Καρκίνος και εγκυμοσύνη. Ο καρκίνος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι σπάνιος και εμφανίζεται σε περίπου μία στις 1.000 εγκυμοσύνες.
Ειδικός Παθολόγος-Ογκολόγος, MD, PhD
Ο καρκίνος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι σπάνιος και εμφανίζεται σε περίπου μία στις 1.000 εγκυμοσύνες.
Καμιά χημειοθεραπεία ή άλλη χημική αντικαρκινική θεραπεία για τον καρκίνο δεν είναι ασφαλής κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και θα βλάψει το έμβρυο.
Θα ξεκινήσουμε και θα ολοκληρώσουμε με αυτή τη σημαντική παραδοχή. Ότι λίγη έρευνα είναι διαθέσιμη για να καθοδηγήσει τις γυναίκες και τους γιατρούς, για την ορθή αντιμετώπιση του καρκίνου κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Μια έγκυος γυναίκα με καρκίνο για να γεννήσει ένα υγιές μωρό δεν πρέπει να κάνει χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή ορμονοθεραπεία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Ο καρκίνος μπορεί να επηρεάσει άμεσα το έμβρυο. Ορισμένοι καρκίνοι μπορεί να εξαπλωθούν με τον πλακούντα.
Οι καρκίνοι που τείνουν να συμβούν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι εκείνοι που είναι πιο συχνοί σε νεότερους ανθρώπους, όπως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, ο καρκίνος του μαστού, ο καρκίνος του θυρεοειδούς, το λέμφωμα Hodgkin και το μελάνωμα. Επιπλέον, μπορεί να συμβεί ένας σπάνιος καρκίνος, ο τροφοβλαστικός όγκος κύησης που είναι μία σπάνια μορφή καρκίνου που εμφανίζεται στο αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας και είναι, συχνά, το αποτέλεσμα ενός μη φυσιολογικού συνδυασμού ενός σπερματοζωαρίου κι ενός ωαρίου. Σε άλλες περιπτώσεις, αυτή η διαδικασία αρχίζει από ένα φυσιολογικό πλακούντα.
Επειδή, η ηλικία είναι ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για τον καρκίνο, το ποσοστό του καρκίνου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να αυξάνεται, καθώς, περισσότερες γυναίκες αποκτούν παιδιά σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Διάγνωση καρκίνου στην εγκυμοσύνη
Η εγκυμοσύνη, συχνά, καθυστερεί τη διάγνωση του καρκίνου, επειδή μερικά από τα συμπτώματα του καρκίνου, όπως το κοιλιακό φούσκωμα, οι συχνοί πονοκέφαλοι ή η αιμορραγία από το ορθό είναι συχνά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και δε θεωρούνται ύποπτα.
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις έγκυες γυναίκες και παρατηρείται περίπου σε μία στις 3000 κυήσεις. Η εγκυμοσύνη σχετίζεται με τη διεύρυνση του μαστού και μπορεί να είναι δύσκολο να ανιχνευθούν μικροί όγκοι του μαστού και μαστογραφίες δε γίνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Εάν ο καρκίνος είναι πιθανός κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι γυναίκες και οι γιατροί μπορεί να ανησυχούν για ορισμένες διαγνωστικές εξετάσεις, όπως οι ακτινογραφίες. Δεν πρέπει να γίνονται ακτινογραφίες. Καλύτερα να γίνεται μαγνητική τομογραφία μαστών χωρίς σκιαγραφικό (MRI-Magnetic resonance imaging) και υπερηχογράφημα μαστών, επειδή, δε χρησιμοποιείται ιονίζουσα ακτινοβολία.
Μερικές φορές, η εγκυμοσύνη μπορεί να αποκαλύψει καρκίνο που είχε προηγουμένως περάσει απαρατήρητος. Για παράδειγμα, ένα τεστ Παπανικολάου που εκτελείται ως μέρος ρουτίνας της προγεννητικής φροντίδας μπορεί να ανιχνεύσει καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Ομοίως, ένα υπερηχογράφημα που εκτελείται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να αναδείξει έναν καρκίνο των ωοθηκών που θα μπορούσε να παραμείνει αδιάγνωστος.
