Απήγανος. Ο απήγανος είναι κατάλληλο φαρμακευτικό φυτό για τις δηλητηριάσεις, τις αμοιβάδες και τα σκουλήκια εντέρου
Απήγανος
Ο απήγανος ή Ruta graveolens L. ή ή Ρητή η βαρύοσμος ή Ρούτα η βαρύοσμος ή ρούτα σιδερόχορτο ή βρωμοπήγανος ή πήγαντο ή πεγάνι ή πηγάνι ή πηγουνιά ανήκει στα αγγειόσπερμα, στην οικογένεια Rutaceae ή Ρυτοειδή ή Ρουτίδες ή εσπεριδοειδή, Είναι εγγενές στην Βαλκανική Χερσόνησο. Πλέον καλλιεργείται σε όλο τον κόσμο ως καλλωπιστικό φυτό σε κήπους. Έχει αντοχή στο ζεστό και ξηρό έδαφος. Επίσης, καλλιεργείται ως φαρμακευτικό φυτό, ως καρύκευμα και σε μικρότερο βαθμό ως εντομοαπωθητικό.
Υπάρχει και η Ruta chalepensis L. ή Ρούτα η χαλέπια ή Ρητή η χαλέπια ή απήγανος ή Αγριοπήγανος. Η Ruta graveolens (Κοινός Απήγανος) και η Ruta chalepensis (Κόκκινος Απήγανος) είναι στενά συγγενικά, αρωματικά μεσογειακά βότανα της ίδια οικογένειας που χρησιμοποιούνται, συχνά, στην ιατρική για διάφορες παθήσεις, αλλά το φυτό Ruta graveolens είναι το πιο συνηθισμένο καλλιεργούμενο είδος, ενώ το φυτό Ruta chalepensis έχει κρόσσια στα πέταλά του και τις ίδιες ευεργετικές ενώσεις, αλλά έχει και τοξίνες (όπως φουρανοκουμαρίνες) που απαιτούν προσεκτική χρήση και ειδικά κατά την εγκυμοσύνη.
Ο απήγανοςίναι πολυετές φυτό μέχρι 60 εκ., βαρύοσμο, ξυλώδες στη βάση και λείο.
Φύλλα δις ή τρις πτεροσχιδή, με τμήματα αντοειδή και προμήκη, γαλαζωπά και στίγματα διαφανή, λόγω της παρουσίας των ελαιοφόρων αδένων. Τα χλωρά φύλλα του απήγανου, που μοιάζουν με τα φύλλα της φτέρης έχουν μια διαπεραστική ανυπόφορη μυρωδιά.
Ταξιανθίες σε επάκριους κορύμβους. Κάθε άνθος σχηματίζεται από μια αδενώδη και δισκοειδή ανθοδόχη από την οποία εκφύονται 4 σέπαλα, μερικώς ενωμένα μεταξύ τους, που σχηματίζουν τον κάλυκα και 4-5 ελεύθερα πέταλα ωοειδή και προμήκη, κυματιστά στα χείλη, κροσσωτά, σε ζωντανό κίτρινο χρώμα, παρόμοια με μικρά κουταλάκια. Το κεντρικό άνθος φέρει 5 πέταλα, τα άλλα 4.
Καρπός, υποσφαιρική κάψα, αποτελούμενη από 4-5 τμήματα οξύληκτα, με γωνιώδεις, νεφροειδείς σπόρους.
Ζει σε φρυγανότοπους, ξηρές τοποθεσίες και πετρώδεις πλαγιές. Καλλιεργείται κοντά σε μια συκιά.
Το υποείδος της Ruta chalepensis ή fumariifolia ή Ruta chalepensis subsp. fumariifolia είναι μικρότερο φυτό, χαμωτό, με άνθη λευκοκίτρινα και λιγότερο ισχυρό άρωμα και απαντάται στην Κρήτη στο ακρωτήριο Σίδηρο, στο βορειοανατολικό άκρο της Κρήτης.
Χρήσιμα μέρη απήγανου
Όλο το φυτό, εκτός από τις ρίζες. Ιδιαίτερα τα φύλλα και οι σπόροι. Μαζεύεται από Μάιο μέχρι και Σεπτέμβριο, που είναι ανθισμένος.
Δραστικές ουσίες απήγανου
Εκτός από το αιθέριο έλαιο με τη διαπεραστική οσμή που περιέχει κετόνες, αλκοόλες, εστέρες, τερπένια, ρουτικό οξύ και περιέχει και μια γλυκοσίδη, τη ρουτίνη, δηλαδή τη βιταμίνη P και ινουλίνη. Οι φουρανοακριδόνες και τα δύο αλκαλοειδή ακριδόνης (arborinine και evoxanthine) υπάρχουν. Περιέχει, επίσης, κουμαρίνες και λεμονοειδή. Το εκχύλισμα οξικού αιθυλεστέρα του Ruta graveolens από τα φύλλα αποδίδει δύο φουρανοκουμαρίνες, ένα αλκαλοειδές κινολίνης και τέσσερα αλκαλοειδή κινολόνης. Τα εκχυλίσματα χλωροφορμίου της ρίζας, του στελέχους και των φύλλων περιέχουν την φουρανοκουμαρίνη chalepensin.
