή σενολυτική ενεργότητα, μειώνοντας σημαντικά την παρουσία γερασμένων κυττάρων και τον SASP/Senescence-Associated Secretory Phenotype/Εκκριτικός Φαινότυπος που Σχετίζεται με τη Γήρανση, συμβάλλοντας σε βελτίωση της φυσιολογικής λειτουργικότητας ιστών και επιβράδυνση της γήρανσης. Επιπλέον, αναστέλλει την οξειδωτική βλάβη, μειώνει τις κυτοκίνες φλεγμονής, βελτιώνει το γλυκαιμικό έλεγχο και εμφανίζει αντικαρκινική δράση μέσω αναστολής κυτταρικού κύκλου και επαγωγής της απόπτωσης. Συμπερασματικά, η φισετίνη αποτελεί ένα εξαιρετικά υποσχόμενο φυτοχημικό μόριο με πολυεπίπεδες βιολογικές δράσεις, με προοπτικές για κλινική αξιοποίηση σε νευροεκφυλιστικές νόσους, αντιγήρανση, μεταβολικό σύνδρομο και αντικαρκινικές θεραπείες.

Εισαγωγή

Η φισετίνη αποτελεί μία πολυφαινολική φλαβονόλη με ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω της έντονης βιοδραστικότητας και της παρουσίας της σε πλήθος φυτών, με υψηλότερη συγκέντρωση στις φράουλες και στο Rhus succedanea ή Toxicodendron succedaneum ή Japanese wax tree ή Ιαπωνικό δέντρο κεριού. Η ένωση διαθέτει ιδιαιτέρως ευνοϊκή χημική δομή, η οποία της επιτρέπει να δρα ως ισχυρός δότης ηλεκτρονίων, να σταθεροποιεί τις ελεύθερες ρίζες και να αλληλεπιδρά με κρίσιμα ενδοκυτταρικά μονοπάτια που σχετίζονται με το οξειδωτικό στρες, τη φλεγμονή, τη γήρανση και τη νευρωνική λειτουργία.

Η φισετίνη αποτελεί πλέον μία από τις πιο μελετημένες φυτοχημικές ουσίες στο πεδίο της νευροεπιστήμης, της γεροντολογίας και της αντικαρκινικής έρευνας, καθώς, παρουσιάζει ιδιαίτερα πλούσιο φαρμακολογικό προφίλ, γιατί έχει νευροπροστατευτική, αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτική, αντιδιαβητική, καρδιοπροστατευτική και αντικαρκινική δράση. Επιπλέον, η αξιοσημείωτη ιδιότητά της ως σενολυτικό, η ικανότητα, δηλαδή, να επάγει επιλεκτικά τον θάνατο γερασμένων κυττάρων, την έχει καταστήσει έναν από τους πιο ελκυστικούς φυσικούς παράγοντες στη σύγχρονη αντιγηραντική και αναγεννητική ιατρική.

Η βιολογική της δραστικότητα οφείλεται στην ικανότητα να τροποποιεί θεμελιώδη κυτταρικά μονοπάτια, όπως τον Nrf2/ARE-Nuclear Factor Erythroid 2-Related Factor 2/Πυρηνικός Παράγοντας Ερυθροειδής 2-Σχετικός Παράγοντας 2/Antioxidant response element-Στοιχείο αντιοξειδωτικής απόκρισης, τον NF-κB/Nuclear Factor kappa-light-chain-enhancer of activated B cells/Πυρηνικός Παράγοντας κάπα-ενισχυτής ελαφριάς αλυσίδας ενεργοποιημένων Β κυττάρων, το mTOR, την MAPK/Mitogen-Activated Protein Kinase/Πρωτεϊνική κινάση που ενεργοποιείται από μιτογόνα και ενδοκυτταρικούς παράγοντες που σχετίζονται με την επιβίωση, τη φλεγμονή και την κυτταρική γήρανση. Παράλληλα, η λιποφιλική φύση της φισετίνης επιτρέπει τη διέλευσή της από τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, εξηγώντας την υψηλή νευροπροστατευτική της αποτελεσματικότητα.

Η αυξανόμενη διεθνής έρευνα επιβεβαιώνει ότι η φισετίνη δεν αποτελεί απλώς ένα αντιοξειδωτικό φλαβονοειδές, αλλά μία ουσία με πολυσύνθετη και κλινικά σημαντική φαρμακολογική δράση, γεγονός που ενισχύει το ενδιαφέρον για ανάπτυξη τυποποιημένων εκχυλισμάτων υψηλής βιοδιαθεσιμότητας και μελλοντική φαρμακοτεχνική αξιοποίηση σε νευροεκφυλιστικές νόσους, μεταβολικό σύνδρομο, φλεγμονώδεις καταστάσεις και θεραπείες αντιγήρανσης.

