Πρόληψη κι αντιμετώπιση του καρκίνου με τη διατροφή

Από

15 Φεβρουαρίου 2014

962

Πρόληψη κι αντιμετώπιση του καρκίνου με τη διατροφή. Η διατροφή παίζει ουσιαστικό ρόλο στην πρόληψη και θεραπεία του καρκίνου.

Γράφει η

Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά

Ειδικός Παθολόγος-Ογκολόγος, MD, PhD

Πρόληψη κι αντιμετώπιση του καρκίνου με τη διατροφή

Η διατροφή αποτελεί θεμέλιο λίθο, για την υγεία του ανθρώπου και παίζει ουσιαστικό ρόλο στην πρόληψη κι αντιμετώπιση σοβαρών ασθενειών, όπως, ο καρκίνος.

”Να χρησιμοποιώ δε τας θεραπευτικάς δίαιτας προς ωφέλειαν των πασχόντων”

Όρκος Ιπποκράτη

Παρατηρείται, σήμερα, μια γενίκευση στη συνειδητοποίηση της ευρύτερης σημασίας της διατροφής κι ένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον, για την αξία της υγιεινής τροφής. Η υγιεινή διατροφή έχει συνδεθεί με τη γενικότερη ευεξία του οργανισμού, χωρίς να έχει γίνει αντιληπτό στο ευρύτερο κοινό η σημασία της στην πρόληψη, αντιμετώπιση και αποθεραπεία σοβαρών ασθενειών, όπως είναι ο καρκίνος. Παράλληλα, έχει διαπιστωθεί ότι ορισμένες τροφές έχουν έντονη αντικαρκινική δράση.

Ο καρκίνος σχετίζεται με το σύγχρονο τρόπο ζωής (στρες, κακή διατροφή, ανθυγιεινές συνθήκες, μόλυνση του περιβάλλοντος κ.λ.π.)

Σε διεθνές επίπεδο, υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τις αντικαρκινικές ιδιότητες πολλών τροφών και είναι αρκετά τα ιδρύματα, που ασχολούνται με τις βιοχημικές επιδράσεις τους.

Εσείς γνωρίζετε ποιες τροφές βοηθούν στην καταπολέμηση του καρκίνου;

Η υγιεινή διατροφή συνδέται με τη γενικότερη ευεξία του οργανισμού και παίζει ουσιαστικό ρόλο στην πρόληψη και αντιμετώπιση σοβαρών ασθενειών, όπως είναι ο καρκίνος, με πολλές σύγχρονες έρευνες σε διάφορα είδη τροφών να έχουν αναδείξει τις έντονες αντικαρκινικές τους ιδιότητες.

Αποτελεί, πλέον, κοινή διαπίστωση ότι οι καρκινοπαθείς, που τρέφονται σωστά έχουν περισσότερες πιθανότητες να καταπολεμήσουν τον καρκίνο.

Ποια είναι η σχέση μεταξύ καρκίνου και διατροφής;

Ορισμένοι παράγοντες κινδύνου καρκίνου, όπως η γενετική και το περιβάλλον, δε μπορούν να ελεγχθούν, αλλά η έρευνα δείχνει ότι περίπου το 70% του κινδύνου καρκίνου μπορεί να μειωθεί με τη διατροφή. Η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ, η διατήρηση υγιούς βάρους και η τακτική άσκηση είναι όλα σπουδαία βήματα για την πρόληψη του καρκίνου.

Η υιοθέτηση μιας υγιεινής διατροφής έχει, επίσης πολύ σημαντικό ρόλο.

Όσα τρώτε ή όσα δεν τρώτε μπορεί να έχουν ισχυρή επίδραση στην υγεία σας, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου για καρκίνο. Υπάρχουν ορισμένες διατροφικές συνήθειες που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον κίνδυνο. Για παράδειγμα, η υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής που είναι πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και υγιή λίπη, όπως το ελαιόλαδο, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για διάφορους καρκίνους. Αντίθετα, μια δίαιτα που περιλαμβάνει καθημερινά επεξεργασμένο κρέας αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο.