Ιδιότητες και χρήσεις του απήγανου
- Χρησιμοποιείται σαν αντίδοτο για τα δηλητήρια και τα δαγκώματα φιδιών.
- Χρησιμοποιείται σαν εμμηναγωγικό και εκτρωτικό.
- Είναι φάρμακο κατά της υστερίας και της επιληψίας.
- Κατά των αμοιβάδων και των παρασίτων εντέρων.
- Εξοντώνει παράσιτα, σκώρο και ψείρες.
- Καταπραϋνει τους πόνους των ρευματισμών, των αρθριτικών, της φλεβίτιδας και των κιρσών.
- Καθαρίζει πληγές και έλκη σαν έμπλαστρο.
- Χρησιμοποιείται ως φάρμακο για τις δυσκολίες της αναπνοής.
- Χρησιμοποιείται για καλή όραση.
- Φύλλα δάφνης ανακατεμένα με απήγανο και κοπανισμένα χρησιμοποιούνται σαν έμπλαστρα κατά της συμφόρησης των ανδρικών γεννητικών οργάνων.
- Στην ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται για τους ρευματισμούς, τις νευραλγίες, τις εμμηνορραγίες, για τους κιρσούς και τη φλεβίτιδα και για το δυνάμωμα της όρασης.
- Χρησιμοποιείται στη φυματίωση, στη σύφιλη, στη λύσσα, στη φαρυγγίτιδα, στην ψώρα κ.ά.
- Σύμφωνα με ένα λαϊκό ρητό κανείς δεν πεθαίνει στο σπίτι, όπου υπάρχει απήγανος.
- Χρησιμοποιείται για να δώσει μια ιδιαίτερη γεύση στην grappa και τη ρακή και έτσι έχει τονωτικές ιδιότητες. Επίσης, χρησιμοποιείται για αρωματισμό ποτών, γλυκών και παγωτό σε δόση 2 μέρη στο εκατομμύριο.
- Σαν ήμερος είναι διακοσμητικό φυτό.
Παρενέργειες απήγανου
- Μπορεί να προκαλέσει σοβαρή φωτοδερματίτιδα η οποία οδηγεί σε έγκαυμα με φουσκάλες στο δέρμα, αν συνθλίψετε χλωρά φύλλα και άνθη στη χούφτα σας.
- Αν μασήσετε 25 γραμμάρια χλωρά φύλλα θα τρέχουν τα σάλια σας, θα αραιώσουν οι σφυγμοί και θα πρηστεί η γλώσσα.
- Προκαλεί συσπάσεις της μήτρας και επιφέρει αιμορραγία, έχει, δηλαδή, αμβλωτικές ιδιότητες (σε δοσολογία μεγαλύτερη από 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο).
- Μπορεί να προκαλέσει μητρορραγία.
- Περισσότερο από 4 ημέρες απήγανος φέρνει αδυναμία και λιποθυμίες.
- Αν φάτε χλωρά τα φύλλα του απήγανου θα πάθετε διάρροια και θα πρηστεί η γλώσσα σας.
Ιατρικές συνταγές με απήγανο
-Το αφέψημα από φύλλα απήγανου, χλιαρό, ένα φλιτζανάκι το πρωί κι ένα το βράδυ, με άδειο στομάχι, χρησιμοποιείται για τα παράσιτα του εντέρου (σκουλήκια, λεβίθες), καθώς και σε δυσμηνόρροια (για 3-4 ημέρες μόνο).
-Το έγχυμα γίνεται με δύο κουταλάκια απήγανου σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό, που τ’ αφήνουμε για 10 λεπτά. Πίνετε 2-3 φορές την ημέρα από ένα φλιτζάνι για τους ρευματισμούς, τα αρθριτικά, τους κιρσούς και τη φλεβίτιδα.
-Φύλλα δάφνης ανακατεμένα με απήγανο και κοπανισμένα χρησιμοποιούνται σαν έμπλαστρα κατά της συμφόρησης των ανδρικών γεννητικών οργάνων.
-Για την υστερία χρησιμοποιείται σε κλύσμα και σαν αφέψημα των φύλλων του.
-Βαμβάκι με ζουμί απήγανου, αραιωμένου με νερό, χρησιμοποιείται για τη θεραπεία βαρηκοΐας.
-Αφέψημα φύλλων του μαζί με ελαιόλαδο χρησιμοποιείται για τις αμοιβάδες.
-Σε σιρόπι χρησιμοποιείται για τους κολικούς βρεφών (μισή κουταλιά), σε σκόνη 1 γραμμάριο τη μέρα και σε σταγόνες μέχρι 10 σταγόνες.
emedi herbal medicine
Τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας
Πατήστε, εδώ, για να παραγγείλετε τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία σας
Διαβάστε επίσης,
Βότανα για την αρτηριοσκλήρυνση
