Ευθανασία. Ιατρικές αποφάσεις στο τέλος ζωής που όμως επιφέρουν ερωτήματα και ηθικά διλήμματα, αλλά και πολλά κρίσιμα ζητήματα
Ευθανασία
Η σχέση ιατρού με τον ασθενή, όταν ο θάνατος του τελευταίου είναι αναπόφευκτος.
Η σύγχρονη τεχνολογία έχει επιτρέψει την τεχνητή παράταση ζωής, με την υποστήριξη της λειτουργίας ζωτικών οργάνων, συχνά, για μεγάλο διάστημα.
Έτσι, έχουν δημιουργηθεί ορισμένα ηθικά διλήμματα, γιατί η παράταση ζωής δε συνοδεύεται από τη βελτίωση της υγείας ή την θεραπεία του ασθενούς.
Τα μεγάλα κρίσιμα ερωτήματα για την ευθανασία
- Ο ασθενής δε θέλει να ζει κάτω από τέτοιες συνθήκες. Πρέπει να γίνεται σεβαστή η επιθυμία του;
- Η τεχνητή υποστήριξη κάποιου ασθενούς που δεν έχει ελπίδα, στερεί τη δυνατότητα από άλλους ασθενείς να βελτιώσουν την υγεία τους, όταν μπορούν, δεδομένου του ότι οι πόροι στην υγεία έχουν περιοριστεί, δεν τη στερεί;
Η νομοθεσία που ισχύει για την ευθανασία
Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας (νόμος 3418/2005) – Ιατρικές αποφάσεις στο τέλος της ζωής. Άρθρο 29.
Ιατρικές αποφάσεις στο τέλος της ζωής.
-1. Ο ιατρός, σε περίπτωση ανίατης ασθένειας που βρίσκεται στο τελικό της στάδιο, ακόμη και αν εξαντληθούν όλα τα ιατρικά θεραπευτικά περιθώρια, οφείλει να φροντίζει για την ανακούφιση των ψυχοσωματικών πόνων του ασθενή. Του προσφέρει παρηγορητική αγωγή και συνεργάζεται με τους οικείους του ασθενή προς αυτήν την κατεύθυνση. Σε κάθε περίπτωση, συμπαρίσταται στον ασθενή μέχρι το τέλος της ζωής του και φροντίζει ώστε να διατηρεί την αξιοπρέπειά του μέχρι το σημείο αυτό.
-2. Ο ιατρός λαμβάνει υπόψη τις επιθυμίες που είχε εκφράσει ο ασθενής, ακόμη και αν, κατά το χρόνο της επέμβασης, ο ασθενής δεν είναι σε θέση να τις επαναλάβει.
-3. Ο ιατρός οφείλει να γνωρίζει ότι η επιθυμία ενός ασθενή να πεθάνει, όταν αυτός βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο, δε συνιστά νομική δικαιολόγηση για τη διενέργεια πράξεων οι οποίες στοχεύουν στην επίσπευση του θανάτου.
Τα μυστικά του άρθρου για την ιατρική δεοντολογία της ευθανασίας
-Ανώφελη θεραπεία
Η ανώφελη θεραπεία διαπιστώνεται από το θεράποντα ιατρό, εφόσον εξαντληθούν τα θεραπευτικά όρια. Τότε ο ιατρός οφείλει να φροντίζει για την ανακούφιση των ψυχοσωματικών πόνων του ασθενή και να εφαρμόζει παρηγορητική θεραπεία.
Η εξακολούθηση ανώφελης θεραπείας συνιστά ιατρικό σφάλμα…
Όταν η θεραπευτική αγωγή έχει αποδεδειγμένο όφελος, ο ιατρός επιμένει στην εξακολούθησή της και φροντίζει και για την ανακούφιση του πόνου από την ασθένεια και τη θεραπεία.
Όταν όμως, ο ιατρός αποδέχεται την επέλευση του θανάτου, χωρίς να την επιδιώκει, ο ιατρός οφείλει να συμπαραστέκεται στον ασθενή και να τον φροντίζει, ώστε αυτός να διατηρεί την αξιοπρέπειά του μέχρι το θάνατό του.
Αν ο ιατρός εξακολουθεί την ανώφελη θεραπεία ευθύνεται ποινικά αστικά και πειθαρχικά.
Η ανώφελη θεραπεία είναι ιατρικό σφάλμα.
Αυτό δεν ισχύει μόνο για την ανίατη ασθένεια σε τελικό στάδιο, αλλά και στις άλλες περιπτώσεις ασθενειών, που πρέπει να εξαντλούνται τα θεραπευτικά όρια, όχι όμως με τελική κατάληξη το θάνατο.
Συνεργασία ιατρού με τους οικείους του ασθενούς
Η συνεργασία του ιατρού με τους οικείους του ασθενούς αφορά την παρηγορητική θεραπεία. Αυτό δε σημαίνει ότι οι οικείοι του ασθενούς μπορούν να απαιτήσουν τη συνέχεια της ανώφελης θεραπείας.
