Άτυπη πνευμονία

Από

24 Ιανουαρίου 2015

1193

Άτυπη πνευμονία. Η άτυπη πνευμονία δεν προκαλείται από τα παθογόνα, αλλά από άτυπους μικροοοργανισμούς και υπάρχει δυσκολία στη θεραπεία

Γράφει ο

Ιωάννης Κριαράς

Πνευμονολόγος-Εντατικολόγος, MD, PhD

Η άτυπη πνευμονία, ICD-10 J18.9, είναι μια πνευμονία που δεν προκαλείται από ένα από τα πιο παραδοσιακά παθογόνα.

Η κλινική εικόνα έρχεται σε αντίθεση με εκείνη των «τυπικών» πνευμονιών, δηλαδή τη βακτηριακή πνευμονία που προκαλείται από το Streptococcus pneumoniae. Μια ποικιλία μικροοργανισμών μπορεί να προκαλέσει πρωτοπαθή άτυπη πνευμονία. Η πρωτοπαθής άτυπη πνευμονία ή άτυπη πνευμονία είναι η πνευμονία που προκαλείται από άτυπους οργανισμούς (εκτός από το Streptococcus pneumoniae, τον Haemophilus influenzae και τη Moraxella catarrhalis).

Αυτοί οι άτυποι οργανισμοί περιλαμβάνουν ειδικά βακτήρια, ιούς, μύκητες και πρωτόζωα. Επιπλέον, αυτή η μορφή της πνευμονίας είναι άτυπη στην κλινική παρουσίαση με παραγωγή μέτριας ποσότητας πτυέλων, μικρή αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων και δεν υπάρχει κυψελιδικό εξίδρωμα.

Διαφοροδιάγνωση άτυπης από την κλασσική πνευμονοκοκκική πνευμονία

Η άτυπη πνευμονία…

Έχει υποξεία έναρξη
Απουσία πλευριτικού πόνου και σκουριασμένων πτυέλων
Η ακτινογραφία θώρακος, συχνά, δείχνει πολυεστιακές ανωμαλίες
Δεν ανευρίσκεται βακτηριακό παθογόνο στα πτύελα
Υπάρχει μικρή λευκοκυττάρωση
Δεν υπάρχει ανταπόκριση στα σουλφοναμίδια
Έχει μικρή θνησιμότητα
Έχει αργή πορεία και θεραπεία

	Τυπική πνευμονία	Άτυπη πνευμονία
Ακτινογραφία	Μονήρης εστία	Μονήρης ή πολλαπλές εστίες
Gram χρώση	Συχνά +	Αρνητική
Αίμα	Καλλιέργειες +	Καλλιέργειες – Ορολογικές εξετάσεις +
Λευκά	Περισσότερα από 15.000	Λιγότερα από 15.000
Αντιβιοτικά κυτταρικού τοιχώματος	Αποτελεσματικά	Αναποτελεσματικά
Παθοφυσιολογία	Εισπνοή-εκπνοή	Εισπνοή
Μετάδοση	Απούσα	Συχνή
Κλινική συμπτωματολογία	Απότομη έναρξη Παραγωγικός βήχας Συχνά πλευριτικός πόνος	Υποξεία έναρξη Συχνά ξηρός βήχας Σπάνια υπάρχει πλευριτικός πόνος

Τα σημεία και συμπτώματα της άτυπης πνευμονίας

Συνήθως, οι άτυπες αιτίες εμφανίζονται, επίσης, με άτυπα συμπτώματα:

Καμία απάντηση σε κοινά αντιβιοτικά, όπως σουλφοναμίδες και βήτα-λακτάμες, όπως πενικιλίνη.
Η λοίμωξη περιορίζεται σε μικρές περιοχές, αντί να αφορά έναν ολόκληρο λοβό. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, ωστόσο, η εμφάνιση μπορεί να γίνει λοβώδης.
Απουσία λευκοκυττάρωσης.
Εξωπνευμονικά συμπτώματα που σχετίζονται με τον οργανισμό.
Μέτρια ποσότητα πτυέλων ή καθόλου (δηλαδή, μη παραγωγικός βήχας).
Έλλειψη κυψελιδικού εξιδρώματος
Παρά τις γενικά συμπτώματα και τα προβλήματα με το ανώτερο αναπνευστικό σύστημα (όπως, υψηλός πυρετός, πονοκέφαλος, ξηρός ερεθιστικός βήχας ακολουθεί αργότερα ένας παραγωγικός βήχας με επιδείνωση της ακτινογραφίας).
Ο ασθενής, βέβαια δεν έχει σοβαρά συμπτώματα παρά την επιδείνωση της ακτινογραφίας.

Αίτια της άτυπης πνευμονίας

Chlamydophila pneumoniae: Ήπια μορφή πνευμονίας με σχετικά ήπια συμπτώματα.

Rickettsial: Προκαλεί ψιττάκωση.

Coxiella burnetii: Προκαλεί πυρετό Q.

Francisella tularensis: Προκαλεί τουλαρεμία.

Legionella pneumophila: Προκαλεί μια σοβαρή μορφή πνευμονίας με ένα σχετικά υψηλό ποσοστό θνησιμότητας, που είναι γνωστή ως νόσος των Λεγεωναρίων.

Mycoplasma pneumoniae: Συνήθως, εμφανίζεται σε νεότερες ηλικιακές ομάδες και μπορεί να σχετίζεται με νευρολογικά και συστημικά συμπτώματα (π.χ. εξανθήματα), 50% των περιπτώσεων.