Θεραπεία καρκίνου κατά τη διάρκεια εγκυμοσύνης
Κατά τη λήψη αποφάσεων για τη θεραπεία για τον καρκίνο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο γιατρός κάνει τις καλύτερες επιλογές θεραπείας για τη μητέρα και συνυπολογίζει τους πιθανούς κινδύνους για το έμβρυο.
Το είδος της δεδομένης θεραπείας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της ηλικίας κύησης του εμβρύου, τον τύπο, τη θέση, το μέγεθος και το στάδιο του καρκίνου και τις επιθυμίες της μέλλουσας μητέρας και της οικογένειας. Επειδή, κάποιες θεραπείες για τον καρκίνο μπορεί να βλάψουν το έμβρυο, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου, η θεραπεία μπορεί να καθυστερήσει μέχρι το δεύτερο ή τρίτο τρίμηνο. Όταν ο καρκίνος έχει διαγνωστεί αργότερα στην εγκυμοσύνη, οι γιατροί μπορεί να περιμένουν για να ξεκινήσουν φυσική θεραπεία μετά τη γέννηση του μωρού κάνοντας πρόωρο τοκετό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως σε πρώιμο στάδιο (στάδιο 0 ή ΙΑ) του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, οι γιατροί μπορεί να περιμένουν για την αντιμετώπιση του καρκίνου μετά την γέννηση του μωρού.
Μερικές θεραπείες για τον καρκίνο μπορεί να χρησιμοποιηθούν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αλλά μόνο μετά από προσεκτική εξέταση και τέτοιο σχεδιασμό, ώστε να βελτιστοποιηθεί η ασφάλεια της μητέρας και του αγέννητου μωρού.
Δεν πρέπει να γίνονται χημειοθεραπείες, ακτινοθεραπείες και ογκολογικά χειρουργεία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
Χειρουργική
Η χειρουργική επέμβαση είναι η αφαίρεση του όγκου και του περιβάλλοντα ιστού κατά τη διάρκεια μιας εγκυμοσύνης. Ενέχει μικρό κίνδυνο για το έμβρυο και θεωρείται η ασφαλέστερη επιλογή θεραπείας του καρκίνου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μια πιο εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση μπορεί να γίνει για να αποφευχθεί να χρησιμοποιηθεί χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία. Αλλά και πάλι αποδυναμώνεται το ανοσοποιητικό σύστημα.
Χημειοθεραπεία
Η χημειοθεραπεία είναι η χρήση φαρμάκων για να σκοτωθούν τα καρκινικά κύτταρα. Η χημειοθεραπεία μπορεί να βλάψει το έμβρυο, ιδιαίτερα αν δοθεί κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της εγκυμοσύνης, όταν τα όργανα του εμβρύου αναπτύσσονται ακόμα.
Χημειοθεραπεία κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου μπορεί να προκαλέσει γενετικές ανωμαλίες ή ακόμη και την απώλεια του αγέννητου μωρού.
Κατά τη διάρκεια του δεύτερου και τρίτου τριμήνου, πάλι, δεν πρέπει να χορηγούνται χημειοθεραπείες. Ο πλακούντας είναι σαν ένα εμπόδιο μεταξύ της μητέρας και του εμβρύου, αλλά τα περισσότερα φάρμακα μπορούν να περάσουν τον πλακουντιανό φραγμό. Οι χημειοθεραπείες μπορεί να προκαλέσουν, επίσης, υποσιτισμό και αναιμία και μπορεί να βλάψουν το έμβρυο έμμεσα. Επιπλέον, η χημειοθεραπεία που χορηγείται κατά τη διάρκεια του δεύτερου και τρίτου τριμήνου της εγκυμοσύνης, συχνά, προκαλεί πρόωρο τοκετό και χαμηλό βάρος κατά τη γέννηση, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω προβλήματα υγείας για τη μητέρα και το μωρό. Το μωρό μπορεί να δυσκολευτεί στο να κερδίσει βάρος και να καταπολεμήσει τις λοιμώξεις.