Η διακοπή της ανώφελης θεραπείας είναι θέμα ιατρικής ευθύνης και αυτενέργειας του θεράποντος και δεν εξαρτάται από καμιά διαδικασία συναίνεσης ύστερα από ενημέρωση του ασθενούς και των οικείων του (άρθρο 12 παρ. 3 αΚΙΔ).
Άρα, ο γιατρός αποδέχεται την επέλευση του θανάτου όταν η θεραπεία είναι ανώφελη. Η ερμηνεία αυτή μπορεί να αμφισβητηθεί συνταγματικά, όταν το προσδοκώμενο όφελος για τον ασθενή είναι αβέβαιο, ελάχιστο ή απομακρυσμένο χρονικά και η κατάστασή του συνοδεύεται από πόνο, ταλαιπωρία και αναξιοπρέπεια. Τότε η τεχνητή διατήρηση των ζωτικών λειτουργιών συμβιβάζεται με την αρχή της ανθρώπινης αξίας (άρθρο 2 παρ.1Σ.) ή υποβαθμίζει τον ασθενή ο οποίος δεν έχει δυνατότητα αυτονομίας.
-Επιθυμίες του ασθενούς
Είναι οι οδηγίες που είχε δώσει ο ασθενής ως προς την ιατρική μεταχείρησή του, όταν είχε ικανότητα βούλησης (σοβαρό ατύχημα, νόσος Alzheimer, ψυχικές ασθένειες, καρκίνος τελικού σταδίου κ.ά).
2 περιπτώσεις
-ο ασθενής ορίζει κάποιο πρόσωπο της επιθυμίας του (άρθρο 12 παρ. 2ββ ΚΙΔ) για να αποφασίσει για αυτόν, όταν αυτός δε θα μπορεί.
-ο ίδιος προσδιορίζει επιθυμητές και ανεπιθύμητες πράξεις στους οικείους του και το θεράποντα ιατρό.
Οι επιθυμίες του ασθενούς λαμβάνονται υπόψη, αλλά δε δεσμεύουν τον ιατρό ο οποίος μπορεί να πράξει διαφορετικά.
Τέτοιες περιπτώσεις είναι:
-Καταστάσεις επείγοντος (12 παρ. 3 α ΚΙΔ), ακόμα και αν διαφωνούν οι οικείοι.
-Χρόνιες καταστάσεις που ο γιατρός δεσμεύεται από την απόφαση των οικείων για το αν θα ισχύσουν οι προγενέστερες οδηγίες του ασθενούς. Αν υπάρχει διαφωνία μεταξύ των οικείων οι οδηγίες του ίδιου του ασθενούς αποτελούν καθοριστικό κριτήριο (άρθρο 5 παρ. 5 Σ).
Ο ιατρός έχει τριπλή νομική ευθύνη, αν ακολουθήσει τις οδηγίες του ασθενούς αν οι οικείοι έχουν ομόφωνη αντίρρηση π.χ. δεν ήθελε ο ασθενής καρδιοαναπνευστική ανάνηψη ενώ οι οικείοι ομόφωνα θέλουν. Αν ο ιατρός είναι ηθικά δεσμευμένος από τις επιθυμίες του ασθενούς δύναται να αποσυρθεί από την φροντίδα του (άρθρο 2 παρ. 5 και 9 παρ.4 ΚΙΔ).
Πώς όμως οι άτυπες οδηγίες του ασθενούς μπορούν να γίνουν νόμιμες εγγυήσεις; Η αναγνώριση τέτοιων εγγυήσεων στο μέλλον ως θεσμός από το νομοθέτη θα λύσει το κενό, αλλά πάντα οι ερμηνευτικές επιλογές θα διατηρούν τη σημασία τους για τον αυτοκαθορισμό του ασθενούς σε θέματα υγείας.
-Ευθανασία
Ένας ιατρός περιέχεται σε μια δύσκολη συνειδησιακή κατάσταση, όταν ο ασθενής του του δηλώνει ότι δε θέλει άλλο να ζει. Ο ασθενής είναι απελπισμένος, ταλαιπωρείται, πονάει και θέλει να καταλήξει με αξιοπρέπεια.
Ωφελέειν ή μη βλάπτειν;
Αν και ο ιατρός ηθικά διαφωνεί η διενέργεια πράξεων ευθανασίας νομικά δε συγχωρείται.
-Η τιμωρία αναφέρεται σε πράξεις που στοχεύουν στην επίσπευση του θανάτου και όχι σε πράξεις που αποδέχονται το ενδεχόμενό του…
-Ελαφρυντική περίσταση διενέργειας ευθανασίας είναι από μη ταπεινά αίτια, όχι από οίκτο προς τον ασθενή, αλλά από αξιολόγηση της κατάστασης των οικείων του ασθενούς και οι επείγουσες ανάγκες περίθαλψης άλλων ασθενών που κινδυνεύει η ζωή τους. Αυτό συμβαίνει σε μονάδες εντατικής θεραπείας, κυρίως.
Βιβλιογραφία
search.et.gr
Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας
Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας
Διαβάστε, επίσης,
Ο μύθος του Αισώπου για την ευθανασία
Πώς ο θάνατος μπορεί να γίνει χαρούμενο γεγονός
Όχι στην εκμετάλλευση ανθρώπων