Απλές διατροφικές οδηγίες για την πρόληψη του καρκίνου

Για να μειώσετε τον κίνδυνο για πολλούς τύπους καρκίνου, καθώς και άλλες σοβαρές ασθένειες, βάλτε στη διατροφή σας μια ποικιλία από φρούτα και λαχανικά πλούσια σε αντιοξειδωτικά, ξηρούς καρπούς, φασόλια, δημητριακά ολικής αλέσεως και υγιεινά λίπη. Ταυτόχρονα, προσπαθήστε να περιορίσετε την ποσότητα των επεξεργασμένων και τηγανητών τροφίμων, των ανθυγιεινών λιπαρών, των σακχάρων και των επεξεργασμένων υδατανθράκων που καταναλώνετε.

Μειώστε τον κίνδυνο καρκίνου με αντιοξειδωτικά

Οι τροφές φυτικής προέλευσης είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, γνωστά, ως αντιοξειδωτικά που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα και βοηθούν στην προστασία από τα καρκινικά κύτταρα. Οι δίαιτες που είναι πλούσιες σε φρούτα μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου του στομάχου και του πνεύμονα. Η κατανάλωση λαχανικών που περιέχουν καροτενοειδή, όπως τα καρότα και τα λαχανάκια Βρυξελλών μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα, του στόματος, του φάρυγγα και του λάρυγγα. Οι δίαιτες πλούσιες σε μη αμυλούχα λαχανικά, όπως το μπρόκολο, το σπανάκι και τα φασόλια βοηθούν στην προστασία από τον καρκίνο του στομάχου και του οισοφάγου. Η κατανάλωση πορτοκαλιών, μούρων, μπιζελιών, πιπεριών, σκούρων φυλλωδών λαχανικών και άλλων τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C, επίσης, προστατεύει από τον καρκίνο του οισοφάγου. Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λυκοπένιο, όπως οι ντομάτες και το καρπούζι μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη.

Προσθέστε περισσότερα φρούτα και λαχανικά στη διατροφή σας

Να τρώτε καθημερινά πέντε μερίδες φρούτων και λαχανικών. Να τρώτε για παράδειγμα ένα βιολογικό μήλο με τη φλούδα του, αντί να πίνετε το χυμό μήλου.

Πρωινό: Προσθέστε φρέσκα φρούτα, σπόρους και ξηρούς καρπούς στα δημητριακά πρωινού ολικής αλέσεως, με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη (όπως, πλιγούρι βρώμης).

Μεσημεριανό: Φάτε μια σαλάτα με τα αγαπημένα σας φασόλια και μπιζέλια ή άλλο συνδυασμό λαχανικών. Προσθέστε μαρούλι, ντομάτα και αβοκάντο σε ένα σάντουιτς ολικής αλέσεως. Χρησιμοποιήστε στη σαλάτα καρότα, ξινολάχανο ή φρούτα.

Σνακ: Να τρώτε ένα μήλο ή μια μπανάνα. Φάτε καρότα, σέλερι, αγγούρια και πιπεριές βουτώντας τα σε χούμους. Οι ξηροί καρποί και τα αποξηραμένα φρούτα είναι, επίσης, υγιεινά.

Βραδινό: Προσθέστε φρέσκα ή κατεψυγμένα λαχανικά στην αγαπημένη σας σάλτσα για ζυμαρικά ολικής αλέσεως ή σε ένα πιάτο με αναποφλοίωτο ρύζι. Γεμίστε μια ψητή βιολογική πατάτα με μπρόκολο και σοταρισμένα λαχανικά.

Επιδόρπιο: Επιλέξτε φρούτα αντί για επιδόρπια με ζάχαρη.

Να τρώτε τροφές με πολλές φυτικές ίνες

Οι φυτικές ίνες βρίσκονται στα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά ολικής αλέσεως και παίζουν βασικό ρόλο στη υγεία του πεπτικού συστήματος και βοηθούν στην απομάκρυνση των καρκινογόνων ενώσεων που κινούνται μέσω του πεπτικού σας συστήματος προτού προκαλέσουν βλάβη. Η κατανάλωση μιας διατροφής πλούσιας σε φυτικές ίνες μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου και άλλων κοινών καρκίνων του πεπτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένου του στομάχου, του στόματος και του φάρυγγα.

