Τρίτη, 28 Ιουνίου, 2022

Βαλεριάνα

Προτιμήστε την αντί για ηρεμιστικά χάπια

Η βαλεριάνα ή Βαλεριανή η φαρμακευτική ή Βαλεριάνα η φαρμακευτική ή Νάρδος ή Μυριστική ασπρόφυλλος ή Αλλιαριϊφυλλος ή Κέντρανθος ή Αλεναία ή Βιρτισκεία ή Διοσκουρίδειος ή Ανάλατος ή Μοσχολιός ή Αγριοζαμπούκος ή Ερπίνη ή Μακροσίφων ή Valeriana officinalis ή Γατοβότανο είναι το ηρεμιστικό της φύσης.

Υπάρχει και η βαλεριάνα η ιταλική ή Valeriana italica που έχει ρόδινα άνθη. 

Υπάρχει και η βαλεριάνα ή Valeriana asarifolia Dufresne.

Η Βαλεριάνα ανήκει στα αγγειόσπερμα, στην οικογένεια Valerianaceae ή Βαλεριανίδων.

Η Βαλεριάνα είναι ένα πολυετές φυτό με ετήσιους βλαστούς μέχρι 50 εκ. όρθιους και λείους.

Τα φύλλα βάσης είναι απλά, δισκοειδή ως νεφροειδή, μακρόμισχα. Τα φύλλα βλαστού είναι πτεροσχιδή.

Η ταξιανθία είναι ακραία, πυκνή και λευκορόδινη, σε στεφάνη με πλήκτρο.

Ζει σε βράχους της ημιορεινής ζώνης και είναι ενδημικό φυτό της Κρήτης και της Καρπάθου. Υπάρχουν 10 είδη στην Κρήτη.

Έχει αιθέριο έλαιο με δυσάρεστη οσμή, που χορηγούμενο σε μικρές δόσεις (17-20 σταγόνες) προκαλεί επιβράδυνση των καρδιακών παλμών και ελαφρά αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Σε μεγαλύτερες δόσεις την κατεβάζει.

Σε έγχυμα επιδρά κατασταλτικά στο κεντρικό νευρικό σύστημα και γι΄αυτό χρησιμοποιείται ως ελαφρύ καταπραϋντικό σε περιπτώσεις διέγερσης, υστερίας, κρίσης, επιληψίας και νεύρωσης.

Οι ρίζες της είναι ένα αποτελεσματικό ηρεμιστικό που χρησιμοποιείται και στα παιδιά, για την κατάπτωση και τις αϋπνίες. 

Χρησιμεύει ακόμη για πληγές, αποστήματα και τις μυϊκές κράμπες.

Οι γάτες τρώνε φύλλα βαλεριάνας για να καθαρίσουν το στομάχι τους.

Ορισμένα είδη βαλεριάνας τρώγονται σε σαλάτα, γι΄αυτό μερικοί το λένε γατοβότανο.

Το λάδι χρησιμοποιείται στην αρωματοποιϊα.

Ευδοκιμεί σε εύκρατες περιοχές από την Ευρώπη ως την Ασία.

Το απόσταγμα και το αποξηραμένο φυτό έχουν κατασταλτική επίδραση στο νευρικό σύστημα.

Το φρέσκο φυτό έχει περισσότερο ηρεμιστική δράση.

Ανθίζει το καλοκαίρι. Τα ρόδινα ή λευκά άνθη της είναι διατεταγμένα σε κόρυμβο.

Είναι πολυετές ποώδες και ανθοφόρο φυτό που αναπτύσσεται γρήγορα.

Προτιμά το ελαφρύ, εύφορο χώμα, με υγρασία και τον ήλιο ή την ημισκιά. Κατάλληλο για κήπο με δένδρα. Φυτέψτε τους σπόρους σε σπορείο την άνοιξη, μεταφυτέψτε σε γλάστρες και ξαναμεταφυτέψτε στις οριστικές θέσεις, όταν μεγαλώσουν αρκετά ή πολλαπλασιάστε με διαίρεση ρίζας την άνοιξη ή το φθινόπωρο.

Συνήθως, φύεται στα όρια δασών και σε χορτώδεις εκτάσεις. 

Συλλέξτε τις ρίζες και τα φυτά σε ηλικία, τουλάχιστον, 2 ετών, το φθινόπωρο.

Οι ρίζες της βαλεριάνας αρέσουν πολύ στις γάτες, γι’ αυτό προστατέψτε τις.