Φισετίνη – Φαρμακολογικό και Φυτοχημικό Προφίλ

1. Ταξινόμηση

Η φισετίνη είναι φυσικό φλαβονοειδές που δεν αποτελεί “φυτό”, αλλά φυτοχημική ένωση που απαντά σε πολλά φυτά και καρπούς:

Κατηγορία: Φλαβονόλες
Οικογένεια χημικών ουσιών: Flavonoids
Κύριες φυτικές πηγές:
- Fragaria ananassa (φραουλιά – υψηλότερη συγκέντρωση)
- Rhus succedanea
- Ginkgo biloba ή γκίγκο ή ασημένιο βερίκοκο
- Μήλο, κρεμμύδι, αγγούρι, σταφύλι

2. Χημική δομή – Φυτοχημική σύσταση

Χημικός τύπος: C₁₅H₁₀O₆
Χημική κατηγορία: 3,3′,4′,7-τετραϋδροξυφλαβόνη
Ιδιότητες:
- ισχυρός δότης ηλεκτρονίων
- σταθερή δομή σε οξειδωτικό περιβάλλον
- υψηλή λιποφιλικότητα → νευροδιαπερατότητα

3. Εκχυλίσματα Φισετίνης

Υπάρχουν τρεις κύριες μορφές:

3.1 Τυποποιημένο εκχύλισμα φισετίνης (40–98%)

Παραγωγή από Rhus succedanea ή φραουλιά
Χρησιμοποιείται σε:
- νευροπροστατευτικές εφαρμογές
- αντιοξειδωτικές θεραπείες
- αντιγηραντικά σκευάσματα
- κυτταρική αποτοξίνωση

3.2 Η φισετίνη έχει:

Πολύ βελτιωμένη βιοδιαθεσιμότητα
Σταθεροποίηση στο πλάσμα
Αυξημένη διείσδυση στον εγκέφαλο

3.3 Εκχύλισμα ολοκλήρου φυτού/καρπών (χαμηλής συγκέντρωσης)

Οι συνοδευτικές φαινολικές ενώσεις ενισχύουν τη δράση της φισετίνης.

4. Αναλυτικές φαρμακολογικές – θεραπευτικές ιδιότητες

4.1 Νευροπροστατευτική δράση (ΚΥΡΙΑ ΔΡΑΣΗ)

Η φισετίνη είναι από τα ισχυρότερα φυτικά νευροπροστατευτικά.

Μηχανισμοί

Ενεργοποίηση Nrf2 → ενίσχυση ενδογενών αντιοξειδωτικών συστημάτων
Μείωση MAPK, mTOR, NF-κB
Προστασία μιτοχονδριακής λειτουργίας
Προστασία νευρώνων από διεγερτοτοξικότητα (γλουταμινικό οξύ)

Θεραπευτικές προοπτικές

Νόσος Alzheimer (αναστολή β-αμυλοειδούς και φωσφορυλιωμένης tau)
Νόσος Parkinson
Νόσος Huntington
Περιφερική νευροπάθεια
Νευροφλεγμονή

4.2 Αντιγηραντική – Σενόλυση

Η φισετίνη είναι ένα από τα ισχυρότερα φυτικά σενολυτικά ή αντιγηραντικά.

Δράση

Απομάκρυνση γερασμένων κυττάρων
Μείωση SASP
Βελτίωση κυτταρικής αναγέννησης

Κλινική εφαρμογή

επιβράδυνση γήρανσης
βελτίωση σωματικής λειτουργικότητας
αναστολή χρόνιας φλεγμονής

4.3 Αντιφλεγμονώδης δράση

Αναστολή NF-κB, COX-2/Cyclooxygenase-2/Κυκλοοξυγενάση-2
Μείωση TNF-α/Tumor Necrosis Factor-alpha/Παράγοντας Νέκρωσης Όγκου-άλφα, IL-6/Interleukin-6/Ιντερλευκίνη-6, IL-1β/Interleukin-1β/Ιντερλευκίνη-1β
Μείωση φλεγμονής σε αρθριτικές, νευρικές και καρδιoαγγειακές παθήσεις