Να καταναλώνετε υγιεινά λίπη

Η διατροφή με υγιεινά λίπη προστατεύει από τον καρκίνο. Αποφύγετε τα τρανς λιπαρά ή μερικώς υδρογονωμένα έλαια που βρίσκονται στα συσκευασμένα και τηγανητά τρόφιμα.

Περιορίστε τα κορεσμένα λιπαρά οξέα από το κόκκινο κρέας και τα γαλακτοκομικά προϊόντα σε όχι περισσότερο από 10% των ημερήσιων θερμίδων σας.

Προσθέστε περισσότερα ακόρεστα λίπη από ψάρια, ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς και αβοκάντο. Τα ωμέγα 3 λιπαρά οξέα που βρίσκονται στον σολομό, τον τόνο και τους λιναρόσπορους καταπολεμούν τις φλεγμονές και να υποστηρίξουν την υγεία του εγκεφάλου και της καρδιάς.

Κόψτε την επεξεργασμένη ζάχαρη και τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες

Η κατανάλωση επεξεργασμένων υδατανθράκων που προκαλούν γρήγορες αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα συνδέεται με 88% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη, καθώς και άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας.

Αντί για ζαχαρούχα αναψυκτικά, ζαχαρούχα δημητριακά, λευκό ψωμί, ζυμαρικά και επεξεργασμένα τρόφιμα προτιμήστε μη επεξεργασμένα δημητριακά ολικής αλέσεως, όπως ψωμί ολικής αλέσεως ή πολύσπορο, καστανό ρύζι, κριθάρι, κινόα, δημητριακά με πίτουρο, πλιγούρι βρώμης και μη αμυλούχα λαχανικά.

Περιορίστε το επεξεργασμένο και το κόκκινο κρέας

Υπάρχει σχέση μεταξύ του κινδύνου καρκίνου και της κατανάλωσης επεξεργασμένου κρέατος, όπως μπέικον, λουκάνικα, χοτ ντογκ, πεπερόνι και σαλάμι. Τρώγοντας περίπου 50 γραμμάρια την ημέρα επεξεργασμένου κρέατος αυξάνεται ο κίνδυνος για καρκίνο του παχέος εντέρου κατά 20%. Αυτό οφείλεται στα νιτρικά άλατα που χρησιμοποιούνται ως συντηρητικά ή άλλες ουσίες που χρησιμοποιούνται στην επεξεργασία του κρέατος, αν και οι παράγοντες κινδύνου για καρκίνο αυξάνονται, επίσης και με την κατανάλωση κόκκινου κρέατος. Η πιο ασφαλής στρατηγική είναι να περιορίσετε την ποσότητα επεξεργασμένου κρέατος που καταναλώνετε και να αλλάξετε τη διατροφή σας αναζητώντας άλλες πηγές πρωτεΐνης, όπως ψάρι, κοτόπουλο, αυγά, ξηρούς καρπούς και σόγια, αντί να βασίζεστε μόνο στο κόκκινο κρέας.

Προετοιμάστε το φαγητό σας με υγιεινούς τρόπους

Η επιλογή υγιεινών τροφίμων δεν είναι ο μόνος σημαντικός παράγοντας για την πρόληψη του καρκίνου. Σημασία έχει, επίσης, πώς προετοιμάζετε, αποθηκεύετε και μαγειρεύετε το φαγητό σας.

Ενισχύοντας τα οφέλη των τροφών για την καταπολέμηση του καρκίνου

Μερικές συμβουλές που θα σας βοηθήσουν να αποκομίσετε τα μέγιστα οφέλη από την κατανάλωση όλων αυτών των εξαιρετικών τροφών που καταπολεμούν τον καρκίνο, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά:

Τρώτε τουλάχιστον μερικά ωμά φρούτα και λαχανικά, καθώς, έχουν υψηλότερες ποσότητες βιταμινών και μετάλλων, αν και το μαγείρεμα ορισμένων λαχανικών μπορεί να κάνει τις βιταμίνες πιο βιοδιαθέσιμες για χρήση από το σώμα.