Στην Ελλάδα καλλιεργείται στη Βόρεια Ελλάδα και Θεσσαλία, αλλά και Ήπειρο και στα ορεινά της Νότιας Ελλάδας


Χρήσιμα μέρη βαλεριάνας

Η ρίζα, αλλά και σε μερικές περιπτώσεις ολόκληρο το φυτό (ρίζα, φύλλα, άνθη).

Υπάρχει σε όλη την Ελλάδα και μπορείτε να μαζέψετε τις ανθισμένες κορυφές της  το καλοκαίρι και τις ρίζες της το φθινόπωρο. Φυτέψτε 2-3 φυτά στον κήπο σας.


Δραστικές ουσίες βαλεριάνας

Άρωμα με βορνεόλη, λιμονίνη, πινένιο, καμφένιο και άλλα οξέα και τερπίνη, βαλεριανικό οξύ και ρετσίνι. Οι ηρεμιστικές επιδράσεις προκαλούνται μέσω των υποδοχέων GABA.  Το αμινοξύ βαλίνη πήρε το όνομά του από αυτό το φυτό.   Γενικά περιέχει αλκαλοειδή:. Actinidine ή ακτινιδίνη, chatinine ή χατινίνη, shyanthinevalerianineκαι Valerine ή βαλερίνη,. Επίσης, περιέχει ρητίνη, ταννίνη, άμυλο, σάκχαρα, στερόλες, λιπαρές ουσίες, αζωτούχες και λευκωματούχες ουσίες. Ισοβαλεραμίδιο δημιουργείται κατά τη διαδικασία εκχύλισης. Επίσης, περιέχει ωάμμα-αμινοβουτυρικό οξύ (GABA), ισοβαλερικό οξύ, ιριδοειδή Isovaltrate και βαλτρικό οξύ, τερπίνες  (που περιέχονται στο πτητικό έλαιο)- Valerenic οξύ, hydroxyvalerenic οξύ και acetoxyvalerenic οξύ και φλαβόνες-εσπεριδίνη6methylapigenin και linarin. Το αιθέριο έλαιο έχει ισοβαλεριανικό οξύ και βορνεόλη.

Τα συστατικά της φαίνεται να έχουν κάποια συγγένεια για τους υποδοχείς GABAA, μία κατηγορία υποδοχέων μέσω των οποίων δρουν και οι βενζοδιαζεπίνες. Το βαλερικό οξύ, που της δίνει τη χαρακτηριστική οσμή  δεν έχει  ηρεμιστικές ιδιότητες.


valeriana 1

Ιδιότητες και ενδείξεις βαλεριάνας

Είναι ηρεμιστικό, σπασμολυτικό, αποχρεμπτικό, διουρητικό, υποτασικό, κατά του μετεωρισμού και ήπιο αναλγητικό. 

Είναι ήπιο κατευναστικό και καλό για αϋπνίες που είναι αποτέλεσμα ψυχοσωματικής εξάντλησης και υπερκόπωσης,

Η καταπραϋντική της δράση χρησιμοποιείται σε νευρικές καρδιοπάθειες, επιληψία, υστερία, νευρασθένειες, νευρικούς πονοκεφάλους, για προβλήματα κατά την περίοδο, την εγκυμοσύνη και την κλιμακτήριο, για γαστρεντερικά προβλήματ νευρικής φύσεως και σπασμούς νευρικής φύσεως.

Η βαλεριάνα κατευνάζει το κεντρικό νευρικό σύστημα, ελαττώνει τους σπασμούς στους λείους μυς, τονώνει τη λειτουργία της καρδιάς κι ενισχύει τον ύπνο.

Συστήνεται σαν ηρεμιστικό σε νευρική υπερένταση, σε νευρωτικές καταστάσεις, σαν ενισχυτικό στη θεραπεία για προβλήματα θυρεοειδούς, σε ψυχολογικά προβλήματα κατά την κλιμακτήριο, σε ταχυκαρδίες νευρικής φύσεως, σε υπερτονία στην αρχική μορφή και σε σπασμούς γαστρεντερικού, χολής και μήτρας.

Είναι το καλύτερο από τα φυσικά καταπραϋντικά και είναι κατάλληλη για όλες τις παθήσεις που έχουν νευρογενή αίτια, όπως κατάθλιψη, ιλίγγους, ημικρανίες, πονοκεφάλους, ταχυπαλμίες, άγχος, δύσπνοια, νεύρωση στομάχου, υπερβολική νευρικότητα, νευρικές κρίσεις, υστερία, επιληψία, αϋπνίες, σπασμούς, ακόμη και στα παιδιά, πόνους περιόδου, σπασμούς μήτρας, κράμπες στομάχου και εντέρων, λόξιγγα ή λόξυγγα, σε άτομα εύθραυστα και σε ασθενείς με νευρωτικές καρδιακές παθήσεις.

