Πιπερίνη. Η πιπερίνη έχει ισχυρές ανιφλεγμονώδεις και νευροπροστατευτικές ιδιότητες αλλά και πολλά άλλα σημαντικά οφέλη για την υγεία

Γράφει ο

Ιωάννης Κριαράς

Γεωπόνος, Βιοτεχνολόγος, με εξειδίκευση στα φαρμακευτικά φυτά

Πιπερίνη

Η πιπερίνη, το κύριο αλκαλοειδές του Piper nigrum και Piper longum, αποτελεί ένα από τα πλέον μελετημένα φυσικά μόρια λόγω της πολυεπίπεδης φαρμακολογικής του δράσης και της ικανότητάς του να αυξάνει τη βιοδιαθεσιμότητα πλήθους φαρμάκων και φυτοχημικών. Η βιοενισχυτική της δράση οφείλεται, κυρίως, στη ρύθμιση των ενζύμων μεταβολισμού (CYP3A4/Cytochrome P450 3A4/Κυτόχρωμα P450 3A4, CYP2D6/Cytochrome P450 2D6/Κυτόχρωμα P450 2D6), των μεταφορέων P-gp/P-glycoprotein/P-γλυκοπρωτεΐνη, καθώς και στην αυξημένη διαπερατότητα εντερικού επιθηλίου, καθιστώντας τη σημαντικό μόριο στη φαρμακοτεχνία και στη φυτοθεραπεία.

Η πιπερίνη παρουσιάζει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση μέσω αναστολής των μονοπατιών NF-κB/NF-κB/Nuclear factor kappa-light-chain-enhancer of activated B cells/NF-κB/Πυρηνικός παράγοντας κάπα-ενισχυτής ελαφριάς αλυσίδας ενεργοποιημένων Β κυττάρων, Αναστολή COX-2/cyclooxygenase-2/κυκλοοξυγενάσης-2, μείωση (TNF-α/Tumor Necrosis Factor-alpha/Παράγοντας Νέκρωσης Όγκου-άλφα, IL-6/Interleukin-6/Ιντερλευκίνη-6, IL-1β/Interleukin-1β/Ιντερλευκίνη-1β), με αποτέλεσμα την αναστολή φλεγμονωδών διεργασιών σε ιστούς του νευρικού συστήματος, του πεπτικού, του αναπνευστικού και του μυοσκελετικού συστήματος. Παράλληλα, δρα ως αντιοξειδωτικός παράγοντας, μειώνοντας την παραγωγή ελευθέρων ριζών, ενισχύοντας τα ενδογενή αντιοξειδωτικά συστήματα SOD/Superoxide dismutase/Υπεροξειδική δισμουτάση, Catalase/Καταλάση, GPx/Glutathione peroxidase/Υπεροξειδάση γλουταθειόνης και προστατεύοντας τα κύτταρα από οξειδωτική βλάβη.

Σε νευρολογικό επίπεδο εμφανίζει νευροπροστατευτικές ιδιότητες, επιδρώντας σε μονοπάτια μνήμης και μάθησης, αναστέλλοντας τη νευροφλεγμονή και μειώνοντας τη διεγερτοτοξικότητα. Κλινικά μοντέλα καταγράφουν βελτίωση γνωστικών λειτουργιών και σημαντική μείωση εκφυλιστικών αλλοιώσεων, προσφέροντας προοπτικές σε Parkinson, Alzheimer και άλλες νευροεκφυλιστικές καταστάσεις.

Η πιπερίνη παρουσιάζει, επίσης, ισχυρή αντικαρκινική δυναμική, με αποδεδειγμένη δράση έναντι πολλαπλών γραμμών καρκινικών κυττάρων μέσω επαγωγής απόπτωσης (caspase-3/κασπάση 3, Bax-Bcl-2-associated X protein-Πρωτεΐνη Χ που σχετίζεται με Bcl-2/B-cell lymphoma 2-Λέμφωμα Β-κυττάρων 2), αναστολής αγγειογένεσης και παρεμπόδισης κυτταρικού πολλαπλασιασμού. Η δράση αυτή ενισχύεται από σύμπραξη με φυτοχημικά όπως η κουρκουμίνη και η ρεσβερατρόλη, λόγω της βιοενισχυτικής ικανότητας της πιπερίνης.