Όταν μαγειρεύετε λαχανικά, μαγειρεύετέ τα στον ατμό μόνο μέχρι να μαλακώσουν. Έτσι, διατηρούνται περισσότερες βιταμίνες. Το υπερβολικό ψήσιμο των λαχανικών αφαιρεί πολλές από τις βιταμίνες και τα μέταλλα. Εάν βράζετε τα λαχανικά, χρησιμοποιήστε το νερό μαγειρέματος σε μια σούπα ή άλλο πιάτο για να βεβαιωθείτε ότι θα λαμβάνετε όλες τις βιταμίνες.

Πλύνετε όλα τα φρούτα και τα λαχανικά. Χρησιμοποιήστε μια βούρτσα λαχανικών για το πλύσιμο. Το πλύσιμο δεν εξαλείφει όλα τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, αλλά τα μειώνει. Να προτιμάτε τα βιολογικά φρούτα και λαχανικά, χωρίς φυτοφάρμακα.

Αρωματίστε το φαγητό με βότανα και μπαχαρικά που τονώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Το σκόρδο, το τζίντζερ και το κάρυ όχι μόνο προσθέτουν γεύση, αλλά προσθέτουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά για την καταπολέμηση του καρκίνου. Άλλες καλές επιλογές είναι ο κουρκουμάς, ο βασιλικός, το δεντρολίβανο και ο κόλιανδρος. Δοκιμάστε να τα χρησιμοποιήσετε και σε σούπες, σαλάτες και μαγειρευτά φαγητά κατσαρόλας.

Συμβουλές για τον περιορισμό των καρκινογόνων ουσιών

Οι καρκινογόνες ουσίες που βρίσκονται στα τρόφιμα μπορούν να σχηματιστούν κατά τη διαδικασία μαγειρέματος ή της συντήρησης, κυρίως, καθώς, αυτά αρχίζουν να αλλοιώνονται. Παραδείγματα τροφών που έχουν καρκινογόνες ουσίες είναι τα αλλαντικά, τα αποξηραμένα και τα κονσερβοποιημένα κρέατα (π.χ. μπέικον, λουκάνικα, βοδινό κρέας), καμένο κρέας, καπνιστά τρόφιμα και τροφές που έχουν μουχλιάσει.

Για να μειώσετε την έκθεση σε καρκινογόνες ουσίες:

Μη μαγειρεύετε το λάδι σε δυνατή φωτιά. Το μαγείρεμα ή το ψήσιμο σε χαμηλή θερμοκρασία εμποδίζει τα έλαια ή τα λίπη να γίνονται καρκινογόνα. Αντί για το τηγάνισμα και σοτάρισμα, προτιμήστε πιο υγιεινές μεθόδους, όπως το ψήσιμο, το βράσιμο ή το ψήσιμο στον ατμό.

Αποφεύγετε το μπάρμπεκιου. Το κάψιμο ή η απανθράκωση των κρεάτων δημιουργεί καρκινογόνες ουσίες. Εάν επιλέξετε να κάνετε μπάρμπεκιου, αναποδογυρίστε συχνά για να αποφύγετε την απανθράκωση, μην παραψήσετε το κρέας και φροντίστε να το ψήσετε στη σωστή θερμοκρασία. Όταν το λίπος στάζει στις φλόγες, μπορεί επίσης να απελευθερώσει και άλλες χημικές ουσίες που σχετίζονται με τον καρκίνο, γι’ αυτό επιλέξτε πιο άπαχα κομμάτια κρέατος, αν μπορείτε.

Αποθηκεύστε τα έλαια σε δροσερό σκοτεινό μέρος σε αεροστεγή δοχεία, καθώς, αλλοιώνονται όταν εκτίθενται σε θερμότητα, φως και αέρα.

Αποφύγετε τρόφιμα που φαίνονται μουχλιασμένα, καθώς, πιθανότατα περιέχουν αφλατοξίνη, μια ισχυρή καρκινογόνο ουσία που βρίσκεται πιο συχνά στα μουχλιασμένα φιστίκια. Οι ξηροί καρποί θα παραμείνουν φρέσκοι περισσότερο αν διατηρηθούν στο ψυγείο ή στην κατάψυξη.

Προσέχετε τι βάζετε στο φούρνο μικροκυμάτων. Χρησιμοποιήστε κερωμένο χαρτί αντί για πλαστική μεμβράνη για να καλύψετε το φαγητό σας στο φούρνο μικροκυμάτων. Και να χρησιμοποιείτε πάντα δοχεία κατάλληλα για φούρνο μικροκυμάτων.

Γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, φυτοφάρμακα και κίνδυνος καρκίνου

Οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί (GMOs-Genetically Modified Organisms) είναι φυτά ή ζώα των οποίων το DNA/Deoxyribonucleic Acid/Δεοξυριβονουκλεϊκό οξύ έχει αλλοιωθεί με τρόπους που δεν μπορούν να συμβούν στη φύση ή στην παραδοσιακή διασταύρωση, συνηθέστερα για να είναι ανθεκτικά στα φυτοφάρμακα ή να παραχθεί ένα εντομοκτόνο. H κατανάλωση GMOs μπορεί να προκαλέσει καρκίνο. Δεδομένου ότι οι περισσότεροι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί έχουν κατασκευαστεί για ανοχή στα ζιζανιοκτόνα, η χρήση τοξικών ζιζανιοκτόνων, όπως το Roundup έχει αυξηθεί σημαντικά. Η χρήση φυτοφαρμάκων ακόμη και σε χαμηλές δόσεις μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ορισμένων μορφών καρκίνου, όπως η λευχαιμία, το λέμφωμα, οι όγκοι του εγκεφάλου, ο καρκίνος του μαστού και ο καρκίνος του προστάτη.

Να αγοράζετε βιολογικά ή τοπικά τρόφιμα

Οι βιολογικές καλλιέργειες δεν περιέχουν GMOs και το βιολογικό κρέας προέρχεται από ζώα που εκτρέφονται με βιολογικές ζωοτροφές. Τα τοπικά καλλιεργούμενα προϊόντα είναι λιγότερο πιθανό να έχουν υποστεί επεξεργασία με χημικά για την πρόληψη της αλλοίωσης.

Άλλες συμβουλές για τον τρόπο ζωής για την πρόληψη του καρκίνου

Ενώ η διατροφή σας είναι κεντρικής σημασίας για την πρόληψη του καρκίνου, άλλες υγιεινές συνήθειες μπορούν να μειώσουν περαιτέρω τον κίνδυνο:

-Να είστε όσο το δυνατόν πιο αδύνατοι χωρίς να γίνετε λιποβαρείς. Η αύξηση του σωματικού βάρους και το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο για μια σειρά από καρκίνους, όπως ο καρκίνος του εντέρου, του μαστού, του προστάτη, του παγκρέατος, του ενδομητρίου, του νεφρού, της χοληδόχου κύστης, του οισοφάγου και της ωοθήκης.

-Η σωματική δραστηριότητα μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, του ενδομητρίου και του μετεμμηνοπαυσιακού καρκίνου του μαστού. Τρεις συνεδρίες των 10 λεπτών ή 30 λεπτά καθημερινά μειώνουν τον κίνδυνο για καρκίνο.

-Περιορίστε τα αλκοολούχα ποτά. Περιορίστε την κατανάλωση σε όχι περισσότερα από δύο ποτά την ημέρα για τους άνδρες και ένα την ημέρα για τις γυναίκες.

-Μετά τη θεραπεία, οι επιζώντες καρκίνου θα πρέπει να ακολουθούν τις συστάσεις για την πρόληψη του καρκίνου.

Πρέπει να αλλάξει η θεραπεία του καρκίνου

Να προτιμάτε τις φυσικές θεραπείες για τον καρκίνο, σύμφωνα με το Μοριακό Προφίλ του Όγκου

Η ζωή είναι πολύτιμη.

Η ζωή είναι δική σας. Πάρτε την στα χέρια σας!

Το μοριακό προφίλ του όγκου είναι απαραίτητο και χρήσιμο εργαλείο για τη θεραπευτική σας απόφαση.

Ζητείστε την εξέταση πριν κάνετε οποιαδήποτε θεραπεία. Η ζωή σας είναι πολύτιμη.

Ζητήστε από την EMEDI πληροφορίες για το μοριακό προφίλ του όγκου.

Μάθετε όλες τις πληροφορίες από τους συνεργάτες μας για την εξατομικευμένη θεραπεία του καρκίνου, πατώντας εδώ.