Επίσης, χρησιμοποιείται σε αφωνία, άσθμα, παράσιτα και σκουλήκια.

Ακόμη, η βασλεριάνα είναι κατάλληλη για τη φυματίωση, την πνευμονία, τη δυσεντερία και τον διαβήτη.

  • Η ρίζα της βαλεριάνας χρησιμοποιείται για νευρασθένειες, νευρώσεις, υστερία, εξάψεις, νευρικούς σπασμούς, υπερδιέγερση και σε περιπτώσεις που απαιτείται καταπράϋνση νεύρων. Γι΄αυτό άλλωστε, πολλά φάρμακα γι΄αυτές τις ασθένειες περιέχουν βαλεριάνα.
  • Σε μικρές δόσεις το αφέψημα και το έμβρεγμα ανακουφίζουν από τον πονοκέφαλο, αλλά σε μεγάλες δόσεις φέρνουν πονοκέφαλο.
  • Είναι παρασιτοκτόνο.
  • Χρησιμοποιείται για τους παιδικούς σπασμούς (κάνετε το βρέφος μπάνιο με ρίζα βρασμένη).
  • Έχει αντισπασμωδική δράση και χρησιμοποιείται σε λόξυγγα και άσθμα.
  • Χρησιμοποιείται για την πολυδιψία των διαβητικών.
  • Δρα κατά της παχυσαρκίας. 30 γραμμάρια φύλλα βαλεριάνας σε 1 λίτρο νερό κάνουν ένα αφέψημα κατά της παχυσαρκίας.
  • Βράζοντας αρκετές ώρες ρίζες βαλεριάνας σε νερό βρύσης φτιάχνετε ένα εξαίρετο βότανο κατά της αϋπνίας.
  • Στην επιληψία χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με βρωμιούχο κάλιο.
  • Για το βήχα φτιάχνετε αφέψημα με ρίζα βαλεριάνας, γλυκόριζα και γλυκάνισο σε ίσα μέρη.

valeriana 2

Χρήσιμες συνταγές για τη βαλεριάνα

Η χρήση της βαλεριάνας θα πρέπει να γίνεται για μία εβδομάδα και να ακολουθεί διάλειμμα δύο μέχρι 3 εβδομάδων.

Σαν αφέψημα: Βράζετε 10 γρ. σε 1 λίτρο νερό. Στα παιδιά 6-12 ετών βάζετε τη μισή δόση. Επίσης, βράζετε αρκετό φυτό ολόκληρο με ρίζες, άνθη και φύλλα  σε νερό, σουρώνετε και χύνετε το νερό αυτό σε ζεστό νερό μπάνιου για τη θεραπεία των παιδικών σπασμών  και για νευρικά και υπερκινητικά παιδιά.

Έκχυμα: Αφήνετε 30 γραμμάρια άνθη και φύλλα σε 1 λίτρο χλιαρό νερό, σουρώνετε και πίνετε. Είναι κατάλληλο κατά της παχυσαρκίας.

Σαν αιθέριο έλαιο: 5-10 σταγόνες σε λίγο νερό

Σαν έμβρεγμα: Μουσκεύετε 100 γραμ ρίζας σε 1 λίτρο νερού για 12-14 ώρες. Επειδή δεν έχει καλή μυρωδιά, μουσκεύετε μαζί λίγη μαντζουράνα. Πίνετε 2-3 φλιτζάνια, ανάμεσα στα γεύματα. Είναι πολύ αποτελεσματικό. Ή παίρνετε 25 γραμμάρια ψιλοκομμένη φρέσκια ρίζα και τη βάζετε σε 600 ml κρύο νερό για 10 ώρες και πίνετε 1 φλιτζάνι 3 φορές ημερησίως για το άγχος, την υπερένταση και 1 φλιτζάνι πριν τον ύπνο για την αϋπνία. Ή αφήνετε 10 γραμμάρια ρίζας σε 1 ποτήρι νερό για 12 ώρες, σουρώνετε και πίνετε την ποσότητα αυτή σε 3 δόσεις και την τελευταία την πίνετε πριν κοιμηθείτε. Ή αφήνετε 2 κουταλάκια του γλυκού ρίζα σε 1 ποτήρι νερό να χωνευτεί σε 24 ώρες, σουρώνετε και παίρνετε 1 κουταλιά της σούπας σε μια ημέρα σε 3 δόσεις.