Θεραπεία με ακτινοβολία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
Η θεραπεία με ακτινοβολία είναι η χρήση των υψηλής ενέργειας ακτίνων Χ ή άλλων σωματιδίων για να καταπολεμηθούν τα καρκινικά κύτταρα. Επειδή, η θεραπεία με ακτινοβολία μπορεί να βλάψει το έμβρυο, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου, οι γιατροί πρέπει να αποφεύγουν τη χρήση αυτής της θεραπείας. Ακόμη στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο, η χρήση της θεραπείας ακτινοβολίας γίνεται σπάνια και εξαρτάται από την δόση της ακτινοβολίας και την περιοχή του σώματος που υποβάλλεται σε θεραπεία.
Θηλασμός σε καρκίνο κατά την εγκυμοσύνη
Οι γυναίκες που είναι υπό θεραπεία για καρκίνο δεν πρέπει να θηλάσουν. Η χημειοθεραπεία μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη, επειδή τα φάρμακα μπορούν να μεταφερθούν στο βρέφος μέσω του μητρικού γάλακτος, προκαλώντας βλάβη. Ομοίως, τα ραδιενεργά συστατικά που λαμβάνονται εσωτερικά, όπως το ραδιενεργό ιώδιο που χρησιμοποιείται στη θεραπεία του καρκίνου του θυρεοειδούς, επίσης περνούν στο μητρικό γάλα και μπορεί να βλάψουν το βρέφος.
Πώς επηρεάζει η εγκυμοσύνη την πρόγνωση του καρκίνου
Η πρόγνωση για μια έγκυο γυναίκα με καρκίνο είναι συχνά η ίδια, σε σύγκριση με άλλες γυναίκες της ίδιας ηλικίας με τον ίδιο τύπο και το στάδιο του καρκίνου. Ωστόσο, αν η διάγνωση μιας γυναίκας καθυστερήσει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η έκταση του καρκίνου κατά την στιγμή της διάγνωσης μπορεί να είναι μεγαλύτερη, με αποτέλεσμα μια χειρότερη συνολική πρόγνωση. Επιπλέον, η εγκυμοσύνη επηρεάζει ενίοτε τη συμπεριφορά ορισμένων καρκίνων. Για παράδειγμα, υπάρχουν κάποια στοιχεία, θεωρητικά, που υποδηλώνουν ότι οι ορμονικές αλλαγές της εγκυμοσύνης μπορεί να διεγείρουν την ανάπτυξη του κακοήθους μελανώματος.
Εγκυμοσύνη μετά τη θεραπεία του καρκίνου
Καθώς, όλο και περισσότεροι νέοι άνθρωποι επιζούν από τον καρκίνο, περισσότερες γυναίκες μπορούν να αποκτήσουν ένα μωρό, μετά τη θεραπεία του καρκίνου. Σε γενικές γραμμές, η εγκυμοσύνη μετά τη θεραπεία του καρκίνου θεωρείται ασφαλής τόσο για τη μητέρα και το μωρό και η εγκυμοσύνη δε φαίνεται να αυξάνει τις πιθανότητες υποτροπής του καρκίνου. Ωστόσο, επειδή ορισμένοι καρκίνοι υποτροπιάζουν, οι γυναίκες, συνήθως, συνιστάται να περιμένουν πολλά χρόνια μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας του καρκίνου μέχρι ότου να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής. Το χρονικό διάστημα που μία ασθενής πρέπει να περιμένει πριν προσπαθήσει να μείνει έγκυος εξαρτάται από τον τύπο και το στάδιο του καρκίνου, τον τύπο της θεραπείας που η ασθενής έλαβε και τις προτιμήσεις της ασθενούς.
Μερικές φορές, οι θεραπείες του καρκίνου μπορεί να βλάψουν συγκεκριμένες περιοχές του σώματος, όπως την καρδιά ή τους πνεύμονες. Πριν μείνει έγκυος μια γυναίκα, ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί να αξιολογήσει αυτά τα όργανα για να είναι σίγουρος ότι η εγκυμοσύνη θα είναι ασφαλής.