Στο πεπτικό σύστημα, η πιπερίνη εμφανίζει αντιελκωτικές, αντιμικροβιακές και σπασμολυτικές ιδιότητες, προστατεύει τον βλεννογόνο, μειώνει τα οξειδωτικά και τα φλεγμονώδη φορτία και βελτιώνει τη λειτουργία της πέψης. Σημαντικές είναι οι αντιδιαβητικές ιδιότητές της (ρύθμιση γλυκόζης, αυξημένη ευαισθησία ινσουλίνης) και η δράση της στο μεταβολισμό λιπιδίων, με προοπτικές στη διαχείριση μεταβολικού συνδρόμου.

Σε ανοσολογικό επίπεδο, η πιπερίνη ρυθμίζει την παραγωγή κυτοκινών, ενισχύει την λειτουργικότητα μακροφάγων και μειώνει την υπερδραστηριότητα σε αυτοάνοσες φλεγμονές. Παράλληλα επιδεικνύει αντιμικροβιακή δράση έναντι βακτηρίων, μυκήτων και παρασίτων.

Η πιπερίνη αποτελεί ένα μόριο με εξαιρετικά υψηλή φαρμακολογική αξία, τόσο λόγω των ίδιων των θεραπευτικών της ιδιοτήτων όσο και λόγω της μοναδικής της ικανότητας να ενισχύει τη βιοδιαθεσιμότητα άλλων δραστικών ουσιών. Οι τομείς με τη μεγαλύτερη επιστημονική τεκμηρίωση περιλαμβάνουν την αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτική, αντικαρκινική, νευροπροστατευτική, μεταβολική και βιοενισχυτική δράση, καθιστώντας την σημαντικό συστατικό στη σύγχρονη φυτοφαρμακολογία και στη φαρμακοτεχνική ανάπτυξη νέων σκευασμάτων.

Εισαγωγή για την Πιπερίνη (Piperine)

Η πιπερίνη αποτελεί το κυρίαρχο αλκαλοειδές των φυτών Piper nigrum (μαύρο πιπέρι) και Piper longum (μακρύ πιπέρι), δύο από τα σημαντικότερα μπαχαρικά στην παγκόσμια ιστορία τόσο από γαστρονομική όσο και από ιατρική σκοπιά. Η χρήση του πιπεριού ως θεραπευτικού παράγοντα τεκμηριώνεται σε κείμενα της Αγιουρβέδα, του Σινικού Materia Medica, των ελληνιστικών ιατρικών συγγραμμάτων και των αραβικών φαρμακογνωστικών έργων. Στα παραδοσιακά αυτά συστήματα, τα είδη Piper που ανήκουν στην οικογένει Piperaceae ή Πιπερίδες χρησιμοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση πεπτικών διαταραχών, αναπνευστικών λοιμώξεων, φλεγμονών, νευρολογικών συμπτωμάτων και ως τονωτικά του μεταβολισμού. Ωστόσο, η σύγχρονη φαρμακολογική έρευνα αποκάλυψε πως η πλειονότητα των βιολογικών δράσεων των φυτών Piper οφείλεται σε μία κεντρική δραστική ένωση: την πιπερίνη.