Σαν συμπλήρωμα διατροφής δίνονται δόσεις των 400-900 mg  30 λεπτά έως δύο ώρες πριν από τον ύπνο (σκόνη). Ξηραίνετε τη ρίζα της βαλεριάνας και την κοπανάτε να γίνει σκόνη και παίρνετε 2 γραμμάρια κάθε φορά διαλυμένη σε 1 κουταλιά της σούπας βιολογικό μέλι, 3 φορές την ημέρα,

Βάμμα: Πίνετε 20 σταγόνες έως 3 φορές ημερησίως για προβλήματα νευρικής φύσεως. Οι μεγαλύτερες δόσεις μπορεί να προκαλέσουν πονοκέφαλο. Αφήνετε 200 γραμμάρια φρέσκια ψιλοκομμένη ρίζα σε 1 λίτρο τσικουδιά ή καθαρό οινόπνευμα, για 8 ημέρες, σουρώνετε, πιέζοντας ελαφρά τις ρίζες και φυλάτε το υγρό. Παίρνετε 20 σταγόνες διαλυμένες σε νερό ή τσάι από χαμομήλι, βερβένα ή μελισσόχορτο.

Κομπρέσες: Κάντε κομπρέσες με έμβρεγμα ή αραιωμένο βάμμα για μυϊκούς πόνους ή εφαρμόστε στην κοιλιά για πόνους περιόδου και κολικούς.

Συνταγή για την υστερία και την επιληψία: Παίρνετε ίσα μέρη, από 4 κουταλιές της σούπας από βαλεριάνα, μολόχα, τσουκνίδα και κενταύριο. Τα ψιλοκόβετε και τα βράζετε σε 1 λίτρο νερό, μέχρις ότου μείνει μισό λίτρο, σουρώνετε και πίνετε 1 φλιτζανάκι του καφέ 3 φορές την ημέρα, συνέχεια για 40 ημέρες.

Συνταγή για τα νευρικά καρδιακά προβλήματα: Βράζετε 10 γραμμάρια βαλεριάνα και 2 γραμμάρια απήγανο ή Ruta rraveolens σε μισό λίτρο νερό για 10 λεπτά, σουρώνετε και πίνετε πρωί κα μεσημέρι μια ώρα πριν το φαγητό και βράδυ 2 ώρες μετά το δείπνο ένα ποτηράκι του λικέρ.

Συνταγή για άτομα με λεπτή κράση: Παίρνετε μια ρίζα βαλεριάνας, 3 κορυφές θυμάρι, 1 κορυφή μελισόχορτο και 3 κορυφές τσουκνίδα, τα βράζετε σε 3/4 του λίτρου νερό για 20 λεπτά, σουρώνετε και πίνετε 1 φλιτζανάκι του καφέ 3 φορές την ημέρα.

Συνταγή για το διαβήτη: Παίρνετε 1 κουταλιά της σούπας ρίζα βαλεριάνα, μια κουταλιά της σούπας σπόρους λιναριού, μια κουταλιά της σούπας ρίζες άγριας μερσινιάς κι μια χούφτα ξηρά θυλάκια φασολιών και τα βράζετε σε 1 λίτρο νερό για 20 λεπτά, σουρώνετε και πίνετε πρωί και βράδυ από 1 μικρό ποτήρι του λικέρ.

Εξωτερικά με εντριβές φρέσκιες ρίζες βαλεριάνας: Σε παράλυση τρίβετε τους παραλυμένους μυς.

Η ξηρή ρίζα χρησιμοποιείται για αποστείρωση των χώρων: Καίτε την ξηρή ρίζα στα κάρβουνα.


Ανεπιθύμητες ενέργειες βαλεριάνας

Δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται με άλλα κατασταλτικά, όπως αιθανόλη, βενζοδιαζεπίνες, βαρβιτουρικά, οπιοειδή, ή αντιισταμινικά φάρμακα

Τα καλύτερα βότανα για να έχετε την υγεία σας

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα καλύτερα βότανα για την υγεία σας

Διαβάστε, επίσης,

Μελισσόχορτο

Τα καλύτερα ροφήματα για την κατάθλιψη

Δυσκοιλιότητα

Τα πιο συχνά βότανα και οι θεραπευτικές τους ιδιότητες

Αντιστρές εναλλακτικές θεραπείες

www.emedi.gr

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΘΡΑ

Κροκέτες μπακαλιάρου με σαλάτα

Σπιτικές κροκέτες μπακαλιάρου με σαλάτα Νόστιμες κροκέτες μπακαλιάρου με σαλάτα ΜΠΑΚΑΛΙΑΡΟΣ: Ο μπακαλιάρος είναι ένα τρόφιμο πλούσιο σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, βιταμίνες (Α, D, K,...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