Δυστυχώς, μερικές θεραπείες για τον καρκίνο, επίσης, μπορεί να προκαλέσουν στειρότητα, γεγονός που καθιστά δύσκολο ή αδύνατο για ορισμένες γυναίκες να αποκτήσουν παιδιά. Όλες οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που ενδιαφέρονται να αποκτήσουν παιδιά στο μέλλον θα πρέπει να μιλήσουν με το γιατρό τους σχετικά με τη θεραπεία, τους κινδύνους που σχετίζονται με τη γονιμότητα και τις στρατηγικές διατήρησης γονιμότητας πριν από την έναρξη της θεραπείας.
Γενικά στον καρκίνο κατά την εγκυμοσύνη:
-Απαγορεύεται η χρήση σκιαγραφικών ή η ακτινοθεραπεία (RT> 5-10Gy) ή τα κυτταροτοξικά φάρμακα στο πρώτο τρίμηνο, που συμβαίνει η οργανογένεση στο έμβρυο, γιατί ασκούν μεταλλαξιογόνο και τερατογόνο δράση σε αυτό.
-Το χειρουργείο επιτρέπεται αν και υπάρχει αυξημένος κίνδυνος αποβολής το 1ο τρίμηνο.
-Αν απαιτηθεί χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία στο 1ο τρίμηνο είναι καλύτερα να τερματιστεί η εγκυμοσύνη.
-Η χημειοθεραπεία, σύμφωνα με μελέτες, μπορεί να δοθεί στο 2ο και 3ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης με αύξηση του κινδύνου.
-Η εγκυμοσύνη ολοκληρώνεται μεταξύ 32-35ης εβδομάδας, δηλαδή, στον 8ο μήνα και πάντα 3 εβδομάδες μετά την τελευταία χημειοθεραπεία.
-Η ακτινοθεραπεία αν απαιτηθεί γίνεται μετά την εγκυμοσύνη.
-Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία πάντα τα αντιεμετικά, τα αναλγητικά και οι κυτοκίνες μπορούν να δοθούν ακόμη και στο 1ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.
-Δεν μπορούν να χορηγηθούν κορτικοειδή, ταξάνες, ορμονοθεραπεία και διφωσφονικά.
-Επίσης, απαγορεύεται η χορήγηση χημειοθεραπείας κατά τον θηλασμό.
-Διατήρηση της γονιμότητας στη γυναίκα, όταν κάνει ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία γίνεται με μετατόπιση των ωοθηκών, διατήρηση των ωαρίων και στους άνδρες με διατήρηση των σπερματοζωαρίων.
-Οι γονάδες προστατεύονται από τη χημειοθεραπεία με γοναδοτροπίνες.
-Η εγκυμοσύνη επιτρέπεται 12-18 μήνες μετά την ολοκλήρωση της χημειοθεραπείας ή της ακτινοθεραπείας.
Πρέπει να αλλάξει η θεραπεία του καρκίνου
Να προτιμάτε τις φυσικές θεραπείες για τον καρκίνο, σύμφωνα με το Μοριακό Προφίλ του Όγκου
Η ζωή είναι πολύτιμη.
Η ζωή είναι δική σας. Πάρτε την στα χέρια σας!
Το μοριακό προφίλ του όγκου είναι απαραίτητο και χρήσιμο εργαλείο για τη θεραπευτική σας απόφαση.
Ζητείστε την εξέταση πριν κάνετε οποιαδήποτε θεραπεία. Η ζωή σας είναι πολύτιμη.
Ζητήστε από την EMEDI πληροφορίες για το μοριακό προφίλ του όγκου.
Γράφει η
Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά
Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD, PhD
Διαβάστε περισσότερα για την Σάββη Μάλλιου Κριαρά
Εμπιστευθείτε τους διατροφικούς συμβούλους της EMEDI
Εμπιστευθείτε το ογκολογικό συμβούλιο της EMEDI
Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τον καρκίνο
Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα για τον καρκίνο
Διαβάστε, επίσης,