 

 

Η πιπερίνη παρουσιάζει ιδιαίτερη επιστημονική σημασία διότι συνδυάζει πολυτροπικό φαρμακολογικό μηχανισμό, ικανότητα διαπερατότητας των βιολογικών μεμβρανών και ισχυρή αλληλεπίδραση με κυτταρικά ένζυμα και μεταφορείς. Έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζει άμεσα την ενεργότητα ενζύμων του κυτοχρώματος P450, αναστέλλει την εξώθηση μορίων μέσω P-glycoprotein, ενισχύει τη διαπερατότητα της εντερικής μεμβράνης και επιδρά στη φαρμακοκινητική πολλών φαρμάκων και φυτοχημικών. Αυτό το φαινόμενο, γνωστό ως βιοενίσχυση (bioenhancement), αποτελεί μοναδικό χαρακτηριστικό της πιπερίνης και οδήγησε σε εφαρμογές όπου η πιπερίνη χρησιμοποιείται ως «φυσικός ενισχυτής» για αύξηση της απορρόφησης ουσιών που έχουν χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα.

Πέρα από τον βιοενισχυτικό της ρόλο, η πιπερίνη παρουσιάζει ευρύ φάσμα βιολογικής δραστικότητας: αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτική, αντικαρκινική, νευροπροστατευτική, αντιμικροβιακή, αντιδιαβητική και ανοσορρυθμιστική. Η δράση της καλύπτει πολλά συστήματα του οργανισμού, από το νευρικό και το ενδοκρινικό έως το πεπτικό και το καρδιοαγγειακό. Η πληθώρα των προκλινικών μελετών υποδεικνύει ότι η πιπερίνη μπορεί να ρυθμίσει μοριακά μονοπάτια που σχετίζονται με το οξειδωτικό στρες, τη νευροφλεγμονή, την αντίσταση στην ινσουλίνη, την καρκινική πρωτεϊνοσύνθεση και τη μεταβολική απορρύθμιση. Η διεισδυτική ικανότητά της στην κυτταρική μεμβράνη επιτρέπει αλληλεπίδραση με ενδοκυτταρικούς στόχους, όπως οι μεταγραφικοί παράγοντες, τα ένζυμα αποτοξίνωσης και οι υποδοχείς νευροδιαβίβασης.

Επιπλέον, η πιπερίνη αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη φυτοφαρμακολογικών συνδυασμών, με ηγετικό παράδειγμα τη συνδυαστική χρήση της με κουρκουμίνη, που αυξάνει έως και κατά 2.000% τη βιοδιαθεσιμότητα της τελευταίας. Η επίδρασή της τόσο σε υδατοδιαλυτά όσο και σε λιποδιαλυτά μόρια την καθιστά μοναδική από χημική και φαρμακοκινητική άποψη.

Η συγκέντρωση της πιπερίνης στα φυτά του γένους Piper επηρεάζεται από το γενετικό υλικό, τη γεωγραφική προέλευση, τις συνθήκες ξήρανσης και τον τρόπο εκχύλισης. Έτσι, η παραγωγή τυποποιημένων εκχυλισμάτων αποτελεί σημαντικό πεδίο έρευνας, ιδίως, για φαρμακευτικές εφαρμογές.

Χημική Δομή – Σύσταση

• Χημικός τύπος: C17H19NO3
• Κατηγορία: αλκαλοειδές αμιδικής δομής
• Φυσικοχημικά χαρακτηριστικά: υψηλή λιποφιλικότητα, σταθερότητα σε θερμοκρασία, μέτρια διαλυτότητα
• Συγγενείς ενώσεις: πιπεριδίνες, πιπεραμίνες, chavicine ή χαβικίνη (ισομερές)

Η πιπερίνη αποτελείται από πυριδίνη συνδεδεμένη με μια δομική μονάδα πιπερικού οξέος μέσω δεσμού αμιδίου.

---

Εκχυλίσματα πιπερίνης

1. Εκχύλισμα μαύρου πιπεριού (Black Pepper Extract – 40–95% piperine)

• Παραγωγή με οργανικούς διαλύτες  ή υπερκρίσιμο CO₂/carbon dioxide/διοξείδιο του άνθρακα.
• Υψηλή καθαρότητα → ισχυρή βιοενισχυτική δράση.

