Αντιπυρηνικά αντισώματα

Από

25 Αυγούστου 2014

836

Αντιπυρηνικά αντισώματα. Πότε απαιτείται εξέταση αίματος για αντιπυρηνικά αντισώματα και πότε αυξάνονται αυτά

Αντιπυρηνικά αντισώματα

Τα αντιπυρηνικά αντισώματα είναι αντισώματα που δημιουργεί ο οργανισμός του ανθρώπου έναντι κάποιων στοιχείων του πυρήνος διαφόρων κυττάρων.

Η αναζήτησή τους γίνεται στον ορό του αίματος με δύο μεθόδους, τον έμμεσο ανοσοφθορισμό και την ELISA/Enzyme-Linked Immunosorbent Assay/Δοκιμασία Ανοσοπροσρόφησης Συνδεδεμένης με Ένζυμο.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι ΑΝΑ/antinuclear antibody, οι οποίοι αρκετές φορές μπορούν να μας βοηθήσουν να ξεχωρίσουμε κάποιες ανοσολογικές παθήσεις με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά όπως τα SSA/Sjögren’s-syndrome-related antigen A (Ro) autoantibodies/Αυτοαντισώματα αντιγόνου Α που σχετίζονται με το σύνδρομο Sjögren, SSB/Sjögren’s Syndrome Antigen B (La) antibodies, SM/Smith Antibody, RNP/ribonucleoprotein/ριβονουκλεοπρωτεΐνη, Scl 70/scleroderma-associated antigen of 70 kDa/αντιγόνο 70 kDa που σχετίζεται με σκληροδερμία, Jo/Αντίσωμα Jo, ANCA/Anti-Neutrophil Cytoplasmic Antibody/Αντι-ουδετερόφιλο κυτταροπλασματικό αντίσωμα, anti-dsDNA/anti-double-stranded deoxyribonucleic acid/Αντι-ουδετερόφιλο κυτταροπλασματικό αντίσωμα κ.ά.

Νόσοι με παρουσία ΑΝΑ σε διάφορους τίτλους είναι:

Ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος
Το σύνδρομο Sjogren
Η ρευματοειδής αρθρίτιδα
Η αυτοάνοσος ηπατίτιδα
Η σκληροδερμία
Η πολυμυοσίτιδα ή δερματομυοσίτιδα
Η νόσος του Addison
Η ιδιοπαθής θρομβοκυττοπενική πορφύρα
Η θυροειδίτιδα του Hashimoto
Η αυτοάνοσος αιμολυτική αναιμία
Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ
Ιογενείς ή χρόνιες βακτηριδιακές λοιμώξεις
Πνευμονικές παθήσεις (πνευμονική υπέρταση)
Γαστρεντερικές νόσοι, όπως ελκώδης κολίτιδα, νόσος του Crohn
Κάποιοι καρκίνοι
Δερματικές παθήσεις ιδιαίτερα όταν είναι εκτεταμένες, όπως η ψωρίαση
Κάποια φάρμακα, όπως η προκαϊναμίδη, η υδραλαζίνη κ.ά.

Σε ανοσοκαταστολή και λήψη στερεοειδών τα αντιπυρηνικά αντισώματα είναι ψευδώς αρνητικά.

Ψευδώς θετικά ΑΝΑ ανευρίσκονται κυρίως σε γυναίκες και ηλικιωμένους ανθρώπους. Σε αυτές τις περιπτώσεις τα ΑΝΑ είναι θετικά αλλά σε χαμηλούς τίτλους. Επίσης, σε λήψη φαρμάκων, όπως ακεταζολαμίδη, καρβιντόπα, χλωροθειαζίδη, χλωροπρομαζίνη, κλοφιβράτη, αιθοσουξιμίδη, άλατα χρυσού, γκριζεοφουλβίνη, υδραλαζίνη, ισονιαζίδη, λίθιο, μεθυλντόπα, από του στόματος αντισυλληπτικά, πενικιλίνη, φαινυλβουταζόνη, φαινυτοΐνη, πριμιδόνη, προκαϊναμίδη, προπυλθειουρακίλη, κινιδίνη, ρεζερπίνη, στρεπτομυκίνη, σουλφοναμίδες, τετρακυκλίνες και θειαζιδικά διουρητικά.

Αντιπυρηνικά αντισώματα-Χαρακτηριστική συνύπαρξη ευρημάτων

ΑΝΑ-πρότυπο φθορισμού	Περαιτέρω διαφοροποίηση	Κολλαγονώσεις
Ομογενές ή κυκλικό	Anti-ds-DNA	Όχι φαρμακογενής ΣΕΛ/Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (50-80%)
Ομογενές ή κυκλικό	Anti-Histonanti-antibodies- αντισώματα κατά των ιστόνων	Φαρμακογενής ΣΕΛ (70-90%)
Κεντρομερίδιο	Κανένα	Ειδικό για σύνδρομο CREST /Calcinosis, Raynaud’s phenomenon, Esophageal dysfunction, Sclerodactyly, and Telangiectasias/Ασβέστωση, φαινόμενο Raynaud, δυσλειτουργία του οισοφάγου, σκληροδακτυλία και τελαγγειεκτασίες
Πυρηνικό	Κανένα	Σκληροδερμία (40%) και άλλες κολλαγονώσεις
Διασπαρμένο/κηλιδώδες	ΕΝΑ /Extractable Nuclear Antigen/Εξαγώγιμο πυρηνικό αντιγόνο	Σκληροδερμία (40%) και άλλες κολλαγονώσεις
Διασπαρμένο/κηλιδώδες	Anti-U1-RNP /Anti-U1 Ribonucleoprotein/Αντι-U1 ριβονουκλεοπρωτεΐνη	Μεικτή νόσος συνδετικού ιστού
Διασπαρμένο/κηλιδώδες	Anti-Sm	Πολύ ειδικό για ΣΕΛ (25%)
Διασπαρμένο/κηλιδώδες	Anti-Ro (SSA)	Σύνδρομο Sjogren, ΣΕΛ
Διασπαρμένο/κηλιδώδες	Anti-La (SSB)	Σύνδρομο Sjogren (με SSA), ΣΕΛ (μικρός κίνδυνος νεφρίτιδος)
Διασπαρμένο/κηλιδώδες	Anti-SCL 70	Ειδικά για σκληροδερμία (25%)
Διασπασμένο/κηλιδώδες (ειδική κυτταρική καλλιέργεια)	Anti-PM 1 /Polymyositis and systemic scleroderma/Αντισώματα Πολυμυοσίτιδας και συστηματικής σκληροδερμίας	Ειδικά για δερματομυοσίτιδα-πολυμυοσίτιδα
Διασπασμένο/κηλιδώδες (ειδική κυτταρική καλλιέργεια)	Anti-Jo 1	Ειδικά για δερματομυοσίτιδα-πολυμυοσίτιδα

