Θρομβοποιητίνη

Από

27 Νοεμβρίου 2014

853

Θρομβοποιητίνη. Το φάρμακο που διεγείρει την παραγωγή αιμοπεταλίων. Είναι αποτελεσματικό και χωρίς παρενέργειες ή πρέπει να το αποφεύγετε;

Γράφει η

Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά

Ειδικός Παθολόγος-Ογκολόγος, MD, PhD

Θρομβοποιητίνη

Η θρομβοποιητίνη, που είναι ο ενδογενής συνδέτης για τον υποδοχέα κυτοκίνης Mpl/thrombopoietin receptor protein/πρωτεΐνη υποδοχέα θρομβοποιητίνης, είναι το κυρίαρχο ρυθμιστικό πολυπεπτίδιο των μεγακαρυοκυττάρων στη θρομβοκυτταροποίηση.

Η θρομβοποιητίνη προωθεί τον πολλαπλασιασμό των μονάδων σχηματισμού των αποικιών των μεγακαρυοκυττάρων και προκαλεί κυτταροπλασματική ωρίμανση και πυρηνικό ενδοαναδιπλασιασμό των μεγακαρυοκυττάρων. Έτσι, η θρομβοποιητίνη εξασκεί τις επιδράσεις της στα πρωτόγονα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα, αλλά και στα προγονικά κύτταρα, τα μεγακαρυοκύτταρα και τα αιμοπετάλια. Η θεραπεία με θρομβοποιητίνη αυξάνει τον αριθμό των αιμοπεταλίων 5 με 10 φορές και επιταχύνει την ανάκαμψη σε ανοσοκαταστολή από τη χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία.

Η χορήγηση θρομβοποιητίνης ή ενός παραγώγου της αυξητικού παράγοντα των μεγακαρυοκυττάρων και αναπτυξιακού παράγοντα, για 1 με 10 ημέρες μετά τη χημειοθεραπεία ελαττώνει το βάθος του ναδίρ των αιμοπεταλίων και αυξάνει την ανάκαμψη του αριθμού των αιμοπεταλίων σε όσους λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική χημειοθεραπεία.

Αν και αρχικά οι αυξητικοί παράγοντες αιμοπεταλίων πίστευαν ότι θα είχαν μεγάλη σημασία για την κλινική φροντίδα των καρκινοπαθών, πολλοί παράγοντες, όπως η αποτυχία των εντατικών χημειοθεραπευτικών σχημάτων να βελτιώσουν την επιβίωση μείωσαν τον ενθουσιασμό.

H IL-11/Interleukin-11/Ιντερλευκίνη-11, επίσης, επηρεάζει πολλές αιμοποιητικές κυτταρικές σειρές, δείχνοντας τις πλειοτροπικές επιδράσεις των κυτοκινών. Όπως, οι αυξητικοί παράγοντες λευκών (G-CSF/Granulocyte colony-stimulating factor/Παράγοντας διέγερσης αποικιών κοκκιοκυττάρων) η IL-11 δεν παρεμποδίζει τη θρομβοκυττοπενία, αλλά μόνο σπεύδει την ανάρρωση των αιμοπεταλίων.

Οι παραπάνω παράγοντες, όταν μάλιστα κανείς αναλογιστεί το μεγάλο κόστος που έχουν έχουν περιορισμένες κλινικές εφαρμογές.

Η ενδογενής θρομβοποιητίνη χρησιμοποιείται για:

Τη θεραπεία των χαμηλών αιμοπεταλίων (θρομβοπενία) σε ορισμένους ασθενείς με χρόνια αυτοάνοση (ιδιοπαθή) θρομβοπενική πορφύρα.

Δρα βοηθώντας το μυελό των οστών να αυξήσει τον αριθμό των θρόμβων που σχηματίζουν τα αιμοπετάλια στο αίμα. Αυτό βοηθά το αίμα να πήξει πιο φυσιολογικά και μειώνει τον κίνδυνο για υπερβολική ή σοβαρή αιμορραγία.

Η ενδογενής θρομβοποιητίνη TPO/Thrombopoietin είναι η κύρια κυτοκίνη που συμμετέχει στη ρύθμιση της μεγακαρυοποίησης και της παραγωγής αιμοπεταλίων και αποτελεί τον ενδογενή συνδέτη του TPO-R/Thrombopoietin Receptor/Υποδοχέας θρομβοποιητίνης. Η ελτρομβοπάγη αλληλεπιδρά με το διαμεμβρανικό τομέα του ανθρώπινου TPO-R και εκκινεί αλληλουχίες μεταγωγής σημάτων παρόμοιες, αλλά, όχι, ταυτόσημες με εκείνες της ενδογενούς θρομβοποιητίνης, επάγοντας αύξηση και διαφοροποίηση από πρόδρομα κύτταρα μυελού των οστών.

Πότε δεν πρέπει να χρησιμοποιείτε την ενδογενή θρομβοποιητίνη:

Η θρομβοποιητίνη μπορεί να προκαλέσει καρκίνο

ΝΑ ΜΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ

σε αλλεργία σε οποιοδήποτε συστατικό
σε χαμηλά αιμοπετάλια του αίματος λόγω μιας προκαρκινικής κατάστασης του αίματος, το μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο ή σε από οποιαδήποτε άλλη κατάσταση εκτός από τη χρόνια αυτοάνοση (ιδιοπαθή) θρομβοπενική πορφύρα
εάν είστε έγκυος, σχεδιάζετε να μείνετε έγκυος, ή θηλάζετε
εάν παίρνετε οποιαδήποτε φάρμακα ή συμπληρώματα διατροφής ή βότανα
αν έχετε αλλεργίες σε φάρμακα, τρόφιμα ή άλλες ουσίες
αν έχετε κάνει σπληνεκτομή
εάν έχετε ή είχατε θρόμβωση
εάν έχετε προβλημάτων νεφρών, προβλήματα στο συκώτι, προβλήματα του μυελού των οστών π.χ., μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο ή καρκίνο του αίματος, προβλήματα αιμορραγίας, καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή αν παίρνετε, επίσης, ένα αντιπηκτικό (π.χ. βαρφαρίνη) ή αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα (π.χ., η κλοπιδογρέλη)