2. Υπερκρίσιμο εκχύλισμα CO₂

• Μεγαλύτερη συγκέντρωση δραστικών ενώσεων.
• Σταθερότητα και καθαρότητα ιδανικές για φαρμακευτικά προϊόντα.

3. Εκχύλισμα Piper longum

• Υψηλή περιεκτικότητα σε πιπερίνη + πιπεριδίνες με πρόσθετες νευρολογικές δράσεις.

4. Σύνθετες φαρμακοτεχνικές μορφές

• Φόρμουλες με κουρκουμίνη (Curcumin + Piperine)
• Φόρμες με σταδιακή αποδέσμευση για διατήρηση σταθερών επιπέδων στο πλάσμα

Φαρμακολογικές – Θεραπευτικές Ιδιότητες της Πιπερίνης

Η πιπερίνη παρουσιάζει ένα από τα πιο εκτεταμένα και πολυεπίπεδα φαρμακολογικά προφίλ μεταξύ των φυσικών αλκαλοειδών. Ακολουθεί πλήρης, συστηματική και εξαντλητική ανάλυση των δράσεων, ταξινομημένη ανά βιολογικό σύστημα και μοριακό μηχανισμό.

---

1. Αντιφλεγμονώδεις δράσεις

1.1 Ρύθμιση φλεγμονωδών μεταγραφικών παραγόντων

• Ισχυρή αναστολή NF-κB, με αποτέλεσμα μείωση παραγωγής προφλεγμονωδών κυτοκινών.
• Αναστολή AP-1/Activator Protein 1/Πρωτεΐνη Ενεργοποιητή 1, αναστέλλοντας την έκφραση ενζύμων φλεγμονής.

1.2 Αναστολή ενζύμων φλεγμονής

• COX-2 → μειωμένη σύνθεση προσταγλανδινών.
• LOX/Lipoxygenase/Λιποξυγενάση → αναστολή λευκοτριενίων.
• iNOS/inducible nitric oxide synthase/επαγώγιμη συνθάση μονοξειδίου του αζώτου → μείωση παραγωγής NO/νιτρικού οξειδίου που συμβάλλει σε οίδημα και φλεγμονή.

1.3 Μείωση φλεγμονωδών κυτοκινών

• ↓ TNF-α
• ↓ IL-1β
• ↓ IL-6
• ↓ IL-8/Interleukin-1β/Ιντερλευκίνη-8
• ↓ MCP-1/Monocyte Chemoattractant Protein-1/Πρωτεΐνη-1 χημειοελκυστικού μονοκυττάρων

1.4 Κλινική σημασία

• Χρόνιες φλεγμονώδεις διαταραχές
• Ρευματικές νόσοι
• Φλεγμονώδη νοσήματα εντέρου
• Νευροφλεγμονή σε εγκεφαλικό και νευροεκφυλιστικές νόσους

---

2. Αντιοξειδωτικές δράσεις

2.1 Αύξηση ενδογενών αντιοξειδωτικών ενζύμων

• ↑ SOD (υπεροξειδική δισμουτάση)
• ↑ CAT (καταλάση)
• ↑ GPx (γλουταθειόνη υπεροξειδάση)

2.2 Μείωση οξειδωτικού στρες

• Αναστολή σχηματισμού ROS/Reactive Oxygen Species/Αντιδραστικά είδη οξυγόνου και RNS/responsive neurostimulation/ανταποκρινόμενη νευροδιέγερση.
• Προστασία λιπιδίων από υπεροξείδωση.
• Προστασία DNA/Deoxyribonucleic Acid/Δεοξυριβονουκλεϊκό οξύ από οξειδωτική αλλοίωση.