Τα ΑΝΑ ανευρίσκονται σε ποσοστό περίπου 5% σε χαμηλούς τίτλους 1:40 ή καλύτερα κάτω από 1:160 (ανάλογα τη μέθοδο) και σε φυσιολογικά άτομα ιδιαίτερα εάν είναι ηλικίας περισσότερο από 60 ετών ή είναι συγγενείς ατόμων με σοβαρές αυτοάνοσες νόσους.

Οι γυναίκες παρουσιάζουν ΑΝΑ σε υψηλότερο ποσοστό από τους άνδρες (17,8% έναντι 9,6%, p<0.001) και τα ΑΝΑ είναι λιγότερο συχνά σε υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα.

Δεν υπάρχει συσχέτιση των ΑΝΑ με την CRP/C-reactive protein/C-αντιδρώσα πρωτεΐνη τη χρήση οινοπνεύματος, το κάπνισμα, το επίπεδο μόρφωσης και το οικογενειακό οικονομικό επίπεδο.

Από πρακτικής πλευράς τα ΑΝΑ αναζητώνται συνήθως σε παθήσεις που προκαλούν αρθρίτιδες ή χρόνιες πολυαρθραλγίες.

Εάν βρεθούν θετικά σε τίτλο πάνω από 1:160 τότε η πρώτη νόσος που θα πρέπει να αναζητηθεί είναι ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος διότι είναι και η πάθηση που τα ΑΝΑ απαντώνται σε ποσοστό πάνω από 95%.

Η ανεύρεση ΑΝΑ σε τίτλους κάτω του 1:160 δεν αποτελεί στοιχείο ειδικό και παρακολουθούνται οι τίτλοι ανά 4μηνο.

Εάν ο τίτλος τους είναι πάνω από 1:160 γίνονται και άλλες εξετάσεις για να αποκλειστούν διάφορες νόσοι.

Τα αντιπυρηνικά αντισώματα (ΑΝΑ) αυξάνονται σε πολλές ασθένειες και η διάγνωση μπαίνει σε συνδυασμό με την εξέλιξη των συμπτωμάτων και τα υπόλοιπα εργαστηριακά ευρήματα.

Τα ΑΝΑ αυξάνονται κυρίως σε αυτοάνοσες συστηματικές ασθένειες.

Τα ποσοστά όπου ανευρίσκονται αυξημένα στις αντίστοιχες ασθένειες φαίνονται παρακάτω:

Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (93%)

Σκληρόδερμα (85%)

Μικτή νόσος του συνδετικού ιστού (93%)

Πολυμυοσίτιδα-Δερματομυοσίτιδα (61%)

Ρευματοειδής αρθρίτιδα (33%)

Σύνδρομο Sjogren (48%)

Φαρμακευτικός λύκος (100%)

Δισκοειδής λύκος (15%)

Χρόνια αρθρίτιδα (71%)

Επίσης αυξημένα ανευρίσκονται και σε ασθένειες συγκεκριμένων οργάνων που οφείλονται σε αυτοάνοση δραστηριότητα όπως:

Θυροειδίτιδα Hashimoto (46%)

Νόσος του Graves (50%)

Αυτοάνοση ηπατίτιδα (63-91%)

Πρωτοπαθής χολική κίρρωση (10-40%)

Πρωτοπαθής αυτοάνοση χολαγγειίτιδα (100%)

Ιδιοπαθής πνευμονική αρτηριακή υπέρταση (40%)

Άλλες καταστάσεις που συνδέονται με αυξημένους τίτλους αντιπυρηνικών αντισωμάτων είναι οι χρόνιες λοιμώδεις νόσοι, όπως η μονοκυττάρωση, η ηπατίτιδα C, η υποξία βακτηριακή ενδοκαρδίτιδα, η φυματίωση, το AIDS, κ.ά. Σπάνια τα αντιπυρηνικά αντισώματα αυξάνονται σε περιπτώσεις καρκίνου. Ακόμα και άσθενείς που παίρνουν φάρμακα μπορεί να έχουν αυξημένα ΑΝΑ, χωρίς να αναπτύσσουν την εικόνα του φαρμακευτικού λύκου.

Τιμές Αναφοράς

Αρνητικό: Αραίωση < 1/80

Οριακό: Αραίωση ≥ 1/80 ή < 1/160

Θετικό: Αραίωση ≥ 1/320

Δεν απαιτείται νηστεία πριν από την εξέταση.

emedi diagnostic tests

Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα αυτοάνοσα νοσήματα

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για τα αυτοάνοσα νοσήματα