Klebsiella pneumoniae: Κυρίως, σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.

Mycobacterium tuberculosis: Φυματίωση.

Άτυπη πνευμονίας μπορούν, επίσης, να προκαλέσουν οι μύκητες (primary histoplasmosis ή πρωτοπαθής ιστοπλάσμωση, βλαστοκύστωση, κοκκιδιοειδομύκωση), τα παράσιτα (τοξοπλάσμωση) ή ιοί (influenza ή γρίπη, parainfluenza ή ιός της παραγρίπης, RSV/respiratory syncytial virus/αναπνευστικός συγκυτιακός ιός, EBV/Epstein-Barr virus/Ιός Epstein-Barr, hantavirus/ιός Χαντάι, SARS/Severe Acute Respiratory Syndrome/Σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο, ιός ιλαράς).

Διάγνωση άτυπης πνευμονίας

Στο παρελθόν, οι περισσότεροι οργανισμοί ήταν δύσκολο να καλλιεργηθούν. Ωστόσο, νεότερες τεχνικές βοηθούν στην οριστική ταυτοποίηση του παθογόνου, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε πιο εξατομικευμένες θεραπείες.

Δυσκολίες στη διάγνωση και θεραπεία της άτυπης πνευμονίας

Ένας οργανισμός, όπως η Legionella ή και ο pneumococcus μπορεί να παρουσιαστούν κλινικά σαν τυπική ή άτυπη πνευμονία και η φυσιολογική και ανοσολογική κατάσταση του ασθενούς συνεισφέρει στην κλινική εμφάνιση της νόσου
Τα δύο σύνδρομα υπερκαλύπτονται και η άτυπη πνευμονία δεν μπορεί εύκολα να διακριθεί από την τυπική
Πολλοί ασθενείς έχουν μεικτή λοίμωξη, συνήθως Strep. pneumoniae με κάποια άτυπη
Η εξέταση των αναπνευστικών εκκρίσεων με καλλιέργεια ή PCR/polymerase chain reaction/αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης είναι δύσκολη
Ζεύγη ορών, συνήθως, απαιτούνται
Ορισμένα παθογόνα μπορεί να βρίσκονται και στον υγιή πληθυσμό, όπως το μυκόπλασμα.
Δεν υπάρχει διαγνωστική εξέταση που να μπορεί να κάνει πρώιμη διάγνωση της νόσου και να δοθεί γρήγορα η κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή

Στην άτυπη πνευμονία η διείσδυση αρχίζει, συνήθως, στην περιοχή πέριξ των πυλών και απλώνεται σε σχήμα σφήνας ή βεντάλιας προς την περιφέρεια του πεδίου του πνεύμονα, τις περισσότερες φορές σε κάτω λοβό, αλλά μπορεί να επηρεάσει οποιοδήποτε λοβό ή και τους δύο.

Θεραπεία της άτυπης πνευμονίας

Στην αρχή η θεραπεία πρέπει να είναι εμπειρική και να καλύπτονται όλοι οι πιθανοί αιτιολογικοί παράγοντες

Για τον πυρετό πάρτε φυσικά αντιπυρετικά. ΜΗ δίνετε ασπιρίνη σε παιδιά.
Μην παίρνετε αντιβηχικά αν έχετε παραγωγικό βήχα, γιατί δε θα βγάζετε τις μολυσμένες εκκρίσεις.
Πίνετε άφθονα υγρά για να βοηθήσουν να χαλαρώσουν οι εκκρίσεις και και να βγάλετε τα φλέγματα.
Αναπαυθείτε.
Τα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της άτυπης πνευμονίας.

Μπορεί να μπορείτε να λάβετε αντιβιοτικά από το στόμα στο σπίτι.

Εάν έχετε σοβαρή άτυπη πνευμονία, είναι πιθανό να χρειασθεί να πάρετε αντιβιοτικά μέσω μιας φλέβας (ενδοφλεβίως), καθώς και οξυγόνο.

Τα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται για 2 εβδομάδες ή περισσότερο.

Τα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της άτυπης πνευμονίας:

Η αζιθρομυκίνη
Η κλαριθρομυκίνη
Η ερυθρομυκίνη
Οι φθοριοκινολόνες (όπως λεβοφλοξασίνη)
Τετρακυκλίνες (όπως, τετρακυκλίνη ή δοξυκυκλίνη)

Καλύτερα να λαμβάνετε φυσικά αντιβιοτικά

Πρόγνωση της άτυπης πνευμονίας

Οι περισσότεροι ασθενείς με πνευμονία από μυκόπλασμα ή Chlamydophila/Χλαμυδόφιλο γίνονται γρήγορα καλά με τα κατάλληλα αντιβιοτικά. Η πνευμονία Legionella μπορεί να είναι σοβαρή και να οδηγήσει σε νεφρική ανεπάρκεια, διαβήτη, COPD/chronic obstructive pulmonary disease/χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, καθώς, σε ανεπάρκεια του ανοσοποιητικού συστήματος.

Πιθανές επιπλοκές της άτυπης πνευμονίας

Λοιμώξεις του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος, όπως η μηνιγγίτιδα, η μυελίτιδα και η εγκεφαλίτιδα.
Αιμολυτική αναιμία, μια κατάσταση κατά την οποία καταστρέφονται τα ερυθρά αιμοσφαίρια.
Σοβαρή βλάβη στους πνεύμονες.

Πρόληψη άτυπης πνευμονίας