2.3 Κλινική σημασία

• Προστασία νευρικών κυττάρων
• Προστασία ηπατικών και καρδιακών ιστών
• Μείωση κυτταρικής γήρανσης

---

3. Νευροπροστατευτικές και νευρορυθμιστικές δράσεις

3.1 Επίδραση σε νευροδιαβιβαστές

• Αυξάνει ή ρυθμίζει τη δραστηριότητα:
  • Σεροτονίνης (5-HT/5-hydroxytryptamine/5-υδροξυτρυπταμίνη)
  • Ντοπαμίνης
  • Γλουταμινικού οξέος
  • GABA/Gamma-aminobutyric acid/Γάμμα-αμινοβουτυρικό οξύ

3.2 Αναστολή νευροφλεγμονής

• Αναστολή μικρογλοίας
• Μείωση φλεγμονωδών μορίων στον εγκέφαλο
• Προστασία νευρωνικών κυττάρων από διεγερτοτοξικότητα

3.3 Νευροαναγεννητική επίδραση

• Υποστήριξη μονοπατιών BDNF/Brain-Derived Neurotrophic Factor/Νευροτροφικός Παράγοντας που Προέρχεται από τον Εγκεφάλο, CREB/cAMP response element-binding protein/Πρωτεΐνη δέσμευσης στοιχείου απόκρισης cAMP, που σχετίζονται με τη μνήμη και τη μάθηση.

3.4 Κλινικές προοπτικές

• Alzheimer
• Parkinson
• Ισχαιμική εγκεφαλική βλάβη
• Άγχος & νευροψυχολογικά συμπτώματα
• Γνωστική εξασθένηση

---

4. Αντικαρκινικές δράσεις

4.1 Επαγωγή απόπτωσης

• Ενεργοποίηση κασπασών caspase-3, caspase-9
• Ρύθμιση Bax/Bcl-2 προς προαποπτωτική κατεύθυνση

4.2 Αναστολή κυτταρικού κύκλου

• Αναστολή CDK2/ Cyclin-Dependent Kinase 2/Κυκλινοεξαρτώμενη κινάση 2, CDK4/Cyclin-Dependent Kinase 4/Κυκλινοεξαρτώμενη κινάση 4
• Αναστολή φάσεων κυτταρικού κύκλου G1/S και S/G2

4.3 Αντιμεταστατική δράση

• Μείωση MMP-2/Matrix Metalloproteinase-2/Μεταλλοπρωτεϊνάση-2 του πλέγματος και MMP-9/Matrix Metalloproteinase-9/Μεταλλοπρωτεϊνάση-9 του πλέγματος
• Αναστολή κυτταρικής μετανάστευσης και διήθησης

4.4 Αντιαγγειογενετική δράση

• Αναστολή VEGF και αναστολή ανάπτυξης νέων αγγείων σε όγκους

4.5 Αντικαρκινική συνέργεια

• Ισχυρή ενίσχυση δράσης κουρκουμίνης και ρεσβερατρόλης μέσω βιοενίσχυσης

---

5. Μεταβολικές και αντιδιαβητικές δράσεις

5.1 Ρύθμιση γλυκόζης

• Αυξημένη ευαισθησία στην ινσουλίνη
• Ενίσχυση GLUT4/Glucose Transporter Type 4/Μεταφορέας γλυκόζης τύπου 4 
• Μείωση ηπατικής γλυκονεογένεσης

5.2 Λιπιδαιμική ρύθμιση

• ↓ LDL/Low-Density Lipoprotein/Λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας
• ↓ TG/Triglycerides/Τριγλυκερίδια
• ↑ HDL/high-density lipoprotein/λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας 

5.3 Επίδραση σε μεταβολικούς παράγοντες

• Μείωση αντίστασης ινσουλίνης
• Μείωση φλεγμονής που σχετίζεται με την παχυσαρκία
• Βελτίωση της μιτοχονδριακής λειτουργίας

---

6. Γαστρεντερικές δράσεις

6.1 Βελτίωση πέψης

• Διέγερση παγκρεατικών ενζύμων
• Αύξηση γαστρικής έκκρισης υδροχλωρικού οξέος σε φυσιολογικά επίπεδα
• Αύξηση βλέννου → προστασία βλεννογόνου