4.4 Αντιοξειδωτική δράση

Ισχυρή εξουδετέρωση ROS/Reactive Oxygen Species/Αντιδραστικά είδη οξυγόνου
Ενεργοποίηση Nrf2/ARE
Μείωση λιπιδικής υπεροξείδωσης
Προστασία DNA/deoxyribonucleic acid/δεοξυριβονουκλεϊκό οξύ και μιτοχονδρίων

4.5 Αντικαρκινική δράση

Η φισετίνη δρα σε πολλαπλά επίπεδα:

Αναστολή κυτταρικού κύκλου (G1)
Ενεργοποίηση κασπασών (απόπτωση)
Αναστολή αγγειογένεσης (VEGF/Vascular Endothelial Growth Factor/Αγγειακός Ενδοθηλιακός Παράγοντας Ανάπτυξης)
Αναστολή mTOR – κεντρικός στόχος αντικαρκινικής θεραπείας

Δράση σε:
• καρκίνο μαστού
• προχωρημένο καρκίνο προστάτη
• μελάνωμα
• καρκίνο παχέος εντέρου

4.6 Αντιδιαβητική – μεταβολική δράση

Αυξημένη ευαισθησία στην ινσουλίνη
Μείωση γλυκόζης πλάσματος
Ανασταλτική δράση σε α-γλυκοσιδάσες
Προστασία παγκρεατικών β-κυττάρων

4.7 Καρδιοαγγειακή προστασία

Μείωση LDL/Low-Density Lipoprotein/Λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας οξείδωσης
Βελτίωση ενδοθηλιακής λειτουργίας
Μείωση αρτηριακής φλεγμονής
Προστασία μυοκαρδίου σε υποξία

5. Δόση ξηρής δρόγης/εκχυλίσματος

Η φισετίνη δε βρίσκεται, συνήθως, ως “ξηρή δρόγη”, αλλά ως εκχύλισμα.

Καθαρό εκχύλισμα φισετίνης (40–98%)

100–400 mg/ημέρα (συμπληρώματα διατροφής)
500–1.500 mg σε πρωτόκολλα αντιγήρανσης

Τροφικές πηγές

φράουλα: ~5–10 mg/kg
μήλο: ~1–2 mg/kg

Ενισχυμένη φισετίνη

50–100 mg έχει ισχύ αντίστοιχη των 300–400 mg κλασικού εκχυλίσματος

6. Συμπέρασμα

Η φισετίνη είναι μία από τις σημαντικότερες φυτοχημικές ενώσεις με ισχυρή νευροπροστατευτική, αντιγηραντική, αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτική και αντικαρκινική δράση, ενώ αποτελεί από τους πιο ισχυρούς φυσικούς αντιγηραντικούς παράγοντες με τεράστιο ενδιαφέρον για τη γηριατρική και νευροεκφυλιστική έρευνα. Τα εκχυλίσματά της αποτελούν πολύ πιο αποτελεσματική μορφή από την απλή τροφική πρόσληψη, λόγω χαμηλής διαθεσιμότητας της φυσικής ουσίας.

Βιβλιογραφία

Maher P. Fisetin as a Neuroprotective Agent. Neurobiology of Aging, 2006.
Currais A. Fisetin Reduces the Impact of Aging on Behavior and Physiology. Aging Cell, 2015.
Khan N. Flavonoids as Senotherapeutics: The Senolytic Potential of Fisetin. Mechanisms of Ageing and Development, 2020.
Syed D.N. Fisetin: A Dietary Antioxidant with Potential in Aging and Disease. The Journal of Nutritional Biochemistry, 2013.
Yousef G.G. Bioavailability and Metabolism of Fisetin. Molecular Nutrition & Food Research, 2018.
Sagara Y. Neuroprotective Mechanisms of Fisetin Through Nrf2 Pathways. Journal of Neurochemistry, 2004.
Tripathi A.K. Senolytic Effects of Fisetin in Preclinical Models. GeroScience, 2019.
Khan S.A. Anticancer Properties of Fisetin via Modulation of Cell Cycle and Apoptosis. Cancer Letters, 2017.
Kim H.J. Anti-Inflammatory Effects of Fisetin via NF-κB Inhibition. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 2010.
Singh R. Fisetin Attenuates Neuroinflammation and Oxidative Stress in Alzheimer’s Models. Brain Research, 2019.
Park S.H. Fisetin Enhances Mitochondrial Function and Cellular Stress Resistance. Free Radical Biology & Medicine, 2017.
Wang L. Antidiabetic and Metabolic Modulation by Fisetin. Phytomedicine, 2018.
Heo J.H. Fisetin as a Potential Therapeutic Agent Against Neurodegeneration. Experimental Gerontology, 2016.