6.2 Αντιελκωτική δράση

• Μείωση βλάβης από ελεύθερες ρίζες
• Ρύθμιση οξέος/βλέννου
• Προστασία έναντι Helicobacter pylori

6.3 Αντισπασμωδική δράση

• Χαλάρωση λείων μυών εντέρου
• Μείωση κολικών και εντερικών σπασμών

---

7. Αντιμικροβιακές και αντιμυκητιασικές δράσεις

7.1 Αντιβακτηριακή δράση

Ενεργή έναντι:

• Staphylococcus aureus
• Escherichia coli
• Klebsiella pneumoniae
• Salmonella typhi
• Bacillus subtilis

7.2 Αντιμυκητιασική δράση

• Candida albicans
• Aspergillus spp.
• Trichophyton spp.

7.3 Αντιπαρασιτική δράση

• Leishmania spp.
• Plasmodium falciparum
• Trypanosoma

Μηχανισμοί:

• Διαταραχή κυτταρικής μεμβράνης
• Αναστολή πρωτεϊνοσύνθεσης
• Αναστολή σχηματισμού τοιχώματος

---

8. Ανοσορρυθμιστικές δράσεις

8.1 Ενίσχυση έμφυτης ανοσίας

• Ενεργοποίηση μακροφάγων
• Αυξημένη φαγοκυττάρωση
• Ρύθμιση Τ-κυτταρικής απόκρισης

8.2 Μείωση υπερδραστηριότητας ανοσοποιητικού

• Ρύθμιση Th1/Th2-Helper T cells 1/Helper T cells 2-Βοηθητικά Τ κύτταρα 1-Βοηθητικά Τ κύτταρα 2 ισορροπίας
• Μείωση αυτοάνοσων φλεγμονών

---

9. Βιοενισχυτική δράση (Bioenhancement)

Η πιο τεκμηριωμένη δράση της πιπερίνης.

9.1 Αναστολή μεταβολισμού φαρμάκων

• Αναστολή CYP3A4, CYP2D6, CYP2C9 → μειωμένη ηπατική και εντερική κάθαρση.

9.2 Αναστολή P-glycoprotein

• μειώνει την εξώθηση φαρμάκων
• αυξάνει την ενδοκυτταρική συγκέντρωση δραστικών μορίων

9.3 Αύξηση διαπερατότητας του εντερικού φραγμού

• Εξασθένηση στις εξειδικευμένες δομές που δημιουργούν έναν αδιαπέραστο φραγμό ανάμεσα στα επιθηλιακά κύτταρα, εμποδίζοντας τη διαρροή υγρών και ουσιών ανάμεσά τους, με ελεγχόμενο τρόπο
• Ενισχύει την εντερική απορρόφηση

9.4 Αποτελέσματα

Αυξάνει τη βιοδιαθεσιμότητα:

• κουρκουμίνης
• ρεσβερατρόλης
• κατεχινών
• βήτα καροτενίου
• σεληνίου
• διάφορων φαρμάκων

---

10. Καρδιοαγγειακές δράσεις

• Μείωση οξειδωτικού στρες σε μυοκάρδιο
• Βελτίωση ενδοθηλιακής λειτουργίας
• Μείωση αρτηριακής φλεγμονής
• Αντιϋπερτασική δράση σε μοντέλα

---

11. Αναλγητικές δράσεις

• Ρύθμιση TRPV1
• Μείωση φλεγμονώδους πόνου
• Αναστολή μεταγωγής πόνου σε περιφερικά νεύρα
• Δράση εν μέρει παρόμοια με καψαϊκίνη αλλά ηπιότερη

Θεραπευτικές Ενδείξεις Πιπερίνης

• Φλεγμονώδεις παθήσεις
• Νευροεκφυλιστικές νόσοι
• Μεταβολικό σύνδρομο
• Δυσλιπιδαιμία
• Διαβήτης τύπου 2
• Γαστρεντερικά έλκη
• Μικροβιακές και μυκητιασικές λοιμώξεις
• Συνδυαστικά πρωτόκολλα με φυτοχημικά (π.χ. κουρκουμίνη)

---

Αντενδείξεις – Προφυλάξεις

• Αναστολή CYP450 → πιθανές αλληλεπιδράσεις με φάρμακα
• Προσοχή σε αντιπηκτικά, αντιεπιληπτικά, αντιδιαβητικά
• Υπέρμετρη χρήση μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικό ερεθισμό

---

Συμπέρασμα

Η πιπερίνη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα φυσικά αλκαλοειδή με ισχυρό και ευρύ φάσμα φαρμακολογικών δράσεων. Ο συνδυασμός αντιφλεγμονώδους, αντιοξειδωτικής, αντικαρκινικής, νευροπροστατευτικής, αντιμικροβιακής, μεταβολικής και γαστρεντερικής δράσης, σε συνδυασμό με τη μοναδική βιοενισχυτική ικανότητά της, καθιστούν την πιπερίνη καθοριστικό μόριο στη σύγχρονη φυτοθεραπεία, φαρμακολογία και φαρμακοτεχνία. Η πλούσια αλληλεπίδρασή της με κυτταρικά μονοπάτια και μεταβολικά ένζυμα υποδεικνύει δυναμικές εφαρμογές σε πλήθος νοσημάτων, ωστόσο απαιτείται προσεκτική κλινική αξιολόγηση για την αποφυγή αλληλεπιδράσεων και την ορθολογική ενσωμάτωσή της σε θεραπευτικά πρωτόκολλα.

Βιβλιογραφία

1. Srinivasan K. Piperine: Pharmacological Effects and Mechanisms of Action, Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 2007.
2. Meghwal M., Goswami T.K. Piperine: A Bioenhancer, Journal of Food Science & Technology, 2013.
3. Butt M.S. Black Pepper and Health, Phytotherapy Research, 2013.
4. Sunila E.S. Immunomodulatory Properties of Piperine, Journal of Ethnopharmacology, 2004.
5. Zhai X. Neuroprotective Effects of Piperine, Neurochemical Research, 2016.
6. Bangaru M.L.Y. Piperine and Metabolic Syndrome, Phytomedicine, 2019.
7. Gorgani L. Piperine and Curcumin Bioavailability, Food Chemistry, 2017.

Αρθρογράφος: Κριαράς Ιωάννης, πτυχιούχος Γεωπόνος-Βιοτεχνολόγος του Γ.Π.Α (Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών)-ειδικός στα φαρμακευτικά φυτά.

Διαβάστε, περισσότερα, για το Γιάννη Κριαρά

Τα κατάλληλα προϊόντα για την υγεία σας

Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα προϊόντα για την υγεία σας

Διαβάστε, επίσης,

Συνδυασμός Κουρκουμίνης Πιπερίνης και Ινδικού λιβανιού

Αιθέριο έλαιο μαύρου πιπεριού

Μειώστε τον πόνο της αρθρίτιδας με τη διατροφή

Πώς να χρησιμοποιείτε τα αιθέρια έλαια

Η κουρκουμίνη στη θεραπεία του καρκίνου

Συμπληρώματα διατροφής για να έχετε συναισθηματική ισορροπία

Ένα απλό πρωτόκολλο αλκαλοποίησης για αυτοθεραπεία του καρκίνου

Φυτοθρεπτικά συστατικά που θεραπεύουν τον καρκίνο

Πώς τα μπαχαρικά αδυνατίζουν

Η P-γλυκοπρωτεΐνη υπεύθυνη για την αντίσταση του καρκίνου στη θεραπεία

Οι πιο δυνατοί συνδυασμοί τροφίμων

Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη

Πώς η κουρκουμίνη θεραπεύει το μυέλωμα

Οι αντικαρκινικές ιδιότητες της κουρκουμίνης

Κουρκουμίνη

www.emedi.gr